baabila

name-fhungerless; needless; demandless. Lit: self-sufficient

m.l (baayoloji) Bakteeriya kasta oo qaab uleed leh ama u dhuuban sida usha.

m.l (baay.) Bakteeriya kasta oo qaab uleed leh ama u dhuuban sida usha.

m. n. pope, Holy Father (Roman Catholic)

de: pope, Holy Father (Roman Catholic)

lx: Baaba

pd: (-ha)

ps: n7-m

key: Baaba

-da: (magac, dhedig, keli) fal qofka ruuxiisa dhiba ku akhriyid; girigiri u samayn; sixir iyo wax xun u qabad. Baabiddu waa xaaraan. Dh: sixrid, baabis, qataarid, falid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baabid.

-sha: (magac, dhedig, keli) dhogor badan oo isku cufan; timo badan oo lusha. Buhubuhadii laga teg iyo baabul kicintiiye. Dh: gas, duful, shaash, halab, daacuf, tuur, bulbul, yoofil, doofil.

m. n., [abstract] sin, injustice, baselessness

-ka: (n) unjust act; injustice (in-jastis) ~ baaddil, dulmi. -Syn: wrong, grievance

-ka: (magac, lab, keli) laabta dadka iyo shafka hore. Baadilka ayuu kubadda ku sii qaatay, dabadeed na wuu sii dhaliyay. Dh: shafka, laabta, bayd, xabad.

baadil -ka: (magac, lab, keli) wax aan xaq ahayn, ka baxsan xeerka ama ka duwan sidi toosnayd. Waa duni xadgudubtoo, xaqa baadil qariyoo la is wada xaqirayee! Dh: baadul, dulmi, gardarro, jiddarro, xaqdarro. Li: xaq.

bw: Arabic

de: sin, injustice, baselessness

lx: baadil

pd: (-ka)

ps: n0-m-abs

see: baaddil

key: baadil

(fal) la kulan oo soo dhawee. Kac oo martida qaabil.

qaabil: (fal) ku hagaag: xaggiisa u soco oo ku toosnaw. Sidaad u socoto uun albaabkiisa qaabil. Dh: hagaag. Li: baydh.

qaabil -ka: (magac, lab, keli) dhanka wejiga ah ee soo jeedda. Alabaabka aqalku waa qaabilkaaga uun. Dh: hore, hagaag, soojeed.

f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Cayaarta (turubka) dabaka-eriga ran yaryar hor marin si uu ranka waaweyni u soo haro. 2. Cid qayaamo wax ugu qaadid.

v. cheat

de: cheat

initial: s

lx: saabil

pd: (saabilay / saabishay)

ps: v1=

key: saabil

(fal) wax hore u jirey tirtir; cagta mari. Baabi'i raadka yaan la arkine. Dh: masax, tirtir.

s.f. - cunug (ta).

s.f. - baambole, caag.

name-fjust, one who acts justly

name-f wife, spouse; the best of the pick

name-fobedient, faithful, loyal

magac loo baxsho gabadh Eebbe looga rajaynayo in ay noqoto mid cibaado badan ama aan lahayn ceeb dadku ugu cadhoodo ama ku dhalliilo.

name-f victorious, virtuous, superior, honorable; abundance

name-f perfection, completed

(fal) cid kale soo dhaweyso.

m.dh (daawo) Cudur muddo gaaban oo uu keeno fiirus, wuxuuna ku dhacaa maskaxda iyo xangullada ee xoolaha dhiigga kulul, waxaana sida badan dadka u gudbiya qaniinyada ey cudurka qaba. Astaamuhu waxay soo baxaan muddo u dhexeysa 10 beri ilaa sannad waxayna ka koobanyihiin: jir xanuun, qandho, dhibaato neefsashada, dhareerid, xilliyo qofku aad u kacayo iyo muruq-roor xanuun badan oo ay liqiddu keento. Xaaladaha dambe ee cudurka; aragga biyaha oo keena qallal iyo curyaannimo. Dhimashadu waxay dhacdaa 4-5 beri dhexdood.

m.dh (daaw.) Cudur muddo gaaban oo uu keeno fiirus, wuxuuna ku dhacaa maskaxda iyo xangullada ee xoolaha dhiigga kulul, waxaana sida badan dadka u gudbiya qaniinyada ey cudurka qaba. Astaamuhu waxay soo baxaan muddo u dhexeysa 10 beri ilaa sannad waxayna ka koobanyihiin: jir xanuun, qandho, dhibaato neefsashada, dhareerid, xilliyo qofku aad u kacayo iyo muruq-roor xanuun badan oo ay liqiddu keento. Xaaladaha dambe ee cudurka; aragga biyaha oo keena qallal iyo curyaannimo. Dhimashadu waxay dhacdaa 4-5 beri dhexdood.

