baaba — Macnaha & Turjumaada

m. n. pope, Holy Father (Roman Catholic)

waa la naqliyay ✓

1

de: pope, Holy Father (Roman Catholic)

2

lx: Baaba

3

pd: (-ha)

4

ps: n7-m

5

key: Baaba

waa la naqliyay ✓

-a: (n) havoc (haavak); widespread destruction or devastation ~ kharribaad weyn. Ex: duufaantii waxay gaarsiisay baaba' dhul balaaran; the tornado created havoc over a wide area

waa la naqliyay ✓

1

(fal) raadkaa ba', madho oo ha jirin.

2

baaba' -a: (magac, lab, keli) wax tirtiran oo noqday wax aan jirin; wax aan muuqan oo raad lahayn. Baaba'a lo'da abaartaa keentay. Dh: dabargo'. Li: jirid, joogitaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) madhnaan; eber faaruq ah. Weelkii waa baabah oo waxba kuma hadhin. Dh: faaruq, madhan. Li: buux, budh.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid la baabay; mid la falay. Dh: falan, sixran, qataaran, maran.

waa la naqliyay ✓

1

(Baab-ka)

2

1. Qaybaha ama xubnaha kitaabka middood, fasalka ka weyn.

3

2. Jaad; nooc; jinsi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) 1. Qayb ka mid ah qaybo buug. 2. Mowduuc ku saabsan arrin gaar ah. 3. Isku b.: wax isku nooc ah. Tusaale: “Dad aan isku baab ahayn ayaad casuntay”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) 1. Qayb ka mid ah qaybo buug. 2. Mowduuc ku saabsan arrin gaar ah. 3. Isku b.: wax isku nooc ah. Tusaale: Dad aan isku baab ahayn ayaad casuntay.

waa la naqliyay ✓

m. n. type, kind; topic; chapter

waa la naqliyay ✓

-ka: n) phase (feeyzf aspect; one of b o or more opposing sets of opinions

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fal ku akhri, sixir u qabo. Nin Banaadir joogoo, Beledweyn la haystoo, waxaan ahay la baabee. Dh: sixir.

2

baab -ka: (magac, lab, keli) fal qofka lagu sameeyo oo wax u dhima maskaxdiisa. Ninkii baab dhigaa isagana balaayaa u taal. Dh: Sixir, qataar, girigiri.

3

baab -ka: (magac, lab, keli) qaybta ama badh hadal ah oo ka kooban sadar ama sadarro. Aan baab tusaale ah, ku bilaabe hadalkee, bismilaahi waa kow.

4

baab -ka: (magac, lab, keli) jaad turubka ah; afarta jaad ee turubka midkood. Dheeman iyo isbigmid kastaa waa baab.

5

baab -ka: (magac, lab, keli) qaybaha kitaab ama buug ka kooban yahay, qayb is ku hal ujeeddo ka hadlaysa. Dh: cutub, qayb.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: type, kind; topic; chapter

3

lx: baab

4

pd: (-ka Pl: baabab)

5

ps: n4-m

6

key: baab

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo dadkii lahaa ka lumay oo cid kale la socda. Dh: baadi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gubbaha iyo baadda cid kaa awood badan cabsi loo siiyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan; hayn la'aan. Dh: baahi.

waa la naqliyay ✓

conj. and ...

waa la naqliyay ✓

1

de: and ... [FOCUS] = baa + -na

2

lx: baana

3

ps: focus + conj

4

key: baana

waa la naqliyay ✓

-ha: magac, lab, kel) buuq iyo qaylo golka la leexiya ama ka mashquuliya howshii uu gacanta ku hayay, ama wuxiu maskaxda kala socday.

waa la naqliyay ✓

s.f. - gar.

waa la naqliyay ✓

name-f mend, patch; support

waa la naqliyay ✓

1

(Tusma-da)

2

1. Sida eg oo wanaagsan; abbaar; marin; daw.

3

2. Meel la isu tusmeeyey, la isu asteeyey.

4

3. Hab gaar ah oo beesha reer miyigu u degto.

5

4. Buugagga iyo kutubta qoran docdooda lagu dhigo qaybaha (baababka, fasallada) kitaabka iyo magacyadooda iyo bogagga laga helo; tus; fahraso.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-rro, m.dh) (daawo) Ballaarashada xididdada badan ee dhiiggu ka buuxo oo ku yaal futada qarkeeda. Badanaa waxa keena calool joogsi muddo dheer socday ama shuban. la-mid: baabasiir, baabusiir, baawasiir.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eemo ..., m.l) (botani) Caleenta iskudhisani waxay leedahay baabaca caleen u qaybsan caleen yarooyin girigirkoodu gaarsiisanyahay aroore caleenta.

waa la naqliyay ✓

1

ciribtir¹: m.l Baabi'inta jiritaanka nafley ama wax kale. la-mid: ciribtirid.

