baan — Macnaha & Turjumaada

1

(Baan-ta)

2

Cunno waxtar iyo uraad leh oo lagu dheefiyo dadka buka ama dhaawaca ah.

waa la naqliyay ✓

1

baan¹: m.l (-nan, m.l) Koox ciidamada ka tirsan oo tunta muusikada gaardiska.

2

baan²: m.dh Cunno nafaqo leh oo lagu dheefiyo qof buka ama dhaawac ah.

3

baan³: f.mg1 (-nay, -ntay) Hadal dhaar, faan iyo handadaad isugu jira dhihid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cunno nafaqo leh oo lagu dheefiyo qof buka ama dhaawac ah.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. I,

2

baan vl. pron. we [excl.],

3

baan neg. not,

4

baan [feminine] n., [collective] (adj.): nutritious food; invalid's diet; convalescent

5

baan m. n. band, orchestra

6

baan v. make a speech, eulogize

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) recuperation (ri kuu pareey shin); healing over; restoration to health

2

baan2 -ka: (n) bank (baangk)~bangi. Ex: baankaan u socdaa; I am going to the bank baan3: (pronoun I with an action verb) Ex: Cali baan arkay; I saw Ali

waa la naqliyay ✓

1

(fal) la garran qof ama dad gar iyo dacwadi idin ka dhaxayso. Si wanaagsan u baan oo ha caytamin. Dh: garran, dacwi.

2

baan: (fal) baaq oo u yeedh. Soomaali khayr baan ugu baanayaa.

3

baan: (fal) caddee oo qeex. Eray kalana waw noqonayaa unug yar baan baanay

4

baan: (fal) hadal gooddi, faan iyo dhaar isugu jira dheh.

5

baan: (qurub) falkaabe ah oo ka kooban 'baa' iyo 'aan' oo la isku daray. Cali baan arkay. Buux baan bariidiyey. Dh: ayaan.

6

baan -ka: (magac, lab, keli) hey'ad lacagta maamusha, kaydisa oo ilaalisa. Dh: bangi.

7

baan -ta: (magac, dhedig, keli) laba duul ama laba qof oo ay dacwad dhextaallo doodda dhexmarta. Arrinta bir ha ku galinee, baan ku gala. Dh: baane.

8

baan -ta: (magac, dhedig, keli) dheefta dheeraadka ah ee la siiyo qofku markuu cawarmo ama jabo ama taag darreeyo la siiyo. Dh: nafaqayn, buullayn, baanasho.

waa la naqliyay ✓

1

1. Ba' qaba; si xun ku sugan; aad u xanuunsan.

2

2. Gardaran.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: “Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay”. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: “Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay”.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay. m.f.dh, ba'naan.

waa la naqliyay ✓

-ba'naa / ba'nayd: (n) bad condition; unsound or disordered ~ daran

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedigi keli) mid ka mid ah labada goor ee faalka la dhigo: Ba'anta kolka la dhigayo, 'war xun sheeg' baa la yidhaa.

2

ba'an -ta: (magac, dhedig, keli) hilib ama cunto dheef, dux, waxtar iyo nafaqo leh oo loo sameeyo qof nabar soo gaadhay jidhkiisa si loo soo kabo. Dh: buullo, xannaano.

3

ba'an: (tilmaame) xun oo aan fiicnayn. Ninkii garramayay hadal ba'an ma odhan. Dh: qaldan, xun. Li: fiican.

4

ba'an: (tilmaame) dhib badan; belo badan; loo taag waayey. Dh: daran.

