baatulid

(Abaabulid-da)

Arrin isku duwid; hagaajin; qabanqaabin; dumid (col).

m.f.dh eeg abaabul². la-mid: abaabul¹.

-da: (magac, dhedig, keli) qabanqaabada hawl ujeeddo leh oo soo socota. Dh: qabanqaabo. abaabulis -ta: (magac, dhedig, keli) qabanqaabada iyo ururinta dad iyo duunyo lagu fulinayo qorshe ujeeddooyin leh. Dh: abaabulid.

bąalid¹: m.l B. ah: wax muddo dheer jiray oo aad u gaboobay.

bąalid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax muddo dheer jiray, aad u gaboobid.

-ka: (magac, lab, keli) walax duug ah. Baalid dharku wuxuu noqdaa markaan, boodhka laga maydhin.

baalid -ka: (magac, lab, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan. Baalid gaawuhu wuu ka bixi markuu, geelo wada irmaanaado.

(Baatul-ka)

Tashiil la'aan; dhaqaaladarro.

baatul¹: m.l la-mid: baatulid.

baatul²: f.g1 (-ulay, -ushay) Hanti si tashiil la'aan ah u isticmaalid. Tusaale: “Wiilkii dukaankii buu baatulay”.

v. spend extravagantly, throw money about

baatul vl. n. extravagance, loose spending

(fal) ha tashiilin hana bcekhaainin. Dh: bulqaas, yaree, gaabi.

baatul: (fal) cid ama wax kale, baabi'i ama burburi. Keenediid Bitikhan waysagi, gaas ku baatulaye Dh: maaruq, dabargoo, cabarjar. Li: dhao.

baatul -ka: (magac, lab, keli) dhaqualocarrayn zan madax loo yeelin.

(Baaquli-ga)

Weel godan oo dhoobo ama siin ama wax kale laga sameeyey oo cunnada lagu gurto; qaafiri; madiibad.

m.l (-iyo, m.dh) Weel maacuunta ka mid ah, dabool leh sidde lahayn oo wax lagu shubto.

m.l (-iyo, m.dh) Weel maacuunta ka mid ah, dabool leh sidde lahayn oo wax lagu shubto.

m. n. bowl

-ga: (n) bowl (bool) maddiibad, xeero

-ga: (magac, lab, keli) weel godan oo lagu rito cuntada. Dh: maddeebad, maddiibad, qaafiri, xeedho.

cf: maddiibad, qaafiri {S & C}

de: bowl

lx: baaquli

pd: (-ga)

ps: n7-m

key: baaquli

(Baaluqid-da)

Shan iyo toban sano gaarid; baaluq noqosho; qaangaarid.

m.f.dh eeg baaluq².

-da: (magac,dhedig, keli) waqtigii baaluqa gaadhid; da'dii xilqaadashada gaadhid.

m.f.dh eeg baarug.

de: spend extravagantly, throw money about

hm: 1

lx: baatul

pd: (baatulay)

ps: v1=

key: baatul_1

de: extravagance, loose spending

hm: 2

lx: baatul

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: baatul_2

baatulan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax la baatulay noqosho (hanti).

baatulan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la baatulay ahaansho (hanti).

(tilmaame) wax la baatulay oo aan la tashiilin; wax aan la mitamin ama dadkii lahaa dayacay. Xoolo baatulan magacood baa ba'ay. Dh: bay:imaal, baylahsan. Li: ilaashan, dhawran.

m.f.dh eeg daabul.

-da: (magac, dhedig, keli) daldalid oo raashin uud ka qaadid oo meel lagu kaydiyo u qaadid. Dh: daldalid, daadgurayn.

m.dh la-mid: maammulid.

-da: (magac, dhedig, keli) maarayn oo meel taladeeda gacanta ku hayn oo kolba sida fiican ka yeelid. Maamulidda shirkadaha waaweyn waxa loo dhiibaa qof aqoon iyo waayo aragnimo leh. Dh: maamulis, maarayn.

m.f.dh taakul. la-mid: taakulayn, taakulo.

-da: (magac, dhedig, keli) kaalmayn; taageerid; caaminid.

