baaha — Macnaha & Turjumaada

-da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan; hayn la'aan. Dh: baahi.

waa la naqliyay ✓

1

1. Wax u baahi qaba.

2

2. Gaajaysan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) 1. Wax baahi hayso ahaansho (nafley). 2. U b.: wax wax u mucurtaysan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) 1. Wax baahi hayso ahaansho (nafley). 2. U b.: wax wax u mucurtaysan ahaansho. m.f.dh, baahnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hungry; needy, in need

waa la naqliyay ✓

-baahnaa / baahnayd: (adj) hungry (haangari); needy (niidi) ~ gaajoonaya, gaajaysan. u baahan: need (niidh); want (want); ~ rabid. Ex: maxaad u baahan tahay? what do you need?

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof ama shey wax baahi u qaba sida dhuuni, dhar, caafimaad ama wax kale. Waan baahanahay bakhti looma cuno.

waa la naqliyay ✓

1

de: hungry; needy, in need

2

lx: baahan

3

pd: (baahnaa)

4

ps: adj-der

5

key: baahan

waa la naqliyay ✓

(fal) qaadhaan qof u ururi; u soo dhawrtee; dadka u soo dhexmar: baaha u soo gur. Dh: baahee.

waa la naqliyay ✓

1

(Baah-a)

2

Dhulka wada gaaray; faaf.

waa la naqliyay ✓

1

baah¹: m.l la-mid: baahid.

2

baah²: f.mg1 (-hay, -hday) War, cudur, daad iyo wixi lamida aad u faafid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-hay, -hday) War, cudur, daad iyo wixi lamida aad u faafid. m.f.dh, baahid.

waa la naqliyay ✓

1

v. spread out, expand

2

baah vl. n. expansion, spreading out

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) scatter (iskaater); spread over; expand (ikis-paandh)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul badan gaadh; is ballaadhi oo meelo hor leh gaadh. Geelii wuu baahay. Dh: faaf. baahid

2

baah -a: (magac, lab, keli) dhul badan gaadhid; meelo aanu hore u jirin gaadhid. Dh: baahis.

waa la naqliyay ✓

m. n. pope, Holy Father (Roman Catholic)

waa la naqliyay ✓

1

de: pope, Holy Father (Roman Catholic)

2

lx: Baaba

3

pd: (-ha)

4

ps: n7-m

5

key: Baaba

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo dadkii lahaa ka lumay oo cid kale la socda. Dh: baadi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gubbaha iyo baadda cid kaa awood badan cabsi loo siiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baahi-da)

2

Wax waxtar ah, ama lagamamaarmaan ah, haddana aan la haysan, tebidda la teba hayo; Wax in la helo ama la haysto la jeclaan lahaa, gaajada loo qabo.

waa la naqliyay ✓

1

baahi¹: m.dh 1. Dareen nafleyda ku dhaca marka ay muddo cunto moogaato; gaajo. 2. Xaalad cunto yari oo meel ka dhacda. 3. Dhibaato ay keento wax la'aantooda. Tusaale: “Biixi lacag buu baahi u qabaa”.

2

baahi²: f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid in ay wax u baahato badid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: war dad badan u sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

baahi:m.dh 1. Dareen nafleyda ku dhaca marka ay muddo cunto moogaato; gaajo. 2. Xaalad cunto yari oo meel ka dhacda. 3. Dhibaato ay keento wax la'aantooda. Tusaale: Biixi lacag buu baahi u qabaa.

2

bąahi: f.g2 (-iyay, -isay) U b.: war dad badan u sheegid. m.f.dh, bąahin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] hunger; need; demand (for something)

2

baahi v. spread out, cause to expand, propagate, promulgate

waa la naqliyay ✓

1

-yey say: (v) broadcast; announce; spread (ispareedh); cause to become widely seen or known; scatter or disseminate. Ex: akhbaarta baahi; spread the news

2

baahi -da: (n) 1. hunger (hangar) ~ gaajo 2. necessity (nasesati); need (niidh) Ex: baahidu waa hooyada wax soosaarka; necessity is the mother of invention

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul badan gaadhsii oo ku ballaadhi: meel ku kala bixi. Baahi warka bulshadu ha wada maqashee. Dh: faafi, fidi, firdhi. Li: ururi, koob.

