baaxaadegid

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) la-mid: baaxaadegan.

(tilmaame) mid aan degganayn oo aan xaaldba ku sugnayn.

baaxaaddeg¹: m.l la-mid: baaxaadeg¹.

baaxaaddeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) la-mid: baaxaadeg².

(fal) degganaanshaha waa; xaaladba haku sugnaan.

baaxaaddeg -ga: (magac, lab, keli) go'aan qaadan waa; dhanna xaminili waa. Berraan dhoofi lahaaye, baaya baaxaaddeg baan ku jiraa.

baaxaaddeg -ga: (magac, lab, keli) qof qarqoomay oo ay biyo liqeen; qof kolba mawjad gelaya oo kolla kor u soo baxaya kolla hoos u dhaadhacaya. Baaxaaddeg buu biyaha kor iyo hoos u gelayaa.

m.f.dh eeg baaxaadegan. la-mid: baaxaaddegnaan, baaxaaddegnaansho, baaxaadegnaansho.

de: investigate thoroughly

hm: 1

lx: baaraandeg

pd: (baaraandegay)

ps: v1=cmp

key: baaraandeg_1

de: thorough investigation

hm: 2

lx: baaraandeg

pd: (-ga)

ps: vn2a-m

key: baaraandeg_2

-da: (magac, dhedig, keli) saboolnimi qofkuu uu ku danbeeyo gidaarseexad.

(Dabbaaldegid-da)

Dabbaaldeg wax u samayn.

m.f.dh eeg dabbaaldeg².

-da: (magac, dhedig, keli) munaasabad la quimeeyo oo la jecelyahay xuskeeda damaashaad u samayn. Dh: xusid.

(Qaadaadhigid-da)

(arrin) Dhinac walba ka eegid, aad u baarid.

m.f.dh eeg qaadaadhig². la-mid: qaadaadhig¹.

-da: (magac, dhedig, keli) gorfayn iyo ka faallood arrin dhinac walba laga eego. Dh: falanqayn, gorfayn.

m.dh la-mid: baaxaadegnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) dillaaca waaga berigiisa; kaahidda waaberiga.

-ga: (magac, lab, keli) habdhaqanka iyo dabciga qofka Ilaahay ku abuuray; dabeecad aan xin iyo xajiin toona lahayn.

-da: (n) survival (sar vaay val); the act or process of surviving ~ badbaado

-da: (magac, dhedig, keli) nabadgalka laga nabadgalo dhibaato iyo col. Badbaadidda lama gartee, Allow adu noo jidbixi.

m.f.dh eeg daaddeg³.

-da: (magac, dhedig, keli) jago sare ka degid; hoos u dhaadhicid. Dadkii kugta buurta fuushanaa daaddegid ayay isku diyaariyeen?

-da: (magac, dhedig, keli) meel sare ka lulasho. Dh: lulasho.

(Shaxaadid-da)

Yaboohsasho; dawarsasho.

m.f.dh eeg shaxaad². la-mid: shaxaad¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) shaxaad ka doonid, weyddiisad; wax weyddiisad; shaxaadid.

m.f.dh eeg baaltaag². la-mid: baaltaag¹.

(Baaraandeg-ga)

Arrin laga salgaaro, la hubiyo, laga bogto.

baaraandeg¹: m.l 1. (-gyo, m.dh) Dabbaaldeg. 2. la-mid: baaraandegid.

baaraandeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ka b.: arrin, fikrad iyo wixi lamida aad u hubin.

f.mg1 (-gay, -gtay) Ka b.: arrin, fikrad iyo wixi lamida aad u hubin. m.f.dh, baaraandegid.

v., [compound] investigate thoroughly

baaraandeg vl. n. thorough investigation

ay tay: (v) [with preposition ka] contemplate (kon tem paleeyt); consider carefully; meditate on (me di teeyt on); ponder (poon-dhar) ~ si fiican uga fiirsasho

(fal) ka baaraandeg - wax aad rabto qabashadiisa ka fiirso; ha ku degdegine sal iyo baarba hubi. Dhismaha hudheelka hortii, ka baraandeg kharashka ku bixi doona. Dh: hubso.

baaraandeg -ga: (magac, lab, keli) wax aad looga fiirsado; wax aad u hubsasho; si qotodheer u dhuuxid. Arrintani baaraandeg bay ku habboon tahay. Dh: hubsasho, lafagur, gungaadh, axadhid, bogasho, bislayn, fiirsasho, xaqiijin.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

-da: (magac, dhedig, keli) si qaab daran oo kiciddu ku adagtahay u fadhiyid.

(Baraarugid-da)

Hurdo ka kicid; soojeedid; digtoonaansho.

m.f.dh eeg baraarug³. la-mid: baraarug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hurdo ka kicid, ka toosid. Dh: baraarugow.

baraarugid-da: (magac, dhedig, keli) soo jeedidda dareenka qofka. Dh: digtooni, feejigni.

-da: (magac, dhedig, keli) digtoonaad, feejignaad. Taxadderid iyo fiiro ogow.

-da: (magac, dhedig, keli) caano la wadaagayo, isudhiibdhiib ku dhamid, Dh: hoobsad.

m.f.dh eeg daafkaddeeg². la-mid: daafkaddeeg¹ (2).

m.f.dh eeg madax-adayg².

-da: (magac, dhedig, keli) wax xun oo keliya sheegid. Baas'sheegid iyo belo Allow naga ahay.

-ga: (magac, lab, keli) dabciga qofka oo isbedbeddela.

m.f.dh eeg barbardhig. la-mid: isbarbardhigid.

