ba'ay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'ay
erey naxdin darteed dadka, gaar ahaanna dumarka markii ba ka soo booda. Alla, ba'ay oo buulkii gubay. Dh: hoogay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'a
(ereycodeed) la yidhaahdo kolka la arko ama la maglo wax xille oo dhacay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baay
m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baay
m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Baay
pr. n., loc. Baay [region in south west Somalia.]
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Baay
de: Baay [region in south west Somalia] in Upper Jubba area
lx: Baay
ps: n0-loc
key: Baay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'aa
ereydhawaaq lagu tusmeeyo wax fajiciso leh. Dh: way! tolla'ay!
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ba'an
1. Ba' qaba; si xun ku sugan; aad u xanuunsan.
2. Gardaran.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ba'an
f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: “Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay”. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: “Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ba'an
f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay. m.f.dh, ba'naan.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ba'an
-ba'naa / ba'nayd: (n) bad condition; unsound or disordered ~ daran
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'an
-ta: (magac, dhedigi keli) mid ka mid ah labada goor ee faalka la dhigo: Ba'anta kolka la dhigayo, 'war xun sheeg' baa la yidhaa.
ba'an -ta: (magac, dhedig, keli) hilib ama cunto dheef, dux, waxtar iyo nafaqo leh oo loo sameeyo qof nabar soo gaadhay jidhkiisa si loo soo kabo. Dh: buullo, xannaano.
ba'an: (tilmaame) xun oo aan fiicnayn. Ninkii garramayay hadal ba'an ma odhan. Dh: qaldan, xun. Li: fiican.
ba'an: (tilmaame) dhib badan; belo badan; loo taag waayey. Dh: daran.
ba'an: (tilmaame) aad u buka oo sankaraad ah. Odaygii wuu ba'an yahay. Li: ladan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ba'an
de: ruined, spoiled, in a bad situation, in bad shape; wrong, mistaken
lx: ba'an
pd: (ba'naa)
ps: adj-der
key: ba'an
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
babay
-ga: (magac, lab, keli) nooc khudradda la cuno ka mid ah oo dusha diir laga qaado ku leh boostana baruur huruud ah iyo iniinyo yaryar oo kawa filfisha u eg ku leh Dh: mafafaay, babbaay, cambefilfil.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bacay
(fal) bac geli oo ku duuduub; ku rid bac. Alaabtan ii bacay. Dh: bacee.
bacay: (fal) qof sas ama cabsi ku rid; wax aan jirin ku quful ama ka dhaadhici; qof shaki ku beer. Wiilkan yaa baceeyay? Dh: bacee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baday
-ga: (magac, lab, keli) huudhiga yar looxa lagu wado. Badaygii badduu ku dhacay.
Magacyada Nafleyda Soomaaliyeed (Laatiin-Talyaani-Ingiriis-Soomaali) - Funayooli, Simoneeta [1985]
Bakay
(I) Bovino castrato;
(E) Castrated Cattle, Ox
(S) Bakay (S. c.: Bakai)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baqay
m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baqay
m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baqay
-ga: (magac, lab, dhedig) jaad ka mid ah haadda waaweyn ee hilibcunka ah. Dh: baqalye.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
batay
-da: (magac, dhedig, keli) macdan cad oo durba shiilmi og, oo birta alluminiyumka ku bah ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Carjab
(Carjab-ka)
Carkii cusaybku ka ba'ay; aan cusbayn; duug.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhibiibtir
(Dhibiibtir-ka)
Qof dhibiibay oo dhiig badani aad uga baxay, degdeg wax ku soo celiya xooggii ka ba'ay oo uu ku soo ladnaado; (ama dhibibtir).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dugey
Dugey!
Erey qofkii dhibaato weyni gaarto uu yiraahdo: jabay! hoogey! ba'ay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Tirid
(Tirid-da)
Wax meel ku sugan ama ku ba'ay ama ku yaal, wada baabbi'in.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Tirtirid
(Tirtirid-da)
Wax qoran ama meel ku ba'ay baabbi'in.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
carjab
carjab¹: m.l 1. C. ah: maro urtii cusaybku ka ba'ay. 2. la-mid: carjabid.
carjab²: f.mg1 (-bay, -btay) Maro, urtii cusaybka ka bi'id.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dugey
e.d Erey qofkii dhibaato weyni gaarto uu yiraahdo; jabay!; hoogey!; ba'ay!
