Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

ba'waa! (tilmaame) tilmaan in sumad ama sinji uu wax leeyahay aanu doorsoomin. Summada reer hebel waa mid ba'waa ah oo lama garan waayo.

waa la naqliyay ✓

ereydhawaaq lagu tusmeeyo wax fajiciso leh. Dh: way! tolla'ay!

waa la naqliyay ✓

(fal) wax horay loo tabcay mar danbe waxtarkiisa ku manaafacso. Erey aad hore u tidhi iyo inan aad hore u dhashay ba waa loo aayaa. Dh: ay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dadka inta isku isirka ah ee aabbo hore ka soo wada jeedda. Abkaa iyo kabo ba waa la dhex socdaa. Dh: isir, walcan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul badan gaadhsii oo ku ballaadhi: meel ku kala bixi. Baahi warka bulshadu ha wada maqashee. Dh: faafi, fidi, firdhi. Li: ururi, koob.

2

baahi: (fal) wax duubnaa kala bixi.

3

baahi -da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan; hayn iyo jeeb xumo. Baryo iyo baahi badan ba waa la isku nacaa. Dh: baaha.

4

baahi -da: (magac, dhedig, keli) dareenka rabitaan ama doonitaan ee wax ama qof loo hayo. Baahidaan kuu qabo, babarkaad iga jirtaan, soo bildhaasadaa.

waa la naqliyay ✓

(magac, dhedig, keli) barqada dhammaadkeeda ama dabayaaqadeeda. Barqajebintii ba waan tebay inta maqan lo'da.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jeedaalin ku samayn. Beeqaaqid iyo dhays ba waa lagu dayoo weli maaro loo waaye.

waa la naqliyay ✓

(fal) xaabo saar dab oo hufki. Belbeli dab sayax iyo doqon ba waa la culaysiyaa. Dh: shid, holci, ololi, balbali, beleli.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) jid dheer oo laga weecdo oo inta tu kale oo toobiye ah la maro, durbaba meeshii la rabay la tago. Barqin ba waannu soo gaadhnay reeka oo bogdoox baannu soo marray.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fudad yaryar oo carro ah, xooluhu ilkahooda ku goostaan. Boonji carra ah, baadi doonyoo, biciidku ba waa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) bootin samayn. Bootis badan iyo kibir ba waa lagu jabaa.

2

bootis-ka: (magac, lab, keli) bootin u samayn arday xariifnimo dhaafay. Bootis mal eh ardaygaan casharro soo barane.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xoolo baad iyo biyo ba waayey.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof rag ah oo aan garaad ku filan lahayn. Dogon hana u gargaarin hana gargaarsan. Dh: nacas, coon, caran, dabbaal. Li: fariid.

2

doqon -ta: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo aan garaad ku filan lahayn. Dab sayax iyo dogon ba waa la culaysiyaa. Dh: coon, dabbaalad, caran.

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) xagga dhanbe. Gadaal geed looma koro.

2

gadaal-sha: (magac, dhedig, keli) gadoobka danbe ee noole ama wax kale.

3

gadaal: (tilmaame) neef adhi ah oo xoolaha ka hadha ama aad uga dambeeya oo dugaagga u halis ah. Laxdaasi weligeed ba waa gadaal.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labo dhinac oo dagaalamaya, garabsiin iyo tageero dhinac lala garab joogsado. Hiil iyo hoo ba waad iga helaysaa. Dh: gurmad, hiillo, danaaano.

2

hiil-sha: (magac, dhedig, keli) digo ama saalo badan oo xeryaha adhiga ku ururta. Dh: digo, gujuf.

3

hiil-sha: (magac, dhedig, keli) geedgaab xooluhu. ay daaqaan oo caanahooda khadhaadheeya.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha tegin; ha dhaqaaqin; ha nuuxnuuxsan. Cagtii joogsan weydaa marbay ceeb la kulantaaye. Dh: nagow.

2

joog -ga: (magac, lab, keli) cudur idaha ku dhaca oo laaya oo ka dhasha shilinta. Dh: hulunbe.

3

joog -ga: (magac, lab, kali) kor u taagni aan jiif ahayn. Bukaanku joog iyo jiif ba waa uu diiday.

4

joog -ga: (magac, lab, keli) fogaanta ka soo bilaabanta salka hoose ee ku dhammaata figta u sarraysa ee shaxannada joomatariga.

