Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

bacaw¹: m.l/dh (-wyo, m.dh) Qof la baaseeysto oo la aaminsanyahay in uu nasiibdarro wato.

2

bacaw²: m.dh Nooc quraanyada ka mid ah, midab cas leh, kooxkooxna u socota, aad u qurmoon oo yacayda cunta.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-wyo, m.dh) Qof la baaseeysto oo la aaminsanyahay in uu nasiibdarro wato.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) jaad qudhaanjada ka tirsan oo uu midabkiisu cawlan yahay. Dadka ma dhibto, waxay na ku badan tahay guryaha gaar ahaan meelaha ay sonkorta, malabka iyo wixii la mid ahi yaalliin. Aqalkii bacow baa qabsdey. Dh: sonkorjecel, macaanjecel.

2

bacaw-ga: (magac, lab, keli) qofka nuxuska iyo xaasidka ah ee dabeecadiisu xun tahay. Intii aan bacaw gaaban laa golo ku joog fiican, mar hadday gar dhalad noqdeen guur aan ka la'aado. Dh: qumay.

waa la naqliyay ✓

1

(Bacad-ka)

2

Burcooyin ciid ah oo dabayshu samayso oo hadba docdii urtu u jeeddo, u jeeda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ddo/-dyo, m.dh) 1. Dhul bacaad buuxiye oo lamaddegaan ah. 2. Midab caddaan ah oo mid kale oo yari ku dhafanyahay oo geelu yeesho. 3. Meel kulul oo qorraxda hayso.

waa la naqliyay ✓

m. n. dune, sand hill

waa la naqliyay ✓

ka: (n) dune (duun); sand dune ~ bacaad

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) midabbada geela ugu adkaysiga badan. Geela bacadkaa, u baraad adag.

2

bacad² -ka: (magac, lab, keli) dhul qorraxdu shidday: goob kulul oo ay cadceeddu hayso. Ubadka bacadka ka fadhiisiya. Dh: milic, hanfi, suudi.

waa la naqliyay ✓

1

de: dune, sand hill

2

lx: bacad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: burco

6

key: bacad

waa la naqliyay ✓

1

(fal) laf iyo waxii la mid ah dillaac u yeel. Goortay wanaaggii bacreen bagac ka siin waayey. Dh: dillaaci, qarradhi.

2

bacar -ka: (magac, lab, keli) laf iyo wixii la mid ah falliidhid ama dillaacin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bac geli oo ku duuduub; ku rid bac. Alaabtan ii bacay. Dh: bacee.

2

bacay: (fal) qof sas ama cabsi ku rid; wax aan jirin ku quful ama ka dhaadhici; qof shaki ku beer. Wiilkan yaa baceeyay? Dh: bacee.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qofka habaarka badan. Intii bacow aan qaadan laa, gole ku joog fiican, mar hadey gardhalad wada noqdeen guur aan.

2

bacow-ga: (magac, lab, keli) bahal quraanjada ka duwan oo midabkiisu cawlan yahay ur qarmuuna leh.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qof aan reer magaal ahayn; qofka aan ilbax ahayn. Dh: jaahil. Li: ilbax.

2

badaw: hal magaceed; sarbeeb ahaanna geela oo dhan tilmaamaya.

waa la naqliyay ✓

1

(Balaw-da)

2

Bootin gaaban oo dhaqso iyo fudayd leh.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. jump, hop, leap

2

balaw vl. n. bellowing in pain ~ fear (of cow)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) a light, springy jump or leap; hop (hop); leapfrog (liip- faroog). Ex: balaw dheh!; jump on!

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo jabitaanka aadka ah ee la hubo. Dh: baw.

2

balaw: (ereycodeed) tusmeeya meel ka boodista degdegga ah. Marku askartii arkaay buu balaw yidhi. Dh: haw.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dacawada keeda lab ee ninka ah. Dh: dawac. Li: dacawo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) mid caqli yar oo maangaaban. Dh: doqon, nacas. Li: fariid, geesi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bacaw.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof nasiib xun (tag xun); bacaw. la-mid: saancad (1).

