bacaad — Macnaha & Turjumaada

1

(Bacaad-ka)

2

Ciid badan oo ruubad ah: ruub.

waa la naqliyay ✓

m.l Ciid badan, jilicsan, boor lahayn oo aan lagu socon karin.

waa la naqliyay ✓

m.l Ciid badan, jilicsan, boor lahayn oo aan lagu socon karin.

waa la naqliyay ✓

Dune

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): sand; types of sands

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dune (duune); sand dune; soft sand ~ bacad, cammuud

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciid badan, tuulan oo bus iyo jariir ah. Dh: bataax, burciid, niis.

waa la naqliyay ✓

1

de: sand; [pl] types of sands

2

lx: bacaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-mass

5

key: bacaad

waa la naqliyay ✓

1

(Bacad-ka)

2

Burcooyin ciid ah oo dabayshu samayso oo hadba docdii urtu u jeeddo, u jeeda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ddo/-dyo, m.dh) 1. Dhul bacaad buuxiye oo lamaddegaan ah. 2. Midab caddaan ah oo mid kale oo yari ku dhafanyahay oo geelu yeesho. 3. Meel kulul oo qorraxda hayso.

waa la naqliyay ✓

m. n. dune, sand hill

waa la naqliyay ✓

ka: (n) dune (duun); sand dune ~ bacaad

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) midabbada geela ugu adkaysiga badan. Geela bacadkaa, u baraad adag.

2

bacad² -ka: (magac, lab, keli) dhul qorraxdu shidday: goob kulul oo ay cadceeddu hayso. Ubadka bacadka ka fadhiisiya. Dh: milic, hanfi, suudi.

waa la naqliyay ✓

1

de: dune, sand hill

2

lx: bacad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: burco

6

key: bacad

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qalaad. 2. B. ah: qof nacas ah.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bleating, sound of sheep ~ goat; nonsense talk

2

bacaac m. n. stupid person

waa la naqliyay ✓

ereycodeed lagu tilmaansado cida idaha. Bacaac badanaa laxdu! Dh: macaac.

waa la naqliyay ✓

m.dh Fara badan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kaaha iyo dillaaca waaga berigiisa. Boqorkii Islaam ihi haduu belo hor rooro, waagii bakaadaba haddu biro col soofaysto, inuu badhida ceel kula dhacaa bagihii saw maaha.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dareenka wax lagu kala garto. Dh: dareen, ogaansho, miyir.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) Baaxadda awrka.

waa la naqliyay ✓

1

min ka mid ah minanka faala Magiiganaha.

2

bayaad -ka: (magac, lab, keli) jaad kaalluunka ka mid ah oo aan lahayn jidhif badan. Bayaad ayaanu ku qadaynay maanta. Dh: kalluun.

3

bayaad -ka: (magac, lab, keli) xaashi cad, baal cad oo aan wax ku qornayn. Warka iigu qor bayaad. Dh: xaashi.

waa la naqliyay ✓

1

(Facaad-da)

2

1. Fac; da'.

3

2. Dhallaanciil.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fac (3).

waa la naqliyay ✓

f. n. age

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan sannad dhannayn oo ilmaha filkiisa ku jira oo loo tiriyo sida bil ama maalmo. Dh: dhallaanciil.

waa la naqliyay ✓

1

de: age

2

lx: facaad

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

key: facaad

waa la naqliyay ✓

1

(Kudhac-da)

2

Suuqa bacaadlaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Ruub-ta)

2

Ciid jilicsan oo cagtu gasho; ruubad; bacaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Ruubad-ka)

2

Ruub; bacaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ka hortagga bacaad fidaaya iyadoo geedo lagu beeraayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bacaad yar ka dhasha dhul geedaha laga guray.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaad qorraxdu kululaysay. 2. Kulaylka qorraxda. la-mid: ciriid, cirrid³.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.

waa la naqliyay ✓

m.l Buur bacaad ah.

waa la naqliyay ✓

1

lamaddegaan¹: m.l (-nno, m.dh) Dhul ballaaran oo aan dhir iyo biyo midna lahayn, dad iyo duunyana ku dhaqmi karin.

