ereyga

bacari

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bacari

DHAN

-da: (magac, dhedig, keli) laxda uu hilibkeedu gu' iyo jiilaalba buuxo, hadday irmaantahay iyo hadday gudhan tahayba. Dh: ibso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baari

DHAFAN
1

(Baari-ga)

2

1. Riixidda xooggeeda iyo saamayskeeda; ka goosashada iyo xoogga ka yimaada; qof, wax ku adkayn, inuu yeelo; culays saarid.

3

2. Wax tartan lagu iibsana hayo, hadba qofka naadadu ku dhacayso, ku dhawaaqidda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baari

DHAFAN
1

baari¹: m.l 1. Culays, culaab. 2. la-mid: baariyid.

2

baari²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Xoog ku riixid; qof wax ku adkayn; culays saarid. 2. Badeeco beec ka xayirid. 3. Ku b.: wax la naadinaayay qofka qiimaha ugu sarreeya gaara ka iibin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baari

DHAFAN

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Xoog ku riixid; qof wax ku adkayn; culays saarid. 2. Badeeco beec ka xayirid. 3. Ku b.: wax la naadinaayay qofka qiimaha ugu sarreeya gaara ka iibin. m.f.dh, baariyid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baari

DHAFAN
1

m. n. pressure, force, stress; bid at an auction

2

baari v. pressure, put force on

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

baari

DHAFAN

-ga: (n) [Physics] pressure (pareesher) caddaadis

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baari

DHAFAN
1

(fal) noqo wax baarixi ah ama baryood ah: noqo wax waqtigii la cuni lahaa ama la iibsan lahaa dhaafay

2

baari: (fal) madal naado wax lagu gadanayo, qiimo fican oo la gaadhay ku ka sii sarreeya ku eri; sicir barar ku rid. Ninka baayacii danbaa lagu baaryey ee qiimo fiican buu gaadhay.

3

baari -ga: (magac, lab, keli) saamaynta riixidda xooggeedu leeyahay; miisaanka culayska ee riixideed. Riixidda baarigeedu ma fufuda.

4

baari -ga: (magac, lab, keli) wax lagu tartamayo iibsigiisa, kolba qofka naadadu ku dhacayso sida xaraashka. Baqashanu waa baariye yaa gadan.

5

baari: (tilmaame) wax xilligiisii dhaafay. Dh: baarixi, baryood. Li: daray.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bacar

DHAFAN
1

(fal) laf iyo waxii la mid ah dillaac u yeel. Goortay wanaaggii bacreen bagac ka siin waayey. Dh: dillaaci, qarradhi.

2

bacar -ka: (magac, lab, keli) laf iyo wixii la mid ah falliidhid ama dillaacin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

barari

DHAFAN

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barar u yeelid (meel jirka ka mid ah). 2. Caano dhay ah, kuwa fadhi ah ku darid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

barari

DHAFAN

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barar u yeelid (meel jirka ka mid ah). 2. Caano dhay ah, kuwa fadhi ah ku darid. m.f.dh, bararin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

barari

DHAFAN

(fal) wax bararsan ka dhig; xanuuni oo barar u yeel. Shawdh ku barari.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

basari

DHAFAN
1

basari¹: m.dh Baali; areebo; arraajo.

2

basari²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof si tab iyo xeelad leh u qancin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

basari

DHAFAN
1

basari¹: m.dh Baali; areebo; arraajo.

2

basari²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof si tab iyo xeelad leh u qancin. m.f.dh, basarin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

basari

DHAFAN
1

v. cleverly work something out

2

basari [feminine] n. bad wife, slovenly woman

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

basari

DHAFAN
1

-yey -say: (v) handle in a responsible way

2

basari: -da: (n) slattern (islaatarn); an untidy and dirty woman ~ areebo, baali, goonbaar

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

basari

DHAFAN

-da: (magac, dhedig, keli) naagta aan nadaafadda lahayn ee nidaamka daran. Nimay biyo dhufteen oo yaxaas beerka kala gooyey, waxaa iiga daran basari buul la hurudkeeda. Dh: arreebo, baali, goonbaar. Li: dhabeel, gaari.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Batari

