baayo — Macnaha & Turjumaada

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baaye.

2

baayo -ha: (magac, lab, keli) barwaago iyo wax wanaagsan oo lagu farxo. Dh: badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

(Bagno) May, S Bleparispermum fruticosum Klatt. Compositae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baqaye.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.

2

2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l la-mid: aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. aunt, uncle's wife; stepmother

2

aayo m. n. future, destiny

waa la naqliyay ✓

1

-aayaha: (n) fate (feyt); predetermined events ~ see also [eeg] aayatiin

2

aayo: aayada: (n) 1. stepmother (isteep maadar); the wife of one's father or uncle. 2. aunt (aanti); the sister of one's father ~ eeddo. 3. u aayo: benefit (bene fit) ~ see also [eeg] u aay

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) carruurta hooyada dhashay ma ahee, xaaska kale ee uu aabbahood, adeerkood ama abtigood qabo.

2

aayo-ha: (magac, lab, keli) mustaqbal wanaagsan oo dedaal hore midhihiisa la goosto. Dh: aayatiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Baay [region in south west Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

de: Baay [region in south west Somalia] in Upper Jubba area

2

lx: Baay

3

ps: n0-loc

4

key: Baay

waa la naqliyay ✓

1

(Baaha-da)

2

Xoolaggooyo; qaaraan.

waa la naqliyay ✓

1

baaho¹: m.dh Iskaashi iyo wax wadaqabsi dad gaar ah ka dhaxeeya.

2

baaho²: f.mg3 (-hday, -hatay) 1. Baahi dareemid (nafley). 2. U b.: wax la'aantiis u mucurteysnaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-hday, -hatay) 1. Baahi dareemid (nafley). 2. U b.: wax la'aantiis u mucurteysnaan. m.f.dh, baahnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

v. be hungry, be in need; need, want

2

baaho [feminine] n. mutual help arrangement, reciprocal aid

waa la naqliyay ✓

1

(fal) yeelo rabitaanka wax ama qof; baahi u qab wax, sida cunto, caafimaad cilmi ama qof.

2

baaho -da: (magac, dhedig, keli) xoolaha gargaar ahaan reeraha ama dadka looga soo ururiyo; xoolo lagu bixiyo magta ama qof baahan loo guro. Baaho ayaan u soo ururinnay dadkii socotada ahaa. Dh: xoolaggooyo, qaadhaan.

3

baaho -da: (magac, dhedig, keli) eeg aqal.

4

baaho -da: (magac, dhedig, keli) guddi qaybaha ay xaajadu khusayso oo dhan ka kooban oo ay xeer-beegti meel u dirto.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baakad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baakad.

waa la naqliyay ✓

f. n. parcel, package

waa la naqliyay ✓

-baakadda: (n) parcel (paarsal); package (paakeeyj); packet (paakit)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baakad.

waa la naqliyay ✓

1

de: parcel, package

2

lx: baako

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: I want to send this parcel to Rome.

6

xv: Waxaan rabaa inaan baakadan u diro Rooma.

7

key: baako

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ntay, -natay) 1. (f.g) Qof buka ama dhaawac ah baan siin. 2. (f.mg) Qof bukaan ama dhaawac ka bogsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ntay, -natay) 1. (f.g) Qof buka ama dhaawac ah baan siin. 2. (f.mg) Qof bukaan ama dhaawac ka bogsasho. m.f.dh, baanasho.

waa la naqliyay ✓

v. care for, nurse; feed someone on a special diet

waa la naqliyay ✓

-baantay / baanatay: (v) recuperate (ri kuupereeyt); feed someone to return to health or strength ~ baani

waa la naqliyay ✓

(fal) sii cunto nafaqo leh sida hilib iyo wixii la mid ah; tadaawi oo qof bukaan ah nafaqee. Dh: buullee, xannaanee, baxnaani.

waa la naqliyay ✓

1

de: care for, nurse; feed s.o. on a special diet

2

lx: baano

3

pd: (baantay / baanatay)

4

ps: v3b=

5

key: baano

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) 1. Meel tegiddeeda ka maqnaan. 2. Ka b.: wax waqtigii loogu talaggalay dib uga dhicid. Tusaale: “Shirkii wuu baaqday”.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) 1. Meel tegiddeeda ka maqnaan. 2. Ka b.: wax waqtigii loogu talaggalay dib uga dhicid. Tusaale: Shirkii wuu baaqday. m.f.dh, baaqasho.

waa la naqliyay ✓

v. fail to arrive ~ leave; remain absent, be missing; not happen

waa la naqliyay ✓

-baaqday / baaqatay: (v) 1. canceling the arrival or departure. Ex: dayaaraddii way baaqatay; the flight was canceled. 2. miss (mis); fail to attend. Ex: waligiis hal maalina shaqo kama baaqan; he never missed a day of work

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arrin ama talo lagu ballansanaa ka magnaw ama ka dibdhac.