5

joog -ga: (magac, lab, kali) weel inta badan jandi ka samaysn oo haan u qaab eg oo subagga, malabka, caanaha iyo wixii la mid ah lagu shubto. Joog subag ah ayay aayaday noo keentay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: «xeer» magta dhagarta lagu baxsho, qaalin lo' ah oo rimman, ugub na ah oo loo geeyo reerka laga dhagaroobay.

2

kafan -ka: (magac, lab, keli) marada cad ee maydka lagu duubo. Kafankii iyo koran xabaalqod ah ba waa la keenay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xafiiltan iyo dacaayad aan turxaan lahayn. Kaftamid badan iyo kaadi badan ba waa la isku nacaa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadal hafaryo been ahi ku jirto oo kaftan iyo ciyaar u eg. Kajan iyo kaadi duulduulkeed ba waa lagu cadaabgalaa. Dh: kaftan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo' biyo sii; waraabi.

2

shub: (fal) 'dhismo' sibidh ku sabbadee.

3

shub: (fal) 'bir, iyo wixii la mid ah, dhalaali; dhaqaaji.

4

shub: (fal) (ku ~) 'dareere' meel ku gembi.

5

shub: (fal) u shaah iyo wixii la mid ah, dad sii oo kharashkiisa adu bixi.

6

shub-ka: (magac, lab, keli) dhis ka samaysan bir iyo ciid iyo shamiinto isku dhafan oo isku malaasan.

7

shub -ka: (magac, lab, keli) jawaan badar ah iyo, wixii la mid ah, oo labo qaybood laga dhigay. Dh: midkood, qayb, nus, badh, bar.

8

shub -ka: (magac, lab, keli) ciyaar ka dhaxaysa ragga iyo haweenka ba, waana ciyaar leh jiib iyo sacab oo caan ku ah gobollada Hiiraan iyo Shabeellada Dhexe.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) suuq u samayn badeecad; meel suuq ka dhigid. Aqoon iyo agab ba waad iibgayn kartaa. Dh: sayladayn.

waa la naqliyay ✓

a., gu' walba waa mar; this annual feast, ciiddaasi gu' walba waa mar, or gu'ba waa kol.

waa la naqliyay ✓

1

(Ba'naan-ta)

2

Wax ba'an ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ba'an. la-mid: ba'naansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) bugtaan xoog ah; sakaraad iyo xaalad xun. Aabbo ba'naan ayaan kaga imid. Dh: liidasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: wrongness, suffering, the experiencing of tragedy

2

lx: ba'naan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

key: ba'naan

waa la naqliyay ✓

name-m sky God's niche or mark

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) la yidhaahdo kolka la arko ama la maglo wax xille oo dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

1. Ba' qaba; si xun ku sugan; aad u xanuunsan.

2

2. Gardaran.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: “Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay”. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: “Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay”.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay. m.f.dh, ba'naan.

waa la naqliyay ✓

-ba'naa / ba'nayd: (n) bad condition; unsound or disordered ~ daran

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedigi keli) mid ka mid ah labada goor ee faalka la dhigo: Ba'anta kolka la dhigayo, 'war xun sheeg' baa la yidhaa.

2

ba'an -ta: (magac, dhedig, keli) hilib ama cunto dheef, dux, waxtar iyo nafaqo leh oo loo sameeyo qof nabar soo gaadhay jidhkiisa si loo soo kabo. Dh: buullo, xannaano.

3

ba'an: (tilmaame) xun oo aan fiicnayn. Ninkii garramayay hadal ba'an ma odhan. Dh: qaldan, xun. Li: fiican.

4

ba'an: (tilmaame) dhib badan; belo badan; loo taag waayey. Dh: daran.

5

ba'an: (tilmaame) aad u buka oo sankaraad ah. Odaygii wuu ba'an yahay. Li: ladan.

waa la naqliyay ✓

1

de: ruined, spoiled, in a bad situation, in bad shape; wrong, mistaken

2

lx: ba'an

3

pd: (ba'naa)

4

ps: adj-der

5

key: ba'an

waa la naqliyay ✓

erey naxdin darteed dadka, gaar ahaanna dumarka markii ba ka soo booda. Alla, ba'ay oo buulkii gubay. Dh: hoogay.

