baabfurid

-ka: (magac, lab, keli) sixir iyo fal horey la isugu dhigay furiddii; sixir iyo baab hore, wax ku akhriyid oo burin. Baabfur iyo dabiib culimo loo yeedho, Eebbe waa bogsiin karaa, bukaan baaddil lagu baabay. Dh: sixirfur.

(Aabburid-da)

Weel dabool saarid; daboolid; furayn.

m.f.dh eeg aabbur².

-da: (magac, dhedig, keli) weel iyo wax la mid ah, dabool afka kaga adkayn.

-da: (magac, dhedig, keli) Quraan iyo dikri lagu aqriyo ruux la falay oo lagaga rogo sixirka si looga buriyo. Allebari iyo baabfuryo ha loo sameeyo bukaanka baaban. Dh: sixirfuryo.

-da: (magac, dhedig, keli) ka baxid ballan ama wacad cid aad wada dhigateen. Barifurid bahdayda hawga baqin. Dh: badhifurid.

(Ballanfurid-da)

Ballan la dhigtay ka bixid; ballanbaajin.

m.f.dh eeg ballanfur². la-mid: ballanfur¹, ballabfuryo.

m.f.dh eeg kitaabfur².

-da: (magac, dhedig, keli) qof buka, kitaabka u eegid si loo helo xanuunka haya iyo dawadiisa.

-da: (magac, dhedig, keli) samaynta falka ballanjebinta iyo weydaarashada wax la isku ogaa. Badhifuridda iga daa, anba been ma sheegee.

-da: (magac, dhedig, keli) dareere, si foolxun u haanfuugid.

-da: (magac, dhedig, keli) malab soo gurid, malab jabsasho. Qiiq badan iyo qalab ayay malabguriddu u baahan tahay. Dh: malabguris.

m.f.dh eeg maragfur². la-mid: maragfur¹

-da: (magac, dhedig, keli) wax la arkay ama la maqlay sida ay u dheceen ee loo ogyahay oo keli ah u sheegid. Maragfuriddu waa cibaado kolka dacaad laga yahay. Dh: markhaatifurid.

m.dh la-mid: masaafirid.

-da: (magac, dhedig, keli) safar dheer u bixid; meel fog socoto ku aadid. Dh: safrid, socdaalid, musaafurid.

(Wacadfurid-da)

Wacad furid, jebin.

m.f.dh eeg wacadfur². la-mid: wacadfuryo.

-da: (magac, dhedig, keli) ballan iyo cahdi la isla galay ka bixid oo jebin. Qof aan wanaagsanayn ayaa wacadfurid yaqaan.

m.f.dh la-mid: affurid.

-da: (magac, dhedig, keli) afur cunid. Dh: afuris.

afurid-da: (magac, dhedig, keli) iyadoo la soomman yahay wax cunid ama wax soonka jebiya la imasho. Dh: afuris.

-da: (magac, dhedig, keli) fal qofka ruuxiisa dhiba ku akhriyid; girigiri u samayn; sixir iyo wax xun u qabad. Baabiddu waa xaaraan. Dh: sixrid, baabis, qataarid, falid.

(Baarid-da)

1. Wax qarsoon, si runtood loo gaaro, wax ka qabasho: raadin; baanji; baaraan samayn.

2. (ganacsi) aan iibsamin.

baarid¹: m.l.kh B. ah: Wax aad u qabow.

baarid²: m.f.dh eeg baar². la-mid: baaraan, baaris³, baaritaan.

vl. n. investigation, analysis, inspection, search

-da: (n) investigation (investageyshin); inspection (inispekshin); research ~ baaritaan, baaris

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baadhid.

baarid -da: (magac, dhedig, keli) badeeco meel fagaare ah lagu munaadaynayo, qofka qiimaha ugu sarreya sheegay u xukumid.

baarid -ka: (magac, lab, keli) badeeco baartay kolka suuqa la geeyay, cid gadatana la waayey.

a: baaraan, baaris, baaritaan

de: investigation, analysis, inspection, search

lx: baarid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: baarid

بَحْثِ، دِرَاسَة

(Abuurid-da)

Wax aan hor u jirin uumid; curin; alkumid; jirsiin; dhalin; ahaysiin.

m.f.dh eeg abuur³. la-mid: abuur¹ (2), abuuris, abuuritaan.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan hore u jirin uumid; alkumidda wax cusub. Dh: ahaysiin, jirsiin.