2

baaqo: (fal) ka baaqo - ha iman meel ama madal lagaa filayey. Ha ka baagan shirka berrito. Dh: maqnaw

waa la naqliyay ✓

1

de: fail to arrive ~ leave; remain absent, be missing; not happen

2

lx: baaqo

3

pd: (baaqday)

4

ps: v3b=

5

xe: Dont miss the meeting!

6

xv: Arabic

7

key: baaqo

waa la naqliyay ✓

1

baaro¹: m.dh Wasakh midab cad leh oo ka dhalata marka aan la nadiifin xubnaha taraanka dadka aan la gudin.

2

baaro²: f.g3 (-rtay, -ratay) Wax qarsoon, raadin.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Xoolo naftu ka baxayso rafasho. 2. Ku b.: wax burburin ama baabbi'in. Tusaale: “Beertii dibi qooqan baa ku baartay”.

waa la naqliyay ✓

1

bąaro: f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Xoolo naftu ka baxayso rafasho. 2. Ku b.: wax burburin ama baabbi'in. Tusaale: Beertii dibi qooqan baa ku baartay. m.f.dh, bąarasho.

2

baaro¹: m.dh Wasakh midab cad leh oo ka dhalata marka aan la nadiifin xubnaha taraanka dadka aan la gudin.

3

baaro²: f.g3 (-rtay, -ratay) Wax qarsoon, raadin. m.f.dh, baarasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. inspect, search, examine for oneself

2

baaro v. be restless (due to pain ~ anger), writhe, twist about

3

baaro [feminine] n. smegma, white substance by sexual organs

waa la naqliyay ✓

(Baro) N Teclea nobilis Del. Rutaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-baarada: (n) smegma (ismegma) ~ dooro

2

baaro -baartay/baaratay: (v) seek (siik); search for yourself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iskaa u doondoono; iskaa u daydayo wax aad rabto inaad hesho. Baaro oo wixii ku cajibiya ka qaado dukaanka. Dh: baadho.

2

baaro: (fal) 'geel' jiif ku galgalo; ku rafo oo faadhumayso. Hashii rimmanayd gelgelintay baaranaysaa. Dh: galgalo, isrogrog.

3

baaro -da: (magac, dhedig, keli) cadka yar ee wiilasha buuryadooda laga jaro marka la gudayo. Baarada wiilka well lagama jarin oo lama xalaalayn. Dh: ballanji, hanjaf.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) erey ixtiraam ku dheehanyahay oo hablaha loogu yeedho. Baaye macaaneey bustahaa isii. Dh: walaal, abbaayo, huunno, aaddo, abbaaye, gacalliso.

waa la naqliyay ✓

1

(Barya-da)

2

Hadal cid wax lagaga doona hayo; tuugmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Si debacsan oo cid waxay leedahay ama mas'uul ka tahay loo weyddiisto; tuugmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Si debacsan oo cid waxay leedahay ama mas'uul ka tahay loo weyddiisto; tuugmo.

waa la naqliyay ✓

f. n. begging, entreaty, prayer

waa la naqliyay ✓

-baryada: (n) begging (beeging); plea (pilii); request (rik-weesti); petition (pa-ti-shin); praying (pareey-ing); entreaty ~ tuugmo, codsasho

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qofka waxa uu doonayo cid kale waydiista. Baryo badan iyo bugtaan badan waa la isku nacaa. Li: kaaftoomis.

