baaxaaddegnaan

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la kulmay degganaan la'aan joogto ah ahaansho. la-mid: baaxaaddegan.

m.l/dh la-mid: baaxaadegnaan.

-ka: (magac, lab, keli) baaraandegidda lafteeda iyo hoos u eegitaanka badan ee hawl la qabanayo.

m.f.dh la-mid: baaxaadegid.

-da: (magac, dhedig, keli) kolba dhinac u geddoomid oo degganaanshaha waayid.

m.f.dh eeg baaxaadeg². la-mid: baaxaaddegid.

(Lamaddegaan-ka)

Dhul ballaaran oo aan biyo iyo dhir midna lahayn oo ama qafro ah ama bacad ku rogan yahay, oo aan dad iyo duunyo midna joogin kuna dhaqmi karin.

lamaddegaan¹: m.l (-nno, m.dh) Dhul ballaaran oo aan dhir iyo biyo midna lahayn, dad iyo duunyana ku dhaqmi karin.

lamaddegaan²: m.l (-nno, m.dh) (juqraafi) Dhul aan deegaani ka bixin oo roobka iyo qoyaanka kaleba ku yaryihiin oo aan qoyaanku si fiican u kaalmayn deegaanta lamaddegaan aan haba yaraatee deegaani ka bixin, ma aha caadi. Waxaa laga yaabaa in lamaddegaanku yahay mid uu caws aad u liitaa ka baxo ama dhir aad u liidataa. Waxaa jira lamaddegaanno dhawr nooc ah sida: lamaddegaan dhadhaabeed, lamaddegaan dhagaxeed, iyo lamaddegaan bacaadeed. Lamaddegaannada waxaa loo qaybiyaa labo nooc: lamaddegaannada kulaalayda iyo kuwa loolalka dhexe. Kawa kulaaleyda waxaa ugu caacsan tan Sahaara iyo tan Areebiya. Kuwe loolka dhexena waxaa ugu caansan midda Goobi iyo midda Turkistan.

lamaddegaan¹: m.l (-nno, m.dh) Dhul ballaaran oo aan dhir iyo biyo midna lahayn, dad iyo duunyana ku dhaqmi karin.

lamaddegaan²: m.l (-nno, m.dh) (juqraafi) Dhul aan deegaani ka bixin oo roobka iyo qoyaanka kaleba ku yaryihiin oo aan qoyaanku si fiican u kaalmayn deegaanta lamaddegaan aan haba yaraatee deegaani ka bixin, ma aha caadi. Waxaa laga yaabaa in lamaddegaanku yahay mid uu caws aad u liitaa ka baxo ama dhir aad u liidataa. Waxaa jira lamaddegaanno dhawr nooc ah sida: lamaddegaan dhadhaabeed, lamaddegaan dhagaxeed, iyo lamaddegaan bacaadeed. Lamaddegaannada waxaa loo qaybiyaa labo nooc: lamaddegaannada kulaalayda iyo kuwa loolalka dhexe. Kawa kulaaleyda waxaa ugu caacsan tan Sahaara iyo tan Areebiya. Kuwe loolka dhexena waxaa ugu caansan midda Goobi iyo midda Turkistan.

m. n., [compound] uninhabited place, desert, wasteland

de: uninhabited place, desert, wasteland

lx: lamaddegaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

see: degaan

key: lamaddegaan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel sare sudhan ama ka lusha ahaan. Dh: laadlaadsanaan.

m.f.dh eeg nashaaddaysan. la-mid: nashaaddaysnaansho, nishaaddaysnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid nashaaddaysan ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bakaadid.

(Ballaarnaan-ta)

Wax ballaaran ahaan.

m.f.dh eeg ballaaran. la-mid: ballaarnaansho.

f. n., [abstract] scope, span, range; breadth, sweep (of something)

-ta: (n) wideness (waaydhnes)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kala fidsan oo ballaadhan oo kala fidsan ahaan. Gogosha ballaarnaan ha ku deyne laab.

de: scope, span, range; breadth, sweep (of s.t.)

lx: ballaarnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: ballaarnaan

m.f.dh eeg bandhigan. la-mid: bandhignaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax yaal bannaanka oo la wada arkayo ahaan. Buugaagtu bandhignaanta badan way ku siigoobaan.

m.f.dh eeg dhaaddan. la-mid: dhaaddanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) ogsoonaan oo aad ula socosho; aad wax uga warhayn.

m.f.dh eeg harraadan. la-mid: harraadnaansho, harraadsanaan, harraadsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof harraadan ahaan; oomanaan.

m.f.dh eeg jallaadan². la-mid: jallaadnaansho, jillaadnaan, jillaadnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) jeldi adag lahaan.

m. n. (adj.): uninhabited place, desert; not habitable

-ka: (n) uninhabited region; desert (dhezart) ~ lama-degaan

Deserto

Desert

de: uninhabited place, desert; [atr.] not habitable

lx: lama degaan

pd: (-ka)

ps: np-m

key: lama_degaan

m.f.dh eeg magmaagan. la-mid: magmaagnaansho.

m.f.dh eeg raaxaysan. la-mid: raaxaysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid loo raaxeeyey ahaan.

m.f.dh eeg sagsaagan. la-mid: sagsaagnaansho.

m.f.dh eeg ąaladeysan. la-mid: ąaladeysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) awood iyo qalab qabitaan; qalabaysnaan.

m.f.dh eeg aaradeysan. la-mid: aaradeysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) macawis ama gunti, geftin iyo cidhif lahaansho.

m.f.dh eeg abaaldaran. la-mid: abaaldarnaansho.

m.f.dh eeg ayaandaran. la-mid: ayaandarnaansho, ayaandarri, ayaandarro.