(Rabia) S Cassia abbreviata Oliv. Caesalpinaceae.

name-f patient; endurance

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la abaabulay ahaansho (hawl).

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la abaabulay ahaansho (hawl). m.f.dh, abaabulnaan.

(tilmaame) wax si wanaagsan loo qabanqaabiyay.

-ka: (magac, lab, keli) fal ku akhriyid; sixir ku samayn. Baabitaanku waa xaaraan. Dh: sixritaan.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale ka hor imaansho oo soo dhoweyn.

(tilmaame) u xilsaaran.

qaabilsan: (tilmaame) ku aaddan oo ka soo horjeedkiisa ah. Albaabkaa ku soo qaabilsan gal. qaabilsan: (tilmaame) u xilsaaran. Nin baa soo dhawaynta dadka u qaabilsan.

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof hawl qabanqaabiya; qabanqaabiye.

-abaabulaha: (n) organizer (oorgenaayzer); promoter (paro-mowtar) ~ isuku dubaride

Organizzatore

Organizer

-ha: (magac, lab, keli) qofka hawl qabanqaabadeeda iyo iskudubbaridkeega gacanta ku haya. Dh: qabanqaabiye.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax ciribtirid. 2. Raad, calaamad iyo wixi lamida oo meel ku yaal tirtirid. Tusaale: “Rooble ayaa wixii sabuuradda ku qornaa baabbi'iyay”. 3. Sharci burin. 4. Sharaf awood iyo wixi lamida ee qof leeyahay waxyeeleyn.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax ciribtirid. 2. Raad, calaamad iyo wixi lamida oo meel ku yaal tirtirid. Tusaale: Rooble ayaa wixii sabuuradda ku qornaa baabbi'iyay. 3. Sharci burin. 4. Sharaf awood iyo wixi lamida ee qof leeyahay waxyeeleyn. m.f.dh, baabbi'in.

v. remove, erase, eliminate, eradicate

-yey / say: (v) eliminate (ilimineeyt), eradicate (i-raadi-keeyt); decimate (dhe-simeeyt); destroy (dis-trooy) ~ baabi'i, tirtir. Ex: baabbi'i dhammaan mucaaradka siyaasiga; eliminate all political opposition. Syn:, liquidate, purge, corrode

(fal) wax jira tirtir oo wax masaxan ka dhig. Qoraalku waa foolxun yahaye baabi'i, Dh: tirtir, masax.

de: remove, erase, eliminate, eradicate Alt sp: baabi'i

lx: baabbi'i

pd: (baabbi'iyey)

ps: v2a=tr

key: baabbi'i

-da: (magac, dhedig, keli) tirtirmidda wax hore u jirey; wax jiray oo baaba' noqday. Dh: lumid, tirtirmid, masaxmid.

baabi'id -da: (magac, dhedig, keli) edebta iyo dhaqanka oo qof ka xumaada.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jiray tiriddi wax aan jirin ka dhigid. Baabi'inta ka daa reerka. Dh: tirtirid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baabi'in.

-ta: (magac, dhedig, keli) maro daaqad ah oo Soomaalidii hore shamiisyada iyo go'yaasha la huwado ka goosan jirtey. Bista baasha ka feedhoo, shaadh baabliinana qaado. Dh: baabulliin.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid falan ahaan.

-ha: (magac, lab, keli) magac ka mid ah magacda libaaxa. Baabullow baa, beledkeennii soo galay. Dh: shaashle, halable, aar.