2

lamaddegaan²: m.l (-nno, m.dh) (juqraafi) Dhul aan deegaani ka bixin oo roobka iyo qoyaanka kaleba ku yaryihiin oo aan qoyaanku si fiican u kaalmayn deegaanta lamaddegaan aan haba yaraatee deegaani ka bixin, ma aha caadi. Waxaa laga yaabaa in lamaddegaanku yahay mid uu caws aad u liitaa ka baxo ama dhir aad u liidataa. Waxaa jira lamaddegaanno dhawr nooc ah sida: lamaddegaan dhadhaabeed, lamaddegaan dhagaxeed, iyo lamaddegaan bacaadeed. Lamaddegaannada waxaa loo qaybiyaa labo nooc: lamaddegaannada kulaalayda iyo kuwa loolalka dhexe. Kawa kulaaleyda waxaa ugu caacsan tan Sahaara iyo tan Areebiya. Kuwe loolka dhexena waxaa ugu caansan midda Goobi iyo midda Turkistan.

waa la naqliyay ✓

1

ruub¹: m.dh 1. Bir yar, dhuuban, daab leh oo saanta kabaha laga tolo lagu dalooliyo. 2. Dhul bacaad badan oo marka lagu socdo cagta hoos u gasha.

2

ruub²: f.lg1 (-bay, -btay) Wax meel bacaad, dambas iyo wixi lamida dhexgelin. la-mid: ruubi.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Nooc ka mid ah bataax bacaad, oo badanaa laga helo saxaaraha, taasoo ka kooban lafo dhaa-dheer oo af leh oo barbarro la ah dhinaca dabayshu ka soo dhacayso. Dhammaad-kana waxa kordha dhererka bacaadka, markaasoo dabaylaha gudbani ay kordhi-yaan dhererkeeda iyo ballaadhkeeda.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ka hortagga bacaad fidaaya iyadoo geedo lagu beeraayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bacaad yar ka dhasha dhul geedaha laga guray.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaad qorraxdu kululaysay. 2. Kulaylka qorraxda. la-mid: cirrid.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.

waa la naqliyay ✓

1

lamaddegaan¹: m.l (-nno, m.dh) Dhul ballaaran oo aan dhir iyo biyo midna lahayn, dad iyo duunyana ku dhaqmi karin.

2

lamaddegaan²: m.l (-nno, m.dh) (juqraafi) Dhul aan deegaani ka bixin oo roobka iyo qoyaanka kaleba ku yaryihiin oo aan qoyaanku si fiican u kaalmayn deegaanta lamaddegaan aan haba yaraatee deegaani ka bixin, ma aha caadi. Waxaa laga yaabaa in lamaddegaanku yahay mid uu caws aad u liitaa ka baxo ama dhir aad u liidataa. Waxaa jira lamaddegaanno dhawr nooc ah sida: lamaddegaan dhadhaabeed, lamaddegaan dhagaxeed, iyo lamaddegaan bacaadeed. Lamaddegaannada waxaa loo qaybiyaa labo nooc: lamaddegaannada kulaalayda iyo kuwa loolalka dhexe. Kawa kulaaleyda waxaa ugu caacsan tan Sahaara iyo tan Areebiya. Kuwe loolka dhexena waxaa ugu caansan midda Goobi iyo midda Turkistan.

waa la naqliyay ✓

m.l (jool.) Nooc ka mid ah bataax bacaad, oo badanaa laga helo saxaaraha, taasoo ka kooban lafo dhaadheer oo af leh oo barbarro la ah dhinaca dabayshu ka soo dhacayso. Dhammaadkana waxa kordha dhererka bacaadka, markaasoo dabaylaha gudbani ay kordhiyaan dhererkeeda iyo ballaadhkeeda.

waa la naqliyay ✓

Bacaad xeelli

waa la naqliyay ✓

1

(Bacaadla-ha)

2

Geddislaha kudhacda wax ku iibsada; warato.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baacsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ku dabadhicid iyo eryasho. Ciidan guulaystay ayaa baacsad sameeya.

waa la naqliyay ✓

v. be safe; secure

waa la naqliyay ✓

-ay/ day / een: (v) survive (sar vaayv); remain alive or be safe samatabbax -Syn: outlive, outlast

waa la naqliyay ✓

(fal) nabad gal oo xummaan ha arkin. Badbaadoo inankaygow, beelahoo dhan hoggaami. Dh: noolow.

