badhaadhis

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baydh- baydhid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg faadhfaadhid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, u tegtegis; ku noqnoqosho oo ka warhayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) liibaan siin; barwaaqo ka dhigid. Badhaadhaynta Eebbaa hayoo kana baryaynnaaye. Dh: baraarayn, badhaadhays, baraarays, barwaaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) baadigoobidda wax maqan oo la tebayo.

baadhis -ta: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah xiddigaha Soomaalidu ka awaalasheegaan. Waxay isgarab yihiin ururka iyo agaallicaanoodka. Xiddigtii baadhis caaway soo baxday.

(fal) neef yar, caanaha kala soo bax oo afka naska gasho. Dh: nuug, jaq.

dhaadhi -ga: (magac, lab, keli) marka neef yar hooyadii ka jaqayo caanaha. Dh: jaqid.

m.dh la-mid: dhaadid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax khatar ka nabadgelin. la-mid: badbaadee.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax khatar ka nabadgelin. m.f.dh, badbaadin. la-mid: badbaadee.

v. protect, safeguard, secure; support, look after, care for

-yey say: (v) save (seeyv); rescue, reclaim, redeem, deliver ~ nabadgeli. Ex: tallaakii furuqa wuxuu badbaadiyey naf badan; the smallpox vaccine has saved many lives

(fal) nabadgeli oo ha dilin ama cadaw iyo col ka barii oo magangeli. Badbaadi magantaada oo weligaa ilaali. Li: dil.

de: protect, safeguard, secure; support, look after, care for

lx: badbaadi

pd: (badbaadiyey)

ps: v2a=tr

key: badbaadi

m.l 1. (u) Xoolo la dhaqdo. 2. Qof aan caqli badan lahayn. la-mid: bahaa'in, bahaayin.

m. n. domestic animals; idiot, fool

-ta / ha: (n) 1. an animal organism other than a human being ~ xayawaan. 2. a bestial person; lacking in intelligence or reason; subhuman ~ doqon

a: bahaa'in ~ bahaayin

de: domestic animals; [fig.] idiot, fool

lx: bahaahin

pd: (-ka)

ps: n2-m-m

key: bahaahin

-ta: (magac, lab, keli) dillaacidda waaga berigiisa.

(fal) kala fidi oo wax balaadhan ka dhig. Gogosha balaadhi. Dh: ballaadhi, fidi.

-da: (magac, dhedig, keli) dhexidh kuraygu ku xidhaan oo ka samaysan xadhko maydhax ka soohan iyo dun midabbo kala duwan leh, qalimo iyo udba'udbayn leh oo aad u qurux badan. Baraadhi labagalley ah ayuu xidhan-yahay. Dh: baraandhi.

(Cadaadis-ka)

Cadaadinta.

cadaadis¹: m.l 1. Hawo c. saarid. 2. Xoogga ku dhaca halbeeg bed ah. 3. la-mid: cadadin.

cadaadis²: m.l (fiisikis) Xoogga lignaan u saaran halkii halbeeg ee bed ah ama waa saamiga xoogga iyo bedka. Waxa lagu cabbiiraa Baaskal ama N/m2 (H.C).

cadaadis³: m.l (siyaasad) Waa dawlad awoodsheegasho ku dhisan, caddaalad darro iyo hoggaamin xumo ku darsatay.

cadaadis¹: m.l 1. Hawo c. saarid. 2. Xoogga ku dhaca halbeeg bed ah. 3. la-mid: cadadin.

cadaadis²: m.l (fiisikis) Xoogga lignaan u saaran halkii halbeeg ee bed ah ama waa saamiga xoogga iyo bedka. Waxa lagu cabbiiraa Baaskal ama N/m2 (H.C).

cadaadis³: m.l (siyaa.) Waa dawlad awoodsheegasho ku dhisan, caddaalad darro iyo hoggaamin xumo ku darsatay.

Pressure

vl. n. harassment

Perseguitamento

Persecution

-ka: (magac, lab, keli) xoog ku dhaca halbeegbedeedka.

cadaadis -ka: (magac, lab, keli) cid kale kadeedid oo dhibaatayn.

de: harassment

lx: cadaadis

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: cadaadis

[adjective] bitter (taste)

amer.

-ka: (n) bitter (bit'ar); sour (saawer) taste ~ qaraar, kharaar

qadhaadh -ka: (n) 1. resolution (reza-lu-shin); decision (di-zi-shin). 2. decree (dik-rii); order (oor-dher) ~ qaraar; go'aan

(tilmaame) macaanayn oo dhadhan naftu diiddo leh. Dogonkii arladan noogu yimid dacar qadhaadh leefye. Li: macaan.

qadhaadh -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn oo sida dacarta ah. Waxan ahay qa dhaadh iyo macaan meel ku wada yaalle. Dh: khadhaadh, qaraar, mur. Li: macaan.

a: qaraar {N}

de: bitter (taste)

lx: qadhaadh

pd: (qadhaadhaa)

ps: adj-m

key: qadhaadh

(fal) cunto ama caleen iyo wixii la mid ah ku sumaw. Dh: xadhaadh.

xadhaadh: (tilmaame) wax aan macaanayn ah.

xadhaadh -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn sida ka dacarta iyo dawooyinka badhkood ay leeyihiin. Dh: kharaar, khadhaadh, xaraar, qadhaadh, qaraar

xadhaadh -ka: (magac, lab, keli) sumow lagu sumoobo caleen midho ama wax kale oo la cuno. Dh: sumow

-da: (n) survival (sar vaay val); the act or process of surviving ~ badbaado

-da: (magac, dhedig, keli) nabadgalka laga nabadgalo dhibaato iyo col. Badbaadidda lama gartee, Allow adu noo jidbixi.