2

baahi: (fal) wax duubnaa kala bixi.

3

baahi -da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan; hayn iyo jeeb xumo. Baryo iyo baahi badan ba waa la isku nacaa. Dh: baaha.

4

baahi -da: (magac, dhedig, keli) dareenka rabitaan ama doonitaan ee wax ama qof loo hayo. Baahidaan kuu qabo, babarkaad iga jirtaan, soo bildhaasadaa.

waa la naqliyay ✓

احْتِيَاجِ، جُوع

waa la naqliyay ✓

1

(Baaha-da)

2

Xoolaggooyo; qaaraan.

waa la naqliyay ✓

1

baaho¹: m.dh Iskaashi iyo wax wadaqabsi dad gaar ah ka dhaxeeya.

2

baaho²: f.mg3 (-hday, -hatay) 1. Baahi dareemid (nafley). 2. U b.: wax la'aantiis u mucurteysnaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-hday, -hatay) 1. Baahi dareemid (nafley). 2. U b.: wax la'aantiis u mucurteysnaan. m.f.dh, baahnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

v. be hungry, be in need; need, want

2

baaho [feminine] n. mutual help arrangement, reciprocal aid

waa la naqliyay ✓

1

(fal) yeelo rabitaanka wax ama qof; baahi u qab wax, sida cunto, caafimaad cilmi ama qof.

2

baaho -da: (magac, dhedig, keli) xoolaha gargaar ahaan reeraha ama dadka looga soo ururiyo; xoolo lagu bixiyo magta ama qof baahan loo guro. Baaho ayaan u soo ururinnay dadkii socotada ahaa. Dh: xoolaggooyo, qaadhaan.

3

baaho -da: (magac, dhedig, keli) eeg aqal.

4

baaho -da: (magac, dhedig, keli) guddi qaybaha ay xaajadu khusayso oo dhan ka kooban oo ay xeer-beegti meel u dirto.

waa la naqliyay ✓

conj. and ...

waa la naqliyay ✓

1

de: and ... [FOCUS] = baa + -na

2

lx: baana

3

ps: focus + conj

4

key: baana

waa la naqliyay ✓

-ha: magac, lab, kel) buuq iyo qaylo golka la leexiya ama ka mashquuliya howshii uu gacanta ku hayay, ama wuxiu maskaxda kala socday.

waa la naqliyay ✓

name-f late, not on time, tardy. Lit: she who was born over-due

waa la naqliyay ✓

ama Daahsan, magac loo baxsho gabadh uurka ku raagtay oo aan shinkeedii dhalan.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Kaha

waa la naqliyay ✓

name-f ray, first glimmer of light; begin to glow ~ shine. Lit: she who shines the world with happiness

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh aad u qurux badan oo lagu metelayo waa dillaacay oo dhalashadeedii lagu farxay.

waa la naqliyay ✓

1

de: Kaha

2

lx: Kaaha

3

pd: (Kaaho)

4

ps: name-f

5

key: Kaaha

waa la naqliyay ✓

Ma aha (ama maahan).

waa la naqliyay ✓

v., neg., present habitual: it is not

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) diidmo ah oo u dhigma 'sidaa si ka duwan weeyaan'. Dh: maaha, maahin, maahane, sidaas, maahan.

waa la naqliyay ✓

1

de: it is not

2

lx: maaha

3

pd: (ma aha)

4

ps: v5a-3-neg-prhb

5

xe: Today the weather is not cold.

6

xv: Maanta hawadu qabow maaha.