2

ciribtir²: f.g1 (-ray, -rtay) Wax jiritaankiisa baaba'ay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

ciribtiran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax jiritaankiisa baaba'ay noqosho.

2

ciribtiran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax jiriitaankiisa baaba'ay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

da'fur¹: m.l 1. Ratigu marka u qooqbaxo. 2. la-mid: da'furid. Ka baabi'idda qooqu ka baaba'o awr.

2

da'fur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qooq ka bi'id (awr).

waa la naqliyay ✓

1

dhaqanhabow¹: m.l 1. Dhaqan aan xog-ogaan loo ahayn oo bulsho dhaqankeedii hore beddela. 2. la-mid: dhaqanhabaabid.

2

dhaqanhabow²: f.mg1 (-baabay, -baabtay; - baabi) Dhaqan aan xog-ogaal loo ahayn cid ku beermid.

waa la naqliyay ✓

m.l Baaba'; kharrib; laystaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Kor ka bax hal unugley ah oo dhuumaysan oo ka soo baxa dubka sare ee unugga xididka. Waxa uu leeyahay derbi dhuuban oo had iyo jeer deris la ah carrada. Tiro badan oo gas xidid ah ayaa ka baxa dub duleedka, marka uu xididku sii dheeraadana waxa baaba'a gas xididka gaboobey waxaana soo baxa midcusub.

waa la naqliyay ✓

1

habow¹: m.l 1. Dhumidda laga dhumo jidka toosan. 2. la-mid: haabab. H. ah: qof jidkii toosnaa ka dhumay. 3. H. ah: dad cayr la dalaabay. 4. la-mid: habaabid.

2

habow²: f.mg1 (-baabay,-baabtay;-baabi) 1. Jidka toosan ka lumid. 2. Cayrnimo la dalaabid.

waa la naqliyay ✓

1

halaag¹: m.l 1. Baaba'; le'asho. 2. la-mid: halaagid.

2

halaag²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax baaba' ka dhigid. la-mid: halaaji, hallig².

waa la naqliyay ✓

1

halaagan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) Wax baaba'ay noqosho. la-mid: halligan¹.

2

halaagan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax baaba'ay ahaansho. la-mid: halligan².

waa la naqliyay ✓

1

laalan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax meel kore saaran noqosho.

2

laalan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax meel sare la saaray ahaansho. 2. Arrin aan go'aan laga gaarin ahaansho. 3. Sharci wax la baaba'shey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fo ..., m.l) (daawo) Baaba'a sooha lafta oo keena in lafuhu khafiif noqdan oo ay jabi ogyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l Qanjir ku yaal lafta shafka xaggeeda gudaha xigta, caruurta keliya ayaa leh, dadka waaweyn waa ka baaba'a, wuxuuna ka tirsanyahay qaybta difaaca jirka.

waa la naqliyay ✓

m.l Qanjir ku yaal lafta shafka xaggeeda gudaha xigta, caruurta keliya ayaa leh, dadka waaweyn waa ka baaba'a, wuxuuna ka tirsanyahay qaybta difaaca jirka.

waa la naqliyay ✓

1

tog¹: m.l (-gag, m.l) Meel godan oo biyo mareen ah.

2

tog²: m.l (-gag, m.l) (juqraafi) Biyo mareen lama degaan kaa soo badanaa engegan, oo biyo leh kaliya xilli roob badan kaddib. Togaggu waxay guud ahaan ku baaba'aan lamadegaanka dhexdiisa, waxa laga yaabaa inay ka siilaabmaan lamaddegaanka laftiisa, ama dhalaalidda barafyada ee buuro fog.