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
harraadbeel
harraadbeel¹: m.l Cabidda la cabo wax oonka bi'iya.
harraadbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Wax harraad ku ba'ayo cabbid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abuurdeegaan
-ka: (magac, lab, keli) midhaha ka soo baxa beeraha deegaan gaar ah. Abuurdeegaankii Banguud sannadkan wuu ba'ay.
abuurdeegaan -ka: (magac, lab, keli) deegaan qaabka u samaysan yahay. Marka aad abuurdeegaankan eegto, waxaad arki buur iyo ban.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'id
-da: (magac, dhedig, keli) ba' iyo hoog ku dhicid; ba' iyo ba'ayaale la kulmid. Ba'id baan uga yaabayaa, inuu beledkii ku dhaco. Dh: hoogid, bi'is.
ba'id -da: (magac, dhedig, keli) baxidda dalagga oo xumaada. Dh: ba'is, bi'id, bi'is. Li: bixid.
ba'id -da: (magac, dhedig, keli) dhaqan lumid; dhaqan doorsoomid. Ba'id iyo xumaan ma leh yartii, diinta barataaye. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, xumow. Li: fiicnow, qummanow, toosnow, wanaagsanow.
ba'id -da: (magac, dhedig, keli) far ama wax kale oo meel ku qornaa tirtirid; qoraal masaxid. Ba'idda ka ilaali tirade taleefanka aan kuu qorey. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, tiris, tirtiris, tirid, tirtirid.
ba'id -da: (magac, dhedig, keli) xumaan oo sidii fiicnayd ka leexasho. Roob la'aanta ayaa beeraha ba'idda ugu wacan. Dh: ba'is, bi'id.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baadis
-ta: (magac, dhedig, keli) kala maqnaanshaha muddo dheer. Anna baadistaadaa, boholyow i gelisoo, naftaa kuu ba'aysee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baahsane
-ha: (magac, lab, keli) qof aan wax u urursanayn oo hawlihiisa iniba meel ku firidhsan tahay. Baahsane inta ka ba'aysaa badan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baatulan
(tilmaame) wax la baatulay oo aan la tashiilin; wax aan la mitamin ama dadkii lahaa dayacay. Xoolo baatulan magacood baa ba'ay. Dh: bay:imaal, baylahsan. Li: ilaashan, dhawran.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
badi
(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.
badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.
badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.
badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balanbalay
erey yaab iyo naxdin isku jirta lagu cabbiro oo tilmaamaya in qofka leh uu rafaad iyo hoog u dhammaaday. Dh: ba'yaalay, ba'ay. balanbali: (fal) qof dhib iyo kadeed noloshiisa oo dhan saameeya u keen. Bakhayl marwo bilicsan uu guursaduu balanbaliyaayey. Dh: saxariiri, silci. balanbalin -ta: (magac, dhedig, keli) daranyo iyo haydaarto u gaysasho. Dh: hoojin, silcin, saxariirin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
batalaqso
(fal) biyo ku dhex boodbood oo ku dhex ciyaar. Ku batalqasada biyaha oonkii hadduu ba'ay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bi'id
-da: (magac, dhedig, keli) ka tirid meeshuu ku yallay, ka baaba'a meeshii uu ku dhignaa. Bi'idda magacayga belo kama taagnee ka bogorka lagu ba'ay. Dh: baabi'id, tirtirid, masaxid.
bi'id-da: (magac, dhedig, keli) dhaqanxumo. Dh: baabi'id.
bi'id-da: (magac, dhedig, keli) xumaan oo si aan fiicnayn noqosho. Beerta bi'idda roob la'aan ayaa ugu wacan. Dh: bi'is.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bu'
-da: (magac, dhedig, keli) isha inta sawirka qabata ee wax lagu arko ee madaw. Bu'da ishuu nabarku kaga dhacay. Dh: inan.