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof nasiib xun (tag xun); bacaw. la-mid: saancad.

waa la naqliyay ✓

1

erey loo adeegsado ama lagu dhawaaqo marka la rabo in bacawga aqalka laga saaro. Bacawga badhooq badhooq dheh aqalka ha ka soo dareeree.

2

badhooq -da: (magac, dhedig, keli) xadhkaha sida dhumucda leh loo sooho ee kebedda laga sameeyo; xadhkaha kebedda kor ka soo bilaaban ee hoos u shuban. Badhooq la'aan kebedi ma unkanto.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) haad weyn oo leh af cas co soo qallooca, ciddiyo dhaadheer iyo labo lugood oo guduudan. Waxa uu ugaadhsadaa sakaarada, shimbiraha, bakaylaha, iyo maqasha yaryar. Babbaw baa agtayda bakayle ka qaatay

waa la naqliyay ✓

Babac loo dhigay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax gudub ama babbac loo dhigay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax gudub ama babbac loo dhigay ahaansho. m.f.dh, babcanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] diagonal; prone

waa la naqliyay ✓

-babcanaa/babcanayd: (adj) sideways (saaydh weeyz) also sidewise (saaydh waays); diagonal (dhayaa genel)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax gudban ama janjeedha. Looxa babcan qumaati u dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: diagonal; prone

2

lx: babcan

3

pd: (babcanaa)

4

ps: adj-der

5

syn: dadban; rw: babac

6

key: babcan

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qalaad. 2. B. ah: qof nacas ah.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bleating, sound of sheep ~ goat; nonsense talk

2

bacaac m. n. stupid person

waa la naqliyay ✓

ereycodeed lagu tilmaansado cida idaha. Bacaac badanaa laxdu! Dh: macaac.

waa la naqliyay ✓

1

(Bacaad-ka)

2

Ciid badan oo ruubad ah: ruub.

waa la naqliyay ✓

m.l Ciid badan, jilicsan, boor lahayn oo aan lagu socon karin.

waa la naqliyay ✓

m.l Ciid badan, jilicsan, boor lahayn oo aan lagu socon karin.

waa la naqliyay ✓

Dune

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): sand; types of sands

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dune (duune); sand dune; soft sand ~ bacad, cammuud

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciid badan, tuulan oo bus iyo jariir ah. Dh: bataax, burciid, niis.

waa la naqliyay ✓

1

de: sand; [pl] types of sands

2

lx: bacaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-mass

5

key: bacaad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) laxda uu hilibkeedu gu' iyo jiilaalba buuxo, hadday irmaantahay iyo hadday gudhan tahayba. Dh: ibso.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) bac gelin ama ku duuduubid. Intaanad alaabta bacayn lacagta iska bixi.

2

bacayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof ama dad sas iyo cabsi ku ridid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Jaad ugaarta ka mid ah sagaarada ka weyn deeradana ka yar, midab dambas ah iyo dhego balballaaran leh, kuna nool meelaha biyaha badan; dhusaas.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah ugaadha oo dhego waaweyn oo balballaadhan leh. Bacayr baa bartan bahal ku cunay. Dh: bayrac.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bac ku ridis. Bacays la'aan alaabta ha soo rarina.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadha ay sameeyaan sacabbada xoog la iskugu garaaco. Dh: dhacdhac.

2

bacbac: (tilmaame) neef ama ilmo yar oo kobocsan Dh: babbac.

waa la naqliyay ✓

m.dh Fara badan.

waa la naqliyay ✓

Dillaac aan aad u weyneyn leh; dillaacsan; qarrar leh; dhanbalan; qawraran.

waa la naqliyay ✓

1

bacran¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax dildilaac yeeshay noqosho (muraayad, laf, derbi iyo wixi lamida).

2

bacran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dildilaac yeeshay ahaansho (muraayad, laf, derbi iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

bacran¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax dildilaac yeeshay noqosho (muraayad, laf, derbi iyo wixi lamida). m.f.dh, bacramid.