waa la naqliyay ✓

1

de: be safe; secure

2

lx: badbaad

3

pd: (badbaaday)

4

ps: v1=intr

5

key: badbaad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kala fogaanta cidhifyada uu shay fidsani leeyahy. Masafta balaadh baa loo tolaa dabaqana waa la godaa. Dh: ballaadh.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Baghdad [capital of Iraq.]

waa la naqliyay ✓

(n) Baghdad or Bagdad; the capital and largest city of Iraq

waa la naqliyay ✓

1

de: Baghdad [capital of Iraq]

2

lx: Baqdaad

3

ps: n0-loc-f

4

key: Baqdaad

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shaah si gaar ah loo kariyo oo inta caleenta lagu badiyo aad loo bisleeyo caanahana lagu daro. Li: dhegabal.

2

barraad -ka: (magac, lab, keli) jalammadda lagu bisleeyo shaahaa caleenta iyo sonkortuba lagu badiyo qudheeda.

waa la naqliyay ✓

1

lacanad¹: m.dh (-do, m.l) la-mid: nacalad¹.

2

lacanad²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: nacalad².

waa la naqliyay ✓

-da: (n) damn (dhaam); malediction (maala-dik-shin); curse (keers) ~ lacnad, nacalad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cadho iyo masiibo dhanka Eebbe ka timaadda. Dh: lacnad, nacalad, naclad.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hawl ama lacag laga qaato gaadiidka badda kolka ay marsooyinka wax ka dejiyaan. Macaadi badan kama qaadan markabka. Dh: hawlfududayn, mushqaayad.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, kel) daajinta xolaha galabcii illaa fiid cawika la daajiyo gaar ahaanna maalinta ay ceelka ka soo fulaan. Dh: mayracad, mirin

2

marcaad-ka: (magac, lab, keli) eeg majaroor.

waa la naqliyay ✓

1

(Nacalad-da)

2

Raxmadda iyo khayrka Ilaah oo layska dheereeyo, layska fogeeyo; hoog; ba'; (ama lacanad).

waa la naqliyay ✓

1

nacalad¹: m.dh (-do, m.l) Caro Eebbe dusha ka saaro cid caasidey. la-mid: lacanad¹, lacnad¹, nacallad¹, nacalle, nacdal¹.

2

nacalad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Caro Eebbe cid caasidey ku dhicid. 2. Cid cay iyo eedayn u jeedin. la-mid: lacanad², lacnad², nacallad², nacdal².

waa la naqliyay ✓

1

nacalad¹: m.dh (-do, m.l) Caro Eebbe dusha ka saaro cid caasidey. la-mid: lacanad, lacnad, nacallad, nacalle.

2

nacalad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Caro Eebbe cid caasidey ku dhicid. 2. Cid cay iyo eedayn u jeedin. m.f.dh, nacaladid. la-mid: lacanad, lacnad, nacallad.

waa la naqliyay ✓

f. n. curse, malediction

waa la naqliyay ✓

-da: (n) no blessing; curse (keers); anathema (a-naa-thama) ~ naclad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cadho xagg Rabbi ka timaad oo addoomada xumaada k dhacda naxariista Ilaahayna ka dheeraysa. Shay daanka nacalad ayaa ku dhacday. Dh: lacnad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: naclad

2

de: curse, malediction

3

lx: nacalad

4

nt: nacalad [v1=]

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

xv: Arabic

8

key: nacalad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax indhaha wareeriya oo aad loo la yaabo. Dh: sarracaad khayaal, sixir.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baad-da) Xoolo qofkii ama dadkii laga adkaado baxsho; sedo (sado); ammaan; canshuur.

2

2. (Baad-ka) a) Waxa dhulka ka baxa oo nafleyda daaqdaa, cunto; cunno. b) Labada garab oo haadka iyo dayuuraduhu ku duulaan; baal.

waa la naqliyay ✓

1

baad¹: m.dh 1. Hanti qof ama dadkii laga adkaado baxsho. 2. Hadiyad la siiyo qof madax ah.

2

baad²: f.g1 (-day, -dday) Qof laga adag yahay hanti khasab uga qaadid.