2

baryo -da: (magac, dhedig, keli) masaariifta iyo dhaqaalaha ku baxa guddi xeerbeegti oo garta u kala qaadda laba dhinac oo xaajo isku haya. Labada dhinac waxay bixiyaan baryo is le'eg cad iyo caanaba. Dh: martigelin, sooryo.

waa la naqliyay ✓

1

de: begging, entreaty, prayer

2

lx: baryo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: baryo

waa la naqliyay ✓

شِحَادَة، تَسَول

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wejiga iyo jaaha hore ee qofka. Dh: fool.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) magac lo'da loo bixiyo oo midab caddaan ah loola jeedo. Dh: xay. Li: duumo.

waa la naqliyay ✓

kaayo¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aysan ku jirin. Tusaale: “Waa isku kaayo mid”. la-mid: kayo¹.

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aysan ku jirin. Tusaale: Waa isku kaayo mid.

waa la naqliyay ✓

1

(magacuyaal) layeele ah oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aysan ku jirin. Dh: kayo.

2

kaayo: (dibkabe) lahaansho oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa aynan ku jirin; aanu leenahay. Dh: kaayaga.

waa la naqliyay ✓

v-aux, sg., neg.-prp: I am not doing (X) / he is not going to do (X)

waa la naqliyay ✓

(pronoun plus negative) I ... not; he ... not. Ex: waxba arki maayo; I don't see anything

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) sakaarada dhedig. Maayo orod laguma gaadho. Dh: maanyo, yac. Li: atoor.

2

maayo-da: (magac, dhedig, keli) suugaan gabraaratada (ugaarsatada) berriga u gaar ah waana sida geeraarka ama salsalka awrta kolka la rarayo jiibteeduna waa: ood roon ma gooyoow, ajaa rarayee hoo, yalax yalax u rooroow, ma yal roobaad baa ee hoo. Ninkaasi wuxu yaqaan sida maayo loogu luuqeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: I am not doing (X) / he is not going to do (X) With infinitive verb form

2

lx: maayo

3

ps: v-aux-1sg/3m-neg-prpg

4

xe: I am not going to loan out any money.

5

xv: Anigu lacag amaahin maayo.

6

key: maayo

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] importance, value

waa la naqliyay ✓

(magac, lab, keli) eeg qaaye

waa la naqliyay ✓

1

de: importance, value

2

lx: qaayo

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m-abs

5

key: qaayo

waa la naqliyay ✓

أَهَمِّيَّة، قِيمَة

waa la naqliyay ✓

1

(Raaya-ha)

2

(weligi koox) xiniinyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Daruur yar oo markaas di'id bilaabaysa. 2. Xiniiniyo.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. testicles

waa la naqliyay ✓

-raayaha: (n) testicles (tas-tikalis); scrotum (iskaroow-tam) ~ xaniinyo, qooro

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) labada dhikilood ee labka. Dh: xiniinyo, dhikilo.

waa la naqliyay ✓

1

de: testicles

2

lx: raayo

3

pd: (/ha)

4

ps: n1-m-pl

5

syn: qooro, xaniinyo ~ xiniinyo

6

key: raayo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka kiisa dhedig.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Waayo?) Maxaayeelay; maxaawacay.

2

2. (waa ayo) waa ayo?; waa qofma?; waa kuma? waa tuma?

3

3. (Waaya-ha) a) Arrimo; xaal; sah. 6) Dhibaha adduunka; tabaalo. c) Waxyaalo loo soo joogey; goobjoog loo ahaa; xog'ogaal; wacaal.

waa la naqliyay ✓

1

waayo¹: m.l.w 1. Waqti hore oo la soo dhaafay. 2. Dhacdooyin la soo joogay; wacaal. 3. Arrin; xaal; sah. 4. Dhibaha adduunka; tabaalo.

2

waayo²: xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye, maxaajira, maxaawacay, maxaayeelay. Tusaale: “Xasan wuu iska tegay, waayo, waad ka caraysiisay”.

3

waayo³: e.we 1. Waa ayo?, waa kuma? 2. Sababtu maxay tahay?

waa la naqliyay ✓

1

waayo¹: m.l.w 1. Waqti hore oo la soo dhaafay. 2. Dhacdooyin la soo joogay; wacaal. 3. Arrin; xaal; sah. 4. Dhibaha adduunka; tabaalo.

2

waayo²: xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye, maxaajira, maxaawacay, maxaayeelay. Tusaale: Xasan wuu iska tegay, waayo, waad ka caraysiisay.

3

waayo³: e.we 1. Waa ayo?, waa kuma? 2. Sababtu maxay tahay?

waa la naqliyay ✓

1

question word: why?, how come?

