badhaqnuglaan

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaqnugayl.

-ka: (magac, lab, keli) adkaysi iyo karti la'aan. Adkayso oo badhaqnugaylka iska daa. Dh: baraqnugyal, badhaqnuglaan, baraqnuglaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof habnugul oo khajila ahaan. Li: il'adkaan.

m.l/dh eeg baraqnuglow. la-mid: baraqnuglaan.

m.dh la-mid: beddelnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax baddalan oo wixii hore ka duwan ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhqid.

m.f.dh eeg baduugan². la-mid: baduugnaansho, baduuqnaan, baduuqnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) burbursanaan oo wax jajaban ahaan. Dh: baduugnaansho.

m.dh la-mid: baduugnaan.

(Ballaqnaan-ta)

(albaab...) wada furnaan.

m.f.dh eeg ballaqan². la-mid: ballaqnaansho.

f. n., [abstract] state of being wide open

-ta: (magac, lab, keli) ahaanta wax af bannaan oo aanay wax ba saarnayn. Afaafka guriga ballaqnaan ha kaga seexan. Dh: furnaan. Li: xidhnaan.

de: state of being wide open

lx: ballaqnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: ballaqnaan

m.l/dh eeg kalnugul. la-mid: kalnuglaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) laab jileec iyo habnugeyl.

-ta: (magac, dhedig, keli) noqoshada qof daalay da' iyo gabaw aawadood.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar ama hawl carshacarshawday oo dhabqantay ahaan. Dh: dhabqisnaan.

f.mg3 (-laaday, -laatay) Baraqnugul noqosho.

(fal) qof habnugul oo xishood badan ahaw. Intaad yar tahay baraqnuglow.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhex socodka biyo ama meel dhooqo leh, ama si qaabdaran wax la raqayo. Bashaqlaynta libaaxaan hurdaydii kaga booday.

m.dh eeg beernugul. la-mid: beernugeyl (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) naxariis iyo calool dabacsanaan lahaan. Dh: beerjilayc. Li: qalbi'adayg.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka iyo farriimaha horay u maqlid.

-ka: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo raaxo helitaan. Dh: badhaadhid, badhaadhis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jilicsan oo meel si ciriiri ah uga soo baxaya shanqadha uu sameeyo oo is dabajoog ah. Badhadhaqlayn badanaa ma danbar geel buu dhamay! Dh: badhbadhlayn, baqbaqlayn.

f. n., idiom: responsiveness, attentiveness, obedience; promptness

a: sp: dhegannuglaan (ta)

de: responsiveness, attentiveness, obedience; promptness Lit: soft ears

lx: dhega nuglaan

pd: (-ta)

ps: np-f-idiom

key: dhega_nuglaan

(Dhegannuglaan-ta)

Qof dhegannugul ahaansho.

m.f.dh eeg dhegannugul. la-mid: dhegannugeyl, dhegannuglaansho.

-ka: (magac, lab, keli) weel wax lagu cabbo lagu na miisto oo lagu kala beegto. Waxa uu qaadaa galaan muggii in ka badan. Aadhgalaan baan maanta soo iibsannay. Dh: dhegmadoobe.

bąahsanaan: m.f.dh eeg bąahsan. la-mid: bąahsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul badan gaadhsiisnaan. Baahsanaan iyo baylah ba barta ka eega. Baahsanaadka bahalkaa ku laaya xoolaha. Dh: faafsanaan, firirsanaan, fidsanaan.

m.f.dh eeg baatulan². la-mid: baatulnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) israafid iyo tashilic la'uan. Ninka xooiihiisa baatulaan ku bidyaa berri ayuu gartaa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhxid.

m.f.dh eeg bannaan². la-mid: bannaanaansho.

f.mg4 (-glaa, glayd) Qof fulay ah ama biiq ah ahaansho.

(tilmaame) qof habnugul oo aan dhiirranayn. Nin baraqnugul oo dhan naga reeba.

m.dh la-mid: dardarnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax barbar socda ahaan.

m.f.dh eeg basaasan. la-mid: basaasnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax basaasay oo aan madaxiisa dufan marin ahaan. Nin caydh ah basaasnaantaa lagu gartaa.

basaasnaan -ta: (magac, dhedig, keli) mid la basaasay oo sirtiisii la helay ahaan.

m.f.dh eeg callaqan². la-mid: callaqnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax callaqan ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la dabbaqay oo sidii uu ahaa loo fuliyay ahaan.

(Dhaandhaan-ka)

Qof wax u dhiman yihiin oo ku nool siyaalo sillan iyo hadanaa rasnaan, korkiisa iyo dharkiisaba ka muuqata oo la moodo inuu isula kasa hayo oo isyeelyeela hayo; qof sacsacan; dhab-qalallo; sawir

dhaandhaan¹: m.l Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin.

dhaandhaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin noqosho.

m.l Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin.

m. n. idiot, seriously mentally-retarded person

-ka: (n) idiot (idh-yat); foolish or stupid person ~ nacas, sawir

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoontiisu gaaban tahay ama doqonniino ku jirto. Dh: nacas, dabbaal. Li: fariid.

cf: dhabqalallo, sawir

de: idiot, seriously mentally-retarded person

lx: dhaandhaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dhaandhaan

m.f.dh eeg dhanaan³. la-mid: dhanaanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhandhanka ciirta yeelasho; wax dhanaan oo sida cusbada u dhandhamaya ahaan.

