ba'sani

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baacsanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) faafitaanka dhul badan wax gaadhaan.

baahsani -da: (magac, dhedig, keli) kala qaabdarro iyo daadsanaan.

1. Ba' qaba; si xun ku sugan; aad u xanuunsan.

2. Gardaran.

f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: “Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay”. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: “Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay”.

f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay. m.f.dh, ba'naan.

-ba'naa / ba'nayd: (n) bad condition; unsound or disordered ~ daran

-ta: (magac, dhedigi keli) mid ka mid ah labada goor ee faalka la dhigo: Ba'anta kolka la dhigayo, 'war xun sheeg' baa la yidhaa.

ba'an -ta: (magac, dhedig, keli) hilib ama cunto dheef, dux, waxtar iyo nafaqo leh oo loo sameeyo qof nabar soo gaadhay jidhkiisa si loo soo kabo. Dh: buullo, xannaano.

ba'an: (tilmaame) xun oo aan fiicnayn. Ninkii garramayay hadal ba'an ma odhan. Dh: qaldan, xun. Li: fiican.

ba'an: (tilmaame) dhib badan; belo badan; loo taag waayey. Dh: daran.

ba'an: (tilmaame) aad u buka oo sankaraad ah. Odaygii wuu ba'an yahay. Li: ladan.

de: ruined, spoiled, in a bad situation, in bad shape; wrong, mistaken

lx: ba'an

pd: (ba'naa)

ps: adj-der

key: ba'an

-ga: (magac, lab, keli) eeg ba'sasho.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof buka ama dhaawac ah baan siin.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof buka ama dhaawac ah baan siin. m.f.dh, baanin.

v. feed ~ give nutritious food to (a convalescent)

-yey -say: (v) recuperate / (ri kuu-pereeyt); feed someone to return to health or strength ~ baano

(fal) dhuuni dux iyo waxtar leh sii. Baani bukaanka.

baani -ga: (magac, lab, keli) baadhis aan tudhaale lehayn. Boolisku baani bay nagu sameeyeen. Dh: degaanduug, faanbi.

de: feed ~ give nutritious food to (a convalescent)

lx: baani

pd: (baaniyey)

ps: v2a=tr

key: baani

(tilmaame) wax aad u guban oo meel la taabto lahayn. Dh: dumudhsan.

basan: (tilmaame) dab bakhtiisan oo aan shidmayn. Dab ilaa shalay basan dhamac ha ka raadin. Li: hursan, oogan.

-ha: (magac, lab, keli) qof ama xayawaan kale oo lab oo daran ama belo badan. Ba'anaha dhurwaa, baadiduu dilaa.

-ga: (magac, lab, keli) xayawaanka duurgale ah ee aan dadka u soo dhawaan. Fardo banani ah fuulmo kala tage. Dh: dibadgalow, banjoog, duurjoog. Li: dabjoog, docjoog.

(tilmaame) mid cabsi qaba. Nin baqsan col uma birdhigo. Dh: didsan.

baqsan: (tilmaame) caano xumaaday oo fud iyo faar u kala baxay. Caana baqsan buunshe ganaan baa dhaama.

-ga: (magac, lab, keli) midab u eg ka basasha oo casaan caweefsan ah. Midab basali ah buu buuggu leeyahay.

basari¹: m.dh Baali; areebo; arraajo.

basari²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof si tab iyo xeelad leh u qancin.

basari¹: m.dh Baali; areebo; arraajo.

basari²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof si tab iyo xeelad leh u qancin. m.f.dh, basarin.

v. cleverly work something out

basari [feminine] n. bad wife, slovenly woman

-yey -say: (v) handle in a responsible way

basari: -da: (n) slattern (islaatarn); an untidy and dirty woman ~ areebo, baali, goonbaar

-da: (magac, dhedig, keli) naagta aan nadaafadda lahayn ee nidaamka daran. Nimay biyo dhufteen oo yaxaas beerka kala gooyey, waxaa iiga daran basari buul la hurudkeeda. Dh: arreebo, baali, goonbaar. Li: dhabeel, gaari.