2

waayo [conjunction], [adverb] because; so

3

waayo m. n., (mass n.): topic, agenda, proposal (with information ~ problems)

4

waayo [feminine] n., pl. previous time, generation, age

waa la naqliyay ✓

1) pourquoi? 2) pourquoi pas? 3) parce que.

waa la naqliyay ✓

1

(adv) why (waay); for what reason? ~ maxaa yeelay

2

waayo: (conjunction) because (bi kooz); since (si-nis)

3

waayo -waayaha: (n) time (taaym); era (iira); days (deeyis) Ex: waayahii hore; the olden days; waayahaan dambe, nowadays [modern times]

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) waa maxay sababtu; leesh. Waayo maxaad sidaa u yeeshay. Dh: maxaayeelay, maxaawacay, sabab.

2

waayo -ha: (magac, lab, keli) dhibaha adduunka; tabaalo.

3

waayo -ha: (magac, lab, keli) dhacdooyin loo soo joogey; goobjoog loo ahaa.

4

waayo -ha: (magac, lab, keli) saha iyo xaalka kolkaa la joogo. Ninba waayihii ku lammaan.

waa la naqliyay ✓

زَمَن

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Iskudhis kakan oo orgaanik ah. Lagana helo unugyada nool kaas oo saameeya samayska borotiin. Fayrasyada qaarkood, RNAdu waxa kale oo ay u tahay walax hiddo side.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) (baayoloji) Ka rujinta geedka laga rujiyo meel ee la geeyo meel kale. Tusaale: “Ka saaridda geed dheri lagu beeray ee loo wareejiyo dhulka”.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (baayoloji) Faylam xayawaan oo leh adhax duleed oo ay dhexda ugu jirto xangulle dareen wade, heerarkooda kobcinta qaarkood waxay leeyihiin adhax dabacsan iyo dalool waafiyeed oo u furan dalqada. Waxa jira faylam hooseed, kuwaas oo kan ugu weyn loo yaqaan lafdhabarley. la-mid: araxle.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.dh) (baayoloji) Mid ka mid ah kuwa ugu muhiimsan beysaska nukliyootaydhada DNA iyo RNA.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (baayoloji) Mid ka mid ah muuqaallada talantaalliga ah ee hiddo side. Noolayaasha badankoodu waxay leeyihiin laba aliil oo midba hiddoside ka yimid (midba waalid ka yimid), kaas oo ku jira koromosoomyo iskumid ah. Hal aliil badanaa waxa uu shiiqiyaa ka kale oo loo yaqaan shiiqsane, kaas oo ay ka baxaan astaamaha u gaarka ah noolahaas.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-iyo, m.dh) (baayoloji) Qayb badan oo ka duwan dhirta yar yar, hase yeeshee cagaariye leh (footoosintasis) cuntadiisa ku samaysan kara, kuna nool sabo biyood iyo dhulka saxansaxada leh. Geedkani waxa uu noqon karaa hal unugley ama unugyo badane. Isaga oo yeelan kara qaababkan: miiqaq, wareegsan ama saxan u eg. Aljiga hadda looma aqoonsana koox ablaablayneed, inkastaoo mararka qaarkood la raaciyo noolayaasha hoose ee boqortooyada borotista. Inta badan haddaba, kooxaha boqortooyadan waxa loo aqoonsanyahay qaybaha abla-ablayneed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-booyin, m.l) (baayoloji) Duul ka tirsan borotosowa, jidhkooduna leeyahay soo baxyo aan joogto ahayn oo loo yaqaanno addimobeenaadyo. Kuwaas oo ay u isticmaalaan socodka iyo quudashada taas oo keenta in qaabka jidhkoodu si joogto ah isku beddelo. Sinjiyada amiibada badankoodu waxay si xor ah ugu dhex noolyihiin carrada, dhooqada ama biyaha halkaas oo ay ka quutaan borotosowaha yaryar iyo dhirta kale ee unugleyda ah, laakiin tiro yar ayaa dulin ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.dh) (baayoloji) Koox ka mid ah iskudhisyada orgaanikada ah ee biyaha ku milma ee wada leh koox kaarboogsayl (-COOH) iyo amino (-NH2) oo ku dhegsan alfa kaarboonatam. Dhirta iyo noolayaal ili-ma-aragtay ah oo badan ayaa amino asiidhyada ka samayn kara iskudhisyo