3

bąad¹: m.l 1. Caws, caleen, xaab iyo wixi lamida oo ay xooluhu daaqaan; daaq. 2. (-dad, m.l) Mid ka mid ah labada garab ee haadda ama dayuurad; baal.

4

bąad²: f.mg1 (-day, -dday) Hooy ka dhixid (qof ama xoolo).

waa la naqliyay ✓

1

baad¹: m.dh 1. Hanti qof ama dadkii laga adkaado baxsho. 2. Hadiyad la siiyo qof madax ah.

2

baad²: f.g1 (-day, -dday) Qof laga adag yahay hanti khasab uga qaadid. Tusaale: Ha oggolaanin in lagu baado. m.f.dh, baadid.

3

bąad m.l 1. Caws, caleen, xaab iyo wixi lamida oo ay xooluhu daaqaan; daaq. 2. (-dad, m.l) Mid ka mid ah labada garab ee haadda ama dayuurad; baal.

waa la naqliyay ✓

Wing

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. you,

2

baad v. stay out overnight in an unknown place; be late

3

baad m. n., [collective] good pasture; food, subsistence

4

baad [feminine] n., [collective] protection money, extortion; tribute, tax

5

baad m. n. wing (of bird ~ airplane)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) extortion (ikis toor shin); to obtain from another by intimidation handadaad. Ex: Ismaciil lacag baad ah buu bixiyaa; Ismail pays extortion money

2

baad2 -day day: (v) extort (ikis toort); blackmail (balaak- meeyl)

3

baad3 -ka: (n) food (fuud); nourishment eaten in solid form. Ex: baad iyo biyo; food and water

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dalkii lagugu yaqaannay ama dadkaagii in badan ka raag oo ka maqnaw.

2

baad -da: (magac, dhedig, keli) xoolo si xaqdarro ah qof lagaga qaato; xoolo si gardarro iyo kibir ah cid lagaga muquunsado. Fircoon riciyaddiisa ayuu baad ka qaadi jiray.

3

baad -ka: (magac, lab, keli) nooluhu waxay quutaan oo aan biyo ahayn. Diirta baadka idlaysiyo, waxaad tahay bullaroora aan da'ayn. Dhul abaar ah oo aan baad iyo biyo toona lahayn baan soo arkay. Dh: cunto, calaf, kimis, daaq.

4

baad -ka: (magac, lab, keli) labada garab ee noolaha duula ama diyaaradaha midkood. Shimbiri baad bay ku duushaa. Wa: baadad.

5

baad -ka: (magac, lab, keli) baalka isha; timaha isha ku xeeran middood. Baad baa isha igaga dhacay. Dh: baal.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caad-da) Dhagax, isagoo shiilmay oo qolqola haya dhulka gudihiisa ka soo baxay, oo isagoo is-haysta dhulka korkiisa ku ballaartay oo ku qaboobey; sallax dhagax ah oo jaadkaas ah oo biyaha celiya.

2

2. (Caad-ka) Daruur cad oo xalleefsan oo aad u sarraysa; daruurta da'satey waxa ka hara oo wax cirka laftiisa ku dhegsan la moodo.

waa la naqliyay ✓

1

caad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xayaabo daruur ah oo meel sare ka muuqata.

2

caad²: m.l (daawo) Xuub cad oo isha qaybteeda madow fuula oo aragga yareeya.

3

caad³: m.dh 1. Meel dhagax ballaaran oo siman leh oo ciid ku hareereysantahay oo biyaha celisa. 2. C.daas joog/c.daas mar: wax buux ah (weel); qof fiican.

waa la naqliyay ✓

1

caad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xayaabo daruur ah oo meel sare ka muuqata.

2

caad²: m.l (daaw.) Xuub cad oo isha qaybteeda madow fuula oo aragga yareeya.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] cloud, clouds; mist, fog

2

caad [feminine] n. lava, volcanic rock

waa la naqliyay ✓

(A'd) S, May, N Annona squimosa L. Annonaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) [Pl. caadad-ka] 1. cloud (klawdh); fog (foog) ~ ciiryaamo. 2. something that darkens the eyesight; blur (baleer)-, poor vision

2

caad: -ka: (n) the penis of a male animal organism other than a human being, especially male camel or bull (buul) ~ caar

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhijaan ama jidhaan; meel biyo joogsadaan. Caada ayaan ka soo dhaansaday.