(Baadifad-da, Baadifad-ka)

Qofka baadida hela oo qabta oo kii lahaa ku sima, waxa la siiyo.

m.l Hanti la siiyo qof baadi sheega ama keena. la-mid: baadifur.

m.l Hanti la siiyo qof baadi sheega ama keena. la-mid: baadifur.

m. n. finder of a lost animal ~ object; reward payment

-da: (magar, dhedig, kell) qofka baadida hela abaalgudka la siiyo. Dh: abaalmarin.

de: finder of a lost animal or object; reward payment Someone who claims supernatural power to find a lost animal or object for a fee

lx: baadifad

pd: (-ka ~ -da)

ps: n1-m/f

key: baadifad

(tilmaame) wax ka baaqday inuu dhaco ama maaro loo helay.

-da: (n) birds that can fly ~ haad

baatulan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax la baatulay noqosho (hanti).

baatulan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la baatulay ahaansho (hanti).

(tilmaame) wax la baatulay oo aan la tashiilin; wax aan la mitamin ama dadkii lahaa dayacay. Xoolo baatulan magacood baa ba'ay. Dh: bay:imaal, baylahsan. Li: ilaashan, dhawran.

-da: (magac, dhedig, keli) jaad noocyada tawaariista ka mid ah oo labo ulood leh.

(tilmaame) sharafdhacsan; sumcaddii ka xumaatay. Wefdigii iyaga oo bahdilan bay soo laabteen.

(fal) cid kale, barada uu ku soo koray ka saar. Dh: barakici, qixi. Li: deji.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la bilbilay ahaansho.

(tilmaame) wax biyo lagu bilbilay, lagu rushay. Hadhuudh bilbilan baan mooyaha ugu imid ee anigu hal biya ah kuma darin.

name-f protect, guard by force; be capable of defense; support, strengthen, reinforce

magac loo baxsho gabadh wiilal badan ka daba dhalatay.

m.dh (-dyo, m.dh) Naag caqli badan.

Hamlet

-da: (magac, dhedig, keli) magaalo yar oo aan weyneyn. Daabiyadda ayaan shaah kasoo cabbay. Dh: tuulo. Li: caasimad.

-da: (magac, dhedig, keli) barkadda ama darkeeda hoose ee biyaha xoolaha loogu shubo. Dh: dar.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg kaabad.

kaamilan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax la kaamilay noqosho. la-mid: kammilan¹.

kaamilan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la kaamilay ahaansho. la-mid: kammilan².

kaamilan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax la kaamilay noqosho. m.f.dh, kaamilmid. la-mid: kammilan.

kaamilan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la kaamilay ahaansho. m.f.dh, kaamilnaan. la-mid: kammilan.

(tilmaame) mid kaamil ah; mid buuxa.

m.l la-mid: macbilasho.

Saable

Labosaab

s.f. - baraabola.

m.dh Maalinta uu dirirku la fadhiyo dayaxa oo dadku aaminsan yihiin in ay tahay maalin cawo leh.

-da: (magac, dheddig, keli) maalinta uu dirirku la fadhiyo dayaxa oo dadku aaminsan yihiin in ay tahay maalin cawo leh.

-da: (magac, dhedig, keli) cid ka hor imansho oo soo dhoweyn.

qaabilid -da: (magac, dhedig, keli) ka hor tegid oo soo dhawayn. Dh: tarxiibin.

qaabilid-da: (magac, dhedig, keli) ku toosni oo ku aaddani. Qaabilidda uu albaabku dariiqa uu qaabilsan yahay carruurta waa u halis.

adj., [expression] absent-minded, forgetful, lacking power of concentration

-aa: (adj) absent-minded; preoccupied (piriokipaaydh), distracted (distaraktidh); incautious (inkooshas) ~ aan digtoonayn, maqanajooge, maahsan

-da: (magac, dhedig, keli) qof haweenay ah oo niyad wanaagsan.

de: absent-minded, forgetful, lacking power of concentration

lx: qalbila'

ps: adj-expr

key: qalbila'

m.f.dh eeg saabil.

-da: (magacwadareed) dad xaaba gurashadu ay meherad u tahay Dh: xaaboolay, xaabaysato.

pr. n., loc. Zambia

de: Zambia

initial: z

lx: Zaambiya

ps: n0-loc-f

key: Zaambiya