Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Baaxad-da)

2

Aan xalleef ahayn ee qiro leh; ballaar leh; toox.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ballac.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ballac.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] width (of something very large), size

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the physical dimensions of an object; size (saayz) Ex: baaxad wayn; enormous size

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) balladhka iyo kala baxsanaan. Dh: ballac, balladh.

2

baaxad -da: (magac, dhedig, keli) awood iyo tamar weyn. Haddaan baaxad leeyahay, badda saw ma jiidheen. Dh: quwad, awood, xoog.

waa la naqliyay ✓

1

de: width (of s.t. very large), size

2

lx: baaxad

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-abs

5

key: baaxad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaarta turubka oo la ka la badin waayo, dabadeed inta la xidho la ka la helo marka kaa xiga.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-dyo, m.l/-do, m.dh) Warqad adag oo qaab sanduuq leh oo badeecooyinka lagu rido. la-mid: baako.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-dyo, m.l/-do, m.dh) Warqad adag oo qaab sanduuq leh oo badeecooyinka lagu rido. la-mid: baako.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) parcel (paar sal); package (paakeeyj); packet (paakit) ~ baako

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) buqshad waraaq ama kartoon ka samaysan oo afar gees oo iska soo horjeeda leh oo alaabaha lagu moodhgareeyo sida qafiska sigaarka. Dh: baakidh, baakeed, buqshad, baako, baakir.

waa la naqliyay ✓

neg., vl. pron. you ... not,

waa la naqliyay ✓

-da: (n) wrench (reenji); spanner (ispaa ner) ~ kiyaawe

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo biraha gaadhiga lagu furfuro. Waar baanad 14 ah i sii. Dh: kiyaawe.

2

baanad -ka: (magac, lab, keli) siinta nafaqo iyo wixii la mid ah. Baanad buu ku jiraa oo buul yar baa loo dhisay.

waa la naqliyay ✓

Qalabka loogu isticmaalo xiridda iyo furidda qodobbada iyo qabbirrada dhabannada leh ee kala cabbirka duwan. Waxay leedahay xaglo celiya ama qabta geesaska qodobbada iyo qabbirrada, afkooduna wuxuu u samaysnaan karaa saddex hab: mid sugan oo labo qal leh, mid caynduub leh oo qalka sare uu sugan yahay iyo ama madax faraati-xaglood ah. Guud ahaan afka baanaduhu waxay ka samaysan yihiin birdhuxuleed heer sare ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: you ... not + [FOCUS] = baa + aan + aad

2

lx: baanad

3

pd: (baadan)

4

ps: focus + neg + vpro

5

key: baanad

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baaqasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax la filayey in uu dhaco ama uu yimaaddo oo waqtigii la sugayey dhici waayey ama ka dibdhaca. Dh: baaqasho, oolid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baarasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bąarasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon ama aan la ogeyn, raadsasho. Dh: baadhad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Marka labada dhan ee iska soo horjeeda ay dhibco isla 'eg qabtaan (cayaar turub); doroo. la-mid: baaddad.

waa la naqliyay ✓

1

(Balxad-ka)

2

(xoolo) balxasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: balxasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of drinking too much water (of animal)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoolo siiba geela oo biyaha dhanaha ah ku cabba. Sidii horweyn balxad ku jira galaha Bullaaliyo Sasabane aaggiisa.

waa la naqliyay ✓

1

a: balxasho

2

de: act of drinking too much water (of animal)

3

lx: balxad

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

key: balxad

waa la naqliyay ✓

1

1. (Barxad-da) Kob bannaan.

2

2. (Barxad-ka) Biyo iyo caano isku darsad; barxasho.

waa la naqliyay ✓

1

barxad¹: m.l la-mid: barxasho.

2

barxad²: m.dh (-do, m.l) 1. Goob bannaan oo dhismayaal hareeraha ka jiraan. 2. Cad dhulka ah, yar oo bannaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Goob bannaan oo dhismayaal hareeraha ka jiraan. 2. Cad dhulka ah, yar oo bannaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. empty field, clear open space; vestibule, corridor

2

barxad: vl. n. act of mixing milk and water

waa la naqliyay ✓

-da: (n) an open platform between the outer door and the interior of a house; yard (yaadh). Ex: barxadda gadaale; the back yard

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ardaaga aqalka, guryaha afaafkooda hore ee la fadhiisto. Barxadda baabuurka dhiga. Dh: bersad, daarad.

2

barxad -da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo aan geed ku qariya lahayn.

3

barxad -ka: (magac, lab, keli) biyo caano ku darsad. Barxadka caanaha hooyo nooga daa. Dh: badhxad.

