badeel — Macnaha & Turjumaada

m.l la-mid: badiil.

waa la naqliyay ✓

m. n. shovel; spade

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shovel (sha-val); spade (ispeeydh) majarafad, manjarafad, badiil

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalab carrada la daro, qaldadda sibidhkana lagu laaqo oo lagu dardaro; qalab ciidda la dardarsado kolka meel sare lagu saydhayo. Badeelka ciidda soo dar. Dh: majarafad.

waa la naqliyay ✓

1

a: badiil {It}

2

de: shovel; spade

3

lx: badeel

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: badeel

waa la naqliyay ✓

Bad lug ku leh; bad ka soo jeedey; bad ku saabsan.

waa la naqliyay ✓

Pelaglc

waa la naqliyay ✓

n. phr., genetive: of the sea, having to do with the sea

waa la naqliyay ✓

1

de: of the sea, having to do with the sea = bad + -eed

2

lx: badeed

3

ps: np-gen

4

key: badeed

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qalab loo adeegsado carro qaadidda oo ka kooban bir yar ballaaran, godan iyo daab la qabsado. la-mid: badeel.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Weel aan weyneyn, in yar godan oo aan wax badan qaadin. 2. Nooc warmaha ka mid ah oo af ballaaran oo badeelka u eg leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qalab loo adeegsado carro qaadidda oo ka kooban bir yar ballaaran, godan iyo daab la qabsado. la-mid: badeel.

waa la naqliyay ✓

/dhast-paan/ (n) weel qashinka lugu qaado, oo u eg badeelka afkiisa hore.

waa la naqliyay ✓

/pedhal/ (n) 1. badeelka cagta lugu wareejiyo (sida birta baaskiilka iwm oo cagaha lagu wado) (v) 2. cagaha ku dhaqaajin (cagaha ku war-wareejin).

waa la naqliyay ✓

/shaval/ (n) 1. majarafad (badeel) (v) 2. marjarafad ku shaqayn (sida ciid ku gurida, ku qodida iwm).

waa la naqliyay ✓

/speydh/ (n) 1. badeel (manjarafad) 2. isbig (afarta jaad ee turubka midkood).

waa la naqliyay ✓

/tredhal/ (n) badeelada lugaha lugu kexeeyo ee mashiinada, sida kuwa harqaanka iwm.

waa la naqliyay ✓

/trawal/ (n) badeel-gacmeedka yar oo sibirka (qaaddada sibirka lugu qaado ee wax lugu dhiso).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shovel (sha-val); spade (ispeeydh)~ majarafad, manjarafad, badeel

waa la naqliyay ✓

-da: (n) shovel (shaval); spade (ispeeydh) ~ badeel

waa la naqliyay ✓

Gure qashin; Badeel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax la tuurayo ama laga maarmayo waxa meeshiisa gala ee beddelkiisa la qaato. Dh: beddel.

2

badiil -ka: (magac, lab, keli) eeg badeel.

waa la naqliyay ✓

Badeel. Waxaa loogu isticmaalaa xaaridda, qasidda, qodidda fudud iwm.

waa la naqliyay ✓

1

a: badeel {It}

2

de: shovel; spade

3

lx: badiil

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: badiil

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-eelay, -eeshay) Si gudub ah wax u eegid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-eelay, -eeshay) Si gudub ah wax u eegid. m.f.dh, bacleelid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Si toos ah wax uga hortagid.

waa la naqliyay ✓

(fal) la kulan oo toos uga hor tag. Ayaantaad badbeeddaan, Aadan waa iga baab mida.

waa la naqliyay ✓

1

(Badeeca-da)

2

Badeecad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: badeecad (1).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: badeecad .

waa la naqliyay ✓

f. n. merchandise, goods; water pipe (for smoking)

waa la naqliyay ✓

-badeecada: (n) merchandise (mar jan dhaays); commodity (ko mooditi); product (parodhakt) badeecad

waa la naqliyay ✓

1

Merce

2

Goods; merchandise

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badeecad.

waa la naqliyay ✓

1

de: merchandise, goods; water pipe

2

lx: badeeco

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: badeecad

6

key: badeeco

waa la naqliyay ✓

-bareelaha: (n) [bareelayaal /bareelayaasha] stretcher (istreejar)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u gubo; gubasho darteed la baaba'. Gubo oo basbeel. Dh: bas.

2

basbeel -ka: (magac, lab, keli) gubasho darteed u baabi'id; marka walax gubasho aad ahi ku dhacdo. Dheriga basbeelka ka ilaali. Dh: basid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel macdan ama bir ka samaysan oo dheg iyo af leh.

waa la naqliyay ✓

/beydh/ eeg “bid”.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay iyada oo weli la xusuusan yahay geerida walaalkii oo ka weynaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Bee-sha)

2

1. Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

3

2. Qolo qolo ka xoog badani ka dultimid ama qabsatay oo xoog ugu taliso; raaciye; isticmaar.

waa la naqliyay ✓

1

beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

2

beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.

3

beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid.

waa la naqliyay ✓

1

beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

2

beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.