DHAFAN

Battery

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

batari

DHAFAN

-ga: (n) [Pl. batariyaal- batariyaasha] battery (baa-tari)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

wacari

DHAFAN

(fal) cid kale, ka cabsii. Wacari yarka si uuna guriga uga bixin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]

bancario

DHAFANDHAAF

agg. - bangiyeed.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baadari

DHAFANDHAAF

m.l (-iyaal, m.l/dh) (dii.) Wadaad fidiya diinta masiixiga. la-mid: baaderi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baadari

DHAFANDHAAF

m.l (-iyaal, m.l/dh) (dii.) Wadaad fidiya diinta masiixiga. la-mid: baaderi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

baadari

DHAFANDHAAF

-ga: (n) priest (piriist); Christian priest~ wadaad masiixi ah

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

babcani

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) eeg babcanaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

baccara

DHAFANDHAAF

baccara, n.m, - Khamaarka turubka lagu ciyaaro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]

baciare

DHAFANDHAAF

v.tr. - dhunkasho, shummin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bacrani

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bacranaan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balaari

DHAFANDHAAF

(fal) eeg balaadhi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

BANAARI

DHAFANDHAAF

(Banari) S Gloriosa superba L. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

banjari

DHAFANDHAAF

(fal) shaag, kubbad iyo waxii la mid ah neefta ka saar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

banmari

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) Neef markaa dhalay banmar ku ridid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

banmari

DHAFANDHAAF

v. contaminate

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

banmari

DHAFANDHAAF

(fal) neef gacan aan nadiif ahayn ku lis oo sababtaa ha u caanayareeyo. Dh: balmari.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

banmari

DHAFANDHAAF
1

de: contaminate

2

lx: banmari

3

pd: (banmariyey)

4

ps: v2a=tr

5

see: banmar

6

key: banmari

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baraari

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) Cid baraare siin (Eebbe).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

BARAARI

DHAFANDHAAF
1

(Barari) S Cissus aphylla Chiov. Vitaceae.

2

S Cissus quinquagularis Chiov. Vitaceae.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baraari

DHAFANDHAAF

-ga: (magac, lab, keli) qaadka soo baxaaya ee cusub, ee curdanka ah. Baraari weeye qaadku. Dh: fiil. Li: gahayr, garraad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bararid

DHAFANDHAAF
1

(Bararid-da)

2

Barar yeelasho; kabrarid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bararid

DHAFANDHAAF

m.f.dh eeg barar².

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bararid

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) barar yeelasho oo soo buurnaansho cudur ama nabar awgii. Bararidda waxa ugu wacan nabarkan cusub.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bararin

DHAFANDHAAF

m.f.dh eeg barari.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bararin

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun ama nabar wax barariya. Bararinta maxaa keenaya?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bararis

DHAFANDHAAF

m.l Ciir in caano dhay ah lagu daray.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bararis

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bararid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

barbari

DHAFANDHAAF
1

(fal) dadka tuugtuug; hadba qof bari oo isu mar in badan. Barbari dadka bal inay wax ku siiyaan.

2

barbari: (fal) (is ~) is barbari, dhinac isu badi. Isbarbari yaan lagu jiidhine.

3

barbari -da: (magac, dhedig, keli) geedgaab kulul, khudradda ka mid ah, lagu geedeeyo cuntada, leh iniinyo yaryar oo afka ku guba. Barbare ninkii beerta bay gubtaa. Dh: qaji, basbaas.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baryari

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) qurjad xumi. Dh: sinyari, lafyari, jidhyari, saryari.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

basarin

DHAFANDHAAF

m.f.dh eeg basari².

