baasuuke

-a: (magac, lab, keli) qof caqligiisu dhammayn oon heerkii waallidana gaadhsiisnayn; qof iska dhiga wax aan waxba fahmayn. Kolkolbuu sakhraanku maansuukh iska dhigaa. Dh: derder, maangaab, dhaandhaan, maraan.

conj. but [, CONTRAST.]

-ha: (magac, lab, keli) belada iyo colaadda aad u daran ee wax galaafata. Baase Allaw naga xijaab. Dh: hoog.

de: but [FOCUS + CONTRAST] = baa + -se

lx: baase

ps: focus + conj

key: baase

magac loo baxsho wiil la rajaynayo in uu noqdo nin madax ah.

-ha: (magac, lab, keli) darajo turkiyeed la siiyo ciidammada; nin meel sare jooga ama haysta. Dayib, illaa heer baashe ayuu gaadhay.

baashe -ha: (magac, lab, keli) kolka turubka la ciyaarayo, warqadda sarraynta labaad leh.

(Baabuur-ka)

1. Gaadiid badanaaba afar garangarood leh oo ku socda qalab dhaqaajiya (motoor) oo gudaha ugu jira; dadka iyo alaabada buu qaadaa; gaari.

2. Qalab jiko oo inta dab lagu kor shido, wixii wax lagu karsana hayo, la kor saaro; girgire, birjiko; marakab.

m.l (-rro, m.dh) Gaadiid dhuleed matoor leh oo dadka iyo xamuulkaba qaada.

m.l (-rro, m.dh) Gaadiid dhuleed matoor leh oo dadka iyo xamuulkaba qaada; gaari.

m. n. car, automobile, truck

baabuur m. n. tin cooking stove, steamer

-ka: (n) car (kaar); auto (oo tow), automobile (ooto moobiil); vehicle (viikal); truck (taraak) gaari, fatuurad

-ka: (magac, lab, keli) gaadiid ku socda afar walxood ama in ka badan oo ka samaysan bir iyo cinjir neef lagu afuufay kuna shaqeeyaa shidaal. Dh: gaadhi, gaari, tamaamuul.

baabuur: -ka: (magac, lab, keli) qalab jikada loo adeegsado. Dhagax si farshaxannimo loo qoray ama ka samaysan ama walax bir ah oo inta dhuxul lagu shido wax lagu dul kariyo. Distida baabuurka dul saar oo xeraadka innoo kari. Dh: birjiko, girgire, marakab, burjiko.

-ha: (magac, lab, keli) qofka baaluqay ee gaadha da'da xilqaadashada.

(Baaruud-da)

Habaas qarxada oo xabbadda gudaheeda ku jira oo kolkii leebka (qarxiyaha) buntukhu ku dhaco, qaraxda oo gumuca rida.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

f. n., (mass n.): gunpowder, pulver

nickname-m gunpowder; pulver. Lit: warmonger

-da: (n) gunpowder (gan powdhar)

magac loo baxsho wiil la filayo inuu noqdo dagaalyahan ama mid diirdiirran oo firfircoon.

-da: (magac, dhedig, keli) walax qaraxda oo olol bixisa. Waxa loo adeegsadaa oo lagu dhex guraa rasaasta, bambooyinka iyo miinooyinka qarxa. Baarka baarkiisow, baaruudda ololka dheer low, hoy beeryarow 'e' dheh. Haaruudda qaraxdiyo bambaa laygu bilbilaaye.

bw: Arabic

de: gunpowder, pulver

lx: baaruud

pd: (-da)

ps: n0-f-mass

key: baaruud

f.g2 (-eeyay, -eeysay) Dhunko.

(fal) eeg baashay.

-ka: (magac, lab, keli) caws la bah ah cawsqurunka oo rarada laga sameeyo xooluhuna daaqaan. Waaryaa badhiwayne, baaxuurow ba'aw, bilicdaa ma leedahay. Dh: badhiwayne.

baaxuur -ka: (magac, lab, keli) qof karti iyo awood badan oo arrin iyo aqoon ba leh. Dh: carceer.

baaxuur -ka: (magac, lab, keli) daayeerka kiisa coofaadhka ah ee gaboobay. Dh: daaxuur.