(Affurid-da)

Soonka jebin; cunnada affurka cunid.

m.f.dh eeg affur². la-mid: affur¹ (2), afur¹, afurid.

(Baabuur-ka)

1. Gaadiid badanaaba afar garangarood leh oo ku socda qalab dhaqaajiya (motoor) oo gudaha ugu jira; dadka iyo alaabada buu qaadaa; gaari.

2. Qalab jiko oo inta dab lagu kor shido, wixii wax lagu karsana hayo, la kor saaro; girgire, birjiko; marakab.

m.l (-rro, m.dh) Gaadiid dhuleed matoor leh oo dadka iyo xamuulkaba qaada.

m.l (-rro, m.dh) Gaadiid dhuleed matoor leh oo dadka iyo xamuulkaba qaada; gaari.

m. n. car, automobile, truck

baabuur m. n. tin cooking stove, steamer

-ka: (n) car (kaar); auto (oo tow), automobile (ooto moobiil); vehicle (viikal); truck (taraak) gaari, fatuurad

-ka: (magac, lab, keli) gaadiid ku socda afar walxood ama in ka badan oo ka samaysan bir iyo cinjir neef lagu afuufay kuna shaqeeyaa shidaal. Dh: gaadhi, gaari, tamaamuul.

baabuur: -ka: (magac, lab, keli) qalab jikada loo adeegsado. Dhagax si farshaxannimo loo qoray ama ka samaysan ama walax bir ah oo inta dhuxul lagu shido wax lagu dul kariyo. Distida baabuurka dul saar oo xeraadka innoo kari. Dh: birjiko, girgire, marakab, burjiko.

m.f.dh eeg afbuur². la-mid: afbuur¹.

-da: (magac, dhedig, keli) cadho darteed afka ururin; afka iyo jaaha cadho ka muujin. Afbuuridda jooji oo waxaad doonayso sheego.

-da: (magac, dhedig, keli) tirtirmidda wax hore u jirey; wax jiray oo baaba' noqday. Dh: lumid, tirtirmid, masaxmid.

baabi'id -da: (magac, dhedig, keli) edebta iyo dhaqanka oo qof ka xumaada.

(Baaluqid-da)

Shan iyo toban sano gaarid; baaluq noqosho; qaangaarid.

m.f.dh eeg baaluq².

-da: (magac,dhedig, keli) waqtigii baaluqa gaadhid; da'dii xilqaadashada gaadhid.

m.f.dh eeg baarug.

(Baatulid-da)

Dhaqaala-darrayn; tashiilid la'aan.

m.f.dh eeg baatul². la-mid: baatul¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ashiilla'aan yu baatul ku samayn. Reatulid berri kuma gaadhsiiso. Dh: haatulis.

m.f.dh eeg baayir².

-da: (magac, dhedig, keli) naaxitaan iyo cayilid. Dh: baayiris, baayiritaan.

m.dh la-mid: dardarid.

(Burburid-da)

Burbur noqosho; jajabid.

m.f.dh eeg burbur². la-mid: bururid.

-da: (magac, dhedig, keli) kala jajabid, kala daadad sida dhisme ama maamul. Burburidda shirka boqorkaa sababay.

burburid-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar la dheelayo ama wacdi iyo wax sheeg diini ah ama qasiido nebi ammaan ah ku qiirood. Burburid buu ku dhowaaday sheekhu. Dh: jibbood, muxubbood.

(Caabudid-da)

Ilaah ka cabsasho.

m.dh la-mid: caabidid.