waa la naqliyay ✓

-ha: magac, lab, kel) buuq iyo qaylo golka la leexiya ama ka mashquuliya howshii uu gacanta ku hayay, ama wuxiu maskaxda kala socday.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ceel biyo badan leh. Ceel bawad ah ayaan xoolaha ka waraabinay. Dh: bowad, ma'wi.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.cimi.) Sida cilmiga cimiladu uu sheegayo, waa biyaha qaabkoodu dareere ama adagyahay, oo dhulka uga yimaada xagga gibilka.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.cimi.) Sida cilmiga cimiladu uu sheegayo, waa biyaha qaabkoodu dareere ama adagyahay, oo dhulka uga yimaada xagga gibilka.

waa la naqliyay ✓

Precipitation

waa la naqliyay ✓

1

bw: la' (1)

2

de: was without, lacked; failed to

3

lx: la'aa

4

nt: past tense only

5

pd: (la'yahay)

6

ps: adj + v5a-past

7

key: la'aa

waa la naqliyay ✓

Mawaa? Miyaa?

waa la naqliyay ✓

qr.we Erey weyddiimeed oo muujinaya shaki.

waa la naqliyay ✓

qr.we (naxwe) Erey weyddiimeed oo muujinaya shaki.

waa la naqliyay ✓

question word,: is it so?

waa la naqliyay ✓

1

de: is it so?

2

lx: mawaa

3

ps: qw + focus

4

see: miyaa

5

key: mawaa

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax la bi'iyay ahaansho (arrin). 2. Ku b.: wax, wax kale oo foolxumeeya lagu haleeley ahaansho. Tusaale: “Darbiga dhiigaa ku ba'san”.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax la bi'iyay ahaansho (arrin). 2. Ku b.: wax, wax kale oo foolxumeeya lagu haleeley ahaansho. Tusaale: Darbiga dhiigaa ku ba'san. m.f.dh, ba'sanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aan jirin oo uu raadkiisii lumay. Beer ba'san baad lagama helo. Dh: tiran, baaba'san.

2

ba'san: (tilmaame) dalag aan bixin. Beer ba'san baa banka ku taal.

3

ba'san: (tilmaame) qof dhaqankii wanaagsanaa ka lumay. Carruur ba'san baa baraha dugsiga loogu keenay.

4

ba'san: (tilmaame) wax meel ku qorraa oo tiran. Far ba'san bay warqaddu ku qoran tahay oo ma akhrii karo. Dh: baaba'san, masxan, tirtiran.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nin baanaha aad u yaqaan oo geedfadhi ah. Dh: garyaqaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) gaadhsii dad badan; ogaysii ummadda oo dhan. Dh: baafin.

waa la naqliyay ✓

m.l Indha la'.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Caado xun, waxyeello leh oo aan si sahlan lagu dhaafi karin. 2. Balwo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Caado xun, waxyeello leh oo aan si sahlan lagu dhaafi karin. 2. Balwo.

waa la naqliyay ✓

f. n. vice, bad ~ unpleasant habit, addiction; hobby

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. bad habit like one who is addicted, as to narcotics. 2. hobby (hoobi) ~ belwad, hiwaayad

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqan ama caado ruux yeesho oo qof uu qabatimo, weliba dhanka qalloocan ah.

2

balwad -ka: (magac, lab, keli) musbaar iyo wixii la mid ah oo ka weynaada meeshii uu ku jirey ama ka faaxa, Balwadka boolka waxa ugu wacan dhaqdhaqaajinta badan. Dh: balawbalaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: vice, bad ~ unpleasant habit, addiction; [fig.] hobby

2

lx: balwad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: balwad

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xilliga reerihii duurka jiray ama xerta ahaa, la soo kor dejiyo beertii oo la goostay, si xoolaha balka loo siiyo, iyaga oo xerooyinkooda ku jira. Dh: baldaaq.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qofka qaylada badan ee codka weyn.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qofka garta laga. helo. Markhaati waa, waa garwaa. Dh: garwaayid. Li: garle.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan quusan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof maxkamadi l xukuntay inaanu xeer u lahayn waxa uu doonaye.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg ba'id.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is ballaaris iyo raaxaysi xasilooni leh. Adoo nabad u balawaada, baloy kaalay lama dhaho, hadday kuu timaadana, lama booyo boowow.

2

balawaad -ka: (magac, lab, keli) meel bannaan oo waasac ah. Xaaxidaa balawaadka ah geeya adhiga.

