baclayn

-ta: (magac, dhedig, keli) suuq bannaan ah wax ku iibin. Hooyaday bacadlayn bay shaqada ka soo billawday. Dh: wadhataysad.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka 'qabac' samayn oo ku celcelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

m.f.dh eeg baallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

m.dh la-mid: dhaaclayn.

(fal) bac geli oo ku duuduub; ku rid bac. Alaabtan ii bacay. Dh: bacee.

bacay: (fal) qof sas ama cabsi ku rid; wax aan jirin ku quful ama ka dhaadhici; qof shaki ku beer. Wiilkan yaa baceeyay? Dh: bacee.

(tilmaame) wax ballaadhan ah. Loox dhinacyada ka balan ayaa shareeradaha laga jeexaa.

m.dh (-ro, m.l) Jaad ugaarta ka mid ah sagaarada ka weyn deeradana ka yar, midab dambas ah iyo dhego balballaaran leh, kuna nool meelaha biyaha badan; dhusaas.

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah ugaadha oo dhego waaweyn oo balballaadhan leh. Bacayr baa bartan bahal ku cunay. Dh: bayrac.

-ka: (magac, lab, keli) bac ku ridis. Bacays la'aan alaabta ha soo rarina.

Dillaac aan aad u weyneyn leh; dillaacsan; qarrar leh; dhanbalan; qawraran.

bacran¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax dildilaac yeeshay noqosho (muraayad, laf, derbi iyo wixi lamida).

bacran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dildilaac yeeshay ahaansho (muraayad, laf, derbi iyo wixi lamida).

bacran¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax dildilaac yeeshay noqosho (muraayad, laf, derbi iyo wixi lamida). m.f.dh, bacramid.

bacran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dildilaac yeeshay ahaansho (muraayad, laf, derbi iyo wixi lamida). m.f.dh, bacranaan.

[adjective] cracked

-aa ayd: (adj) fractured (faraak jaridh); broken (ba-rookan); cracked (karaakidh) ~ tarrar, qarrar

-ka: (magac, lab, keli) qarradh yar oo fudud, dillaac aan aad weynaynayn. Lafta ninka dhaawacmay bacran bay leedahaye, sida kale wax ma qabo.

de: cracked

lx: bacran

pd: (bacranaa)

ps: adj

key: bacran

(Ballan-ka)

Wax lagu heshiiyo ama lays faro ama laysku adkeeyo; farriin adag; wax isku ogaansho; wacad; axdi; (ama bal).

ballan¹: m.l (-ammo, m.dh) 1. Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiyaan in ay meel mariyaan. 2. Nooc bariidka waaweyn ka mid ah, oo macaan. 3. Neef indhaha beelay.

ballan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiin.

ballan¹: m.l (-ammo, m.dh) 1. Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiyaan in ay meel mariyaan. 2. Nooc bariidka waaweyn ka mid ah, oo macaan. 3. Neef indhaha beelay.

ballan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiin. m.f.dh, ballamid.

v. arrange, agree on, settle on; set, fix, appoint (a date for a meeting)

ballan: v. entrust, promise

ballan: m. n. promise, meeting, appointment, rendezvous

-ka: (n) 1. promise (paro mas) ~ ballanqaad, cahdi, wacad. 2. appointment (a pooynt ment); date, promise, commitment

ballan: -ballamay ballantay: (v) promise (paro mas); pledge (paleej); vow (vaaw) ballanqaaday. -Syn: covenant, engage, plight, swear, commit

Impegno

Undertaking

-ta: (magac, dhedig, keli) wakhti go'an oo lagu heshiiyo in hawl la fuliyo. Dh: madal, bal, wacad, axdi.

ميثاق، عَهْدَ، إِيلاف

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo leh ka jirid oo ban ka dhigid. Dh: daleedayn.

banayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan furid. Dh: bannayn.

(fal) si aan qorshaysnayn oo kolba meel laga bilaabayo hawl u qabo. Baslaynta jooji si fiican wax u doodndoon. Dh: baslee.

-ta: (magac, dhedig, keli) balaayo ku samayn. Belaynta reerka nin baa la soo galay. Dh: balayn.

m.dh la-mid: bugayn.

(Bulayn-ta)

Bul u yeelid; dumayn.

m.f.dh eeg bulee.

-ta: (magac, dhedig, keli) bul iyo shaash badan u samayn; dumo jilicsan ama xig iyo may dhax la midabeeyey meel ku sharrixid oo shaash laadlaada ka dhigid. Bulayntu waxay ku qurux badan tahay kebdah. Dh: bulays.

bulayn-ta: (magac, dhedig, keli) ul bul u samayn.

(Dacayn-ta)

Biyo dac ah ku bi'in; biyo miir ah oo deggan qasid oo dac ka dhigid.

m.f.dh eeg dacee.

vl. n. state of overflowing, making water dirty

-ta: (magac, dhedig, keli) ceelka iyo darka inta u dhaxaysa biyo ku daadaadin. dacaynaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax dacayda ka xidhan ahaan. Awrka dacaynaanta ha ku deyne ka fur.

cf: dac, dacee

de: state of overflowing, making water dirty

lx: dacayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: dacayn

(Dalayn-ta)

1. Dal ka dhigid.

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

m.f.dh eeg dalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.

dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.

dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.