3

beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid. m.f.dh, beelid.

waa la naqliyay ✓

1

v. lose

2

beel vl. n. loss, lack of (X)

3

beel [feminine] n. settlement, group of families, community; colonization

waa la naqliyay ✓

1

-beesha: (n) a small community

2

beel: -ay / beeshay: (v) lost (loost); suffer loss. Ex: wiilkii gacan buu beelay; the boy lost an arm

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aad haysatay waa; wax aad lahayd oo kaa hallaaba. Wax badso wax beel bay leedahay.

2

beel: (dabagelis) ereyada uu raaco u roga diidmo iyo waayid sida: indhabbeel, dhegabbeel, jeelbbeel, arradbbeel iyo waxii la mid ah.

3

beel -ka: (magac, lab, keli) qof saaxiibkaa ah. Dh: wadaay, rafiiq, jaal.

4

beel-sha: (magac, dhedig, keli) dad isku qolo ah ama isku isir ah. Dh: qabiil.

5

beel-sha: (magac, dhedig, keli) reero badan oo meel wada yaal oo isku deegaan ah. Bulladiyo ciyaaraha, lagu waa bariistoo, beeluhu gu' joogaan, sow berisamaadkii, Beled Weyne maan tegin. Dh: duddo, qeyro. Wa: beelo.

6

beel -sha: (magac, dhedig, keli) koox abuuraha Ilaahay ah oo isku jinsi ah sida dhirta, dugaagga iyo shinbiraha.

waa la naqliyay ✓

فَصِيلَة

waa la naqliyay ✓

1

(Deel-ka)

2

Xarafka afraad oo alifka Soomaalida magaciisa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Astaan xoolaha lagu sunto oo u eg deelka xuruufta carabiga. 2. la-mid: d (da').

waa la naqliyay ✓

m. n. D [letter of the Arabic alphabet.]

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xarafka siddeedaad ee alif ba'da carabiga oo Soomaalida badhkood deel ugu dhawaaqaan. Dh: daal.

2

deel -ka: (magac, lab, keli) astaan xoolaha lagu dhigo oo lagu calaamadiyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: da'

2

bw: Arabic

3

de: D [letter of the Arabic alphabet]

4

lx: deel

5

pd: (-ka Pl: deelal (/sha))

6

ps: n4-m, n2-m

7

key: deel

waa la naqliyay ✓

1

de: suppose I do / he does (X)

2

lx: -adee

3

ps: v3a-1sg/3m-pot

4

key: -adee

waa la naqliyay ✓

1

(Adeeg-ga)

2

Hawl qabad.

waa la naqliyay ✓

1

adeeg¹: m.l 1. Hadal aan qornayn oo cid loo dhiibo si ay cid kale u gaarsiiso, farriin. 2. Shaqa hoosaad laga qabto guryaha iyo xafiisyada oo aan u baahnayn xirfad gaar ah. Tusaale: “Adeeggii buu diidey”. 3. Waxyaabaha daruuriga ah ee qoys maalin suuqa uga baahanyahay.

2

adeeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Ka a.: xafiis, guri makhaayad iyo wixi lamida hawl hoosaad ka qabasho. 2. Ka soo a.: waxyaabo daruuri ah ee qoys maalin suuqa uga baahanyahay soo iibin.

waa la naqliyay ✓

1

adeeg¹: m.l 1. Hadal aan qornayn oo cid loo dhiibo si ay cid kale u gaarsiiso, farriin. 2. Shaqa hoosaad laga qabto guryaha iyo xafiisyada oo aan u baahnayn xirfad gaar ah. Tusaale: Adeeggii buu diidey. 3. Waxyaabaha daruuriga ah ee qoys maalin suuqa uga baahanyahay.

2

adeeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Ka a.: xafiis, guri makhaayad iyo wixi lamida hawl hoosaad ka qabasho. 2. Ka soo a.: waxyaabo daruuri ah ee qoys maalin suuqa uga baahanyahay soo iibin. m.f.dh, adeegid.

waa la naqliyay ✓

1

v. serve, help

2

adeeg vl. n. service, help, labor, work

waa la naqliyay ✓

1

adeeg-ga: (n) 1. service (ser-vis). 2. help (heelp) ~ khidmad, khadaamad

2

adeeg-ga: (n) shopping (shooping). Ex: Caasho adeeg bay ku maqan tahay; Asha is away shopping —adeeg- adeegtay / adeegatay: (v) shop around

3

adeeg-ga: (n) message (maasej); a short communication conveyed by a person ~ farriin, fartiin. Ex: adeegaygii ma ku soo gaaray? did you get my message?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaqee oo wax tar. Adeegoo u soo jeed, arrimaha laguu diray. Dh: shaqee, qabbaan.

2

adeeg -ga: (magac, lab, keli) agab wax lagu qabsado.

