baadiyaysni

m.f.dh eeg baadiyaysan. la-mid: baadiyaysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid lumay ahaan. Dh: hallawsanaan.

-ga: (magac, lab, keli) hadal naxariis iyo ka naxsasho ku lammaan tahay oo gabdhaha lagu sabo kana dhigan 'walaal'. Dh: beerlaxawsi.

-ta: (magac, dhedig, keli) dariiqa xaqa ah ka leexin.

-ta: (magac, dhedig, keli) joogtaynta wax aad samayn jirtay. Caadiyayn ayuu ku dhameeyay hawsha. Dh: joogtayn.

-ka: (magac, lab, dhedig) eeg caadiyayn.

(ilmanme) eeg baaliyaysan.

-ga: (magac, lab, keli) eeg aaddaysad.

m.l la-mid: baasaysasho.

m.l Wax shar leh aaminid.

- ga: (n) pessimism (pese miizem); a negative approach ~ baase-ha

-ga: (magac, lab, keli) rumayn la rumeeyo in shay uu mar walba xumaan horseed u yahay. Baasaysiga qambaarku waa xujo aan daliil loo hayn.

m.l Wax tiradooda aad u badantahay qiimahooduna yaryahay.

m.l Wax tiradooda aad u badantahay qiimahooduna yaryahay.

-ga: (magac, lab, keli) wax meel kasta yaalla oo uu iibkiisu aad u riqiisay ama xoog u jabay. Badhaysiga jaadka, miyaan mijin boobay! Dh: badhayso.

m.l la-mid: baryaysasho.

-ga: (magac, lab, keli) sadaqaysi wax la tuugsado. Dadku baryaysiga way kugu nacaan.

m.l la-mid: caadaysasho.

vl. n. habit, custom

-ga: (n) getting used to; accustoming [oneself to] ~ u barasho. Ex: caadaysiga hawada qabawga ah; getting used to the cold weather

-ga: (magac, lab, keli) eeg caadaysad.

de: habit, custom

lx: caadaysi

pd: (-ga)

ps: vn2-m

key: caadaysi

(fal) joogtee; wax aad fasho, samayntiisa joogtee oo ha ka tegin. Caadiyay si aad u dhamayso hawsha. Dh: joogtee, caadiyee.

-ga: (magac, lab, keli) hawl, ruux ba maalin qabasho; xoolo, nin ba maalin jirid. Dh: kaltan, kal, kaaye, kaalmaysi.

(Nadiyayn-ta)

Nadi la dhicid; jeedlid.

m.f.dh eeg nadiyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nadi la dhicid: jeedal ku ulayn. Dh: jeedalin, ulayn.

-ka: (magac, lab, keli) kala maqnaansho daba dheeraaday. Baaditaan baan ku kala maqnqyn.

m.l la-mid: caaryaysasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg caaryaysasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) buug iyo wixii la mid ah, jaldi u yeelid.

(Kaadihays-ta)

Kolay xuub adag ah oo sida mergiga u kala jiidma oo dadka iyo nafley badani lee yihiin; kaadida kelyaha ka timaadda baa ku ururta, oo dabadeed kolkay hadba badato, xagga dibadda uga baxda.

m.dh (-syo, m.dh) Xuub adag oo kaadidu ku keydsanto inta aaney ka iman nafleyda.

m.dh (-syo, m.dh) Xuub adag oo kaadidu ku keydsanto inta aaney ka iman nafleyda.

f. n. bladder

-ta: (n) bladder (balaa-dher) kaadi hays

-ta: (magac, dhedig, keli) halka ay kaadidu ku ururto inta aanay jidhka ka soo bixin; kiish ay ku ururto kaadidu oo xididdada kaadimareenka ee kelyaha ka yimaaddaa kaadida ku soo shubaan.

de: bladder

lx: kaadihays

pd: (-ta)

ps: n1-f, n2a-f

key: kaadihays

-ga: (magac, lab, keli) meel ku cidlood, oo keli ku noqosho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qiimaha uu joogo biirin oo mid ka sarreeya ku iibin; sicirkii hore mid ka badan ku gadid; qaali ka dhigid. Qaaliyayntu waxay ku xidhan tahay hadba qiimaha suuqu sida uu yahay: Dh: qaaligarayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaaliyayn qaaliyaysan: (tilmaame) wax qaali ah oo qiimihiisa caadiga ah in ka badan la siinayo ah. Badeecad qaaliyaysan ayaa suuga taalla. Dh: qaaligaraysan.

-da: (magac, dhedig. keli) eeg waabaysnaan.

(tilmaame) walax neef ka buuxdo. Kubbad aariyaysan ayuu soo iibsaday. Dh: neefsan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg barakaysnaan.

(Caariyeysi-ga)

Caariyeysasho.

m.l la-mid: caariyeysasho.

vl. n. borrowing

-ga: (magac, lab, keli) amaahaysi.

de: borrowing

lx: caariyeysi

pd: (-ga)

ps: vn-m

key: caariyeysi

-ga: (magac, lab, keli) garaadaysasho; caqliyaysasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg faa'ideysad.