3

tog³: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax kala taagid. 2. (f.mg) Tog ku dhex socosho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ayaal, m.l/dh) (baayoloji) Heerka ugu horreeya qaybsanka bu'da, taas oo koromosoomyada iyo koromaatidhyadu aad u muuqdaan halka ay bu' yarada iyo xuubka bu'du ay bilaabaan inay baaba'aan.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Heerka ugu weyn ee qaybsanka bu'da, kaas oo xuubka bu'du uu baaba'ayo, koromosoomyaduna ay imanayaan badhtanka xiddigaha, kaddibna waxa bilaabma kala durugga koromaatidhyada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo ..., m.dh) (baayoloji) Heerka afraad ee qaybsanka unugga; kaas oo ah marka ay koromaatidhyadu gaadhaan cidhifyada, saytobalaasamkuna uu qaybsamo ee uu sameeyo laba unug oo mataana ah oo kala soocan. Waxa baaba'a miiqyada iyo xiddigaha iyaadoo bu' yarada iyo xuubka bu'da ee unug mataan kastaa dib u samaysmo iyo koromosoomyada oo dib u soo ceshada qaabkoodii dunta oo kale ahaa.

waa la naqliyay ✓

f. n. palm (of hand)

waa la naqliyay ✓

-baabacada: (n) palm (paam) ~ calaacal, sacab

waa la naqliyay ✓

1

de: palm (of hand) Alt sp: baabbaco

2

lx: baabaco

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: baabaco

waa la naqliyay ✓

1

(Baabba'-a)

2

Wax tirtiran; aan raad lahayn; muuqiisa la waayey; ba'.

waa la naqliyay ✓

1

baabba'¹: m.l 1. Dhibaato weyn oo wax ciribtirta. 2. B. ah: wax aan waxtar lahayn oo karti yar. 3. la-mid: baabbi'id.

2

baabba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bbi'i) 1. Wax ciribtiran ahaansho. 2. Raad, calaamad iyo wixi lamida oo meel ku yaal tirmid. 3. Wax xaalad dhibaato leh ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

1

baabba'¹: m.l 1. Dhibaato weyn oo wax ciribtirta. 2. B. ah: wax aan waxtar lahayn oo karti yar.

2

baabba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bbi'i) 1. Wax ciribtiran ahaansho. 2. Raad, calaamad iyo wixi lamida, oo meel ku yaal tirmid. 3. Wax xaalad dhibaato leh ku sugnaan. m.f.dh, baabbi'id.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. get ruined, eliminated; be wiped out, destroyed

2

baabba' vl. n. destruction, wiping out, elimination

waa la naqliyay ✓

-a: (n) see [eeg] baaba'

waa la naqliyay ✓

1

(Baabbah-da)

2

Baabba' noqday oo aan wax ka joogin; aan gudihiisa wax ku jirin; maran; eber; cidla'; waxba; sufur.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Noqoshada wax uu eber noqdo. 2. B. ah: weel aan waxba ku jirin. 3. B. ah: meel aan waxba oollin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Noqoshada wax uu eber noqdo. 2. B. ah: weel aan waxba ku jirin. 3. B. ah: meel aan waxba oollin.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of having been eliminated with nothing remaining; the state of having nothing inside

waa la naqliyay ✓

(adj,) empty (emp-ti); holding or containing nothing; null ~ eber

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aanay waxba ka jirin ama ku jirin; wax halna ka joogin ama ku jirin. Gorofku waa baabbah. Dh: madhan. Li: buuxa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: eber

2

de: state of having been eliminated with nothing remaining; the state of having nothing inside; empty, zero, none, nothing

3

lx: baabbah

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-abs

6

key: baabbah

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (baayoloji) Soobaxyo uu jidhku leeyahay oo u soo baxa dub duleedka lafdhabarleyda, kuwaasi oo kordhiya halka ay iskaga yimaadaan laba nudood.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (baay.) Soobaxyo uu jidhku leeyahay oo u soo baxa dub duleedka lafdhabarleyda, kuwaasi oo kordhiya halka ay iskaga yimaadaan laba nudood.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof baaban ama la falay, ahaw Baabnaw adaa raba, weligaa ba beentee.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baabsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoolo ay leedahay cid kali iska calaamadsasho. Baabsadka neef aad lahayni waa damac qaldan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhuunta biyaha laga shubto; dhuun bir ama caag ah oo ay biyihu soo dhexmaraan. Waxay leedahay meel laga furo iyo meel laga xidho. Baambadda fur oo biyaha soo dhaami.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baambad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) kooxda muusigga gaardiska ciidanka u qaabilsan. Baanbayda boolisku astaantiisa ayay tumayaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (dii.) Kitaabka diimeed oo muqaddaska u ah Yahuudda iyo Kirishtaanka.

waa la naqliyay ✓

m.l (dii.) Kitaabka diimeed oo muqaddaska u ah yahuudda iyo kirishtaanka.

waa la naqliyay ✓

Displacement

waa la naqliyay ✓

-ay -tay: (v) displace / (dis plays); move or shift from the usual place or position

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baradaadii, ka farabax.