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

basarin

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) si qun yar ah oo xeelad iyo maskaxi ku jirto xal u helid. Hawluhu basarin ayay u baahan yihiin. Dh: basaris.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baxaari

DHAFANDHAAF

f. n., pl. sailors

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

baxaari

DHAFANDHAAF
1

de: sailors

2

lx: baxaari

3

pd: (-da)

4

ps: n8-f-pl

5

key: baxaari

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baydari

DHAFANDHAAF
1

(Baydari-ga)

2

Qofka ugaarsashada iyo tabaheeda aad u yaqaan; ugaarta aad u laaya; hargaanti.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baydari

DHAFANDHAAF

m.l (-iyo, m.dh) Nin nishaabta aad u yaqaan; hargaanti.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baydari

DHAFANDHAAF

m.l (-iyo, m.dh) Nin nishaabta aad u yaqaan; hargaanti.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baydari

DHAFANDHAAF

m. n. expert hunter

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baydari

DHAFANDHAAF
1

-ga: (magac, lab, keli) dabiibka xoolaha oo ah qof ku takhasusa cudurrada xoolaha. Baydarigu ha daweeyo ariga buka.

2

baydari -ga: (magac, lab, keli) qof aad u yaqaan ugaadhsashada. Baydari hilib daray ah ma waayo. Dh: hargaanti.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

baydari

DHAFANDHAAF
1

de: expert hunter

2

lx: baydari

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

syn: yahan

6

key: baydari

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dhacari

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo meel dhacar leh soofin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

facyari

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) eeg facyaraan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

wacaari

DHAFANDHAAF

m.dh Geed aan qodax lahayn oo leh mayrax iyo asal iyo miro la cuno. la-mid: wacanri.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

wacaari

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) geed aan qodax lahayn oo leh maydhax iyo asal iyo midho la cuno oo dhanaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Wacanri

DHAFANDHAAF
1

(Wacanri-da)

2

Geed aan qodax lahayn; wuxuu lee yahay mayrax iyo asal iyo miro la cuno oo dhanaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

wacanri

DHAFANDHAAF

m.dh la-mid: wacaari.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

wacanri

DHAFANDHAAF

f. n. thornless tree species

waa la naqliyay ✓

Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]

WACANRI

DHAFANDHAAF

[WA-ANREY, WA-ONRHIJ Commiphora crassispina (?) 10, Kirkia tenuifolia 10, Lannea greenwayi 01

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

WACANRI

DHAFANDHAAF
1

(Wanri) S Lannea alata (Engl) Engl. Anacardiaceae.

2

N Lannea malifolia (Chiov) Sacleux. Anacardiaceae.

3

Og, S Lannea rivae (Chiov) Sacleux. Anacardiaceae.

4

C Lannea cotoneaster (Chiov) Sacleux. Anacardiaceae.

5

NFD Lannea triphylla (A. Rich) Engl. Anacardiaceae.

6

C Kirkia tenuifolia Engl. Simaroubaceae

7

C Commiphora samharensis Schweinf. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

wacanri

DHAFANDHAAF
1

cf: mayrax; asal

2

de: thornless tree sp. (its bark is used for plaiting fibers and as a dye; it has edible fruit)

3

initial: w

4

lx: wacanri

5

pd: (-da)

6

ps: n-f

7

key: wacanri

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

wacarin

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) ka cabsiin; baqdin ku abuurid. Ubadka habeenkii wacarinta ka Ilaali.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

wancari

DHAFANDHAAF
1

(fal) caano ku shubo weel la hogeeyey ama la culay. Wancari caanaha si aanay isku beddelin.

2

wancari-da: (magac, dhedig, keli) geed weyn oo aan qodax lahayn oo maydhax qadhaadh, caleemo waaweyn iyo midho dhanaan leh oo rixliyada laga qoro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baar

DHAFANDHAAF
1

1. (Baar-ka) a) Geedka madixiisa kore oo laamuhu ka baxaan. b) (geel) Timaha kuruska korkiisa ka baxa. c)* Meel lagu iibsho waxyaalaha la cabbo, badanaa taagnaan baa wax lagu cabbaa.

2

2. (Baar-ta) Geed jaadad badan ah oo dhulka kulul ka baxa: wuxuu leeyahay dhex dheer oo aan lamo lahayn, madaxana wuxuu ku lee yahay caleemo aad u waaweyn oo dheerdheer.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baar

DHAFANDHAAF
1

baar¹: m.l 1. Fiidda sare ee geed ama timo iyo wixi lamida. 2. Dhoqor dhaadheer ah oo ka baxda kuruska geela dushiisa. 3. Ciyaarta daba-kaeriga, hal mar oo turubka la qeybiyo laguna ciyaaro. 4. Isha baalkeeda. 5. (-rar, m.l) Meel lagu iibsho cabitaanka iyo cunto fudud.