2

bacran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dildilaac yeeshay ahaansho (muraayad, laf, derbi iyo wixi lamida). m.f.dh, bacranaan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] cracked

waa la naqliyay ✓

-aa ayd: (adj) fractured (faraak jaridh); broken (ba-rookan); cracked (karaakidh) ~ tarrar, qarrar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qarradh yar oo fudud, dillaac aan aad weynaynayn. Lafta ninka dhaawacmay bacran bay leedahaye, sida kale wax ma qabo.

waa la naqliyay ✓

1

de: cracked

2

lx: bacran

3

pd: (bacranaa)

4

ps: adj

5

key: bacran

waa la naqliyay ✓

(fal) wax badan oo buuxa weligaa ahaw. Reeryahaw badnow waad na bariisee. Dh: bado. Li: yarrow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maro adag oo cutub laga sameeyay oo dharka laga tolo. Balcad bay ardaydu xidhan tahay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) aan bar xoolo ah lahayn. Barlaw baahi ma gooyo. Dh: caydh, sabool.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) faraska tababbaran ee laylyan. Baxdow waa faraskayga.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dawaco.

waa la naqliyay ✓

f. n. jackal, fox

waa la naqliyay ✓

-dacawada: (n) fox (fokis) ~ dawoco, dawo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dugaag ayga u eg. dhogor iyo dabo humbulan oo makri iyo khiyaano badan. Waa xayawaan hilib kunool ah. Dacawo meeshay macal ku baratay macaluul ugu bakhtiday. Dh: dayo, dawaco, calaso.

waa la naqliyay ✓

1

a: dawaco ~ dawo

2

de: jackal, fox

3

lx: dacawo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dacawo

waa la naqliyay ✓

1

(Naacaw-da)

2

1. Gaasaska badan oo isku darsan ou hawadu ka kooban tahay.

3

2. Dabayl fudud oo jilicsan; (ama neecaw).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: neecaw.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): fresh air, breeze

waa la naqliyay ✓

-da: (n) gentle wind; breeze (biriiz) ~ naacoow, neecaw

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) laydh qabaw oo oogada iyo naftuba ku raaxaystaan. Dh: neecaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: fresh air, breeze

2

lx: naacaw

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f-mass

5

see: neecaw

6

key: naacaw

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labo ruux oo caroos ah, qoys udubkoodu cusub yahay diiqe u baahan. Bilacaws weeye reerkuye laguma raago lagamana raago.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) magaca waraabaha duqa ah ee aan ordi karin. Dabacawsku wuu dagaal xunyahay ee iska ilaali. Dh: halabcaws.

waa la naqliyay ✓

Erey tixaha ulajeeddooyin gaar ah u yeela: Wiilkii baa yimid; Ladan baa timid baa?; ayaa; yaa.

waa la naqliyay ✓

qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: “Ma Cali baa yimid?” “Haa, Cali baa yimid”. la-mid: aa¹, ayaa, yaa³.

waa la naqliyay ✓

qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: Ma Cali baa yimid? Haa, Cali baa yimid. la-mid: aa, ayaa, yaa³.

waa la naqliyay ✓

class: MARKER

waa la naqliyay ✓

/baa/baas, baaing, baaed;(v) cida idaha ama wixii sida idaha u ciya.

waa la naqliyay ✓

1

ereycodeed lo'du samayso markay insaarixinayso ama ciyeyso. Baada lo'da ayaan hurdada kaga toosay.

2

baa: (qurub) falkaab ah oo diiradeeya magacda weedha ku jirta sida ereyada kale ee la midka ah ee 'ayaa' iyo 'waa'. Bulxan baa baabuurka leh.

waa la naqliyay ✓

1

a: ayaa

2

de: [FOCUS MARKER] Follows the noun or pronoun it emphasizes or draws attention to

3

lx: baa

4

ps: class

5

key: baa

waa la naqliyay ✓

m.dh (-cyo, m.l) 1. Maaddo balaastiig ka samaysan, khafiif ah oo wax lagu deto, dambiilo wax lagu ritana laga sameysto. 2. Dharbaaxo; jaawin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-cyo, m.l) 1. Maaddo balaastiig ka samaysan, khafiif ah oo wax lagu deto, dambiilo wax lagu ritana laga sameysto. 2. Dharbaaxo; jaawin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. sound of a slap ~ smack

2

bac [feminine] n., [collective] plastic; object made of soft plastic

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. objects made of soft and thin plastic. 2. plastic shopping bag

waa la naqliyay ✓

1

bac!: ereycodeed lagu tusmeeyo wax qarxay ama si xooggan meel loogu dhuftay. Dh: dhac!