Wanaagsan; fiican; toolmoon.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax kulansaday qurux, wanaag caqli dheeraad ah ahaansho (qof). 2. Wax is hanashadii ay khamro, caro, fikir dheer iyo wixi lamida ay ka lumisay ahaansho (qof). 3. Kala b.: derin iyo wixi lamida wax fidsan ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax kulansaday qurux, wanaag caqli dheeraad ah ahaansho (qof). 2. Wax is hanashadii ay khamro, caro, fikir dheer iyo wixi lamida ay ka lumisay ahaansho (qof). 3. Kala b.: derin iyo wixi lamida wax fidsan ahaansho. m.f.dh, baxsanaan¹.

der. [adjective] good, nice, bright

name-f good, nice, bright (Arb)

-aa -ayd: (adj) bright (baraayt); happy, cheerful.

-ka baxsan: (adj) not including,

-kala baxsan: (v) 1. to become stretched or lengthened or widened kala fidsan. 2. set or kept apart; separate (sepa reeyt); disunite ~ kala saaran, kala soocan

baxsan: -aa -ayd: (adj) absent-minded; preoccupied (piri oki- paaydh). distracted (distarak-tidh) incautious (inkooshas) ~ maahsan, maqanajooge, qalbi la'

magac loo baxsho gabadh loo rajaynayo in ay yeelato abuur iyo akhlaaq wanaagsan iyo inay qayrkeed ka dhex muuqato.

qof meeshii uu joogay dibadda ka joogid.

baxsan: (tilmaame) qof dabeecad wanaagsan oo hufan. Dh: furfuran, toolmoon.

bw: Arabic

de: good, nice, bright

lx: baxsan

pd: (baxsanaa)

ps: adj-der

key: baxsan

-ta: (magac, dhedig, keli) dad isku waqti kacaamay ay wanaag iyo waxtar u yeeshaan bulshadooda, hoodo u yeeshaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg babcanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bacranaan.

name-m good, nice, bright

magac loo baxsho wiil la rajaynayo in uu yeesho abuur toosan iyo akhlaaq wanaagsan.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax bayaan ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax bayaan ka dhigid. m.f.dh, bayaanin.

v. clarify, define, make explicit, explain; state something

-yey say: (v) make clear or easier to understand; clarify (kalaara faay); elucidate (i-luu si dheey) ~ faahfaahi, caddee, jilci

(fal) si cad oo aan madmadaw lahayn wax u sheeg. Dadka hadalka u bayaani. Dh: bayaami, qeex.

de: clarify, define, make explicit, explain; state s.t.

lx: bayaani

pd: (bayaaniyey)

ps: v2a=tr

key: bayaani

-da: (magac, dhedig, keli) sakhraansanaanta.

-da: (magac, dhedig, keli) sare u joogid.

m.f.dh eeg ba'san. la-mid: ba'sanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xumaaday oo ba'an ahaan. Ba'sanaanta beertu joogto maahe waa sannadkan oo keliya.

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) xaalad tirnaan ah ku sugnow. Ba'sanaanta fartu waa maxay ma roob baa ku da'ay? Dh: tirtirnaan, masaxnaan.

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) ahaanta wax aan jirin. Dh: tirnaan, baaba'sanaan.

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) balanbalsanaan ku jira. Ba'sanaanta iyo batimaalsanaanta ka baylahtira xoolaha. Dh: baaba'sanaan.

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) bixitaan la'aan ku timaadda dalagga. Dh: bi'sanaan.

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) doorsoonaan ku timaadda dadnimada iyo dhaqanka qofka. Ba'sanaanta iyo buuri cabka aqoon la'aantaa u gaysay barbaarta. Dh: baaba'sanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) weel guntiisu dhowdahay oo qaad yar ahaan.

-da: (magac, dhedig, keli) wax bararsan oo caabuqay ahaan.

-da: (magac, dhedig, keli) meeshii loo socday ka baydhsanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg gama'sanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg labacsanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) mid wabaxsan ahaan.

-da: (magac, dhedig, keli) af wax gooya lahaansho, Birtan afaysanideeda waan ka yaabnay.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la yidhi, ama la falay dhibsasho.

ba'sasho -da: (magac, dhedig, keli) wax ammaano ahaan loo hayay, lunsasho.

