baaxaaddegid

baaxaadeg¹: m.l Degganaan la'aan joogto ah. la-mid: baaxaaddeg¹.

baaxaadeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Degganaan la'aan joogto ah la kulmid. la-mid: baaxaaddeg².

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la kulmay degganaan la'aan joogto ah ahaansho. la-mid: baaxaaddegan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baaxaaddegid.

m.dh la-mid: baaxaadegnaan.

m.f.dh eeg daafkaddeeg². la-mid: daafkaddeeg¹ (2).

m.f.dh eeg daaddeg³.

-da: (magac, dhedig, keli) jago sare ka degid; hoos u dhaadhicid. Dadkii kugta buurta fuushanaa daaddegid ayay isku diyaariyeen?

(Baaraandeg-ga)

Arrin laga salgaaro, la hubiyo, laga bogto.

baaraandeg¹: m.l 1. (-gyo, m.dh) Dabbaaldeg. 2. la-mid: baaraandegid.

baaraandeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ka b.: arrin, fikrad iyo wixi lamida aad u hubin.

f.mg1 (-gay, -gtay) Ka b.: arrin, fikrad iyo wixi lamida aad u hubin. m.f.dh, baaraandegid.

v., [compound] investigate thoroughly

baaraandeg vl. n. thorough investigation

ay tay: (v) [with preposition ka] contemplate (kon tem paleeyt); consider carefully; meditate on (me di teeyt on); ponder (poon-dhar) ~ si fiican uga fiirsasho

(fal) ka baaraandeg - wax aad rabto qabashadiisa ka fiirso; ha ku degdegine sal iyo baarba hubi. Dhismaha hudheelka hortii, ka baraandeg kharashka ku bixi doona. Dh: hubso.

baaraandeg -ga: (magac, lab, keli) wax aad looga fiirsado; wax aad u hubsasho; si qotodheer u dhuuxid. Arrintani baaraandeg bay ku habboon tahay. Dh: hubsasho, lafagur, gungaadh, axadhid, bogasho, bislayn, fiirsasho, xaqiijin.

-da: (magac, dhedig, keli) digtoonaad, feejignaad. Taxadderid iyo fiiro ogow.

de: investigate thoroughly

hm: 1

lx: baaraandeg

pd: (baaraandegay)

ps: v1=cmp

key: baaraandeg_1

de: thorough investigation

hm: 2

lx: baaraandeg

pd: (-ga)

ps: vn2a-m

key: baaraandeg_2

-da: (magac, dhedig, keli) saboolnimi qofkuu uu ku danbeeyo gidaarseexad.

(Dabbaaldegid-da)

Dabbaaldeg wax u samayn.

m.f.dh eeg dabbaaldeg².

-da: (magac, dhedig, keli) munaasabad la quimeeyo oo la jecelyahay xuskeeda damaashaad u samayn. Dh: xusid.

(Qaadaadhigid-da)

(arrin) Dhinac walba ka eegid, aad u baarid.

m.f.dh eeg qaadaadhig². la-mid: qaadaadhig¹.

-da: (magac, dhedig, keli) gorfayn iyo ka faallood arrin dhinac walba laga eego. Dh: falanqayn, gorfayn.

m.f.dh eeg baaxaadegan. la-mid: baaxaaddegnaan, baaxaaddegnaansho, baaxaadegnaansho.

-da: (magac, dhedig, keli) caano la wadaagayo, isudhiibdhiib ku dhamid, Dh: hoobsad.

m.f.dh eeg madax-adayg².

-ka: (magac, lab, keli) baaraandegidda lafteeda iyo hoos u eegitaanka badan ee hawl la qabanayo.

m.dh.w eeg xaddiis.

-ta: (magacwadareed) ereyadii, falalkii iyo oggolaanshihii Nebi Muxamad, naxariis iyo nabadgelyo korkiisa ha ahaadeene.

-ha: (magac, lab, keli) ciyaar loo tumo qofka saarku hayo oo jiib iyo jabaq habdhac qurxoon leh oo raggu ciyaaro geeraar iyo midho qurxoonna hay ku sigibtiraan kolkolla habluhu sacabka u giijiyaan. Waa ciyaar qadiimi ah oo caan ku ah gobollada Waqooyi Galbeed, Galgaduud, Togdheer, Awdal iyo meelo kale. Qalabka lagu tumo ama loo qaato waxaa ka mid ah durbaan yar iyo ul yar oo lagu tumo iyo jeedal lagu dheelo. Ninka baarcaddaha loo tumaa wuxu yidhaa: kolka la isoo galgalaayo wilaalbaa i garab jooga golxad bay igu hayaan.

baarcadde -ha: (magac, lab, keli) ninka hoobalka ah laftiisa. Baayir waa baarcadde ciyaar badan.

baarcadde -ha: (magac, lab, keli) geed nagaadheed baxsha ubax cad oo qurux badan.

-ga: (magac, lab, keli) habdhaqanka iyo dabciga qofka Ilaahay ku abuuray; dabeecad aan xin iyo xajiin toona lahayn.