bu'-da: (magac, dhedig, keli) isha biyuhu ka soo butaacaan ee ceelasha. Bu'da ceel bannaan kuma taallo. Dh: il.
bu'-da: (magac, dhedig, keli) adhiga caloolshiisa. Bu'da adhiga lama cunee ba'aye raggu hadmuu gumoobay.
bu'-da: (magac, dhedig, keli) bar yar oo ku taalla badhtamaha unugga, waana waxa xukuma nolosha iyo firfircoonida unugga. Bu'du waa halka udubdhexaadka u ah walaxda u yar ee shey ka samaysan yahay. Bu'da atamku waa ubucda samayska walxaha.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dugey
erey uu ku calaacalo ama uu ku ooyo qof ay dhib weyni ku dhacday. Dh: jagay! hoogay! ba'ay! ba'ayaalay!
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'anay
(fal) wax ba'an ka dhig; qof ama wax kale, ka dhig wax daran oo xun.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'ane
-ha: (magac, lab, keli) qof ama xayawaan kale oo lab oo daran ama belo badan. Ba'anaha dhurwaa, baadiduu dilaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ba'san
f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax la bi'iyay ahaansho (arrin). 2. Ku b.: wax, wax kale oo foolxumeeya lagu haleeley ahaansho. Tusaale: “Darbiga dhiigaa ku ba'san”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ba'san
f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax la bi'iyay ahaansho (arrin). 2. Ku b.: wax, wax kale oo foolxumeeya lagu haleeley ahaansho. Tusaale: Darbiga dhiigaa ku ba'san. m.f.dh, ba'sanaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'san
(tilmaame) wax aan jirin oo uu raadkiisii lumay. Beer ba'san baad lagama helo. Dh: tiran, baaba'san.
ba'san: (tilmaame) dalag aan bixin. Beer ba'san baa banka ku taal.
ba'san: (tilmaame) qof dhaqankii wanaagsanaa ka lumay. Carruur ba'san baa baraha dugsiga loogu keenay.
ba'san: (tilmaame) wax meel ku qorraa oo tiran. Far ba'san bay warqaddu ku qoran tahay oo ma akhrii karo. Dh: baaba'san, masxan, tirtiran.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'waa
ba'waa! (tilmaame) tilmaan in sumad ama sinji uu wax leeyahay aanu doorsoomin. Summada reer hebel waa mid ba'waa ah oo lama garan waayo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baahay
(fal) qaadhaan qof u ururi; u soo dhawrtee; dadka u soo dhexmar: baaha u soo gur. Dh: baahee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baaray
(fal) baar ka dhig; ka dhig wax sare oo fiican. Dh: baaree.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baaway
(fal) gaadhsii dad badan; ogaysii ummadda oo dhan. Dh: baafin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
babaay
-ga: (magac, lab, keli) geedmidhood aad u dheeraada oo dusha sarena ku yeesha caleemo balballaadhan iyo midho waaweyn oo dhexda iniinyo badan ku leh. Dh: manfafaay, canbefilfil.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
babbay
-ga: (magac, lab, keli) eeg babaay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bacayn
-ta: (magac, dhedig, keli) bac gelin ama ku duuduubid. Intaanad alaabta bacayn lacagta iska bixi.
bacayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof ama dad sas iyo cabsi ku ridid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bacayr
m.dh (-ro, m.l) Jaad ugaarta ka mid ah sagaarada ka weyn deeradana ka yar, midab dambas ah iyo dhego balballaaran leh, kuna nool meelaha biyaha badan; dhusaas.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bacayr
-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah ugaadha oo dhego waaweyn oo balballaadhan leh. Bacayr baa bartan bahal ku cunay. Dh: bayrac.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bacays
-ka: (magac, lab, keli) bac ku ridis. Bacays la'aan alaabta ha soo rarina.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
badays
-ka: (magac, lab, keli) ceel weyn oo biyo badan. Dh: birqod. Li: goof, dhadhiin, galle, laas.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ballay
(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.
ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.
ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bambay
(fal) bambo qaraxda ku tuur.
bambay: (fal) ceel, bam biyo kaga soo saar.
bambay: (fal) walax hawo ka buuxi adiga oo bam adeegsanaya.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
banayn
-ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo leh ka jirid oo ban ka dhigid. Dh: daleedayn.
banayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan furid. Dh: bannayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bannay
(fal) meel wax yaalleen ama ku awdnaayeen ka qaad ama ka gur si ay bannaanaato. Bannay afaafka oo daaha ka qaad. Dh: binnaay, bannee, fur. Li: xidh, awd, juf, ood.
bannay: (fal) qaanuun ahaan wax bannaan ka dhig; wax mamnuuc ahaa sharciyee. Dawladdu waxay bannaysay ka ganacsiga qaadka. Dh: bannee.
bannay: (fal) weel wax ku jireen madhi oo faaruqi. Bannee dhiilka aan hasha godlan ku lisnee. Dh: bannee.
bannay: (fal) (u ~) wax lagugu soo ganay ama lagugu soo tuuray oo aad dhan uga booddid ama uga dhaqaaqdid. Dhagaxii la igu soo tuuray baan u banneeyey. Dh: bannee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
banqay
m.l la-mid: banqi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
banqay
-ga: (magac, lab, keli) geel irmaan caano badani ku jiro. Banqaygii haddii loogu galo beesha weyn jilayey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baqaye
m.l.u la-mid: baqalye.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baqaye
-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah haadda waaweyn ee hilibcunka ah. Dh: baqalye, baqay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baqayo
-da: (magac, dhedig, keli) eeg baqaye.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
barjay
(fal) cun jaad. Barjay oo ha bahaloobin. Dh: qayil, barjee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
basaay
m.l Toogasho meel fog ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baslay
(fal) si aan qorshaysnayn oo kolba meel laga bilaabayo hawl u qabo. Baslaynta jooji si fiican wax u doodndoon. Dh: baslee.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Da'ayn
Dating
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'alayn
-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aay
f. n. mother
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aay
-ey / day: (v) [with preposition u] benefit (bene fit)-, derive advantage from something at later time
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aay
(fal) wax horay loo tabcay mar danbe waxtarkiisa ku manaafacso. Erey aad hore u tidhi iyo inan aad hore u dhashay ba waa loo aayaa. Dh: ay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ba'
(Ba'-a)
Dhicitaan, dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; hoog; belo; baabba'; baas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ba'
ba'¹: m.l 1. Hoog iyo dhibaato aad u badan. 2. (e.d) Dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; baabba'.
ba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bi'i) 1. Hoog iyo dhibaato aad u weyn la kulmid. 2. Ka b.: xaalad leh gaajo, harraad, ciil iyo wixi lamida ka bixid. 3. Ka b.: midab, wasakh iyo wixi lamida meel ay yaalleen ka tirtirmid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ba'
ba'¹: m.l 1. Hoog iyo dhibaato aad u badan. 2. (e.d) Dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; baabba'.
ba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bi'i) 1. Hoog iyo dhibaato aad u weyn la kulmid. 2. Ka b.: xaalad leh gaajo, harraad, ciil iyo wixi lamida ka bixid. 3. Ka b.: midab, wasakh iyo wixi lamida meel ay yaalleen ka tirtirmid. m.f.dh, bi'id.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ba'
-ay | day: (v) be destroyed (dista-rooyidh) ~ baaba'
ba' -a: (n) 1. destruction (dis-tarak-shiri)-, havoc (haavek) widespread devastation. Ex: ba 'a ku dhacay ah; dhalka Soomaaliya.... the destruction that happened to Somalia... 2. misfortune (mis-foorjun) ~ ayaandaro, nasiibdaro —Syn: adversity, mishap, mischance
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ba'
(fal) qof xun noqo; dhaqanka iyo dadnimaduba ha kaa lumaan. Li: wanaagsanow.