4

barxad -ka: (magac, lab, keli) baxsasho iyo firxad ay cabsi ku jirto.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: maaxasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) soo biiridda biyaha ka soo baxa ceelaasha kolka biyihii horay ugu jiray laga qayo. Maaxadka ceelku wakhti badan ma qaato hadduu biyo badan yahay. Dh: maaxasho, maaxid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaxadsoora-ha)

2

Meesha baaxadda bartankeeda ah; wax fidsan oo ballaaran wadaagihiisa; dhex; bartame.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhex-da)

2

Labo wax ama labo meelood kala barkooda; badho; bartan; baaxadsoore; kalabbar; Wadaage.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhumuc-da)

2

Aan dhuubnayn ee oogo lucuuman leh; aan xalleefsanayn ama miiqnayn ee buuran; baaxad; qiro.

waa la naqliyay ✓

1

1. La jaray; go'an.

2

2. (Jaran-ka) Qiro; baaxad.

waa la naqliyay ✓

1

(Jurmi-ga)

2

Dhumuc; qiro; baaxad.

waa la naqliyay ✓

1

(Lixaad-ka)

2

1. Xoog, itaal; tabar, baaxad.

3

2. Tiro taxan oo is-dabajoogta kan lixda jagadeeda ku abbaaran; kan shanaadka iyo toddobaadka u dhexeeya (6d.)

4

3. (lixda lixaad) Oogada nafleydu xubnaha ay ku garato oo ku dareento waxyaalaha dibadda ka dhaca haya ama uga iman haya; lixaad (ama laxaad).

waa la naqliyay ✓

Wax jurmi leh; lucuun ah; baaxad duuban leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Qarad-ka)

2

1. Qiro iyo baaxad leh; qardan; gahayr.

3

2. Muraad; dan; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

Qiro iyo baaxad leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Qira-da)

2

Inta xalleefsanaanta ballaarku le'eg tahay; dhumuc; baaxad: jurmi; (ama qaro).

waa la naqliyay ✓

1

(Toox-a)

2

Ballac; baaxad; ballaar;.

waa la naqliyay ✓

1

addin¹: m.l (-immo/-inno, m.dh) 1. Afarta lugood ee xawayaanka middood. 2. la-mid: addimid.

2

addin²: m.l (-imo, m.dh) 1. (xisaab) Tirada kulannada loo baahanyahay in baro lagu muujiyo xarriiq dusheeda, qaab ama adke. Shaxan sallax ah waa laba addimaale, shaxan adke ahna waa saddex addimaale. 2. (xisaab) Baaxadda shaxan sallax ama adke ah. 3. (xisaab) Mid ka mid ah xaddiyada fisigeed ee salka ah oo loo adeegsan karo in lagu tibaaxo xaddiyo kale.

3

addin³: f.g1 (-imay, -intay; -imi) la-mid: aadaan² (1).

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal m.l/dh) Meesha baaxadda bartankeeda ah; wax fidsan oo ballaaran wadaagihiisa; dhex; bartame.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) Baaxadda awrka.

waa la naqliyay ✓

1

bed¹: m.l (-dad, m.l) Masaaxa dhul ku fadhiiyo.

2

bed²: m.l (-dad, m.l) (xisaab) Summad A. Cabbirka ama baaxadda dul. Dushu waxa ay noqon kartaa dul sallax ah ama dul xoodan. Halbeegga caalamiga ah ee bedka waa mitir labajibbaaran (m2).

3

bed³: m.l/dh (-do, m.l) 1. Caafimaad; ladnaan. 2. Badbaado. la-mid: bąd.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) (xisaab) Urur kasta oo daato ah marka loo ratibo horsamaan baaxadeed ama fanata tirada ama walaxda ku aaddan bartamaha ururka.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.fal.) Midka shanaad sagaalka meere qorraxeed marka la fiirsho xagga baaxadda ama weynaanta, isla markaas waa midka saddexaad marka la fiirsho ka fogaanta qorraxda. Oogada dhulka ee adag ee xagga usha ah waxaa loo yaqaan litosfeer, waxaana qayb weyn oo ka mid ah daboola biyoolayda dhulka, waxaana ku gedfan neefo loo yaqaan gibilka.

waa la naqliyay ✓

1

dhuub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Daliig mayrax ama xaskul ah. 2. Laa barshin oo caw ah oo isku xiran. 3. Sacab muggiis oo badar, sonkor iyo wixi lamida ah. 4. Mid ka mid ah ubaxa docihiisa.

2

dhuub²: m.dh Dhenged.

3

dhuub³: f.g1 (-bay, -btay) Wax baaxaddiisa yaryar.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax baaxaddiisa la yareeyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhumuc; qiro; baaxad. la-mid: jirmi (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meesha xoolaha lagu gawraco. Dh: kawaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baabsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoolo ay leedahay cid kali iska calaamadsasho. Baabsadka neef aad lahayni waa damac qaldan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baacsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ku dabadhicid iyo eryasho. Ciidan guulaystay ayaa baacsad sameeya.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baatad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baadhashada la baadho qof si gardarro ah.

waa la naqliyay ✓

1

baalcad¹: m.dh Waxaro abab ah.