sahlan oo aan orgaanig ahayn, laakiin xayawaanku waxay ka helaan in ku filan oo quudkooda ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) (baayoloji) Barashada dhismaha noolayaasha, gaar ahaan xubnahooda gudaha iyada oo la adeegsanayo jeebis iyo baadhitaan weyneyso leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (baayoloji) Faylam ka mid ah laf dhabarla'da oo ka kooban goryaanno maraaraysan, tusaale: dirxi dhuleed. Anniliiduhu wuxu leeyahay jidh jilicsan oo dhululubaysan kaas oo ay ka muuqdaan maraaro. Maraarahaasi waxay aad uga muuqdaan dhinaca dusha iyaga oo u taxan sida fargallada ama kaatun. Dhinaca gudaha maraar kasta waxa tan kale u dhexeeya xuub iyo xaad dag.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (baayoloji) Kaneecada dheddig oo qaadda noolaha duumada keena, dadkuna qaniinyadeeda ayaa duumada u keena.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaha ..., m.l) (baayoloji) Aragtida tadawurka ee ahayd isirka sinjiyada oo Charles Darwin soo saaray 1859, taas oo ilaa hadda dadka qaarkood rumaysanyahay sinjiyadu inay ka soo jeedaan noocyada abnaqyada hoose, marka loo eego dariiqadda xulashada dabeeciga.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Dir ka tirsan artaraboodhaha berriga ku nool kana kooban ilaa 5.000 oo sinji oo ay ka mid yihiin caarada, dabaqallooca, shilinta iyo aboorka. Jidhka arkaniiduhu wuxuu u qaybsamaa qayb hore oo loo yaqaanno madax saabley iyo qayb dambe oo loo yaqaan ubuc.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) (baayoloji) Dhuun dhiig oo dhiigga ku shubta wadnaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (baayoloji) Faylam ka tirsan xayawaanka laf dhabarla'da oo ka kooban in ka badan hal milyan oo sinji. Waa faylamka ugu ballaadhan ee boqortooyada xayawaanka. Artaraboodhuhu waxay ku noolyihiin biyaha macaan, badaha iyo dhulalka kala duwan. Astaan ahaan artaraboodhuhu waxay leeyihiin dub sare oo loo yaqaanno toxob, kaas oo dabool adag u ah qalfoof duleedka. Koritaankooduna waxa uu suurtaggal yahay oo keliya xilliga xuub siibashada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (baayoloji) Dhammaan dhaqdhaqaaqyada muuqan kara ee ay sameeyaan xayawaanku iyaga oo u jawaabayo degaankooda gudaha iyo dibadda.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo ..., m.dh) (baayoloji) Silsilad weyn oo dheer oo molikiyuul ah, kana kooban silsilado nukliyootaydho ah, waxa laga helaa noolaha oo dhan. Taas oo qaadda wararka hiddo sidaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo ..., m.dh) (baayoloji) Iskudhis orgaanig ah oo ka kooban silsilad haydarookaarboon iyo dhammaad ah koox kaarboogsayl.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo ..., m.dh) (baayoloji) Asiidh dhanaan oo dhis naanays molikiyuulkeedu yahay CH3CH(OH)COOH, asiidhka laagtig waxay ka timid asiidhka bayruufig, marka muruqyadu firfircoonyihiin ogsajiintuna xaddidantahay. Taasoo si isbada joog ah beerku u saaro una beddelo gulukows. Jimicsiga xoogga badan waxa laga yaabaa in ay ku ururto muruqyada dhexdooda taas oo keenta muruqyo xanuun. Waxa kale oo ay asiidhka laaktig ka qayb qaadataa khamiirinta caanaha, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Maxsuulka burburka buriin ee garaadleyda shimbiraha, xammaaratada berriga iyo cayayaanka. Marka laga reebo garaadleyda, Maxsuulkaas badankiisa waa la qashinsaaraa. Asiidhka yuurig waa ma milme, sidaa darteed, waxa loo saaraa adke ahaan, taas oo dhowrta biyaha qiimaha u leh dhulka oomanaha ah. Asiidhka yuurig markay jidhka ku badato waxay ku ururtaa kala goysyada dhareerka leh taas oo ay ku keento xanuun.

waa la naqliyay ✓