2

baar²: m.dh (baar, m.dh) 1. Geedka cawdu ka baxdo, waa dhir oo ay isku bah yihiin timirta, bixiya miraha qoonaha iyo caw oo ka baxa meelaha kulul ee biyaha leh. 2. Nagaar dhulka ku faalala oo xooluhu daaqaan.

3

baar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax qarsoon raadin. 2. Wax la qaadan waayay noqosho (badeeco). Tusaale: “Hilibkii wuu baarey”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baar

DHAFANDHAAF
1

baar¹: m.l 1. Fiidda sare ee geed ama timo iyo wixi lamida. 2. Dhoqor dhaadheer ah oo ka baxda kuruska geela dushiisa. 3. Ciyaarta daba-ka-eriga, hal mar oo turubka la qeybiyo laguna ciyaaro. 4. Isha baalkeeda. 5. (-rar, m.l) Meel lagu iibsho cabitaanka iyo cunto fudud.

2

baar²: m.dh (baar, m.dh) 1. Geedka cawdu ka baxdo, waa dhir oo ay isku bah yihiin timirta, bixiya miraha qoonaha iyo caw oo ka baxa meelaha kulul ee biyaha leh. 2. Nagaar dhulka ku faalala oo xooluhu daaqaan.

3

baar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax qarsoon raadin. 2. Wax la qaadan waayay noqosho (badeeco). Tusaale: Hilibkii wuu baarey. m.f.dh, baarid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baar

DHAFANDHAAF
1

v. examine, inspect, investigate, analyze; search

2

baar v. not sell out, be leftover

3

baar m. n. tip, peak, upper part of something

4

baar m. n., (mass n.): eyelashes; hair on the hump of a camel's back

5

baar m. n. bar, pub, night club

6

baar [feminine] n., [collective] palm tree species

waa la naqliyay ✓

Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]

BAAR

DHAFANDHAAF

Commelina sp. nov. 20

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

BAAR

DHAFANDHAAF
1

(Bar) C, S, 0g, NFD Hyphaene benadirensis Becc. Palmae.

2

S, NFD Hyphaene coriacea Gaertn. Palmae.

3

C,S Commelina albescens Hassk. Commelinaceae.

4

C Aneilema obbiadense Chiov. Commelinaceae.

5

C Commelina imberbis Hassk. Commelinaceae.

6

S Commelina benghalensis L. Commelinaceae.

7

S Commelina forskalaei Vahl. Commelinaceae.

8

S Commelina difusa Burm. F. Commelinaceae.

9

N Commelina boissierana C.B.Cl. Commelinaceae.

10

N Cyanotis somaliensis C.B.Cl. Commelinaceae.

11

S Albuca asclepiadea Chiov. Liliaceae.

12

May Ledobouria somaliensis (Bak). Liliaceae.

13

N Aloe abyssinica Lam. Liliaceae.

14

N Dipcadi filamentosum Medic. Liliaceae.

15

S Drimia paolii Chiov. Liliaceae.

16

S Gloriosa simplex L. Liliaceae.

17

N Crinum schimperi K.Schum. Amaryllidaceae.

18

May Scadoxus multiflorus (Martyn) Raf. Amaryllidaceae.

19

S Burnatia enneandra Micheli. Alismataceae.

20

N Craterostigma plantagineum Hochst. Scrophulariaceae.

21

S Dactyloctenium aegyptiacum (L) Willd. Gramineae.