2

baalcad²: m.l 1. Qaloon loogu talagalay in Alla bari lagu samaysto; salool. 2. la-mid: baalcas.

waa la naqliyay ✓

name-m white-sided; lit: bald on one side of the head at birth

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) middi aad u af badan; middi xiiraysa waxay taabato.

2

baalcad: (tilmaame) 'neef' dhinacyadiisa midi cadyahay. Sicii baalcad wuu dhalay

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhuunta biyaha laga shubto; dhuun bir ama caag ah oo ay biyihu soo dhexmaraan. Waxay leedahay meel laga furo iyo meel laga xidho. Baambadda fur oo biyaha soo dhaami.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baambad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qalab gadaal ku leh daab la qabsado oo ka samaysan bir dheer, xalleefsan, xoodan, hal dhinac wax ku goysa oo geed nugulka iyo wixi lamida lagu jaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qalab gadaal ku leh daab la qabsado oo ka samaysan bir dheer, xalleefsan, xoodan, hal dhinac wax ku goysa oo geed nugulka iyo wixi lamida lagu jaro.

waa la naqliyay ✓

f. n. machete, large metal knife; wrench, spanner

waa la naqliyay ✓

-da: (n) machete (me sheeti); cutlass

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir soo yara xoodan ama xalleefsan sida safeexadda ka se xooggan oo shaagagga baabuurta lagu banjariyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: machete, large metal knife; wrench, spanner

2

lx: baangad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: baangad

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baansasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof buka, dhakhtar, wadaad ama cid kale oo wax dawaysa u geysasho. Dh: baanasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baaqsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ka baaqsad - ka maqnaansho. Talo aan kaa maarmayn ka baaqsadkeedu ma fiicna.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) awrta aan la raran weli ama la laylyin. Baarcad dhiilaha ninkii ku raray saw ma caramoobin. Dh: baarqab, baarfuran.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg baasho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) waraaq labadeeda dhan. Dh: bayaad, waraaq.

2

baashad -ka: (magac, lab, keli) dilka cadawga darajo ku doonid; baal ku gashad.

waa la naqliyay ✓

1

(Bayaxaw-da)

2

1. Xiddigta u dhexaysa garbo iyo gudban.

3

2. Meel bannaan oo aan dhir lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xiddigta u dhexeysa garbo iyo gudban. 2. Meel bannaan oo aan dhir lahayn. 3. Qof ama xoolo falxad ah.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bringer of good fortune

2

bayaxaw: n. open plain, treeless place

3

bayaxaw: pr. n., loc. name of a star

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xiddigga u dhexeeya garbo iyo gudban. Bayaxawgii xalay buu soo baxay.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Naag hurudda farxumayn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Naag hurudda farxumayn. m.f.dh, dabaxadid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) haweenay hurudda, farxumayn.

2

dabaxad-ka: (magac, lab, keli) eeg dabamaryayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gaaxsasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Maro, xaashi iyo wixi lamida oo wax lagu tirtiro; catir. la-mid: masaxo¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Maro, xaashi iyo wixi lamida oo wax lagu tirtiro; catir. la-mid: masaxo.

waa la naqliyay ✓

f. n. dustcloth, floorcloth, cleaning rug; blackboard eraser

waa la naqliyay ✓

-da: (n) eraser (ireeysar); wiper (waayper) ~ tirtire

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) walax yar oo caag jilicsan ka samaysan oo qalin qoriga lagu masaxo. Dh: masaxaad, goomad.

waa la naqliyay ✓

1

de: dustcloth, floorcloth, cleaning rug; blackboard eraser

2

lx: masaxad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

syn: tirtire

6

key: masaxad

waa la naqliyay ✓

-da: (n) cigarette lighter

waa la naqliyay ✓

1

1. (Axad-da) Maalinta koowaad oo toddobaadka: Sabtida iyo Isniinta bay u dhexaysaa.

2

2. (Axad-ka) qof; ruux.

waa la naqliyay ✓

1

axad¹: m.l Qof; ruux.

2

Axad²: m.dh Maalmaha toddobaadka mid ka mid ah oo u dhexeeysa sabtida iyo isniinta.

waa la naqliyay ✓

1

axad¹: m.l Qof; ruux. Tusaale: Keligiitaliyuhu axadna lama tashado.

2

axad²: m.dh Maalmaha toddobaadka mid ka mid ah oo u dhexeeysa sabtida iyo isniinta.

waa la naqliyay ✓

f. n. Sunday (second day of the Somali week)

waa la naqliyay ✓