(fal) orod facle ah orod. Dh: boodbood, orod, ciyaar, rabbaas.

(Galayn-ta)

1. Gal u yeelid; dahaar u samayn.

2. (cayaar: shax, kd.) gal geyn.

m.f.dh eeg galee.

-ta: (n) envelopment (enva-loop ment)-, the act of covering or encasing

-ta: (magac, dhedig, keli) waraaq, kitaab ama wax kale, gal u yeelid; meel la geliyo u samayn. Golxadka galaynta ayaa lagu sidan karaa.

m.dh la-mid: jalaysiin.

m.f.dh la-mid: macaaneyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax mac ka dhigid. Dadku macaynta cuntada way ku kala fiican yihiin. Dh: macaanayn.

(Malayn-ta)

Maanka wax ka fiirin, wax gelin, wax ku hayn; awaalid; fakarid; moodid; u qabid; u qaadasho.

m.f.dh eeg malee.

-ta: (n) the act of thinking; thought (thoot) malo

-ta: (magac, dhedig, keli) malo ama talo lagu meel maro keenid. Dh: arrimin, hoggaamin.

malayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan la hubin si u suurayn oo u mala'awaalid. Dh: malays qiyaasid. Li: hubid, ogid.

(Nacayn-ta)

Si nac ku jiro, wax u yeelid; colaadin.

m.f.dh eeg nacee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xumaan ku fogayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) nal iftiima ku xidhid.

m.f.dh eeg qalee. la-mid: qalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hab loo kariyo faxfaxa oo ah in hilibka biyo yar iyo khudrad la isku kariyo oo la isku shiilo inta aan biyaha maraqa lagu darin. Dherigu qalayn badan ayuu doonayaa. Dh: qalays.

racayn¹: m.dh Kooxayn ama xulid tiro waxyaaleed iyada oo aan loo eegin orsa-naan.

racayn²: m.dh Hormo urur kasta ee uu urur walxood iyada oo aan la tixgelin horsanaanta sida loo kala xushay. Haddii 'r' walxood laga xushay urur 'n' kutirsane leh oo weliba walax kastana la xulan karo mar keliya. Tirada racaymaha kaladuwan waa: n!/[r!(n-r)!] loona qoro nCr ama C(n,r)[r!(n-r)!]Tusaale ahaan, haddi fasal ay ku jiraan 15 arday ay ka dhexeeyaan 5 buug oo keliya, marka buug kasta waa in ay saddex arday wadagaan, inta siyaalo ee loo ratibi karo waa: 15!/[3!(15-3)!] ama 455.

Permutation

(Salayn-ta)

Wax sal leh ka dhigid; sal u yeelid; meel qabadsiin.

m.dh eeg salee. la-mid: salays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal, sal u yeelid.

salayn-ta: (magac, dhedig, keli) weel iyo wax la mid ah, meel uu ku fadhiisto u yeelid. Dh: saldhig.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saabuun lagu maydhay biyo nadiif ah saabuunta kaga saarid. Dh: xallayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolka xanuun la dareemo, ereyga 'aax' ku celcelin.

m.f.dh eeg baahee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof sabool ah ama gacan madhan, gargaar u soo ururin. Dh: qaadhaamid, jiscin.

-ta: (magac, dhedig, keli) baar ka dhigid; ka dhigidda wax sare oo wacan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ballan.

-ta: (magac, dhedig, keli) hees balwo ah ku luqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) bambo qaraxda la dhicid.

bambayn -ta: (magac, dhedig, keli) kubbad iyo wax la mid ah hawo ama naqas ka buuxin adiga oo adeegsanaya bam. Bambaynta badan ka jooji kubbada yaanay qarxine.

(Bannayn-ta)

Waxa ku gudban ka wareejin; bannaan ka dhigid; furid; jideyn; sharciyayn.

m.f.dh eeg bannee. la-mid: bannaanayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel furid oo wax ku awdan ka qaadid. Kol hadduu dhulku gabaw yahay maxaad bannaynta daaqadda ku fali? Dh: furid, fasixid. Li: xidhid, awdid, oodid.

bannayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel, geedo iyo dhirba ka gurid. Dh: bannaanayn.

bannayn-ta: (magac, dhedig, keli) qaanuun ahaan wax bannaan ka dhigid oo sharciyayn.

bannayn -ta: (magac, dhedig, keli) weel wax ku jireen madhin oo faaruqin.

bannayn -ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) wax lagugu soo ganay ama tuuray u bannayntii.

m.f.dh eeg barjee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunitaan qaadka; barjo cunid. Dh: qayilaad.

-ka: (magac, lab, keli) baslayn u dhaqaaqid.

-ta: (magac, dhedig, keli) beel ka dhigitaan.

(Biglayn-ta)

Hadba big leh; bidhaamo googgo'an oo degdeg isu dabajooga, samayn.

m.f.dh eeg biglee.

vl. n. twinkling, flashing

-ta: (n) twinkling or flashing light; flicker, glimmer ~ biliglayn

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bidhlayn.

de: twinkling, flashing

lx: biglayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: biglayn

m.dh la-mid: ballayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartan cisho jira cid dusha u saarid oo dibadda warwareejin. Billaynta carruurta waxa lagu balleeyaa kolba qofka la doorbidayo. Dh: gardaadin, ballayn.

(Biqlayn-ta)

Biqle samayn; biibbiilayn; jaflayn.