2

bac² -da: (magac, dhedig, keli) kiish ka samaysan laastiig ama caag. Bac bur ah innoo soo iibi.

waa la naqliyay ✓

1

baw!: (ereycodeed) loo adeegsado tilmaamidda wax lala yaabo. Baw! War baladu ma beri bay ka timid.

2

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog uga soo baxaya il sida biyo ama dhiig, cadaadis awgii. Bawda biyaha halkan hayaa baahi loo qabaye.

3

baw!: (tilmaame) sheegaya in ay meeshu tahay meel biyo badan. Ceelku baw, oo barqinba waad uli, ee buqashada daa. Dh: bad, birqod.

4

baw!: (ereycodeed) tusmeeya wax xawli u baxay, xoog u orday. baw dheh oo in daqsi loogu qoorjari ku soo noqo. Dh: taw!, kay!

5

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadhdha jabitaanka. Maxaa jabay oo baw yidhi? Dh: balaw!

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caw-da) Caleemo dheerdheer oo ka baxa geed la jaad ah timirta iyo baarta.

2

2. (Caw-ga) Dhinac; cuun; ag.

waa la naqliyay ✓

1

caw¹: m.l 1. Dhinac; dhan. 2. Aagga u dhow meel. la-mid: caaw¹.

2

caw²: m.dh Caleemo dhaadheer, laga sameysto darin dambiil, xarig iyo wixi lamida oo ka baxda geed la bah ah timirta iyo baarta. la-mid: caaw².

waa la naqliyay ✓

m.dh Caleemo dhaadheer, laga sameysto darin dambiil, xarig iyo wixi lamida, oo ka baxda geed la bah ah timirta iyo baarta.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., loc. side, flank; nearness, proximity

2

caw [feminine] n. frond, palm leaf ~ leaves

waa la naqliyay ✓

-da: (n) leaves used to make mattings used for covering floors and similar purposes; like leaf of a palm tree ~ cawbaar

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geed ka baxa gobollada iyo daaca webiyada iyo dooxyada durdura oo timirta iyo baarka la bah ah. Waxa laamihiisa laga sameeyaa dermooyinka, masafaha, salabaha iyo weelcaanoodka.

2

caw-da: (magac, dhedig, keli) mid agabka guriga lagu dhiso ka mid ah oo caws laga tolo, si farshaxannimo ahna loo sameeyey, oo badiyaa aqalka dadab looga dhigo. Dh: alool.

3

caw-da: (magac, dhedig, keli) gogol laga sameeyo laamaha geedka cawda ama wax kale oo lagu fadhiisto.

4

caw-ga: (magac, lab, keli) dhinaca wax ama agtiisa. Cawga cawga u saar, cid kaleete u diid. Dh: cuun, dhinac, coon, ag.

waa la naqliyay ✓

v.i., (cry as the rook) ci or ci’.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareere, biyo iyo wax la mid ah cab. Acab sharaabka laymuunta si aad hargabka uga hortagtid. Dh: cab.

2

acab -ka: (magac, lab, keli) qaadashada dareere, sida biyo wixii la mid ah. Dh: cabbitaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) tafiirta oo dhinaca aabbaha ah; asalka laga soo tafiirmay. Dhaqankii adawgay, kama iilanaayee, waan ilaalinaynnaa. Dh: isir, asal.

2

adaw-ga: (magac, lab, keli) aabbaha aabbihii. Aabbahaa iyo adawgaa la jannee. Dh: awaw.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aaday, -aatay) Wax xalaad ku sugan noqosho. la-mid: ohow.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aaday, -aatay) Wax xalaad ku sugan noqosho. Tusaale: Weligaa sidaas ahaw!

waa la naqliyay ✓

imperative v., sg. you be ~ become!

waa la naqliyay ✓

Singular (v) that you become or be ~ ahow

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku sugnaw xaalad gaar ah. Dh: noqo.

2

ahaw: (fal) wax jira noqo oo Awoodda Alle ku samaysan. Dh: abuuran, samaysan.

waa la naqliyay ✓