3

balawaad: (tilmaame) weel weyn oo wax lagu cuno sida xeedhada. Xeedho balawaad ah wax noogu soo rida. Dh: waasac.

waa la naqliyay ✓

(fal) si xun oo baahsan u fadhiiso. Sidii sac qablanuu u balwaadhay bannaankaa. Dh: barraaq, barraah.

waa la naqliyay ✓

1

(Barwaaqa-da)

2

Doog badan iyo ladnaan badan; bashbash; dhereg; berisamaad; aaran.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Nolol aan cudur, gaajo iyo wixi lamida lahayn. 2. (w) Waqti roobeed oo uu dhulku doogganyahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Nolol aan cudur, gaajo iyo wixi lamida lahayn. 2. (w) Waqti roobeed oo uu dhulku doogganyahay.

waa la naqliyay ✓

f. n. prosperity; lush greenery and well-being; good times

waa la naqliyay ✓

name-m good fortune, prosperity; lit: he who was born at a time of plenty. Syn: Sareedo Cf: Tigaad

waa la naqliyay ✓

-barwaaqada: (n) a period of good rainfall and high productivity; prosperity (porospeeriti); flourish (faloorish) ~ nimco, bashbash. Ex: sanad barwaaqo ah; a prosperous year.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh reerka ay ka dhalatay barwaaqo u horseedday ama iyada loo rajaynayo in uu Ilaahay barwaaqo ku nooleeyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xilli nabad ah oo ay dadku nimcaysan yihiin, xooluhuna dhaleen oo beeruhu baxeen. Li: abaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: prosperity; lush greenery and well-being; [pl] good times Usually connected with the effect of a good rainfall

2

lx: barwaaqo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: barwaaqo

waa la naqliyay ✓

رفاهية

waa la naqliyay ✓

1

gam'iwaa¹: m.l Hurdada oo la iska waayo.

2

gam'iwaa²: f.mg1 (-aayay, -aayday; -aayi) Hurdo iska waayid.

waa la naqliyay ✓

m.l Hurdada oo la iska waayo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] insomnia

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hurdo iska waa; seexan waa.

2

gam'iwaa -ga: (magac, lab, keli) hurdo iska waayid; seexan waaid.

waa la naqliyay ✓

1

de: insomnia

2

lx: gam'iwaa

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-m-abs

5

key: gam'iwaa

waa la naqliyay ✓

name-m he who misses his mother. Lit: he who his mother died after his birth because of birthing difficulties

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ba'an ka dhig; qof ama wax kale, ka dhig wax daran oo xun.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax ba'an ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baarid².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax walba intiisa sare. Baaraanka qaado, laakiin badhka kale anigaa leh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) darxumo badan; ba' iyo hoog.

waa la naqliyay ✓

1

(Babbaay-ga)

2

Geed dhulka kulul ka baxa oo yare baarta u eg; baarka sare wuxuu ku lee yahay caleemo balballaaran; wuxuu dhalaa miro waaweyn oo qaraha u eg oo iniino badan oo filfil u eki dhexda uga buuxaan; (ama mafafaay).

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-mirood dheer, lugtool ah oo baarka sare ku leh caleemo balballaaran iyo miro waaweyn, macaan oo leh iniino filfisha u eg; mafafaay.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-mirood dheer, lugtool ah oo baarka sare ku leh caleemo balballaaran iyo miro waaweyn, macaan oo leh iniino filfisha u eg; mafafaay.

waa la naqliyay ✓

m. n. papaya, pawpaw

waa la naqliyay ✓

(Babai) N, S Carica papaya L. Caricaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) papaya (papaaya); papaw also pawpaw ~ mafafaay

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg babay.

waa la naqliyay ✓

1

de: papaya, pawpaw

2

lx: babbaay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m-enum

5

syn: mafafaay

6

key: babbaay

waa la naqliyay ✓

baccara, n.m, - Khamaarka turubka lagu ciyaaro.

waa la naqliyay ✓

Inta badan: Aalaa.

waa la naqliyay ✓

fk. Inta badan, marar badan, aalaa. Tusaale: “Birtu badanaa way mirirtaa”.

waa la naqliyay ✓

fk. Inta badan, marar badan, aalaa. Tusaale: Birtu badanaa way mirirtaa.

waa la naqliyay ✓

[adverb] or [adverbial] [expression] mostly, usually

waa la naqliyay ✓