3

adeeg -ga: (magac, lab, keli) hawlqabadka iyo waxtarka cid geysato. Adeegga miyaad taqaan, sidii ummad loo horkaco. Dh: shaqayn, shaqays.

waa la naqliyay ✓

خِدْمَه

waa la naqliyay ✓

1

(Adeer-ka)

2

Aabbaha walaalkiis.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. Nin waxa uu u yahay ilmaha walaalkii dhalay. 2. Hab xurmo leh oo qof da'weyn loogu yeero. 3. (u.j) adeerow! 4. (u.j) wiilka aan adeerka u ahayow!; gabadha aan adeerka u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. Nin waxa uu u yahay ilmaha walaalkii dhalay. 2. Hab xurmo leh oo qof da'weyn loogu yeero. Tusaale: Adeer Axmed, ma nabad baa?. 3. (u.j) adeerow! 4. (u.j) wiilka aan adeerka u ahayow!; gabadha aan adeerka u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m. n. paternal uncle, father's brother

waa la naqliyay ✓

name-m uncle

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) uncle (ankal); the brother of one's father, [opposite of abti]

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil la rajaynayo in uu noqdo mid awood iyo orod ba adeeryada kala mid ah oo ad'adag. Waxa kale oo loo baxshaa wiil quruxda iyo indhaha adeeryada leh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aabbaha walaalkii ay wada dhasheen ama ina adeerkiis.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aaye / aayo, abti

2

de: paternal uncle, father's brother

3

lx: adeer

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m, n7-m

6

key: adeer

waa la naqliyay ✓

عَمٌ

waa la naqliyay ✓

1

(Alee-sha)

2

Bocoosha iyo tammaanka jaad ka mid ah oo aan waaweyneyn; bocool; tammaan; laji: cangaleel.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] seashell species, small cowry shells

waa la naqliyay ✓

-aleesha: (n) seashell (siisheel) ~ angaleel, bacool

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) xaaxeeyada badda oo jaadad kala duwan leh. Waxaa loo adeegsadaa qurxinta qalabka guryaha. Inta dun lagu taxo ayaa kuula ahaanna loo isticmaalaa. Habar dhaliwayday aleel ku waalatay. Dh: alalaxay, aleeloxaaxaa, olixaaxaa, bacool, tammaan, laji, cangalee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: bocool, laji

2

de: seashell sp., small cowry shells

3

lx: aleel

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f-col

6

key: aleel

waa la naqliyay ✓

m. n. milk vessel

waa la naqliyay ✓

1

bw: aameel

2

cf: dhakal, toobte, weel

3

de: milk vessel

4

lx: ameel

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: ameel

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg bacay.

waa la naqliyay ✓

/baaj/badges;(n) maro ama bir yar oo lugu dhajiyo gof shaatigiis (labiskiis) si loo muujiyo darajadiisa, magaca shirkadda iwm. e.g. It is company policy for employee to wear ID badges.

waa la naqliyay ✓

/baaj/ (n) summud (musawir amy maghy iwm leh oo lebbesky qofky lyky dhejiyaw taas oo eddaayaasi qofky hoolis).

waa la naqliyay ✓

n., alif, -ki, astaan, -ki.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhayaal, m.l/dh) (juqraafi) Goobo la mala-awaalay oo taalla bartamaha labada cirif dhexdooda, waxaana sameeyay goobahaas sallax la dhex mariyay bartamaha goobahaasi isla markaas waa bartamaha dhulka, waa goobo weyn, wareeggeeduna waa kan ugu dheer ee dhulka; dhulbar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhayaal, m.l/dh) (juqraafi) Goobo la mala-awaalay oo taalla bartamaha labada cirif dhexdooda, waxaana sameeyay goobahaas sallax la dhex mariyay bartamaha goobahaasi isla markaas waa bartamaha dhulka, waa goobo weyn, wareeggeeduna waa kan ugu dheer ee dhulka; dhulbar.

waa la naqliyay ✓

Equator

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) xarriiq aan muuqan oo maangadeedka oo cilmi ahaan lagu tusmaysto dhexidhka dhulka.

2

badhe -ha: (magac, lab, keli) kala qaybiyaha walax, meel ama dhul.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -daysay) Wax budo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -daysay) Wax budo ka dhigid. m.f.dh, budayn.

waa la naqliyay ✓

v. pound, grind

waa la naqliyay ✓

1

-yey / budaysay: (n) pound or beat with a club

2

budee: -yey / budaysay: (v) grind to a powder; pulverize (palveraayz)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ul madax buuran leh oo gaaban la dhac. Dh: budhee.

2

budee: (fal) ka dhig dixiin, daqiiq ah. Innoo budee hadhuudhka.

3

budee: (fal) budo ku dar dareere. Shuurada budee oo yaanay quldoobin.

waa la naqliyay ✓

1

de: pound, grind

2

lx: budee

3

pd: (budeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: budee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-eeyay, -eysay) Neef la qalayo hilibkiisa xubin xubin u goyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-eeyay, -eysay) Neef la qalayo hilibkiisa xubin xubin u goyn. m.f.dh, cadayn.

waa la naqliyay ✓

v. chop very small, mince

waa la naqliyay ✓

1

de: chop very small, mince

2

lx: cadee

3

pd: (cadeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: cadee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -deysay) 1. Qof dhintay quraan u akhrin. 2. Digsi dabool saarid.

waa la naqliyay ✓

1

v. lead ~ guide (in religious sense), guide someone to the right thing

2

hadee v. cover something with a lid

waa la naqliyay ✓