-da: (magac, dhedig, keli) Rabbi ka cabsasho.

m.f.dh eeg caabuq³. la-mid: caabaqid.

-da: (magac, dhedig, keli) nabarkii jidhka ku yaallay oo dib u barar ama millila, hoosta na dheecaan ku yeesha. Dh: caabaqid, hurgumow.

(Cabburid-da)

Cabbur ku dhicid.

m.f.dh eeg cabbur². la-mid: cabbur¹.

-da: (magac, dhedig, keli) mid neefsigu ku adagyahay noqosho. Dh: cabbudhid.

m.f.dh eeg da'fur². la-mid: da'fur¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) qooq joojinta ay awrtu qooqfurto. Awrtu da'furidda way ku naaxaan.

m.f.dh eeg daabul.

-da: (magac, dhedig, keli) daldalid oo raashin uud ka qaadid oo meel lagu kaydiyo u qaadid. Dh: daldalid, daadgurayn.

(Gaamurid-da)

Cayil ama jimicsi ama wax kale, jir buuran oo adag la yeelasho; oogo adag yeelasho.

m.f.dh eeg gaamur.

-da: (magac, dhedig, keli) qallaf noqosho; xoog u adkaansho.

gaamurid -da: (magac, dhedig, keli) wax dareere ah kolka wax adag lagu daro ilaa uu gaadho heer uu cuslaado oo aayar u dareero.

-da: (magac, dhedig, keli) mar walba ku kicid oo joogteysad. Dh: joogtaysasho.

(Saafirid-da)

Meel safar u aadid.

m.f.dh eeg saafir.

-da: (magac, dhedig, keli) safar aadid, meel u kicid. Dh: socdaalid.

m.dh la-mid: sabrid.

-da: (magac, dhedig, keli) laasimid, aan wax la kala joojinnan. Taabudidda salaadu waa waajib.

m.f.dh eeg aabburan¹.

(Abaabulid-da)

Arrin isku duwid; hagaajin; qabanqaabin; dumid (col).

m.f.dh eeg abaabul². la-mid: abaabul¹.

-da: (magac, dhedig, keli) qabanqaabada hawl ujeeddo leh oo soo socota. Dh: qabanqaabo. abaabulis -ta: (magac, dhedig, keli) qabanqaabada iyo ururinta dad iyo duunyo lagu fulinayo qorshe ujeeddooyin leh. Dh: abaabulid.

(Baabbi'id-da)

Tirtirmid; ciribgo'id; qarsoomid.

m.f.dh eeg baabba'². la-mid: baabba'¹ (3).

vl. n. destruction

-da: (n) elimination (i-lim neey-shin); eradication (iraadi keey shin) ~ baabbi'in

-da: (magac, dhedig, keli) tirtirmid oo wax masaxmay ahaan. Xinnuhu intuu gacanta ku dhegayo baabi'idda ka ilaali. Dh: masaxmid.

de: destruction

lx: baabbi'id

pd: (-da)

ps: vn0-f

key: baabbi'id

bw: Arabic

de: car, automobile, truck

hm: 1

lx: baabuur

pd: (-ka Pl: baabuur (ta))

ps: n5-m, n2-m

syn: fatuurad, gaari ~ gaadhi

key: baabuur_1

de: tin cooking stove, steamer

hm: 2

lx: baabuur

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: birjiko, girgire

key: baabuur_2

(Baarfuran-ka)

Qaalimmada aan la rarin.

m.l (-nno, m.dh) Awr aan weligii la raran.

Comp. adj., (ie. n., adj.): free (of burden ~ obligations)

baarfuran m. n., [compound] female camel that is not used as pack camel

(tilmaame) qaalinka ama awrka aan weli la laylyin. Li: karinle.

m.f.dh eeg baashir.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baashiraad.

(Barbaarid-da)

Barbaar noqosho; korid.

m.f.dh eeg barbaar³. la-mid: barbaaris.

-da: (magac, dhedig, keli) gaashaanqaad noqosho; barbaar noqosho. Dh: hanaqaadid, korid.