bablayn

m.f.dh eeg balbalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hadhayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

m.f.dh eeg baallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

-da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo afaysan, daab la qabsado na leh oo wax lagu goosto laguna dagaallamo. Waxay ka yartahay billaawaha. Dh: toorray, toorri, amley.

-ga: (magac, lab, keli) nooc khudradda la cuno ka mid ah oo dusha diir laga qaado ku leh boostana baruur huruud ah iyo iniinyo yaryar oo kawa filfisha u eg ku leh Dh: mafafaay, babbaay, cambefilfil.

(tilmaame) wax ballaadhan ah. Loox dhinacyada ka balan ayaa shareeradaha laga jeexaa.

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

-ga: (magac, lab, keli) geedmidhood aad u dheeraada oo dusha sarena ku yeesha caleemo balballaadhan iyo midho waaweyn oo dhexda iniinyo badan ku leh. Dh: manfafaay, canbefilfil.

m.l (-nno, m.dh) la-mid: bamban.

-ka: (magac, lab, keli) qori darandoorri u dhaca co ay rasaastu silsilad ugu taxantahay. Dh: boobe, biriggaan, haridalool.

babban: (tilmaame) mid walhanaya.

-ga: (magac, lab, keli) eeg babaay.

Babac loo dhigay.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax gudub ama babbac loo dhigay ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax gudub ama babbac loo dhigay ahaansho. m.f.dh, babcanaan.

der. [adjective] diagonal; prone

-babcanaa/babcanayd: (adj) sideways (saaydh weeyz) also sidewise (saaydh waays); diagonal (dhayaa genel)

(tilmaame) wax gudban ama janjeedha. Looxa babcan qumaati u dhig.

de: diagonal; prone

lx: babcan

pd: (babcanaa)

ps: adj-der

syn: dadban; rw: babac

key: babcan

-ta: (magac, dhedig, keli) bac gelin ama ku duuduubid. Intaanad alaabta bacayn lacagta iska bixi.

bacayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof ama dad sas iyo cabsi ku ridid.

(Ballan-ka)

Wax lagu heshiiyo ama lays faro ama laysku adkeeyo; farriin adag; wax isku ogaansho; wacad; axdi; (ama bal).

ballan¹: m.l (-ammo, m.dh) 1. Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiyaan in ay meel mariyaan. 2. Nooc bariidka waaweyn ka mid ah, oo macaan. 3. Neef indhaha beelay.

ballan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiin.

ballan¹: m.l (-ammo, m.dh) 1. Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiyaan in ay meel mariyaan. 2. Nooc bariidka waaweyn ka mid ah, oo macaan. 3. Neef indhaha beelay.

ballan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiin. m.f.dh, ballamid.

v. arrange, agree on, settle on; set, fix, appoint (a date for a meeting)

ballan: v. entrust, promise

ballan: m. n. promise, meeting, appointment, rendezvous

-ka: (n) 1. promise (paro mas) ~ ballanqaad, cahdi, wacad. 2. appointment (a pooynt ment); date, promise, commitment

ballan: -ballamay ballantay: (v) promise (paro mas); pledge (paleej); vow (vaaw) ballanqaaday. -Syn: covenant, engage, plight, swear, commit

Impegno

Undertaking

-ta: (magac, dhedig, keli) wakhti go'an oo lagu heshiiyo in hawl la fuliyo. Dh: madal, bal, wacad, axdi.

ميثاق، عَهْدَ، إِيلاف

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo leh ka jirid oo ban ka dhigid. Dh: daleedayn.

banayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan furid. Dh: bannayn.

(fal) si aan qorshaysnayn oo kolba meel laga bilaabayo hawl u qabo. Baslaynta jooji si fiican wax u doodndoon. Dh: baslee.

-ta: (magac, dhedig, keli) balaayo ku samayn. Belaynta reerka nin baa la soo galay. Dh: balayn.

(Bulayn-ta)

Bul u yeelid; dumayn.

m.f.dh eeg bulee.

-ta: (magac, dhedig, keli) bul iyo shaash badan u samayn; dumo jilicsan ama xig iyo may dhax la midabeeyey meel ku sharrixid oo shaash laadlaada ka dhigid. Bulayntu waxay ku qurux badan tahay kebdah. Dh: bulays.

bulayn-ta: (magac, dhedig, keli) ul bul u samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) bir la geliyey dhamac ama bayteriga oo dab iyo tamar loo yeelo iyadoo la adeegsanayo koronto.

(Dalayn-ta)

1. Dal ka dhigid.

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

m.f.dh eeg dalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.

dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.

dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.

(Gablan-ka)

Qof gaboobey ama dhintay isagoo aan carruuri u dhalan; aan carruur dhaxasha lahayn ama aan ka tegin.

gablan¹: m.l.kh Qof gaboobay oo aan carruur lahayn. la-mid: goblan¹.

gablan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Qof carruurtii ka le'atay noqosho. 2. Qof gaboobay oo aan carruur lahayn noqosho. la-mid: goblan².

gablan¹: m.l.kh Qof gaboobay oo aan carruur lahayn. la-mid: goblan.

gablan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Qof carruurtii ka le'atay noqosho. 2. Qof gaboobay oo aan carruur lahayn noqosho. m.f.dh, gablamid. la-mid: goblan.

m. n. childless person; state of being without issue

gablan: v. be childless; die without issue

-ah: (adj) 1. childless (jaaydh les); without offspring, progeny or issue. 2. without sons, have no baby son. Ex: nin gablan ah; a childless man or a man without son

-ka: (magac, lab, keli) qofka aan ubad lahayn; da' weyni iyo ubadla'aan.