(Dhaqaalayn-ta)

1. Si wanaagsan u ilaalin, wax u siin; si jacayl iyo turaal ku jiro, u dhaqid, u dhawrid.

2. Tashiilid; maradhaarayn.

m.f.dh eeg dhaqaalee.

-ta: (n) the act of economizing; thrift (thirift) ~ beekhaamin

Economizzare

To economize

-ta: (magac, dhedig, keli) daryeelid oo dhuuni iyo dheef wuxuu u baahan yahayba siin. Dadka waawayni dhaqaalayn ayay u baahan yihiin. Dh: xanaanayn.

dhaqaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaala samayn oo wax soosaarka kor u qaadid.

m.f.dh eeg fashalan². la-mid: fashalnaansho, fashilnaan, fashilnaan-sho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg fashalmid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax hareeraha oo dhan laga istaagay ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax hadhsan ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka joojoojin oo celcelis.

-ka: (magac, lab, keli) meel weecad ah, ka dhammaansho.

(Madhaafaan-ka)

1. Heerka wax waliba lee yihiin oo ayaan dhaafi karin.

2. Wax walba kan ugu wanaagsan; door; xulanti.

m.l 1. Heerka wax ugu sarreeya oo ayan moodi karin. 2. Wax qiimo iyo qaayo badan leh. 3. Arrin iyo wixi lamida oo xallinteedu qasabtahay.

m.l 1. Heerka wax ugu sarreeya oo ayan moodi karin. 2. Wax qiimo iyo qaayo badan leh. 3. Arrin iyo wixi lamida oo xallinteedu qasabtahay.

m. n. (adj.): optimum, something not-to-be-missed; excellent

Limite; super

Limit; super

-ka: (magac, lab, keli) heer kama danbays ah oo aanay wax socdaa dhaafi karin. Wax akhriyay buug la yidhaa madhaafaanka murtida. Dh: lamadhaafaan.

madhaafaan-ka: (magac, lab, keli) waxa ugu wanaagsan wax la kala xulanayo. Dircaasi waa madhaafaane iibso. Dh: lamadhaafaan, haldoor.

cf: door, xulanti

de: optimum, something not-to-be-missed; [atr.] excellent

lx: madhaafaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: madhaafaan

-ta: (magac, dhedig, keli) kebirsanaan oo isla weyni iyo qab la mannaanikhid. madmadnaansho -da: (magac, dhedig, keli) eeg madmadnaan.

-ka: (magac, lab, keli) caano dhay ahaa oo soo dhanaanaanaya welina gadhoodh ama karuur gaadhin. Maggaabada hashaadaa ka roon maydhanaan kale'e. Dh: waraabadile, mayac.

m.f.dh eeg qadaadan. la-mid: qadaadnaansho.

(Qaddacnaan-ta)

Wax qaddac ah, ahaan.

m.f.dh eeg qaddacan. la-mid: qaddacnaansho.

f. n. clarity, visibility

-ta: (magac, dhedig, keli) wax muuqda oo cad ahaan.

qaddacnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax qaddac ah ahaan. Qaddacnaanta dhagaxa la cunay oggolow

de: clarity, visibility

lx: qaddacnaan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: qaddacnaan

m.f.dh eeg qaddaran. la-mid: qaddarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xadays- naanta; wax qiimo go'an loo yeelay ahaan.

qaddarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xagga Ilaahay horey uga xukuman ahaan.

m.f.dh eeg walaaqan. la-mid: walaaqnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax walaaqan ahaan.

(Xardhanaan-ta)

Wax la xardhay ama xardhan ahaan.

m.f.dh eeg xardhan. la-mid: xardhanaansho.

f. n. carved ornamentation

-ta: (magac, dhedig, keli) mid xardhan ahaan. Dh: naqshadaysnaan, xardhani.

de: carved ornamentation

initial: x

lx: xardhanaan

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: xardhanaan

-ta: (magac, dhedig, keli) liibaan siin; barwaaqo ka dhigid. Badhaadhaynta Eebbaa hayoo kana baryaynnaaye. Dh: baraarayn, badhaadhays, baraarays, barwaaqayn.

(tilmaame) mid taageero haysta oo badhikintaalan.

-ka: (magac, lab, keli) ka shaqaysashada badaha iyo maaxiddeeda. Dh: badmarid.

-ka: (magac, lab, keli) nabaadiino qabid. Dh: badqabid, badqabis.

-ka: (magac, lab, keli) burburitaanka walax iyo waxii la mid ah. Dh: jejebitaan.

m.f.dh eeg balaqsan. la-mid: balaqsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax balaqsan oo hoos u dabacsan ahaan.