-da: (n) survival (sar vaay val); the act or process of surviving ~ badbaado

-da: (magac, dhedig, keli) nabadgalka laga nabadgalo dhibaato iyo col. Badbaadidda lama gartee, Allow adu noo jidbixi.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel kore ka imaansho oo qulul u kicid; hoos u dhaadhac. Intuu fuulay geedkii ayuu daaddegis kari waayey.

-da: (magac, dhedig, keli) meel sare ka lulasho. Dh: lulasho.

(Shaxaadid-da)

Yaboohsasho; dawarsasho.

m.f.dh eeg shaxaad². la-mid: shaxaad¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) shaxaad ka doonid, weyddiisad; wax weyddiisad; shaxaadid.

m.f.dh eeg baaltaag². la-mid: baaltaag¹.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

-da: (magac, dhedig, keli) si qaab daran oo kiciddu ku adagtahay u fadhiyid.

(Baraarugid-da)

Hurdo ka kicid; soojeedid; digtoonaansho.

m.f.dh eeg baraarug³. la-mid: baraarug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hurdo ka kicid, ka toosid. Dh: baraarugow.

baraarugid-da: (magac, dhedig, keli) soo jeedidda dareenka qofka. Dh: digtooni, feejigni.

(Caanaddiid-ka)

Qof caano ku keliyeysteen oo indhihiisa ka bateen, ama ay wadnaha ka qabteen, kahashada iyo diidmada uu dhamiddooda diido.

caanaddiid¹: m.l 1. C. ah: waqtiga barwaaqada qofka caanaha dhami kari waayay, markay ku keliyaysteen. 2. la-mid: caanadiidid.

caanaddiid²: f.mg1 (-day, -dday) Waqti barwaaqo ah, caano dhami waayid.

vl. n., [compound] hesitation ~ refusal to drink milk

de: hesitation ~ refusal to drink milk (e.g., by one who is fed up with or sick of the sight of milk)

lx: caanaddiid

pd: (-ka)

ps: vn2-m-cmp

key: caanaddiid

m.f.dh eeg taxaddar².

m.dh la-mid: ardaaggelid.

m.f.dh eeg babacdhig². la-mid: babacdhig¹.

-da: (magac, dhedig, keli) u jilibdhigid oo col iska difaacid. Ciidanku hadduu hub haysto u babaedhigidda cadawga wuu karayaa.

m.dh Ka hortagga bacaad fidaaya iyadoo geedo lagu beeraayo.

m.dh Ka hortagga bacaad fidaaya iyadoo geedo lagu beeraayo.

vl. n., [compound] desert reclamation

-ta: (n) stopping the spread of sand dune; reclamation of sand dune to a productive or fertile one

-ta: (magac, dhedig, keli) joojinta bacaadka dabayshu waddo. Dh: bacaadjoojin.

de: desert reclamation

lx: bacaadcelin

pd: (-ta)

ps: vn1-f-cmp

key: bacaadcelin

m.f.dh eeg gondaddeg.

-da: (magac, dhedig, keli) wax xun oo keliya sheegid. Baas'sheegid iyo belo Allow naga ahay.

-ga: (magac, lab, keli) dabciga qofka oo isbedbeddela.

m.f.dh eeg barbardhig. la-mid: isbarbardhigid.

-da: (magac, dhedig, keli) walax ama noole noole kale la barbardhigo oo la isku qiyaaso. Barbardhigid labada baarqab aan ku samayno.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl la mashaqadeed la kufkufid oo u babbacdhigid. Daalaadhacid dabadeed baan beertii falkii ka saarnay. Dh: dalanbaabiyid, daalaadhicid.

m.dh eeg gaafwareeg². la-mid: gaafmeerid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la rabo in la ilaaliyo dusha iyo hareeraha ka kormeerid. Dh: afmeer, gaafameer.

-da: (magac, dhedig, keli) keni adaygid oo wixii kuu muuqda maahee wax kale iska diidid.

(Mardaaddiyid-da)

Xarragood; shoobid.

m.f.dh eeg mardaaddi². la-mid: mardaaddin.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg mardaadin.

(Nabdaaddiyid-da)

Cid ma nabad baa? ku dhihid; salaamid; gacanqaadid; gacansaarid; bariidin; nabdaadin.

m.f.dh eeg nabdaddi². la-mid: nabdaaddin, nabdaaddis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaadaadhigid.

m.f.dh eeg dhaxalwareeg². la-mid: dhaxalwareeg¹ (2).

(Gaashaandhigid-da)

Qaranka cadowga ka dhicin; dagaallamid; jilib-dhigid; daaficid.

m.f.dh eeg gaashaandhig². la-mid: gaashaandhig¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) difaacid iyo is hortaagid cadaw soo duulay.

m.f.dh eeg dhabaandhaw². la-mid: dhabaandhaw¹.

-da: (magac, dhedig, keli) masaf dabaq iyo wixii la mid ah, wax gunta kaga hadha ka rujin oo adoo labada dhinac ka garaaca ka fujin.

m.f.dh eeg gacan-adayg².

Inductive Method

m.f.dh eeg harraadbeel².

m.dh la-mid: shalamad-dhigasho.