(Galayn-ta)

1. Gal u yeelid; dahaar u samayn.

2. (cayaar: shax, kd.) gal geyn.

m.f.dh eeg galee.

-ta: (n) envelopment (enva-loop ment)-, the act of covering or encasing

-ta: (magac, dhedig, keli) waraaq, kitaab ama wax kale, gal u yeelid; meel la geliyo u samayn. Golxadka galaynta ayaa lagu sidan karaa.

(Habayn-ta)

Hannaan wanaagsan u yeelid; qaab iyo hab qurux badan u yeelid.

m.f.dh eeg habee. la-mid: habays.

Regulation

to organize

-ta: (n) organizing, ordering or arranging ~ isku-duwid

Impostazione

Setting up

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab ama hab quruxsan oo loo bogo u yeelid. Hawsha fulinteeda, habayn baa ka horraysa. Dh: qaabayn, habays, nidaamin, qurxin, hannaanin.

m.dh la-mid: jalaysiin.

(Kabayn-ta)

1. Kab la dhicid, ku dhufasho.

2. Kab ka dhigid.

m.f.dh eeg kabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, kab la dhicid oo ku garaacid.

(Labayn-ta)

1. Labo ka dhigid.

2. Ilmo lab dhalid.

3. Tallamid; shakiyid.

m.f.dh eeg labee. la-mid: labays.

vl. n. masculinization {grammar}

-ta: (magac, dhedig, keli) labo ka dhig.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) labood dhalid. Dh: labays.

labayn-ta: (magac, dhedig, keli) tallamid ama go'aan ka shakiyid. Dh: labays.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) tiro markii hore hal ahayd, labo ka dhigid. Dh: labays, abadel.

de: masculinization {grammar} (a feature of the Somali noun)

lx: labayn

pd: (-ta)

ps: vn0-f

see: labee

key: labayn

(Malayn-ta)

Maanka wax ka fiirin, wax gelin, wax ku hayn; awaalid; fakarid; moodid; u qabid; u qaadasho.

m.f.dh eeg malee.

-ta: (n) the act of thinking; thought (thoot) malo

-ta: (magac, dhedig, keli) malo ama talo lagu meel maro keenid. Dh: arrimin, hoggaamin.

malayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan la hubin si u suurayn oo u mala'awaalid. Dh: malays qiyaasid. Li: hubid, ogid.

-ta: (magac, dhedig, keli) nal iftiima ku xidhid.

(Qablan-ka)

Hadal ama sharqan weyn oo culus; bulaan; hugun.

qablan¹: m.l 1. Hadal ama shanqar weyn oo culus; bulaan; hugun. 2. la-mid: qablamid.

qablan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Hadal ama shanqar weyn sameyn.

m.l Hadal ama shanqar weyn oo culus; bulaan; hugun.

m. n. loud noise; quarrel, row

qablan: v. make a loud noise

(fal) shanqadh iyo sawaxan badan samee. Weligaaba qablan cidi kuuma baxaysee. Dh: buuq.

qablan: (fal) aad u gaajoo; bogga iyo beerku ha isku kaa dhegaan. Adu qablan intuu ubadku qadi lahaa.

qablan -ka: (magac, lab, keli) shanqadh iyo sawaxan badan. Qablanka iska daa oo dadka ka fadhiiso. Dh: buuq.

qablan -ka: (magac, lab, keli) gaajo xoog ah oo xoolaha bogga iyo beerku isku dhego oo ay joogsan kari waayaan. Sucu qablan ayuu la hingan waayay. Dh: gaajo. Li: bokhokh, dhereg.

m.f.dh eeg qalee. la-mid: qalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hab loo kariyo faxfaxa oo ah in hilibka biyo yar iyo khudrad la isku kariyo oo la isku shiilo inta aan biyaha maraqa lagu darin. Dherigu qalayn badan ayuu doonayaa. Dh: qalays.

(Salayn-ta)

Wax sal leh ka dhigid; sal u yeelid; meel qabadsiin.

m.dh eeg salee. la-mid: salays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal, sal u yeelid.

salayn-ta: (magac, dhedig, keli) weel iyo wax la mid ah, meel uu ku fadhiisto u yeelid. Dh: saldhig.

(Tabayn-ta)

1. Hadba tab cusub keenid, muujin.

2. Tabo kula kicid; xeeladayn.

m.f.dh eeg tabee. la-mid: tabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadba tab cusub keenid ama muujin. Dh: xeeladayn, qaabayn, farsamayn, nidaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saabuun lagu maydhay biyo nadiif ah saabuunta kaga saarid. Dh: xallayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolka xanuun la dareemo, ereyga 'aax' ku celcelin.

m.f.dh eeg baahee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof sabool ah ama gacan madhan, gargaar u soo ururin. Dh: qaadhaamid, jiscin.