-da: (magac, dhedig, keli) baab horey la isugu dhigay furid oo burin; fal ama sixir hore qof loogu qabtay rogid. Dh: sixirfurid

(fal) wax baatulan; nogo wax aan la tashilin. Li: tashilnow.

m.dh la-mid: bedertamid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel u kala badin; tartan samayn oo wax u borotomid. Baratamiddu waa hab lagu kala badiyo. Dh: baratan, borotomid.

m.f.dh eeg daabbul.

-da: (magac, dhedig, keli) marka alaab badan halkii ay talallay looga raro meel kale. Alaabtii taallay bakhaarkan shalay baa la daabbulay oo dukaankii la geeyey.

(Maammulid-da)

Si maammul leh ku wadid; agaasimid.

m.f.dh eeg maammul². la-mid: maammul¹ (2), maamul¹, maamulid.

-da: (magac, dhedig, koli) oohin uu calaacal iyo yadaadun weheliyo ku hugmid. Yaayuulidda iska daa. Dh: yuusid

-ka: (magac, lah, keli) baytimaalin iyo daadaadin siyaado ah.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku sugnaan.

1. (Baali-da) Naagta aan hufnaanta nafteeda iyo aqalkeeda daryeelin; basari; goonbaar; areebo.

2. (-') (dhar) duug; dhammaad.

baali: m.dh (-iyo, m.l) Qof dumar ah oo aan daryeelin nadaafadda nafteeda, hugeeda, aqalkeeda iyo wixi lamida; areebo.

bąali¹: m.dh Wax duug noqday muddo dheer dabadeed (dhar iyo wixi lamida).

bąali²: f.g2 (-iyay, -isay) Koofiyad, gammuun iyo wixi lamida baal u yeelid.

baali: m.dh (-iyo, m.l) Qof dumar ah oo aan daryeelin nadaafadda nafteeda, hugeeda, aqalkeeda iyo wixi lamida; areebo.

bąali: m.dh Wax duug noqday muddo dheer dabadeed (dhar iyo wixi lamida).

f. n. bad wife, slovenly woman, slob; shabbiness ~ raggedness of a woman

-da: (n) slattern (islaa taran); an untidy and dirty woman ~ areebo, basari, goonbaar

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo aan nadaafadda iyo miigganaan badan lahayn. Baali dumar, baradeeda eedday. Dh: basari, goonbaar. Li: gaari, dhabeel.

baali: (tilmaame) weel aan cugnayn. Dhiil baali ah baad caanaha ku shubtay.

baali: (tilmaame) shey la isticmaalay oo gaboobay sida dhar; walax aan cusbayn.

de: bad wife, slovenly woman, slob; shabbiness ~ raggedness of a woman Opp: gaari

lx: baali

pd: (-da)

ps: n2-f, n7-f

syn: areebo, basari, goonbaar

key: baali

(Baati-ga)

Dhar jilicsan oo midabyo leh oo la tosho.

m.l (-iyo, m.dh) Dhar cudbi ah, adag oo midabo leh.

m.l (-iyo, m.dh) Dhar cudbi ah, adag oo midabo leh.

m. n., [collective] batik (tie-dyed colored cloth)

-ga: (n) batik (ba tiik)

-ga: (magac, lab, keli) dhar jilicsan oo midabbo leh. Baati u soo gad gabadha la aroosayo. Dh: shiid

cf: dhar

de: batik (tie-dyed or colored cloth)

lx: baati

pd: (-ga)

ps: n2-m-col

key: baati

-da: (magac, dhedig, keli) loox, bir iyo wixii la mid ah, ballaadhin oo wax labada dhinaca ka balan ka dhigid. Usha balidda waan ugu talagalay. baliil: (tilmaame) wax dadka oo dhan u muuqda; wax bannaanyaal ah; wax aan daah saarnayn. Xaajadani waa baliil oo cidna ka ma qarsoona. Dh: banyaal, bandharaareed.

m.f.dh eeg bul².

-da: (magac, dhedig, keli) bul ka dhigid maydha, xaskul iyo waxii la mid ah, feedhfeedhid ama tumid. Dh: bulis.

bulid-da: (magac, dhedig, keli) cunid wax laguu yareeyey. Bulid horey ku joogtaye, baahi may qabine.

m.f.dh eeg aal². la-mid: oollid.