5

ba'an: (tilmaame) aad u buka oo sankaraad ah. Odaygii wuu ba'an yahay. Li: ladan.

waa la naqliyay ✓

1

de: ruined, spoiled, in a bad situation, in bad shape; wrong, mistaken

2

lx: ba'an

3

pd: (ba'naa)

4

ps: adj-der

5

key: ba'an

waa la naqliyay ✓

conj. and ...

waa la naqliyay ✓

1

de: and ... [FOCUS] = baa + -na

2

lx: baana

3

ps: focus + conj

4

key: baana

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) 1. Codkar; nin yaqaan hadal faan, dhaar iyo handadaad isugu jira jeedintiisa. 2. Khaniis. 3. la-mid: baanise.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) 1. Codkar; nin yaqaan hadal faan, dhaar iyo handadaad isugu jira jeedintiisa. 2. Khaniis. 3. la-mid: baanise.

waa la naqliyay ✓

m. n. homosexual male, sodomite

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) gar u faadhiisasho; arrin dhacday xeerkeeda iyo xalkeeda raadin. Baane ayaa bartan berri loo fadhiisan doonaa.

2

baane -ha: (magac, lab, keli) hadalka ay isweydaarsadaan labada loo kala qarqaadayo oo xujooyin iyo markhaatiyo ama dhaar wata si mid walliba gartiisa u xoogeeyo. Dh: garran

waa la naqliyay ✓

1

de: homosexual male, sodomite

2

lx: baane

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

syn: khaniis, makhnuud

6

key: baane

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof buka ama dhaawac ah baan siin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof buka ama dhaawac ah baan siin. m.f.dh, baanin.

waa la naqliyay ✓

v. feed ~ give nutritious food to (a convalescent)

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) recuperate / (ri kuu-pereeyt); feed someone to return to health or strength ~ baano

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhuuni dux iyo waxtar leh sii. Baani bukaanka.

2

baani -ga: (magac, lab, keli) baadhis aan tudhaale lehayn. Boolisku baani bay nagu sameeyeen. Dh: degaanduug, faanbi.

waa la naqliyay ✓

1

de: feed ~ give nutritious food to (a convalescent)

2

lx: baani

3

pd: (baaniyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: baani

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ntay, -natay) 1. (f.g) Qof buka ama dhaawac ah baan siin. 2. (f.mg) Qof bukaan ama dhaawac ka bogsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ntay, -natay) 1. (f.g) Qof buka ama dhaawac ah baan siin. 2. (f.mg) Qof bukaan ama dhaawac ka bogsasho. m.f.dh, baanasho.

waa la naqliyay ✓

v. care for, nurse; feed someone on a special diet

waa la naqliyay ✓

-baantay / baanatay: (v) recuperate (ri kuupereeyt); feed someone to return to health or strength ~ baani

waa la naqliyay ✓

(fal) sii cunto nafaqo leh sida hilib iyo wixii la mid ah; tadaawi oo qof bukaan ah nafaqee. Dh: buullee, xannaanee, baxnaani.

waa la naqliyay ✓

1

de: care for, nurse; feed s.o. on a special diet

2

lx: baano

3

pd: (baantay / baanatay)

4

ps: v3b=

5

key: baano

waa la naqliyay ✓

neg., vl. pron. he ... not,

waa la naqliyay ✓

1

de: he ... not + [FOCUS] = baa + aan + uu

2

lx: baanu

3

pd: (buusan)

4

ps: focus + neg + vpro

5

xe: It is pork that a Muslim man doesnt eat.

6

xv: Khansiir baanu qofka Muslimka ahi cunin.

7

key: baanu

waa la naqliyay ✓

Aan yarayn; ciiddaas ah; baddaas ah.

waa la naqliyay ✓

1

badan¹: m.l B.keenna, b.kiina iyo wixi lamida: inteenna badan, intiinna badan iyo wixi lamida.

2

badan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax aan tiradoodu yarayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

badan¹: m.l Badankeenna, badankiina iyo wixi lamida: inteenna badan, intiinna badan iyo wixi lamida.

2

badan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax aan tiradoodu yarayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

num., [adjective] many, much, a lot (of), numerous

2

badan [adverbial] [expression] very, quite

3

badan m. n. most, the majority (of)

waa la naqliyay ✓

1

(adj) many (meni); numerous, much, a lot, copious wax badan, tirabadan

2

-ka badan: more (moor)

3

-ugu badan: most (mowst)

4

-si badan: (adv) abundantly (a-ban dhentli)

waa la naqliyay ✓

1

Molto

2

Too much

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax tiro iyo cadad badan leh. Wuxuu aabbahay dhaqay xoolo badan. Li: yar.

