baarugid

(Baarid-da)

1. Wax qarsoon, si runtood loo gaaro, wax ka qabasho: raadin; baanji; baaraan samayn.

2. (ganacsi) aan iibsamin.

baarid¹: m.l.kh B. ah: Wax aad u qabow.

baarid²: m.f.dh eeg baar². la-mid: baaraan, baaris³, baaritaan.

vl. n. investigation, analysis, inspection, search

-da: (n) investigation (investageyshin); inspection (inispekshin); research ~ baaritaan, baaris

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baadhid.

baarid -da: (magac, dhedig, keli) badeeco meel fagaare ah lagu munaadaynayo, qofka qiimaha ugu sarreya sheegay u xukumid.

baarid -ka: (magac, lab, keli) badeeco baartay kolka suuqa la geeyay, cid gadatana la waayey.

a: baaraan, baaris, baaritaan

de: investigation, analysis, inspection, search

lx: baarid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: baarid

بَحْثِ، دِرَاسَة

f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Badar, bariis iyo wixi lamida oo la kariyay tarmid. 2. Badeeco iyo wixi lamida baarid.

f.mg1 (baarugay, baarugtay)

1. Badar, bariis iyo wixi lamida oo la kariyay tarmid.

2. Badeeco iyo wixi lamida baarid. m.f.dh, baarugid.

-ga: (magac, lab, keli) wax kaste oo bata, oo barakooba, sida badarka la kariyo.

(Baaruud-da)

Habaas qarxada oo xabbadda gudaheeda ku jira oo kolkii leebka (qarxiyaha) buntukhu ku dhaco, qaraxda oo gumuca rida.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

f. n., (mass n.): gunpowder, pulver

nickname-m gunpowder; pulver. Lit: warmonger

-da: (n) gunpowder (gan powdhar)

magac loo baxsho wiil la filayo inuu noqdo dagaalyahan ama mid diirdiirran oo firfircoon.

-da: (magac, dhedig, keli) walax qaraxda oo olol bixisa. Waxa loo adeegsadaa oo lagu dhex guraa rasaasta, bambooyinka iyo miinooyinka qarxa. Baarka baarkiisow, baaruudda ololka dheer low, hoy beeryarow 'e' dheh. Haaruudda qaraxdiyo bambaa laygu bilbilaaye.

bw: Arabic

de: gunpowder, pulver

lx: baaruud

pd: (-da)

ps: n0-f-mass

key: baaruud

(Baaryid-da)

1. Xoog iyo culays saarid; riixid xoog iyo saamays leh; (ka baaryid, ku baaryid) weecasho ama weecin xoog leh.

2. (ganacsi) wax la iibina hayo (naado, xaraash), qof qiime madhaafaan ah gaaray, u deyn.

m.dh la-mid: baariyid.

vl. n. pressuring; advertising; auction

-da: (magac, dhedig, keli) dhaafitaanka xilligii la cuni lahaa ama la iibsan lahaa.

baaryid -da: (magac, dhedig, keli) wax naado ama xaraash lagu iibinayo oo loo daynayo qofka gaadha qiimaha ugu wacan. Baaryidda ku horreeya idinku, annagu waan idinku xigaynnaaye.

baaryid -da: (magac, dhedig, keli) xoog iyo culays saarid; riixid iyo xoog saamayn leh.

cf: baari

de: pressuring; advertising, auction

lx: baaryid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: baaryid

(Baaluqid-da)

Shan iyo toban sano gaarid; baaluq noqosho; qaangaarid.

m.f.dh eeg baaluq².

-da: (magac,dhedig, keli) waqtigii baaluqa gaadhid; da'dii xilqaadashada gaadhid.

m.f.dh eeg baari². la-mid: baari¹ (2), baarin, baaris², baaryid.

-da: (magac, dhedig, keli) xilligii la isticmaali lahaa dhaafid. Dh: baaryid.

(Baatulid-da)

Dhaqaala-darrayn; tashiilid la'aan.

m.f.dh eeg baatul². la-mid: baatul¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ashiilla'aan yu baatul ku samayn. Reatulid berri kuma gaadhsiiso. Dh: haatulis.

(Baduugid-da)

Burburin, jejebin.

m.f.dh eeg baduug. la-mid: baduugis, baduujin, baduujis, baduuqid, baduuqis.

-da: (magac, dhedig, keli) wax hore u jiray baabi'intii ama burburintii. Dh: jejebin, burburin.

-da: (magac, dhedig, keli) jejebinta iyo burburinta xoog la adeegsanayo.

m.f.dh la-mid: faaligid.

m.f.dh eeg faaruq².

m.f.dh eeg maaruq.