22

N Juncus punctorius L.F. Juncaceae.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Baar

DHAFANDHAAF

nickname; name-f tip, peak; lit: high caste. Syn: Baarre

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

baar

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) 1. mane (meyn); Ex: sida timaha ka baxa tunka faraska iyo libaaxa; such as the mane of the horse and the male lion. 2. eyelash (aay laash) isha baalkeed

2

baar -ka: (n) summit (sam mit); the highest point or part; the top fiinta, dusha

3

baar -ta: (n) palm (paam); Ex: geedka baarta; palm tree

4

baar -ka: (n) restaurant (res taroont), or nightclub (naayt-kalaab) ~ makhaayad

5

baar -ay/tay: (v) 1. check (jeek); search (seerji); seek (siik)~ raadi, baadh. 2. examine (ig zaamin); investigate (in-vesti-geeyt). Ex: arrintaan waxaa baaray booliska; this case was investigated by the police

6

baar -ay / tay: (v) become stale or spoiled; not fresh ~ baarixi noqday

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baar

DHAFANDHAAF
1

(fal) wax dahsoon ama aan la ogayn, doondoon. Dh: baadh.

2

baar: magac loo baxsho gabadh qurux iyo dhalaalba isku darsatay oo loogu magacdaray caleenta qoyan ama jilicsan ee geedka xilliga ay cusub tahay, waxa kale oo loo bixiyaa gabadh quruxdeeda uu dherer weheliyo.

3

baar -ka: (magac, lab, keli) curdinka sare ee geedka. Bardihii ku yiil isha Baydhabo, intuu gun iyo baar baxay, caleemuhu ballaadheen, baxarsaaf la moodyey. Dh: curub, laanyalax, yurub Li: jirrid.

4

baar -ka: (magac, lab, keli) geed caleen balballaadhan leh oo u dhalan eg yahay timirta. Waa geed dhala midho buurbuuran oo qoonne layiraahdo ay caruurta yaryar na cunaan. Dh: geedqoonne, geedbaar, bahaash.

5

baar -ka: (magac, lab, keli) maqaaxi yar oo buunka, khamrada iyo wixii la mid ah laga cabbo.

6

baar -ka: (magac, lab, keli) saynta iyo dhogorta ka baxda kuruska geela, ama faraska giirkiisa. Baarka ayaan ka jaray kuruskii awrka.

7

baar -ta: (magac, dhedig, keli) geedgaab xashaashuqa ka mid ah oo ka baxa carisyada caleentiisuna bal balaadhan tahay. Waa geed xilli roobaadka soo baxa oo inta caleentiisa la maleego laga dhaliyo dhaacaan madow oo boogaha lagu dhayo. Burdad ubaxa baar iyo uneexo, bagas ku fuuraaga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

baar

DHAFANDHAAF

هُدْبٍ، رَمْشِ، ذِرْوَةَ، ذُرْوَةَ

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bari

DHAFANDHAAF
1

1. (Bari-da) Salka dadku ku fariisto; labada doollood wadajirkooda; (idaha) xubinta weyn oo baruurta ah oo dabaggibinta, ama subagga laga shiilo.

2

2. (Bari-ga) Qofka woqooyi ujeeda, docda midigtiisa ku abbaaran; docda qorraxdu kasoo baxdo; qorraxkasoobbax.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bari

DHAFANDHAAF
1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. 2. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bari

DHAFANDHAAF
1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. la-mid: badhi. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho. m.f.dh, baryid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

Bari

DHAFANDHAAF

pr. n., loc. Bari, East [coastal region in north east Somalia.]

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bari

DHAFANDHAAF
1

v. beg, entreat, implore, request a favor, pray

2

bari: v. break (of day)

3

bari: pr. n., loc. east

4

bari: [feminine] n. buttocks; fat tail (of a sheep)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bari

DHAFANDHAAF
1

-ga: (n) east (iist) Ex: Bariga dhexe; Middle East

2

bari: -da: (n) rump (ramp); posterior (postiiriyar); buttock (ba-tek)

3

bari: -baryey bariday: (v) beg (beeg); cadge (kaaj); solicit (soli- sit); plead (piliidh); entreat (en-tiriit) ~ tuug Syn: crave, beseech, implore, importune

4

bari: -baryey: (v) 1. the beginning of the new day; dawn (doon) ~ waabari. Ex: waagii ma baryey? did the dawn appear? 2. [with prepositon ku] -ku bari -baryey/bariday: (v) go by; spend or pass the night; elapse (il apsi) Ex: maxaad ku bariday? how the night went by?