2

badan -ka: (magac, lab, keli) jidhka aadamaha. Caashagan biyiyo oon, badankeyga kaba jaray adigaygu beeree! Dh: beden.

3

badan -ka: (magac, lab, keli) doon yar oo lagu kalluumaysto.

waa la naqliyay ✓

كثير

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax ballaadhan ah. Loox dhinacyada ka balan ayaa shareeradaha laga jeexaa.

waa la naqliyay ✓

Bar maqan yahay; aan buuxin; kala baran; nus ah.

waa la naqliyay ✓

1

baran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax weel ku jira, bar noqosho.

2

baran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax weel ku jira, bar ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] partial, incomplete; halved

waa la naqliyay ✓

(adj) partial or incomplete; half (haaf); halved ~ badhan. Ex: koob baran; half cup

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) laba u kala qaybsan oo badh ah. Joonyaddu way kala baran tahay. Dh: badhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: partial, incomplete; halved

2

lx: baran

3

ps: adj-der

4

key: baran

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aad u guban oo meel la taabto lahayn. Dh: dumudhsan.

2

basan: (tilmaame) dab bakhtiisan oo aan shidmayn. Dab ilaa shalay basan dhamac ha ka raadin. Li: hursan, oogan.

waa la naqliyay ✓

1

(Baanasha-da)

2

Cunno baan noqon karta siin; baanin.

waa la naqliyay ✓

1

(Baandhayn-ta)

2

(turub) shaandhayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Baanid-da)

2

Hadal ama dood qoran ama aan qornayn, meel madal ah ka jeedin; khudbayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Baanin-ta)

2

Baan siin; baanasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Baanisa-ha)

2

Hadal ama dood, qoran ama aan qorrayn oo meel madal ah laga yiraahdo; khudbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baanji-ga)

2

Baaris aan turaal ku jirin; ku dhex galgalad; daganduug; faanbi.

waa la naqliyay ✓

1

(Baansasha-da)

2

Baan helid; baan, ku ladnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Baarid-da)

2

1. Wax qarsoon, si runtood loo gaaro, wax ka qabasho: raadin; baanji; baaraan samayn.

3

2. (ganacsi) aan iibsamin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bisiq-a)

2

Geed geedaha waaweyn ka mid ah: qodax ma leh, kooraha fardaha, fandhaallada, koorta geela, kd., baana laga qoraa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabeebasha-da)

2

Dood ama dabuub jeedin; hadlid; baanid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabuub-ta)

2

Hadal, dood, baane, baanise.

waa la naqliyay ✓

1

1. ° (Dood-ka) Kabaha Soomaalida jaad kamid ah.

2

2. (Dood-da) Hadal; dabuub; baane; muran.

waa la naqliyay ✓

1

(Doodid-da)

2

Murmid; hadlid; baanid.

waa la naqliyay ✓

1

(Khudba-da)

2

1. Hadal dad badan horti laga jeediyo; baanise.

3

2. Hadalka loo jeediyo labada qof oo is guursana haya; guur; nikaax.

waa la naqliyay ✓

Erey qofkii wax wanaagsan sameeya lagu yiraahdo (isaguna uu kolkaas yiraahdo: Adaa mudan); waxay la mid tahay: waa aad mahadsan tahay, mahad badan, lib baan kuu hayaa, kd.

waa la naqliyay ✓

1

(Shaandhayn-ta)

2

1. (turub) waraaqaha isku qasid; baandhayn, bawisid.