-da: (magac, dhedig, keli) dacaayadayn been ah; ceebaal aan la la xishoon fidin. Qof maaruqid badan lama jecla. Dh: ceebayn.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baraarug.

-ta: (magac, dhedig, keli) hurdo ka toosid.

baraarugis -ta: (magac, dhedig, keli) soo jeedidista dareenka qofka. Dh: digtooni, feejigni.

(Xaraarugid-da)

Sakaraadid.

m.f.dh eeg xaraarug².

-da: (magac, dhedig keli) xanuun iyo laxaw la labarogmasho; sakaraadid oo xanuun la rafasho Dh: sakaraadid, sankaraadid.

(Abaabulid-da)

Arrin isku duwid; hagaajin; qabanqaabin; dumid (col).

m.f.dh eeg abaabul². la-mid: abaabul¹.

-da: (magac, dhedig, keli) qabanqaabada hawl ujeeddo leh oo soo socota. Dh: qabanqaabo. abaabulis -ta: (magac, dhedig, keli) qabanqaabada iyo ururinta dad iyo duunyo lagu fulinayo qorshe ujeeddooyin leh. Dh: abaabulid.

-da: (magac, dhedig, keli) baab horey la isugu dhigay furid oo burin; fal ama sixir hore qof loogu qabtay rogid. Dh: sixirfurid

m.f.dh eeg baarran². la-mid: baarran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) afeefasho oo cudurdaar sii qaddimasho, ballamid. Baarramid hore haddaad lahayn adkayso. Dh: baarrimasho, afeefasho.

m.f.dh eeg baatulan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo, si israaf iyo tashillid la'aan ah ku bixid. Lacatiisii baatulmid bay ku dhammaatay.

m.f.dh eeg baduugan¹. la-mid: baduuqmid.

-da: (magac, dhedig, keli) burburid oo wax jajabay ahaansho. Dh: burburid, jajabid.

m.f.dh eeg jaanrog.

-da: (magac, dhedig, keli) waqti dagaal cararid oo dhabarka jeedin. Dh: dhabarjeedin.

(Aarid-da)

Qof hor loo diley darti, qof u dilid; aargudid.

m.f.dh eeg aar². la-mid: aaris.

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) qof dhib iyo aano loo geystay, uga soo gudid.

(Baari-ga)

1. Riixidda xooggeeda iyo saamayskeeda; ka goosashada iyo xoogga ka yimaada; qof, wax ku adkayn, inuu yeelo; culays saarid.

2. Wax tartan lagu iibsana hayo, hadba qofka naadadu ku dhacayso, ku dhawaaqidda.

baari¹: m.l 1. Culays, culaab. 2. la-mid: baariyid.

baari²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Xoog ku riixid; qof wax ku adkayn; culays saarid. 2. Badeeco beec ka xayirid. 3. Ku b.: wax la naadinaayay qofka qiimaha ugu sarreeya gaara ka iibin.

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Xoog ku riixid; qof wax ku adkayn; culays saarid. 2. Badeeco beec ka xayirid. 3. Ku b.: wax la naadinaayay qofka qiimaha ugu sarreeya gaara ka iibin. m.f.dh, baariyid.

m. n. pressure, force, stress; bid at an auction

baari v. pressure, put force on

-ga: (n) [Physics] pressure (pareesher) caddaadis

(fal) noqo wax baarixi ah ama baryood ah: noqo wax waqtigii la cuni lahaa ama la iibsan lahaa dhaafay

baari: (fal) madal naado wax lagu gadanayo, qiimo fican oo la gaadhay ku ka sii sarreeya ku eri; sicir barar ku rid. Ninka baayacii danbaa lagu baaryey ee qiimo fiican buu gaadhay.

baari -ga: (magac, lab, keli) saamaynta riixidda xooggeedu leeyahay; miisaanka culayska ee riixideed. Riixidda baarigeedu ma fufuda.

baari -ga: (magac, lab, keli) wax lagu tartamayo iibsigiisa, kolba qofka naadadu ku dhacayso sida xaraashka. Baqashanu waa baariye yaa gadan.

baari: (tilmaame) wax xilligiisii dhaafay. Dh: baarixi, baryood. Li: daray.

(Barid-da)

1. Qof, wax uusan horay ugu aqoon, tustusid, u sheegsheegid, ugu celcelin, taniyo intuu ka garto oo ka aqoodo; hawsha baraha.

