baallayn

(Abaalhayn-ta)

Samaan laysu falay, mahad iyo xusuus wanaagsan u hayn.

m.f.dh eeg abaalhay.

vl. n., [compound] gratitude for a favor, indebtedness

-ta: (magac, dhedig, keli) xasuus iyo wanaag oo loo hayo cid horay samafal u geysatay. Abaalhayntu waa dhaqan wanaagsan.

de: gratitude for a favor, indebtedness

lx: abaalhayn

pd: (-ta)

ps: vn2-f-cmp

key: abaalhayn

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal la islaha xumayn; cid kale aflegaadayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) suuq bannaan ah wax ku iibin. Hooyaday bacadlayn bay shaqada ka soo billawday. Dh: wadhataysad.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax samayntiisa laga maagayo oo dadka hortii la falo si inta kale ay ugu dhiirrato. Dh: balaalaxayn, biimayn. balaambal -ka: (magac, lab, keli) carcaraaf iyo saxaariir dhib badan. Dh: balanbal, balambal.

m.f.dh eeg balaslee.

-ta: (magac, dhedig, keli) orod kadlayn ah oo joogsi la'aan ah socosho. Nin balaayo waddo balaslayn ma daayo.

-ta: (magac, dhedig, keli) barafle noqosho; baraf gadid. Baraflaynta dad badan baa ka faa'iiday.

m.f.dh eeg fadallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog u ordid oo fadallo kicin.

de: I was (in a place) {N}

lx: aallay

ps: v4c-1sg-ind-past

key: aallay

(Ballan-ka)

Wax lagu heshiiyo ama lays faro ama laysku adkeeyo; farriin adag; wax isku ogaansho; wacad; axdi; (ama bal).

ballan¹: m.l (-ammo, m.dh) 1. Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiyaan in ay meel mariyaan. 2. Nooc bariidka waaweyn ka mid ah, oo macaan. 3. Neef indhaha beelay.

ballan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiin.

ballan¹: m.l (-ammo, m.dh) 1. Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiyaan in ay meel mariyaan. 2. Nooc bariidka waaweyn ka mid ah, oo macaan. 3. Neef indhaha beelay.

ballan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Arrin laba qof ama ka badan meel marinteeda ku heshiin. m.f.dh, ballamid.

v. arrange, agree on, settle on; set, fix, appoint (a date for a meeting)

ballan: v. entrust, promise

ballan: m. n. promise, meeting, appointment, rendezvous

-ka: (n) 1. promise (paro mas) ~ ballanqaad, cahdi, wacad. 2. appointment (a pooynt ment); date, promise, commitment

ballan: -ballamay ballantay: (v) promise (paro mas); pledge (paleej); vow (vaaw) ballanqaaday. -Syn: covenant, engage, plight, swear, commit

Impegno

Undertaking

-ta: (magac, dhedig, keli) wakhti go'an oo lagu heshiiyo in hawl la fuliyo. Dh: madal, bal, wacad, axdi.

ميثاق، عَهْدَ، إِيلاف

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolka xanuun la dareemo, ereyga 'aax' ku celcelin.

m.f.dh eeg baahee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof sabool ah ama gacan madhan, gargaar u soo ururin. Dh: qaadhaamid, jiscin.

m.dh Ciyaar dhaqameed jaan iyo jiibinba leh oo dadka isku maaweeliyo (degaanka Ceergaabo).

m.dh Ciyaar dhaqameed jaan iyo jiibinba leh oo dadka isku maaweeliyo (degaanka Ceergaabo).

-da: (magacwadareed) wixii baad ku duula oo dhan. Baalleyda duushaan, la dalxiisi doonaa. Dh: baadley.

baalley -da: (magac, dhedig, keli) ciyaardhaqameed caan ku ah gobolka Ceerigaabo iyo inta u dhow oo jiib iyo jaanba leh oo la isku maaweeliyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) baar ka dhigid; ka dhigidda wax sare oo wacan.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta sanqarta 'bab' oo tilmaamaysa wax xoog iyo dhakhso wax kale loogu dhuftay, iskana soo daba noqday. Ma ul buu derbiga la dhacayaa, bablayntu waa maxay?

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bacbaclayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ballan.

-ta: (magac, dhedig, keli) hees balwo ah ku luqayn.

(Baslayn-ta)

Si basle ah, baadi ama wax kale, u raadin.

m.f.dh eeg baslee. la-mid: basle (3).

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc orodka ka mid ah oo gucle u eg oo si qaabxun wax loo raadgoobo.

m.dh la-mid: ballayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartan cisho jira cid dusha u saarid oo dibadda warwareejin. Billaynta carruurta waxa lagu balleeyaa kolba qofka la doorbidayo. Dh: gardaadin, ballayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si isdulsaarid ah u rassayn. Dh: callays.