3

2. Isku celcelin; isku bedbeddelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Shafshafa-da)

2

1. Cad yar oo xayr ah oo inta la kululeeyo, nabar ama meel kale oo bugta la saarsaaro oo lagu daweeyo.

3

2. Qof la dhaawacay, wax loo hormariyo oo lagu daweeyo, baanna u noqda.

waa la naqliyay ✓

1

(u')

2

1. Xarafka 20d. oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

2. Meesha ama docda loo socdo, sida: xaggee baad u socotaa? Xamar baan u socdaa.

4

3. Qofka aan lala hadlayn magac-uyaalki wax la taarto ama darti wax loo sameeyo; (wiilka u yeer; naagta aqal u dhis).

5

-u — (wuxuu la macne yahay -i).

waa la naqliyay ✓

1

(Waaqsasha-da)

2

(ka soo waaqsasho) Dhib ama waxyeello hore ka baansasho; ka kabasho; ka biskood; ka soo noolaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Wallaahi-da)

2

(Ilaah magaciisa baan ku dhaartay) waxay ka mid tahay, saddexda siyood oo weligood isdabajoogga ah, oo Ilaah magaciisa loogu dhaarto; labada kale waa: Billaahi iyo Tallaahi; walle.

waa la naqliyay ✓

(Aniga; aan; i; ii - annaga; innaga; aannu; na; noo) qofka hadla haya ama wax qora haya.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale: 'Meel aan ku nasto ayaan doonayaa' 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale: 'Miyaan fadhigii la qaban?', 'Yaan lacag la siin!', 'Wiilka aan imaanini waa Cali'. la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale "Meel aan ku nasto ayaan doonayaa" 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale "Miyaan fadhigii la qaban?", "Yaan lacag la siin!", "Wiilka aan imaanini waa Cali". la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

1

aan: (pronoun) 1. me (mii); I (aay); us (aas); we (wii) used the speaking or writing person or persons ~ aannu. Ex: aan wax kuu sheego; let me tell something. 2. (clause pronoun) may I..., can I or let me ~ an. Ex: aan tago; let me go. Buuggaan aan qaato? can I take this book? Biyahaan aan cabbo? may I drink this water?

2

aan (suffix) I.. to the.. Ex: baankaan aadayaa; I am going to the bank

3

aan: (adverb) 1. used to express negation; not (nat); im-; in-; un-; il- Ex: aan faraxsanayn; unhappy. 2. suffix: (gadaalgale) -less: without; lacking. Ex: eedla'aan: blameless 3. -ness or -ment suffix: (gadaalgale) state; quality; condition; or degree of nouns derived from adjectives. Ex: aasnaan -ta; the state of being buried

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) tilmaamaya qofka koowaad ee hadlaha ah. Waxa aan ahay macallin, buug aan doonayay ayaan helay.

2

aan: (qurub) xidhiidhiye loo adeegsado diidmada. Dh: an, anan, aanan.

waa la naqliyay ✓

Erey tixaha ulajeeddooyin gaar ah u yeela: Wiilkii baa yimid; Ladan baa timid baa?; ayaa; yaa.

waa la naqliyay ✓

qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: “Ma Cali baa yimid?” “Haa, Cali baa yimid”. la-mid: aa¹, ayaa, yaa³.

waa la naqliyay ✓

qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: Ma Cali baa yimid? Haa, Cali baa yimid. la-mid: aa, ayaa, yaa³.

waa la naqliyay ✓

class: MARKER

waa la naqliyay ✓

/baa/baas, baaing, baaed;(v) cida idaha ama wixii sida idaha u ciya.

waa la naqliyay ✓

1

ereycodeed lo'du samayso markay insaarixinayso ama ciyeyso. Baada lo'da ayaan hurdada kaga toosay.

2

baa: (qurub) falkaab ah oo diiradeeya magacda weedha ku jirta sida ereyada kale ee la midka ah ee 'ayaa' iyo 'waa'. Bulxan baa baabuurka leh.

waa la naqliyay ✓

1

a: ayaa

2

de: [FOCUS MARKER] Follows the noun or pronoun it emphasizes or draws attention to

3

lx: baa

4

ps: class

5

key: baa

waa la naqliyay ✓

1

1. (Ban-ka) Dhul bannaan oo aan dhir lahayn.

2

2. (Ban-ta) (saxaro) catoolbax.

3

3. (kir iyo ban) cay xun; qurmuun.

waa la naqliyay ✓

1

ban¹: m.l (-nan, m.l) Dhul bannaan oo aan dhir la hargalo lahayn.