2

barabax-a: (magac, lab, keli) ka tegista baradii aad degganayd oo dhibaato kaa soo saartay. Dh: qax, barakac. Li: degganaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 la-mid: ababi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 la-mid: ababi. abaabul f.g1 (-ulay, -ushay) Si hannaan ama qaab habeysan leh dad u hawlgelin, arrin isku duwid, qabanqaabin. m.f.dh, abaabulid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg aba'abayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ayaal, m.l/dh) Aabbe.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg aabbo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) daal iyo diihaal qofku aanu si quman isku taagi karin. Dh: dalanbaabbi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -beysay) Weel caanood deebin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fal qofka ruuxiisa dhiba ku akhriyid; girigiri u samayn; sixir iyo wax xun u qabad. Baabiddu waa xaaraan. Dh: sixrid, baabis, qataarid, falid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baabid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabsi-ga)

2

Baadi cid kale leedahay oo, xadid darteed, loo suntado, loo summadrogo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baabsasho.

waa la naqliyay ✓

m. n. stray animal belonging to someone else that is stolen and rebranded; bad example (leading someone astray)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xoolo cid kale oo aanad lahayn oo aad kas ugu darsato kuwaaga. Baabsiga iyo boolida joojiya. Dh: boob, dhac.

waa la naqliyay ✓

1

de: stray animal belonging to s.o. else that is stolen and rebranded; [fig.] bad example (leading s.o. astray)

2

lx: baabsi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: baabsi

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Dareen iyo feejignaan qof leeyahay soo jiidasho. 2. Qof, hanti uusan lahayn u qiil dayasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Dareen iyo feejignaan qof leeyahay soo jiidasho. 2. Qof, hanti uusan lahayn u qiil dayasho. m.f.dh, baabsasho.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) dhogor badan oo isku cufan; timo badan oo lusha. Buhubuhadii laga teg iyo baabul kicintiiye. Dh: gas, duful, shaash, halab, daacuf, tuur, bulbul, yoofil, doofil.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaarta turubka oo la ka la badin waayo, dabadeed inta la xidho la ka la helo marka kaa xiga.

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. you ... not,

waa la naqliyay ✓

(v) you....not.. Ex: adigoo xaagaas leh, baadan shaqaysanayn; you are strong and you don't work

waa la naqliyay ✓

1

de: you ... not + [FOCUS] = baa + aad + aan

2

lx: baadan

3

pd: (baanad)

4

ps: focus + vpro + neg

5

xe: Although you are a Somali, dont you drink camel milk?

6

xv: Ma adigoo Soomaali ah, baadan caano geel cabbin?

7

key: baadan

waa la naqliyay ✓

1

1. Wax u baahi qaba.

2

2. Gaajaysan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) 1. Wax baahi hayso ahaansho (nafley). 2. U b.: wax wax u mucurtaysan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) 1. Wax baahi hayso ahaansho (nafley). 2. U b.: wax wax u mucurtaysan ahaansho. m.f.dh, baahnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hungry; needy, in need

waa la naqliyay ✓

-baahnaa / baahnayd: (adj) hungry (haangari); needy (niidi) ~ gaajoonaya, gaajaysan. u baahan: need (niidh); want (want); ~ rabid. Ex: maxaad u baahan tahay? what do you need?

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof ama shey wax baahi u qaba sida dhuuni, dhar, caafimaad ama wax kale. Waan baahanahay bakhti looma cuno.

waa la naqliyay ✓

1

de: hungry; needy, in need

2

lx: baahan

3

pd: (baahnaa)

4

ps: adj-der

5

key: baahan

waa la naqliyay ✓

(fal) qaadhaan qof u ururi; u soo dhawrtee; dadka u soo dhexmar: baaha u soo gur. Dh: baahee.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-dyo, m.l/-do, m.dh) Warqad adag oo qaab sanduuq leh oo badeecooyinka lagu rido. la-mid: baako.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-dyo, m.l/-do, m.dh) Warqad adag oo qaab sanduuq leh oo badeecooyinka lagu rido. la-mid: baako.

waa la naqliyay ✓