-da: (magac, dhedig, keli) fal qofka ruuxiisa dhiba ku akhriyid; girigiri u samayn; sixir iyo wax xun u qabad. Baabiddu waa xaaraan. Dh: sixrid, baabis, qataarid, falid.

-sha: (magac, dhedig, keli) dhogor badan oo isku cufan; timo badan oo lusha. Buhubuhadii laga teg iyo baabul kicintiiye. Dh: gas, duful, shaash, halab, daacuf, tuur, bulbul, yoofil, doofil.

-da: (magac, dhedig, keli) wax inta sare loo qaado halka ugu sarraysa ee ay gaadhi karaan la gaadhsiiyo. Baacid dheeraa ninkani.

(Baadid-da)

Wax badan maqnaan; raagid; daahid.

m.f.dh eeg baad².

m.f.dh eeg bąad².

-da: (mayac, dhedig, keli) cela magnaan dheeraata. Scadid ku kala raugnays helmaan, baro wada galeyna. Dh: baaris, raagid, dachid, dibloed

baadid -da: (magac, dhedig, keli) Laydhitaanka iyo leexashada dhiuc la maro. Kobta adhiga becaubu degay kor uga baadaye

(Baahid-da)

Dhulka wada gaarid; faafid.

m.f.dh eeg baah². la-mid: baah¹.

Propagation

-da: (magac, dhedig, keli) kala ballaadhasho gaadhista meelo aan hore loo gaadhin. Ururiya cawska oo baahidda ka ilaaliya. Dh: faafid, firdhid. Li: ururid.

baahid -da: (magac, dhedig, keli) habsocodka ilayska iyo hirarka makanikada ama birlab-danabeedka. Baahidda iftiinku way sii ballaadhataa kolba kolka ay meesha ifaysa ka sii fogaato.

bąalin: m.f.dh eeg bąali². la-mid: bąalis.

bąalis: m.l la-mid: bąalin.

(Baanid-da)

Hadal ama dood qoran ama aan qornayn, meel madal ah ka jeedin; khudbayn.

m.f.dh eeg baan³. la-mid: baanis.

-da: (magac, dhedig, keli) ka doodidda dacwad idin dhextaal adiga iyo cid kale.

(Baaqid-da)

Baaq samayn.

m.f.dh eeg baaq³. la-mid: baaq¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) jeedinta codsi ku baaqul wajahan meel ama cid gaar ah oo ujeeddo leh.

(fal) wax aan wanaagsanayn ka dhig; ufuuf ka dhig; biir ka yeel. Baaqullaysay hadalkee, ma been baa gabadhyahay, ballantii aan kula galay. Dh: uri, qadhmuunee, xumay, xumee.

(Baarid-da)

1. Wax qarsoon, si runtood loo gaaro, wax ka qabasho: raadin; baanji; baaraan samayn.

2. (ganacsi) aan iibsamin.

baarid¹: m.l.kh B. ah: Wax aad u qabow.

baarid²: m.f.dh eeg baar². la-mid: baaraan, baaris³, baaritaan.

vl. n. investigation, analysis, inspection, search

-da: (n) investigation (investageyshin); inspection (inispekshin); research ~ baaritaan, baaris

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baadhid.

baarid -da: (magac, dhedig, keli) badeeco meel fagaare ah lagu munaadaynayo, qofka qiimaha ugu sarreya sheegay u xukumid.

baarid -ka: (magac, lab, keli) badeeco baartay kolka suuqa la geeyay, cid gadatana la waayey.

a: baaraan, baaris, baaritaan

de: investigation, analysis, inspection, search

lx: baarid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: baarid

بَحْثِ، دِرَاسَة

m.f.dh eeg baas².

-da: (magac, dhedig, keli) ka gudbidda itixaan iyo waxii la mid ah.

m.dh Marka labada dhan ee iska soo horjeeda ay dhibco isla 'eg qabtaan (cayaar turub); doroo. la-mid: baaddad.

(Baatir-ta)

Qaalin geel ah oo aad u weynaatey oo aan curan; Abeer.

m.dh (-rro, m.dh) Qaalin geel ah oo aan rimin waqtigii ay rimi lahayd.

f. n. mature female camel that has had no offspring

-ta: (magac, dhedig, keli) qaalin aad u naaxday oo awrqaad ah; qaalin geel ah oo garabweyn Dh: abeer.