2

ban²: m.dh Saxarro jilicsan; shuban.

waa la naqliyay ✓

1

ban¹: m.l (-nan, m.l) Dhul bannaan oo aan dhir la hargalo lahayn.

2

ban²: m.dh Saxarro jilicsan; shuban.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. field, plain, plateau; stage; out of doors

2

ban: [feminine] n., [collective] diarrhea

waa la naqliyay ✓

/baan/bans, banning, banned;(v) mamnuucid ama joojin. e.g. kat is banned in Saudi Arabia.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) savanna (savaana); a flat grassland

2

ban: -ka: (n) diarrhea also diarrhoea (dhaaye riya); watery feces ~ shuban

waa la naqliyay ✓

/baan/ (v) reebow, hiring (sakar hiring). The government banned the cutting of trees for charcoal.

waa la naqliyay ✓

1

erey lagu dhaho qofka marka hadalkiisa la naco ama uu ku hadlo wax loo bogin. Dh: kir, mash, akh, uf.

2

ban -ka: (magac, lab, keli) dhul ballaadhan oo oomane ah; dhul aan geedo lahayn oo bannaan ah. Ban aan biyo lahayn, oon baa loogu dhintaa. Dh: bayaxaw. Wa: banan.

3

ban-ta: (magac, dhedig, keli) saxaro badan oo jilicsan oo qof buka soo dhaafta. Bantii baa dhaaftay odayga ee ka hagaaji. Dh: shuban, caloolbax.

waa la naqliyay ✓

ban, n.m. - gobolada boqor maamusho;

waa la naqliyay ✓

1

(Baab-ka)

2

1. Qaybaha ama xubnaha kitaabka middood, fasalka ka weyn.

3

2. Jaad; nooc; jinsi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) 1. Qayb ka mid ah qaybo buug. 2. Mowduuc ku saabsan arrin gaar ah. 3. Isku b.: wax isku nooc ah. Tusaale: “Dad aan isku baab ahayn ayaad casuntay”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) 1. Qayb ka mid ah qaybo buug. 2. Mowduuc ku saabsan arrin gaar ah. 3. Isku b.: wax isku nooc ah. Tusaale: Dad aan isku baab ahayn ayaad casuntay.

waa la naqliyay ✓

m. n. type, kind; topic; chapter

waa la naqliyay ✓

-ka: n) phase (feeyzf aspect; one of b o or more opposing sets of opinions

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fal ku akhri, sixir u qabo. Nin Banaadir joogoo, Beledweyn la haystoo, waxaan ahay la baabee. Dh: sixir.

2

baab -ka: (magac, lab, keli) fal qofka lagu sameeyo oo wax u dhima maskaxdiisa. Ninkii baab dhigaa isagana balaayaa u taal. Dh: Sixir, qataar, girigiri.

3

baab -ka: (magac, lab, keli) qaybta ama badh hadal ah oo ka kooban sadar ama sadarro. Aan baab tusaale ah, ku bilaabe hadalkee, bismilaahi waa kow.

4

baab -ka: (magac, lab, keli) jaad turubka ah; afarta jaad ee turubka midkood. Dheeman iyo isbigmid kastaa waa baab.

5

baab -ka: (magac, lab, keli) qaybaha kitaab ama buug ka kooban yahay, qayb is ku hal ujeeddo ka hadlaysa. Dh: cutub, qayb.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: type, kind; topic; chapter

3

lx: baab

4

pd: (-ka Pl: baabab)

5

ps: n4-m

6

key: baab

waa la naqliyay ✓

1

(Baac-a)

2

1. Dhererka u dhexeeya labada gacmood marka la kala fidiyo.

3

2. Dherer wax lagu cabbiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) 1. Cabbir dhererka u dhaxeeya labada gacmood marka la kala fidiyo. 2. Gacan la fidiyo iyo xabadka inta u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) 1. Cabbir dhererka u dhaxeeya labada gacmood marka la kala fidiyo. 2. Gacan la fidiyo iyo xabadka inta u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