7

key: maaha

waa la naqliyay ✓

name-m the two opening letters of 20th Surah of the Qur'an; it is said to be one of the names of Prophet Muhammad

waa la naqliyay ✓

1

(Aayatiin-ka)

2

Waxtar aan durba dhalane, waa danbe, oo iyadana loo baahan yahay, la filana hayo oo loogu talaggalo; waxtar raaga; cirib-danbeed; meecaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Aayid-da)

2

Wax raagey ama dib loo dhigay, waa danbe oo loo baahan yahay, waxtarkooda helid, ku tabkicid.

waa la naqliyay ✓

1

(Abasax-a)

2

(geel, ...) hashu kolka ay u baahan tahay awrka, sida ay tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Anbabbax-a)

2

1. Socdaalka bilawgiisa.

3

2. Hawlaha socdaalku u baahan yahay dhammaystirkooda, dhexgelliddooda.

waa la naqliyay ✓

1

(Arrin-ka, Arrin-ta)

2

Talo, hadal iyo in wax laga qabto u baahan; xaal; talo; xaajo.

waa la naqliyay ✓

(idaha) Wan u taga u baahan.

waa la naqliyay ✓

1

(Asqoobid-da)

2

1. Biyo la cabbo u baahasho weyn; harraadid; oomid.

3

2. Dayoobid, dhami'id.

waa la naqliyay ✓

1

(Baahawadaag-ta)

2

Dad baaho ka dhexayso.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeddal-ka)

2

Neef gammaan ah oo dheddig kolkuu kudaal u baahan yahay.

waa la naqliyay ✓

Beeddal ah; kudaal u baahan.

waa la naqliyay ✓

1

(Casiisad-da)

2

Kimis, si gaar ah oo farsamo iyo aalad badan u baahan, loo sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciidan-ka)

2

1. Qofka ama dadka qabta waxyaalaha hawluhu u baahan yihiin; dadka adeega; xoogsato; shaqaale; midiidin.

3

2. Xoogga hubka sida; col: askar.

waa la naqliyay ✓

1

(Daacuun-ka)

2

Cudur la is qaadsiiyo oo isku kol dad badan ku dhaca ama dhul ballaaran ku baaha; (daacuun-caloolo, dabaxaw; koleera, tiifo, ...).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Darab-ka) a) Wax la fali doono, intaan la bilaabin, oo wax laysugu sii duwo oo waxa loo baahan doono loo soo dhoweeyo; diyaar. b) Istijo. c) Cabbir dhulka iyo beeraha lagu cabbiro, d) (weel, kd.) qurxin.

2

2. (Darab-ta) Daribta hilibka.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheemman-ka)

2

1. Waxyaalaha dhulka lagala soo baxo kan ugu adag: wuxuu u eg yahay dhalo (quraarad) aad u belbeleysa.

3

2. Cad geedkaas laga sameeyey oo kamid ah dhagaxa qaaliga ah ama alaabada wax lagu jarjaro oo adaygga badan u baahan afka loo gesho oo caarad looga dhigo.

4

3. Afarta jaad oo turubka mid kamid ah ~ almaas.

waa la naqliyay ✓

1

(Farsamayn-ta)

2

Hawl aqoon iyo tab u baahan qabasho; wanaajin.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan waqti badan cunno cunin; gaajo hayso.

2

2. Qatan; baahan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gargaar-ka)

2

Wax loo baahan yahay oo la isa siiyo ama la isu qabto: kaalmo; taageero.

waa la naqliyay ✓

Gaajaysan; baahan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baadhashada la baadho qof si gardarro ah.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax ama meel la baadhay oo gacanta la mariyey.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qof aan waxba haysan. Sadaqada baahanaha siiya. Dh: caydh.