2. Bar ka dhigid; buuxin waayid.

m.f.dh eeg bar³. la-mid: baris, baritan.

vl. n. instruction, teaching

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, cashar u dhigidda.

barid -da: (magac, dhedig, keli) «is ~» dad aan is aqoon isbarid. Isbarid buu agaasimuhu shirka ku bilaabay.

de: instruction, teaching

lx: barid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: barid

rųgid: m.f.dh eeg rųg².

f.mg1 (-day, -dday) 1. Ka aa.: cid dakano ay gashay ka gudid. 2. U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishay qof ka mid ah dilid. la-mid: aargudo.

f.mg1 (-day, -dday) 1. Ka aa.: cid dakano ay gashay ka gudid. 2. U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishay qof ka mid ah dilid. m.f.dh, aargudid. la-mid: aargudo.

(fal) «u ~» ciddaada oo aano loo geystay uga soo goo.

-da: (magac, dhedig, keli) fal qofka ruuxiisa dhiba ku akhriyid; girigiri u samayn; sixir iyo wax xun u qabad. Baabiddu waa xaaraan. Dh: sixrid, baabis, qataarid, falid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax inta sare loo qaado halka ugu sarraysa ee ay gaadhi karaan la gaadhsiiyo. Baacid dheeraa ninkani.

(Baacug-ga)

1. Dhasha xoolaha calooshooda aan weli caano maahee wax kale gelin (= aan uus yeelan).

2. Caano la adkeeyey oo dhanaanno kala gaar ah lagu daray oo la cuno; farmaajo.

m.l (-gyo, m.dh) 1. Caloosha dhasha xoolaha aan weli abaabin. 2. Caano la adkeyey oo lagu daray wax dhanaan; farmaajo.

m.l (-gyo, m.dh) 1. Caloosha dhasha xoolaha aan weli abaabin. 2. Caano la adkeyey oo lagu daray wax dhanaan; farmaajo.

m. n. stomach of a calf that has had a diet of milk only

baacug m. n., [collective] cheese; curd

-ga: (n) 1. the stomach of the newborn mammal fed with milk only. 2. cheese (jiis) ~ farmaajo

-ga: (magac, lab, keli) caano la fadhiisiyey: caano la gadhoodhiyay oo la adkeeyey, Baacug baan saaka ku soo quraacday. Dh: farmaajo, furumaaj, gadhoodh. Li: dhay.

baacug -ga: (magac, lab, keli) dhasha yaryar oo aan weli uus yeelan; xoolaha yaryar ee aan weli caano mooyee calooshooda wax kale gelin. Naylaha mareegta ku jiraa, waa baacug aan ababin.

baacug -ga: (magac, lab, keli) caloosha aan weli uus yeelan oo aan caano mooyee wax kale gelin. Maqal baacug madhan baa reerka ku hadhay oo dhulku waa abaar.

(Baadid-da)

Wax badan maqnaan; raagid; daahid.

m.f.dh eeg baad².

m.f.dh eeg bąad².

-da: (mayac, dhedig, keli) cela magnaan dheeraata. Scadid ku kala raugnays helmaan, baro wada galeyna. Dh: baaris, raagid, dachid, dibloed

baadid -da: (magac, dhedig, keli) Laydhitaanka iyo leexashada dhiuc la maro. Kobta adhiga becaubu degay kor uga baadaye

(Baahid-da)

Dhulka wada gaarid; faafid.

m.f.dh eeg baah². la-mid: baah¹.

Propagation

-da: (magac, dhedig, keli) kala ballaadhasho gaadhista meelo aan hore loo gaadhin. Ururiya cawska oo baahidda ka ilaaliya. Dh: faafid, firdhid. Li: ururid.

baahid -da: (magac, dhedig, keli) habsocodka ilayska iyo hirarka makanikada ama birlab-danabeedka. Baahidda iftiinku way sii ballaadhataa kolba kolka ay meesha ifaysa ka sii fogaato.

bąalid¹: m.l B. ah: wax muddo dheer jiray oo aad u gaboobay.

bąalid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax muddo dheer jiray, aad u gaboobid.

-ka: (magac, lab, keli) walax duug ah. Baalid dharku wuxuu noqdaa markaan, boodhka laga maydhin.

baalid -ka: (magac, lab, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan. Baalid gaawuhu wuu ka bixi markuu, geelo wada irmaanaado.

(Baanid-da)

Hadal ama dood qoran ama aan qornayn, meel madal ah ka jeedin; khudbayn.

m.f.dh eeg baan³. la-mid: baanis.

-da: (magac, dhedig, keli) ka doodidda dacwad idin dhextaal adiga iyo cid kale.