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bari

DHAFANDHAAF
1

(fal) nabad ku waaberiiso. Akambultee ma barideen baa ka fiican. Dh: cawabbari.

2

bari: (fal) Eebbi ama cidkale wax weydiiso. Eebbe la kala baryi og. Dh: tuug, baryootan.

3

bari -da: (magac, dhedig, keli) 'idaha' xubinta dabada kaga taal ee baruurta ah, subagga laga shiilo. Bari xun barya badan qudhmisa. Dh: badhi.

4

bari -da: (magac, dhedig, keli) subagga badhida idaha laga saaro ama laga shiilo. Bari ninkii cabbaa saw ladaabyo dili mayso. Dh: badhi.

5

bari -ga: (magac, lab, keli) jihada qorrax ka soo baxa, markaad woqooyi u jeeddid kaa qabata midig. Cadceeddu Bari bay ka soo baxdaa galbeed na way u dhacdaa. Dh: bugux, qorraxkasoobbax, qorraxkasoobbax. Li: cadceedudhac, qorraxudhac, galbeed, qorraxsin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

bari

DHAFANDHAAF

دبر، شرق

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

cari

DHAFANDHAAF

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Qof ama xayawaan ka caraysiin. 2. (f.mg) Neef rimman candho keenid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

cari

DHAFANDHAAF

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Qof ama xayawaan ka caraysiin. 2. (f.mg) Neef rimman candho keenid. m.f.dh, carin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

cari

DHAFANDHAAF

v. provoke, anger (a dog, wasps, etc.)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

cari

DHAFANDHAAF

-yay / say: (v) tease (tiiz); incite (in-saayt)-, provoke (pro-vowk): irritate (iritayt); instigate anger; annoy ~ cartan, cariiqsi

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

cari

DHAFANDHAAF
1

(fal) neef rimman, dhaysi oo muuji calaamadihii dhalitaanka.

2

cari: (fal) (ka ~) xoolo, bahal iyo wixii la mid ah, ka cadhaysii oo weyrixi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

cari

DHAFANDHAAF
1

de: provoke, anger (a dog, wasps, etc.)

2

lx: cari

3

pd: (cariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: cari

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Adari

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) dadka magaalada Harar dega; reer Harar. Dh: Harari.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

adari

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) midho yaryar oo aad u udgoon oo lagu darsado cuntada. Adaridu waxay ka baxdaa buuraha. Dh: xawaashbuurbuur, geed'adari.

2

adari -da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha yaryar oo midab cawlan leh qoorta dusheedana qool madaw marsanyahay. Dh: adar, qoolley.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

arari

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -iday, -isay) Xoolo cabbay oo la rabo in la rakaadiyo caws geyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

arari

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -iday, -isay) Xoolo cabbay oo la rabo in la rakaadiyo caws geyn. m.f.dh, ararin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baaci

DHAFANDHAAF

f.g/mg2 (iyay, -isay) 1. (f.g)Wax baac ku cabbirid. 2. (f.g) Wadaan ceel ku jirta ayadoo gacmaha la geynayo madaxa ka kor dawliska jiidid. 3. (f.mg) U b.: gacan, ul iyo wixi lamida ayadoo cid lagu cabsi gelinayo u taagid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baaci

DHAFANDHAAF

f.g/mg2 (iyay, -isay) 1. (f.g)Wax baac ku cabbirid. 2. (f.g) Wadaan ceel ku jirta ayadoo gacmaha la geynayo madaxa ka kor dawliska jiidid. 3. (f.mg) U b.: gacan, ul iyo wixi lamida ayadoo cid lagu cabsi gelinayo u taagid. m.f.dh, baacin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baaci

DHAFANDHAAF

v. measure something with two outstretched arms ~ by fathoms; lift something up until the arm is straight overhead

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

baaci

DHAFANDHAAF

-yey/say: (v) 1. measure with extended arms. 2. u baaci -yey / say: (v) to pretend hitting or striking with hand

waa la naqliyay ✓