baaqbaaqis

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baarbaarrid.

butterfly

-ta: (n) butterfly (bater falaay) ~ babbisjinni

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg balambaalis.

-ta: (magac, dhedig, keli) barraaqitaan u fadhiisad. Barraaqis foolxumaa ma duq dhacday baa! Dh: barraahis.

m.l la-mid: badbaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhimasho ama dhibaato kale ka samatabixis. Doonni ayaa loo diray badbaadista dad ay doonni la rogmatay. Dh: samatabixis.

-ka: (magac, lab, keli) si taxadar iyo tartiib ah ku wadid. Banbaanis baa lagu wadaa boqol gu' soo joogay. Dh: ilaalis.

banbaanis -ka: (magac, lab, keli) waxtar u geysi; gacan siin, garab istaagis. Dh: taageeris, garabgelis.

m.dh la-mid: barbaarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaashaanqaad noqod. Dh: hanaqaadis, koris.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bashaaqid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jeedaalin. Dh: beeqaaqid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baashaalid.

m.f.dh eeg beeqbaaq².

m.f.dh eeg raaqraaq.

m.dh Siima raaqraaqin: siima jirin, siima noolaan.

-ka: (magac, lab, keli) baaqbaaqis ku suubbin beer.

m.dh Cayayaan afar baal oo waaweyn, xardhan oo qurxoon leh; baalleybaro.

f. n., [collective] butterfly

-ta: (magac, dhedig, keli) cayayaan baadad leh oo aad u qurux badan oo midabyo leh. Waxa ay jeceshahay ubaxa iyo doogga dushiisa oo ay ku fadhiisataa. Sida meel barwaaqaa, oo buuro dhaadheer, ballambaallis qalimo leh.

bw: balanbaallis

de: butterfly

lx: balambaallis

pd: (-ta)

ps: n6-f-col

syn: baalalley, baalleybaro, babbisjinni

key: balambaallis

(Balanbaallis-ta)

Cayayaan afar baal oo waaweyn oo xardhan oo qurux badan leh; baalley-baro; babbisjinni.

فَرَاشَةَ، فَرَاشِ، بَشَّارَة

(Ballanbaajis-ka)

Ballan la dhigtay oo laga baxo.

m.l la-mid: baallanbaajin.

vl. n. breach of promise

de: breach of promise

lx: ballanbaajis

pd: (-ka)

ps: vn2a-m

key: ballanbaajis

-da: (magac, dhedig, keli) daanshadaanshood iyo tamashlayn; socod ladnaansho ka muuqdo. Baarbaarrid beryaha abaareed kuuma qummana. Dh: daanshadaanshood, tamashleyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) daanshadaanshood iyo tamashlayn. Dh: baarbaarrid.

m.dh la-mid: bahardaacin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bahardaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) barqamaalidda xoolaha barqinkii. Barqamaalis maleh xoolahaan baadka soo cunine.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baryaqaadid.

(Basanbaasid-da)

Dhibaato badan ku dhicid; hoogid; bi'id.

m.f.dh eeg basanbaas².

-da: (magac, dhedig, keli) silic iyo aad u dhibaatoobid la kulmid.

m.f.dh eeg basanbaasi.

-ta: (magac, dhedig, keli) aad u dhibaatayn oo silic iyo dalambaabi u horseedid. Hoggaamiyo kooxeedyada ayaa qab libaax ka qaatay basanbaasinta dadka.

-ka: (magac, lab, keli) u xaydxaydasho dagaal been ah oo qof lagu cabsiinayo. Bawdaqaawiska beenta ah barbar ula joogso ma fulaad i moodday. Dh: fulabajin, fulagguul.

m.l la-mid: madalbaajin.

m.dh la-mid: Abaabid; ababid. la-mid: ababis.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef ama ilmo dhowaandhalad ah, sida wax loo cuno baris.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg abaadid. abaaditaan -ka: (magac, lab, keli) waaritaan ama raagid. Dh: abaadid.

m.l la-mid: abaahiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhoodidda awrka ee hasha uu u tego.

(Basbaas-ka)

Geed la beerto oo dhala miro la cuno oo aad u kulul.

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

m. n. chili pepper, hot pepper

(Basbas) All.Som. Capiscum annum L. Solanaceae.

-ka: (n) hot pepper (hot pepar); chili (ji-li). Ex: cunto basbaas leh; a peppered food

-ka: (magac, lab, keli) khudradda jaad ka mid ah oo cuntada lagu darsado, dhadhan iyo hah kulul bay leedahay. Barbarida iyo basbaaskaa afka ku guduudiyey. Dh: baribari.

a: bisbaas

de: chili pepper, hot pepper

lx: basbaas

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: basbaas

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg abataqid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg abbaanin.