(Badbaadin-ta)

Badbaado siin; nabadgelin; samatabbixin.

m.f.dh eeg badbaadi. la-mid: badbaadayn, badbaadis.

to save

vl. n. safeguarding, act of caring for

-ta: (n) salvation (saal veey shan) ~ badbaado

-ta: (magac, dhedig, keli) dhibaato iyo col la filayay ka ilaalin.

de: safeguarding, act of caring for

lx: badbaadin

pd: (-ta)

ps: vn-f

xe: An infant needs caring for.

xv: Dhallaanku badbaadin buu u baahanyahay.

key: badbaadin

(ereycodeed) tusmeeya shanqadha uu sameeyo wax jelicsan oo meel ka soo baxaya neefi na la socoto. Dh: badhbadh.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhtamid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badmaaxid.

-ta: (magac, dhedig, keli) kala fidin oo wax ballaadhan ka dhigid. Dh: ballaadhin, fidin. Li: laalaabid.

v. widen, broaden

yey / say: (v) expand (ikispaandh); widen (waaydhen); make wide ballaari

(fal) ka yeel wax fidsan. Innoo ballaadhi gogosha. Dh: fidi, ballaari.

a: ballaari

de: widen, broaden

lx: ballaadhi

pd: (ballaadhiyey)

ps: v2a=

key: ballaadhi

-ta: (magac, dhedig, keli) si xun oo qaab daran u fadhiisi. Dh: barraaqis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bashaaqid.

-da: (magac, dhedig, keli) shey dusha wax kaga tolid ama kaga qarin. Dhiishan shaqal quruxbadan ayaa dahaadhid looga dhigay. Dh: shaqalid.

-ga: (magac, lab, keli) dad, xoolo ama wax kale oo si aan habaysnayn u fadhiya meelo isku dhowdhow.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg wadhaamin.

-ha: (magac, lab, keli) cidda samaysa sanqadha 'badhbadh' ee soo celcelisa.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigitaanka wax ballaadhan oo kala baxsan. Ballaadhin baa lagu sameeyey waddada.

-da: (magac, dhedig, keli) si qaab daran oo kiciddu ku adagtahay u fadhiyid.

-ga: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo bashbash ku hadhadal. Boodhaadhiga rahaa lagu gam'aa gellin barwaageedkiiye. Dh: foodhaadhi.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fadhfadhad.

(fal) hantaatac; calaacal; nuunaas.

hadhaadhac -a: (magac, lab, keli) hantaataca; calaacalka iyo nuunaaska.

-da: (magac, dhedig, keli) nooluhu dhaqdhaqaaq uu sameeyo oo uu carrabka soo saaro ubucduna ay highiglayso kulaylka cimilada daraaddii. Dh: hadhhadhyo, haraaryo, hiraanhir.

-da: (magac, dhedig, keli) aad u kibrid oo xadka dhaafid. Wiilyar oo madhmadhid sanka la taagaya ayaa gabadha caayay. Dh: kibrid.

madhmadhid -da: (magac, dhedig, keli) aad u qudhmid oo urid. Harag la aasay madhmadhid ka sug. Dh: qudhmid, qurmid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madhoodhin.

(fal) qadhaadh ka dhig. Bunka aad u qadhaadhee. Dh: qaraaree, khadhaadhee. Li: macaanee.

-da: (magac, dhedig, keli) qabaw ama xummad darteed la gariirid. Dh: jarayn, jarcayn, burunjiyeyn, qarqarid.

(tilmaame) liibaan qaba oo aad u ladan; mid farxad iyo raynrayn ku jooga. Dh: barwaaqaysan.

-ka: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo raaxo helitaan. Dh: badhaadhid, badhaadhis.

-da: (magac, dhedig, keli) hadalka aan toosnayn ee baydhbaydhka ah. Dh: dhataclayn.

-da: (magac, dhedig, keli) kolba dhan u leexleexasho. Baydhbaydhid nimaan aqoon iyo waxaan ahay qummane toosoone.

-da: (magac, dhedig, keli) dhul aasan qodqodid oo soo qufqufid; faadhid oo hadana mar kale faadhid. Dh: baadhbaadhitaan, faarfaarid, faarfaaris, qufitaan.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku noqnoqosho; meel tegtegid.

-da: (magac, dhedig, keli) calaacalid.

-yey / sey: (v) convince (kon-viinsi)-, persuade (peer-suweeydhf make believe

(fal) wax aan macaanayn oo qadhaadh ama sida dacarta ah ka dhigo Qadhaadhayso bunka. Li: macaanayso.

-da: (magac, dhedig, keli) kala hadlid; hantaatac cabsi ah ku hadaaqid.

f.g3 (-stay, -satay) la-mid: badbaadso.