2

caad -da: (magac, dhedig, keli) neef xoolaad, qof ama ugaadh dhabarkiisa ama dushiisa. Farowgii intaanu labo tallaabo qaadin baa libaaxii caadda kaga degey. Dh: kor, dul, guud. Li: bog.

3

caad -da: (magac, dhedig, keli) dhul carradiisu milix leedahay oo aan beeraha ku wanaagsanayn, cagaar na aan soo saarin.

4

caad -da: (magac, dhedig, keli) meel carro adag leh oo biyaha roobku joogsadaan.

5

caad -ka: (magac, lab, keli) salab gacmaha la gashado oo uu ninku ku muujiyo ragannimadiisa iyo dagaalyahannimadiisa.

6

caad -ka: (magac, lab, keli) daruur cad oo xaleefsan oo aad u sarraysa. Caad ayaa cirka ka muuqda.

7

caad -ka: (magac, lab, keli) dhagax shiilmay oo qulqulaya oo dhulka ubucdiisa ka soo baxa oo isaga oo is'haysta dhulka dushiisa ku ballaadha oo ku qabooba. Samirreh, caad ayaa dilay. Dh: basaq.

8

caad -ka: (magac, lab, keli) indhaha xuub dusha ka fuula oo wax laga arki waayo. Awoowo indhaha ayuu caad ku yeeshay. Dh: xuub.

waa la naqliyay ✓

1

abaad¹: m.l la-mid: abaabid.

2

abaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku a.: muddo dheer xaalad gaar ah ku sugnaan, ku waarid. 2. Duugoobid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku a.: muddo dheer xaalad gaar ah ku sugnaan, ku waarid. 2. Duugoobid. m.f.dh, abaadid.

waa la naqliyay ✓

v. endure, last, go back in time

waa la naqliyay ✓

-ay I day: (v) lost (loosti); no longer in the possession for a long time ~ abaaji. Ex: xoolihii abaaday; the lost livestock

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gabow oo duugow ama raag oo waar. Ku abaad aduunyada, halkii Eebbe ku qoray.

2

abaad: (fal) adoo hore u irmaanaa, ha dhiiqin oo gudh.

3

abaad -ka: (magac, lab, keli) wax irmaanaa oo gudhay ama dabargo'ay. Waxan ku aroornay ceel abaaday oo waa hore laga guuray.

4

abaad -ka: (magac, lab, keli) gabowga iyo duugoobista cid haleela.

waa la naqliyay ✓

1

de: endure, last, go back in time

2

lx: abaad

3

pd: (abaaday)

4

ps: v1=

5

key: abaad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qiyaas ahaan, xagal caws ama caleen ah. Agaad bay Maryan maqasha u soo gurtay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ku sugnaanshaha ama noqoshada xaalad iyo waaye.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lagu asteeyo qofka koowaad ee hadlaha ah oo keli ah. Waa 'aniga' iyo 'ayaad' oo la isku daray. Ma anaad aabbahaa i moodaysay?

waa la naqliyay ✓

vl. pron. you,

waa la naqliyay ✓

(v) you did. Ex: ...ayaad tiri; ... you said

waa la naqliyay ✓

1

a: baad

2

de: you + [FOCUS] = ayaa + aad

3

lx: ayaad

4

ps: focus + vpro

5

key: ayaad

waa la naqliyay ✓

ereydhawaaq lagu tusmeeyo wax fajiciso leh. Dh: way! tolla'ay!

waa la naqliyay ✓

1

(fal) laf iyo waxii la mid ah dillaac u yeel. Goortay wanaaggii bacreen bagac ka siin waayey. Dh: dillaaci, qarradhi.

2

bacar -ka: (magac, lab, keli) laf iyo wixii la mid ah falliidhid ama dillaacin.

waa la naqliyay ✓

1

bacaw¹: m.l/dh (-wyo, m.dh) Qof la baaseeysto oo la aaminsanyahay in uu nasiibdarro wato.

2

bacaw²: m.dh Nooc quraanyada ka mid ah, midab cas leh, kooxkooxna u socota, aad u qurmoon oo yacayda cunta.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-wyo, m.dh) Qof la baaseeysto oo la aaminsanyahay in uu nasiibdarro wato.

waa la naqliyay ✓