-ha: (magac, lab, keli) qof aan wax u urursanayn oo hawlihiisa iniba meel ku firidhsan tahay. Baahsane inta ka ba'aysaa badan.

m.l la-mid: baasaysasho.

m.l Wax shar leh aaminid.

- ga: (n) pessimism (pese miizem); a negative approach ~ baase-ha

-ga: (magac, lab, keli) rumayn la rumeeyo in shay uu mar walba xumaan horseed u yahay. Baasaysiga qambaarku waa xujo aan daliil loo hayn.

name-m King

magac loo baxsho wiil ay ka muuqdaan calaamadihii madaxnimo ama loogu ducaynayo inuu noqdo boqor.

-da: (magac, dhedig, keli) baarada innamada laga jaro marka la gudayo. Ballanjidii baa ku taal inanka weli. Dh: baaro, buuryo, hanjaf. ballanqaad: (fal) axdi dad la gal ama u gal; ballan u qaad ama u qabo in aad waxay rabaan siinaysid ama u suurtagelinaysid. Dh: ballangal.

-ga: (magac, lab, keli) ballan ka soo qaadasho.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid si naxariis iyo xushmad leh u kaalmeyn. 2. Iska b.: cid, wax ay dhibsaneyso is ka ilaalin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid si naxariis iyo xushmad leh u kaalmeyn. 2. Iska b.: cid, wax ay dhibsaneyso is ka ilaalin. m.f.dh, bambaanin.

v. help ~ aid; treat someone well

yey say: (v) help someone to recover ~ baxnaani

(fal) garab joogso oo hoo iyo hadalba ku taageer. Ninku maantuu garab u baahan yahaye bambaani. Dh: taageer.

de: help ~ aid; treat s.o. well

lx: bambaani

pd: (bambaaniyey)

ps: v2a=tr

key: bambaani

(fa) si digtooni ku jirto u dhawr, si taxaddar leh u wad. Banbaani maalkaad waddiyo ba baarqabkan qooqu kala gooyey. Dh: ilaali.

banbaani: (fa) hiil iyo hoo ba sii; waxtar ku biiri oo garab joogso. Dh: taageer, garabgal.

f. n., [collective] openness, emptiness; freedom

-da: (n) emptiness (emp ti nes); the state of being empty

de: openness, emptiness; [fig.] freedom

lx: bannaani

pd: (-da)

ps: n0-f-col

key: bannaani

(fal) badeecad iyo wax la mid ah, miisaanka saar oo cabbir culayskiisa. Bardaankaan saaray,oo waa boqol kiilo.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax sida ay ku dambeynayaan ka dhursugid. 2. Ilaalin (qof bukan, xoolo, xaalad iyo wixi lamida).

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax sida ay ku dambeynayaan ka dhursugid. 2. Ilaalin (qof bukan, xoolo, xaalad iyo wixi lamida). m.f.dh, baxnaanin.

v. watch (over), attend to, nurse; try, test; control

-yey say: (v) rehabilitate (ri ha bili teeyt); restore to good health or useful life baano

(fal) qof buka ka war sug oo dhaqaalee. Dh: bilkeedi.

de: watch (over), attend to, nurse; [ext.] try, test; control

lx: baxnaani

nt: baxnaanin (ta) [vn-f], baxnaanis (ka) [vn-m]

pd: (baxnaaniyey)

ps: v2a=tr

key: baxnaani

(fal) qof dabeecad wanaagsan oo baxsan noqo.

m.f.dh eeg bayaani.

-ta: (magac, dhedig, keli) si cad oo aan madmadaw lahayn wax u sheegid. Runtu bayaaninta ayay ku fiican tahay.

-da: (magac, dhedig, keli) caymis ku jirid.

-da: (magac, dhedig, keli) baaqi ahaan. Dh: hadhsan.

m.dh la-mid: maahsanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maahsanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaybsanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg yaabbanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg ballansanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg banjarsanaan.

(ereycodeed) la yidhaahdo kolka la arko ama la maglo wax xille oo dhacay.