(tilmaame) qof ama wax la rigaaxay oo xoog lagu jejebiyay. Dh: burbur, abshax, jajab.

baguuge -ha: (magac, lab, keli) rigaaxaha, burbur iyo jejebin xoog la isticmaalo.

bascule, n.f. - Leexo; Loox dheer oo laba qof midba dacal kaga fariisto oo laysku ruxo

(Jaasuus-ka)

1. Qof hawshiisu tahay (wax ha ku qaato ama yuusan ku qaadane) inuu qarsoodi u baaro oo u soo ogaado oo dabadeed sheego wax qof ama dad ama qaran (kiisa ama ku shisheeye) sir u ah oo haddii la ogaado dhibaato ka imanayso.

2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; basaas; dhexsocoto; warxangee; (ama jaajuus).

jaasuus¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof si qarsoodi ah xog u uruuriya una gudbiya meelaha ay qusayso (qaran, urur, qof iyo wixi lamida); basaas. 2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; warxungee. la-mid: jaajuus¹.

jaasuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si qarsoodi ah sir uga bixin. la-mid: jaajuus².

jaasuus¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof si qarsoodi ah xog u uruuriya una gudbiya meelaha ay qusayso (qaran, urur, qof iyo wixi lamida); basaas. 2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; warxungee. la-mid: jaajuus.

jaasuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si qarsoodi ah sir uga bixin. m.f.dh, jaasuusid. la-mid: jaajuus.

m. n. spy

jaasuus v. spy, be a spy

-ka: (n) spy (ispaay); informer (infoor-mar); mole (mooI); undercover agent ~ jaajuus

-ka: (magac, lab, keli) qof hawshiisu tahay dabagalka iyo hoosu'baadhidda xogaha dadka. Dh: basaas. Wa: jaasuusiin.

m.l (-dyo, m.dh) Bir weyn oo libaax-badeedka lagu dilo marka badda laga soo saaro.

(fal) aad ugu farax oo raalli ka noqo. Dahabkan ayuu wiilkaagii kuu keenee maasuud. Dh: mabsuud.

maasuud -ka: (magac, lab, keli) bir weyn oo libaax badeedka lagu dilo marka badda laga soo saaro.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maansuun.

m. n. miser

de: miser

lx: masuuge

pd: (/ha)

ps: n7-m

syn: bakhayl, dhabcaal, muudal

key: masuuge

name-m dawn-waiter. Lit: he who born at dawn

magac loo bixiyo wiil fooshiisii dheeraatay oo subaxii dhashay.

-ha: (magac, lab, keli) magac ka mid ah magacda libaaxa. Baabullow baa, beledkeennii soo galay. Dh: shaashle, halable, aar.

-ha: (magac, lab, keli) ur qarmuun oo ceelasha biyahoodu yeeshaan.

m.l Nooc ka mid ah bariiska oo leh dhuux guduudan oo macaan. la-mid: baasarac.

m. n., (mass n.): Indian rice, basmaati

-ha: (magac, lab, keli) noocyada bariiska, jaad ka mid ah, oo dhadhan wanaagsan leh.

de: Indian rice, basmaati

lx: baasarce

pd: (/ha)

ps: n-m-mass

key: baasarce

name-m King

magac loo baxsho wiil ay ka muuqdaan calaamadihii madaxnimo ama loogu ducaynayo inuu noqdo boqor.

f.g2 (-iyay, -isay) Libaax-badeed maasuud ku dilid.

(fal) ka faraxsii oo aad raalli uga dhig. Waalidkaaga kolkaad aragtaba ka maasuudi. Dh: mabsuudi, farxi.