1. (-) Daal hayo; daaley.

2. (Daallan-ka) Cunno macmacaan oo jaadad badan ah oo cunnada weyn dabadeeda la cuno; (ama daalan).

m.l Cunno macmacaan oo jaadad badan ah oo cunnada weyn dabadeed la cuno. la-mid: daalan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax noog hayo ahaansho. la-mid: dąalan.

dąallan: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax noog hayo ahaansho. la-mid: dąalan.

der. [adjective] tired

daallan n. sweet, dessert

(tilmaame) qof tacabsan oo hawl badan qabtay. Nin daallani dar ma shubo duunyana ma daajiyo. Dh: noogsan, dakaansan.

m.f.dh eeg dallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nolol wanaagsan iyo khayr filasho.

(fal) arrin ama xaajo iyo wixii la mid ah falanqay oo faaqid; arrin wax ka sheeg.

(Gaafayn-ta)

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

m.f.dh eeg gaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax aan muddo lagu dhaqmin ahaansho.

(tilmaame) wax aan muddo lagu dhaqmin ama laga guuray.

(Hallayn-ta)

1. Cid ama wax kale wax yeelid, wax u dhimid.

2. (isku hallayn, ku hallayn) kalsooni buuxda cid u qabid; u talasaarasho.

m.f.dh eeg hallee. la-mid: hallays.

vl. n. losing; ruining

-ta: (n) defect; damage (dhaamij); imperfection ~ kharibid-da

-ta: (magac, dhedig, keli) hanti baadiyayn oo daryeeliwaayid. Dh: baadiyayn, lumin, dhumin Li: helid.

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) aalad ama wax kale, xumayn oo kaharribid. Dh: kharribid, xumayn. Li: hagaajin.

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) «isku kalsooni buuxda cid ku qabid oo ku tashad

hallayn-ta: (magac, dhedig, keli) «ku » hawl, qof kale, ku ogaad oo kaga seexad; ku hallays.

a: halleyn

de: losing; ruining

lx: hallayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: hallayn

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka oo aad sabuulka ka dhishid, miidayn, suqusha ka reebtid. Jallaynta hadhuudhku waxay timaaddaa kadib haadin iyo hufitaan badan.

v., pl., -ind, simple past tense: we were (in a place)

de: we were (in a place) {N}

lx: naallay

ps: v4c-1pl-ind-past

key: naallay

-ta: (magac, dhedig, keli) qaali ka dhigid. Dh: qaaliyayn.

(fal) dhalanrog oo siday ahayd si ka duwan ka dhig. Wax walba qaallay ha is odhan Dh: sarguuri; salguuri.

qaallay: (fal) qalalaase iyo buuq geli. Meesha qaal- lay si laguu ogaado Dh: qalalaasay.

(Qallayn-ta)

Wax waqtigoodii dib uga dhacay oo qalle noqday, gudasho, la imaansho; wax ka gar'allayn.

m.f.dh eeg qallee.

-ta: (magac, dhedig. keli) cibaado xilligeedii dhaaftay, dib u samayn. Dh: qallays.

-ta: (magac, dhedig, keli) xayawaan saalo dhigid.

saalayn -ta: (magac, dhedig, keli) saalo dhigid; saalood.

saalayn-ta: (magac, dhedig, keli) 'xayawaan' saalo dhigid. Saalayn lo'aad oon baa keena. Dh: saalood.

v., -ind, simple past tense: it [fem.] was (situated) there

de: it [fem] was (situated) there

initial: t

lx: taallay

ps: v4c-3f-ind-past

key: taallay

(Xaalayn-ta)

Dan u gelid; wax ka qabasho.

m.f.dh eeg xaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xil iska saarid: ihtimaam gaar ah siin; il gaar ah ku eegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) saabuuntii lagu maydhay ka saarid: biyihii hore kuwo ka nadiifsan kagaga daba maydhid, Dh: xalayn.

v.-ind, simple past tense: it [masc.] was (situated) there

de: it [masc] was (situated) there

initial: y

lx: yaallay

ps: v4c-3m-ind-past

key: yaallay

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

-da: (n) birds that can fly ~ haad

-ta: (magac, dhedig, keli) dhunkasho iyo salaaxid. Baashayntu ubadka way barbaarisaa.

-ta: (magac,dhedig, keli) nafaqo wanaagsan siin, sida neef loo qalo qof dhaawac soo gaadhay ama xanuun ritay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faallayn.

(Gaallays-ta)

Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.

gaallays¹: m.l.kh Waran g. ah: nooc warmaha waaweyn ka mid ah lagu dagaallamo.

gaallays²: m.dh.kh Toorrey g. ah: toorrey dheer oo birsulub leh oo lagu dagaallamo.

f. n. dagger

de: dagger (used in former times to kill infidels)

lx: gaallays

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: gaallays