-ga: (magac, lab, keli) duco iyo sitaad ay dumarka uurka lihi samaystaan kolka ay dhalmada u dhowaadaan. Faadumaysi baa ka jiray shalay xaafadda. Dh: xaawiyofaadumo, duco.

m.l la-mid: faakihaysasho.

-ga: (n) leisure (liishar); no hurrying; taking one's time

-ga: (magac, lab, keli) nafaxaad iyo raaxaysi; waqtiga nafta la raalli gelinayo; raaxaysi iyo baashaalid. Dh: raaxaysi.

-ga: (magac, lab, keli) eeg hantiyaysad.

m.f.dh eeg baadiddoon². la-mid: baadiddoon¹ (2), baadiddoonis, baadiggoob¹.

m.dh la-mid: baadiddoonid.

(fal) ahaw wax baandhaysan oo is ku dhafan.

(fal) eeg basiirow.

(fal) cid kale, ka yeelo qof aad aaddo tihiin. Dadka isku dhow way is aaddaystaan. Dh: walaalayso, huunnayso, boowayso.

-ka: (magac, lab, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: aadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) afti iyo cod qaadid.

-ka: (magac, lab, keli) arrin siyaasadeed, cod u qaadis.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baacsanaan.

(Baadifad-da, Baadifad-ka)

Qofka baadida hela oo qabta oo kii lahaa ku sima, waxa la siiyo.

m.l Hanti la siiyo qof baadi sheega ama keena. la-mid: baadifur.

m.l Hanti la siiyo qof baadi sheega ama keena. la-mid: baadifur.

m. n. finder of a lost animal ~ object; reward payment

-da: (magar, dhedig, kell) qofka baadida hela abaalgudka la siiyo. Dh: abaalmarin.

de: finder of a lost animal or object; reward payment Someone who claims supernatural power to find a lost animal or object for a fee

lx: baadifad

pd: (-ka ~ -da)

ps: n1-m/f

key: baadifad

f.g2 (-yeeyay, -yaysay) Dad ama xoolo baadi ka dhigid.

f.g2 (-yeeyay, -yaysay) Dad ama xoolo baadi ka dhigid. Tusaale: Saaxiibkaa yuusan ku baadiyeynin. m.f.dh, baadiyayn.

v. cause someone to lose something; disorient

(fal) xoolo cad ilaalinaysay lumi; wax aad baysay bacdi ka chig. Dh: baadiyec, lumi, faki, dayac, hallee.

baadiyee: (fal) qof, reer baadiye ka dhig. S wiilku soo adkaado baadiyee.

baadiyee: (fal) lumi oo daw qaldan mari baadi ha noqdee. Dh: baadihaller

baadiyee: (fal) dawga hanuunka ka leexi oo jidka shaydaanka mari.

cf: lun ~ lumi

de: cause s.o. to lose s.t.; disorient

lx: baadiyee

pd: (baadiyeeyey)

ps: v2b=

key: baadiyee

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Baadi noqosho.

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Baadi noqosho. m.f.dh, baadiyoobid.

(fal) 'xoolo' noqo haadi uo cid kale raac. Baraarkii labaa baadiyoobay Dh: lun, hallaw

baadiyow: (fal) baadiye noqo, reer miyi noco.

baadiyow: (fal) dawga hanuunka ka leexo; xaqa iyo caddaaladda ka leexo; dhaqanka iyo usluubta hallee. Dh: lun, hallaw. habaw

baadiyow -ga: (mogac, lab, keli) baadiye noqosho reer miyi iska dhigid ama ahaansho.

baadiyow -ga: (magac, lab, keli) xoolo la ilaalinayay on luna.

baadiyow -ga: (magac, lab, keli) iilashada qof ka baydha xaqa iyo caddaaladca: qof dhaqanka iyo asluubtu ka lumaan.

-da: (magac, dhedig, keli) faafitaanka dhul badan wax gaadhaan.

baahsani -da: (magac, dhedig, keli) kala qaabdarro iyo daadsanaan.

(tilmaame) wax ka baaqday inuu dhaco ama maaro loo helay.

m.f.dh eeg baallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baallayn.

f.mg3 (-stay, -satay) Wax inay shar leeyihiin aaminid.

f.mg3 (-stay, -satay) Wax inay shar leeyihiin aaminid. m.f.dh, baasaysasho.

v. be pessimistic about something, expect the worst; consider someone unlucky ~ unfortunate

(fal) ka dhigo wax kuu ba'as oo hoog iyo belo leh.

de: be pessimistic about s.t., expect the worst; consider s.o. unlucky ~ unfortunate

lx: baasayso

nt: baasaysad (ka) [vn-m], baasaysasho (/da) [vn-f], baasaysi (ga) [vn-m]

pd: (baasaystay)

ps: v3b=tr

key: baasayso

-ta: (magac, dhedig, keli) dhunkasho iyo salaaxid. Baashayntu ubadka way barbaarisaa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baashayn.

m.l (baayoloji) Bakteeriya kasta oo qaab uleed leh ama u dhuuban sida usha.

m.l (baay.) Bakteeriya kasta oo qaab uleed leh ama u dhuuban sida usha.