2

baahane -ha: (magac, lab, keli) qof baryo badan oo mar walba weydiin u taagan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baahee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof sabool ah ama gacan madhan, gargaar u soo ururin. Dh: qaadhaamid, jiscin.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh la filayo inay noqoto mid aan baahan oo hodan ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) ahaw ruux baahi wax u qaba; qof aan weli helin rabitaankiisa ahaw. Waan baahanahay bakhti loo ma cuno.

waa la naqliyay ✓

bąahsan: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la baahiyay ahaansho (war).

waa la naqliyay ✓

bąahsan: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la baahiyay ahaansho (war). m.f.dh, bąahsanaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aad u baahay oo faafay; dhul badan gaadhay. Dh: fidsan, firidhsan.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg baasho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) waraaq labadeeda dhan. Dh: bayaad, waraaq.

2

baashad -ka: (magac, lab, keli) dilka cadawga darajo ku doonid; baal ku gashad.

waa la naqliyay ✓

name-f Queen

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh lagu faaninayo inay leedahay saansaanyihii iyo astaamihii bogoradaha.

waa la naqliyay ✓

(fal) baabbacada gacanta ku salaax oo dhunko. Aadan waa nin naxariis badan oo carruurta gacana ku baasheeya. Dh: baashee.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaahi-ga)

2

Isutagga awrka iyo hasha.

waa la naqliyay ✓

1

abaahi¹: m.l Isutagga awrka iyo hasha. la-mid: abaahiyid.

2

abaahi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Hal kudid (awr).

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Hal kudid (awr). m.f.dh, abaahin.

waa la naqliyay ✓

v. mate (of camels)

waa la naqliyay ✓

-yey: (v) mate (meeyt); pair animals [especially camels] for breeding ~ u hay, kud

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awr' hasha saaro. Awrku kolka uu qooqo ayuun buu hasha abaahiyaa. Dh: dhood.

2

abaahi -ga: (magac, lab, keli) awrku marka uu hasha fuulo ee uu riminayo. Hasha awrka diiddaa, way abaahi seegtaa. Dh: dhooditaan, abaaho.

waa la naqliyay ✓

1

de: mate (of camels)

2

lx: abaahi

3

nt: abaahi (ga) [vn-m]

4

pd: (abaahiyey)

5

ps: v2a=

6

key: abaahi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhoodidda awrka ee hasha. Dh: abaahi.

waa la naqliyay ✓

-a: (n) havoc (haavak); widespread destruction or devastation ~ kharribaad weyn. Ex: duufaantii waxay gaarsiisay baaba' dhul balaaran; the tornado created havoc over a wide area

waa la naqliyay ✓

1

(fal) raadkaa ba', madho oo ha jirin.

2

baaba' -a: (magac, lab, keli) wax tirtiran oo noqday wax aan jirin; wax aan muuqan oo raad lahayn. Baaba'a lo'da abaartaa keentay. Dh: dabargo'. Li: jirid, joogitaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) madhnaan; eber faaruq ah. Weelkii waa baabah oo waxba kuma hadhin. Dh: faaruq, madhan. Li: buux, budh.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid la baabay; mid la falay. Dh: falan, sixran, qataaran, maran.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaarta turubka oo la ka la badin waayo, dabadeed inta la xidho la ka la helo marka kaa xiga.

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. you ... not,

waa la naqliyay ✓

(v) you....not.. Ex: adigoo xaagaas leh, baadan shaqaysanayn; you are strong and you don't work

waa la naqliyay ✓

1

de: you ... not + [FOCUS] = baa + aad + aan

2

lx: baadan

3

pd: (baanad)

4

ps: focus + vpro + neg

5

xe: Although you are a Somali, dont you drink camel milk?

6

xv: Ma adigoo Soomaali ah, baadan caano geel cabbin?

7

key: baadan

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof kormeere sare ah oo hawlo dabagal ah ku jira, dabadeedna hawshaa xog ka soo gudbiya. Baadhe ayaa khasnadda dawlladda loo diray.

waa la naqliyay ✓

f. n. party, affair; side, direction

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) party (paar ti); a social gathering for pleasure ~ xaflad

waa la naqliyay ✓

1

de: party, affair; side, direction Alt sp: baadhdhi

2

lx: baadhi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-f

5

syn: xaflad {N < Eng}

6

key: baadhi

waa la naqliyay ✓