-ta: (magac, dhedig, keli) nasiibdarro iyo aayaxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan jirin ahaan. Dh: baaba'sanaad.

de: investigate thoroughly

hm: 1

lx: baaraandeg

pd: (baaraandegay)

ps: v1=cmp

key: baaraandeg_1

de: thorough investigation

hm: 2

lx: baaraandeg

pd: (-ga)

ps: vn2a-m

key: baaraandeg_2

(Baaraandegid-da)

Arrin ka salgaarid; aad u baarid; ka bogasho; hubin.

m.f.dh eeg baraandeg². la-mid: baaraandeg¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) hubsasho qotodheer oo dhan xun iyo dhan fiicanba la fiiriyo, inta aan hawsha lagu dhaqaaqin. Baaraandegid la'aan talo kuma barbaarto.

-ta: (magac, dhedig, keli) maqnaanta xiska ama garadka qofka. Baraadla'aan buu ku dilay. Dh: miyirla'aan.

m.f.dh eeg bardadsan. la-mid: bardadsanaansho, barkadsanaan, barkadsanaansho.

m.dh la-mid: bardadsanaan.

m.f.dh eeg budaddaran. la-mid: budaddarnaansho.

m.f.dh eeg cadaadsan. la-mid: cadaadsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax hoos loo riixay ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) meel sare ka soo degitaan oo hoos uu dhaadhicitaan. Daaddegitaan ka hor buu inanku geedka ka soo dhacay. daaddehee: (fal) ilma yar socodka bar oo gacanta qaabo. Inantu yaanay kufine daadehee. Dh: daadihi.

m.f.dh eeg laxaamadan. la-mid: laxaamadnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la isku laaxaamaday ahaan. Dh: alxamnaan.

m.f.dh eeg raadqaadan. la-mid: raadqaadnaansho.

m.f.dh eeg rafaadsan. la-mid: rafaasanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) ruux dhib haysto ahaan. Rafaadsanaan bay nolosheedi ku dhammaysatay Dh: dhibbaadtaysnaan.

m.f.dh eeg ragaadsan. la-mid: ragaadsanaansho.

m.f.dh eeg baabba'san. la-mid: baabba'sanaansho.

-ta: (maga, dhedig, keli) wax tirmay ahaan, burbursanaan. Meel dagaal ka dhacay baaba'sanaanta ayaa lagu gartaa.

-ka: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo raaxo helitaan. Dh: badhaadhid, badhaadhis.

m.f.dh eeg ballandaran. la-mid: ballandarnaansho, ballandarri, ballandarro.

-ta: (magac, dhedig, keli) ballanxumo aan ballanta la oofin.

m.f.dh eeg baraaraysan. la-mid: baraaraysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) nimco iyo nabad ku jiritaan. Dh: badhaadhaysanaan.

m.f.dh eeg dalaandalan. la-mid: dalaandalnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dalaandalaya ahaan.

m.f.dh eeg dammaadsan. la-mid: dammaadsanaansho.

m.f.dh eeg fahmaddaran. la-mid: fahmaddarnaansho.

m.dh la-mid: faraxsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) farxad iyo raynrayn qabid.

m.f.dh eeg gaadaansan. la-mid: gaadaansanaansho.

(Harraadsanaan-ta)

Biyo ka qatanaan; oommanaan.

m.dh la-mid: harraadnaan.

f. n., [abstract] thirstiness

-ta: (magac, dhedig, keli) baahida biyo. Dh: asqaysnaan, oommanaan.

de: thirstiness

lx: harraadsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: harraadsanaan

m.f.dh eeg jarmaadsan. la-mid: jarmaadsanaansho, jermaadsanaan, jermaadsanaansho.

m.f.dh eeg qammaadsan. la-mid: qammaadsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) miyirdoorsanaan; hadal kari waayid.

m.f.dh eeg xaaraansan. la-mid: xaaraansanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaaraan aan loo dhawaan ahaan: wax mamnuuc ah oon sharci ahaan loo dhawaan ah.

m.f.dh eeg barwaaqaysan. la-mid: barwaaqaysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqo ahaan.

barwaaqaysnaan -ta: (magac, dhedig, keli) badhaadhe qabitaan. Barwaaqaysnaan aan ku jirnee, Allaw bala naga xijaab.

-ta: (magac, dhedig, keli) iska dhigid faataadhugle; faataadhuglenimo samayn.

faataadhuglayn-ta: (magac, dhedig, keli) kibir iyo isqaadqaad samayn oo faanid.

m.f.dh eeg fasahaadsan. la-mid: fasahaadsanaansho.

m.f.dh eeg jallaadeysan. la-mid: jallaadeysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel ka soo laadlaada ahaansho. Dh: daldalnaan.

m.dh eeg laallaadsanaan. la-mid: laallaadsanaansho.