-ta: (magac, dhedig, keli) beegsashada meel ama yool cayiman. Dh: abbaarid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baabi'in.

m.l Macmacaan ka samaysan bur, sonkor iyo ukun oo sida baalka oo kale loo googooyay oo saliid lagu dubay.

-a: (magac, lab, keli) neef gooni xoolaha kale uga daaga. Neefka baaldaaga ahi waraabuu u halis yahay. Dh: goonidaaq, goonijoog, feedhjoog, adoole, manoy, sagandaaq, muudaa, keliginoole, xaalwaa.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax khatar ka nabadgelin. la-mid: badbaadee.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax khatar ka nabadgelin. m.f.dh, badbaadin. la-mid: badbaadee.

v. protect, safeguard, secure; support, look after, care for

-yey say: (v) save (seeyv); rescue, reclaim, redeem, deliver ~ nabadgeli. Ex: tallaakii furuqa wuxuu badbaadiyey naf badan; the smallpox vaccine has saved many lives

(fal) nabadgeli oo ha dilin ama cadaw iyo col ka barii oo magangeli. Badbaadi magantaada oo weligaa ilaali. Li: dil.

de: protect, safeguard, secure; support, look after, care for

lx: badbaadi

pd: (badbaadiyey)

ps: v2a=tr

key: badbaadi

-ta: (magac, dhedig, keli) nabadqab iyo amaan qabid.

-ta: (magac, lab, keli) dillaacidda waaga berigiisa.

-ta: (magac, dhedig, keli) furidda albaab iyo wax la mid ah oo xidhnaa. Dh: ballaqid.

m.l la-mid: balqamin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid si naxariis iyo xushmad leh u kaalmeyn. 2. Iska b.: cid, wax ay dhibsaneyso is ka ilaalin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid si naxariis iyo xushmad leh u kaalmeyn. 2. Iska b.: cid, wax ay dhibsaneyso is ka ilaalin. m.f.dh, bambaanin.

v. help ~ aid; treat someone well

yey say: (v) help someone to recover ~ baxnaani

(fal) garab joogso oo hoo iyo hadalba ku taageer. Ninku maantuu garab u baahan yahaye bambaani. Dh: taageer.

de: help ~ aid; treat s.o. well

lx: bambaani

pd: (bambaaniyey)

ps: v2a=tr

key: bambaani

(fa) si digtooni ku jirto u dhawr, si taxaddar leh u wad. Banbaani maalkaad waddiyo ba baarqabkan qooqu kala gooyey. Dh: ilaali.

banbaani: (fa) hiil iyo hoo ba sii; waxtar ku biiri oo garab joogso. Dh: taageer, garabgal.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl gaar ah u go'id ama bannaan u soo bixid. Dh: banbixid.

f. n. parrot

-da: (n) parrot (paarat) ~ yabqama

de: parrot

lx: baqbaqaa

pd: (-da)

ps: n2-f

syn: yabqama

key: baqbaqaa

(Barajis) N Hyalocystis popovii Verdc. Convolvulaceae.

N Hyalocystis viscosa Hall.F. Convolvulaceae.

S Ipomoea sinensis (Desr) Choisy. Convolvulaceae.

C Ipomoea garcheana Vatke. Convolvulaceae.

S Ipomoea tenuirostris Choisy. Convolvulaceae.

S Crotalaria pycnostachya Benth. Papilionaceae.

m.dh la-mid: baraarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqo iyo dhereg. Dh: badhaadhis.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barbaar ka dhigid. 2. Jir, garaad, anshax iyo wixi lamida ee ubad, dhisid; korin; tababbarid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barbaar ka dhigid. 2. Jir, garaad, anshax iyo wixi lamida ee ubad, dhisid; korin; tababbarid. m.f.dh, barbaarin.

v. rear, raise, bring up; tame

-yey/ say: (v) raise (reeyz); bring up; rear (ri-yer); foster (foos- ter). Ex: aabbahay baa isoo barbaariyey; my father has raised me

(fal) barbaar ka dhig. Si wanaagsan u babaari carruurta. Dh: kori.

barbaari: (fal) «ku ~» dhaqan ku soo kori, ku tababbar. Diinta islaamka ku babaari carruurta.

de: rear, raise, bring up; tame

lx: barbaari

pd: (barbaariyey)

ps: v2a=

key: barbaari

-ka: (magac, lab, keli) eeg barbarin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bayaamin.

beeqbaaq¹: m.l Hanka qof qabo marka uu cid hanti ka sugayo.

beeqbaaq²: f.g1 (-qay, -qday) Hanti cid ka sugid.

-a: (magac, lab, keli) hanka uu qof qabo marka uu hanti cid ka sugayo.