ba': (fal) jab iyo dhibaato ha ku soo gaadho oo eedaad. Dh: bi'id, bi'is, hoog, balanbal, baaba', hankaag, belo, baas, rogmad, hiirtaanyo.
ba': (fal) sidii la rabay ha noqon; manfac iyo midhaha dhalin. Dh: bi'id, bi'is, xumow. Li: bax.
ba': (fal) khad, qoraal iyo waxii la mid ah oo meel ku yaallay, masaxan oo tirtiran. Qoraalkii meesha ka ba'ay dib ugu qora. Dh: baaba', masaxan.
ba' -a: (magac, lab, keli) jab iyo dhibaato. Ba' iyo hoog baa colkii helay. Dh: baas, bi'id, bi'is, baaba', hoog, balanbal, hankaag, belo, rogmad, hiirtaanyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baa
Erey tixaha ulajeeddooyin gaar ah u yeela: Wiilkii baa yimid; Ladan baa timid baa?; ayaa; yaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baa
qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: “Ma Cali baa yimid?” “Haa, Cali baa yimid”. la-mid: aa¹, ayaa, yaa³.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baa
qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: Ma Cali baa yimid? Haa, Cali baa yimid. la-mid: aa, ayaa, yaa³.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baa
class: MARKER
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
baa
/baa/baas, baaing, baaed;(v) cida idaha ama wixii sida idaha u ciya.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baa
ereycodeed lo'du samayso markay insaarixinayso ama ciyeyso. Baada lo'da ayaan hurdada kaga toosay.
baa: (qurub) falkaab ah oo diiradeeya magacda weedha ku jirta sida ereyada kale ee la midka ah ee 'ayaa' iyo 'waa'. Bulxan baa baabuurka leh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baa
a: ayaa
de: [FOCUS MARKER] Follows the noun or pronoun it emphasizes or draws attention to
lx: baa
ps: class
key: baa
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bay
Khoori
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bay
vl. pron. she / they,
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bay
/bey/ (n) 1. gacan (biyo badda ama meel kale ka go'a) (n) 2. faraska midabka kafeega ah leh.(n) 3. xudduud (meel ku xaddidid).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bay
/bey/ (n) galang (meel maagnathy haku gohyng).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bay
bay! (ereycodeed) lagu tusmeeyo orod fudud oo dheereeya.
bay-da: (magac, dhedig, keli) xammaarato maska iyo abeesada u eg oo sun leh kase yara weyn.
bay-ga: (magac, lab, keli) dhul ciiddiisu jilicsan tahay oo wada siman.
bay -ga: (magac, lab, keli) askari ama cid kale oo gaadh ah.
bay: (tilmaame) midab madow. Dibi bay leh oo baadiya yaa arkay. Li: caddaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bay
de: she / they + [FOCUS] = baa + ay
lx: bay
pd: (bey)
ps: focus + vpro
key: bay
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bay
n., jori.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
afay
(fal) mindi iyo wax la mid ah af wax gooya u yeel. Intaanad wanka ku gawricin billaawaha afay. Dh: lis, siifee, soofee, afee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahay
v., sg., present habitual: I am
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahay
(v) I am. Ex: Somaali baan ahay; I am a Somali. Ameerikaan baan ahay; I am an American
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ahay
(tilmaame) sidaas ayaan ku suganahay. Waxaan ahay waadiga dugsiyada, waxaan ahay waanada macallinka.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahay
de: I am
lx: ahay
ps: v5a-1sg-prhb
xe: Im fine'; Ardeyga cusub baan ahay. 'I am the new student.
xv: Waan fiicanahay.
key: ahay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ajay
(fal) biyo fadhiya uskagay, biyo joogay xumee oo dhooqay. Dh: ajee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
anay
(magac'uyaal) lagu tusmeeyo qofka koowaad ee lala hadlaha ah oo keli ah. Waa 'aniga' iyo 'ayay' oo la isku daray. Waar ma anay sidaa igu leeyihiin?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Asay
(Asay-da)
Dhar cad ama madow oo afadu qaadato kolka saygu ka dhinto; hangal; weer.