-da: (magac, dhedig, keli) walax ama noole noole kale la barbardhigo oo la isku qiyaaso. Barbardhigid labada baarqab aan ku samayno.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl la mashaqadeed la kufkufid oo u babbacdhigid. Daalaadhacid dabadeed baan beertii falkii ka saarnay. Dh: dalanbaabiyid, daalaadhicid.

m.dh eeg gaafwareeg². la-mid: gaafmeerid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la rabo in la ilaaliyo dusha iyo hareeraha ka kormeerid. Dh: afmeer, gaafameer.

m.l.u (cilmiga naflayda) Nafley badda ku nool oo kalluunka qaabkiisa leh aadna uga weyn, oo dadka iyo kalluunka yaryar cunta.

m.l.u (cilmiga naflayda) Nafley badda ku nool oo kalluunka qaabkiisa leh aadna uga weyn, oo dadka iyo kalluunka yaryar cunta.

-ka: (magac, lab, keli) jaad kalluunka ka mid ah oo waaweyn. Waa nafley waaweyn oo badda ku jirta, dadka iyo wax walbana cunta.

-da: (magac, dhedig, keli) keni adaygid oo wixii kuu muuqda maahee wax kale iska diidid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaadaadhigid.

m.f.dh eeg dhaxalwareeg². la-mid: dhaxalwareeg¹ (2).

(Gaashaandhigid-da)

Qaranka cadowga ka dhicin; dagaallamid; jilib-dhigid; daaficid.

m.f.dh eeg gaashaandhig². la-mid: gaashaandhig¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) difaacid iyo is hortaagid cadaw soo duulay.

m.f.dh eeg aadaan². la-mid: aadaan¹, aaddamid, aaddaan¹, eedaamid, eedaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) salaadka oo ah cibaado si gaar ah loo guto, ku baaqid. Dh: addimid, addimaad, eedaamid,

m.dh la-mid: asaasid.

-da: (magac, dhedig, keli) unkidda wax cusub oo la bilaabo. Waxa la oggolaaday aasaasidda xisbi cusub.

-da: (magac, dhedig, keli) ka warramidda wax aan weli dhicin iyada oo la kaashanayo astaamaha lagu tilmaansan karo.

n. phr., [conjunction] because of, for its sake

(preposition) for it's or her sake ~ darteed, awgeed

de: because of, for its sake After a feminine noun

lx: aawadeed

pd: (awadeed)

ps: np / conj

xe: aan awadeed ayaan u tegi waayey. I failed to go because I didn't have a ticket.' rw: aw

xv: Tigidh la

key: aawadeed

-da: (magac, dhedig, keli) geed meel ka biqlay, meel kale u rarid oo ku joojin.

-da: (magac, dhedig, keli) kibrid; islaweyni ku dhaqan. Dh: kibrid

-ga: (magac, lab, keli) dugsi iyo xarun aqooneed oo tacliinta sare lagu qaato.

akaademi -ga: (magac, lab, keli) qof tacliin sare leh oo si cilmiyaysan wax u baadha, una bara si aqoontaa ku salaysan. Kadare waa nin akaademi ah.

m.f.dh eeg ammaag². la-mid: amaagid.

m.f.dh eeg bąalid².

-da: (magac, dhedig, keli) curinta gabayga oo laga raago ama laga maago.

baalidid -da: (magac, dhedig, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan ahaan.

m.f.dh eeg baarug.

-da: (magac, dhedig, keli) gorgortanka iibka la xidhiidha.

-badbaadaha: (n) [Pl. badbaadayaal-sha] survivor (sar vaay var)

f.g2 (-iyay, -isay) Wax khatar ka nabadgelin. la-mid: badbaadee.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax khatar ka nabadgelin. m.f.dh, badbaadin. la-mid: badbaadee.

v. protect, safeguard, secure; support, look after, care for

-yey say: (v) save (seeyv); rescue, reclaim, redeem, deliver ~ nabadgeli. Ex: tallaakii furuqa wuxuu badbaadiyey naf badan; the smallpox vaccine has saved many lives

(fal) nabadgeli oo ha dilin ama cadaw iyo col ka barii oo magangeli. Badbaadi magantaada oo weligaa ilaali. Li: dil.

de: protect, safeguard, secure; support, look after, care for

lx: badbaadi

pd: (badbaadiyey)

ps: v2a=tr

key: badbaadi

m.f.dh eeg badbad.

-da: (magac, dhedig, keli) biirbiirid oo kolba sii badasho.

-ta: (magac, lab, keli) dillaacidda waaga berigiisa.

(tilmaame) wax aad u cad ah. Tani waa xeedho balaaddi ah.

(fal) kala fidi oo wax balaadhan ka dhig. Gogosha balaadhi. Dh: ballaadhi, fidi.

pr. n., loc. Benadir [region in south Somalia.]

(n) Benadir; southern region of Somalia ~ Benaadir

de: Benadir [region in south Somalia]

lx: Banaadir

ps: n0-loc

see: Benaadir

key: Banaadir

-da: (magac, dhedig, keli) dhexidh kuraygu ku xidhaan oo ka samaysan xadhko maydhax ka soohan iyo dun midabbo kala duwan leh, qalimo iyo udba'udbayn leh oo aad u qurux badan. Baraadhi labagalley ah ayuu xidhan-yahay. Dh: baraandhi.

m.f.dh eeg baraar⁴.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

(Bardadid-da)

Sasid; argaggixid; (ama berdedid).