-ga: (magac, lab, keli) qof ka tirsan ururka maasuuniyadda. Ninka maasuuniga ah dhayal looma ogaado.

m.l (sawaariikh, m.dh) la-mid: sayruukh.

m. n. missile, rocket

-a: (adj) missile (mi-sal); rocket (rokit) ~ rokit, sayruukh

-a: (magac, lab, keli) hubka la isku gano jaad ka mid ah oo meelaha fogfog gaadha. Dh: saaruuq, gantaal, sayruuq.

a: sayruukh

bw: Arabic

de: missile, rocket

initial: s

lx: saaruukh

pd: (-a Pl: sawaariikh)

ps: n2a-m, n8-m

key: saaruukh

nickname-m fatty and friendly person

magac loo baxsho wiil saaxiibtinimo leh.

f.g2 (-meeyay, -maysay) Wax barafuun marin.

f.g2 (-meeyay, -maysay) Wax barafuun marin. m.f.dh, barafuumayn.

v. perfume, put perfume on

(fal) udgoonee oo cadar ku buufi. Aqalka barafuumee. Dh: carfi.

de: perfume, put perfume on {Eng}

lx: barafuumee

pd: (barafuumeeyey)

ps: v2b=tr

key: barafuumee

-ha: (magac, lab, keli) jaad digirta ka mid ah oo cadcad. Dh: harikoo, atar, digir.

(Labasuulla-ha)

Muruqyada ku yaal cududda docdeed kore iyo bowdada docdeeda hoose.

m. n. muscle in the leg (of animal)

-ha: (magac, lab, keli) muruq caan ah oo geela kaga yaal cududda dhinaceeda kore iyo bawdada dhinaceeda hoose. Muruga labasuulle ninba si la ah.

cf: afarsuulle

de: muscle in the leg (of animal)

lx: labasuulle

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: labasuulle

m.l Qof madax ka ah goobta booranaha ama mingiska lagu tumo. la-mid: abbaseere.

m.l Nooc ka mid ah bariiska oo leh dhuux guduudan oo macaan. la-mid: baasarac.

bw: Arabic

de: car, automobile, truck

hm: 1

lx: baabuur

pd: (-ka Pl: baabuur (ta))

ps: n5-m, n2-m

syn: fatuurad, gaari ~ gaadhi

key: baabuur_1

de: tin cooking stove, steamer

hm: 2

lx: baabuur

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: birjiko, girgire

key: baabuur_2

-baasaystaha: (n) pessimist (pesa mistik) ~ sharayste

m.l Dallaayad.

m.l Dallaayad.

-ka: (magac, lab, keli) dallad diyaaradaha lagaga boodo iyada oo cirka duulaysa. Bayloodkii barashuud ayuu ku booday. Dh: baarashuud.

m.dh Bacaw.

bw: Arabic

de: spy

hm: 1

lx: jaasuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: jaasuus_1

de: spy, be a spy

hm: 2

lx: jaasuus

pd: (jaasuusay)

ps: v1=

key: jaasuus_2

(Jaasuusid-da)

Hadal jaasuusnimo ah cid ka geyn, ka sheegid; (ama jaajuusid).

m.f.dh eeg jaasuus². la-mid: jaajuusid.

-da: (magac, dhedig, kali) cid kale oo cadaw ah, si qarsoodi ah xog uga ururin. Dh: basaasid.

Spettabile

Honourable

m.l (-rayaal, m.l/dh) Ubad geel oo dhashay isagoon bila dhammeysan.

-ha: (magac, lab, keli) ubad geel oo dhashay isagoon bila dhammeysan.

m.f.dh eeg maasuudi.

-ta: (magac, dhedig, keli) aad uga faraxsiin oo aad raalli uga dhigid. Maasuudinta waalidka ajar ayaa ku jira. Dh: mabsuudin.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: manjasuuxi.

(Naakhuuda-ha)

Qofka markab ama doonni madax ka ah.

m.l (-dayaal, m.l/dh) Qof markab ama dooni madax ka ah.

m.l (-dayaal, m.l/dh) Qof markab ama dooni madax ka ah.

m. n. captain of a ship; navigator; rudder

naakhuudaha: (n) captain of a ship or boat; navigator (naavi geey ter); sailing master; helmsman (helmis meen); coxswain (kaak-sen)

-ha: (magac, lab, keli) qof markab ama doon wada. Dh: kabtan.