ereyga

ba'ay

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba'ay

DHAN

erey naxdin darteed dadka, gaar ahaanna dumarka markii ba ka soo booda. Alla, ba'ay oo buulkii gubay. Dh: hoogay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba'a

DHAFAN

(ereycodeed) la yidhaahdo kolka la arko ama la maglo wax xille oo dhacay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baay

DHAFAN

m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baay

DHAFAN

m.dh (xisaab) Saamiga uu meeriska goobo kasta la sameeyo dhexroorka goobada. Seebid ahaan waxay le'egtahay 3.14159... waa tiro ka sarreysa garashada qiimaheeda dhabta ah lama qori karo haseyeeshee waa la cabbiri karaa ilaa heer saxnimo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

Baay

DHAFAN

pr. n., loc. Baay [region in south west Somalia.]

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

Baay

DHAFAN
1

de: Baay [region in south west Somalia] in Upper Jubba area

2

lx: Baay

3

ps: n0-loc

4

key: Baay

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba'aa

DHAFAN

ereydhawaaq lagu tusmeeyo wax fajiciso leh. Dh: way! tolla'ay!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ba'an

DHAFAN
1

1. Ba' qaba; si xun ku sugan; aad u xanuunsan.

2

2. Gardaran.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ba'an

DHAFAN

f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: “Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay”. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: “Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ba'an

DHAFAN

f.mg4 (-'naa, -'nayd) 1. Wax aad u dhibaato badan ahaansho (abaar, colaad iyo wixi lamida). 2. Wax gardaran ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax aad uga hela ahaansho. Tusaale: Warfaa sigaarkuu ku ba'anyahay. 4. Ku b.: wax, wax aad u yaqaan ahaansho. Tusaale: Jaamac xisaabtuu ku ba'anyahay. m.f.dh, ba'naan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ba'an

DHAFAN

-ba'naa / ba'nayd: (n) bad condition; unsound or disordered ~ daran

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba'an

DHAFAN
1

-ta: (magac, dhedigi keli) mid ka mid ah labada goor ee faalka la dhigo: Ba'anta kolka la dhigayo, 'war xun sheeg' baa la yidhaa.

2

ba'an -ta: (magac, dhedig, keli) hilib ama cunto dheef, dux, waxtar iyo nafaqo leh oo loo sameeyo qof nabar soo gaadhay jidhkiisa si loo soo kabo. Dh: buullo, xannaano.

3

ba'an: (tilmaame) xun oo aan fiicnayn. Ninkii garramayay hadal ba'an ma odhan. Dh: qaldan, xun. Li: fiican.

4

ba'an: (tilmaame) dhib badan; belo badan; loo taag waayey. Dh: daran.

5

ba'an: (tilmaame) aad u buka oo sankaraad ah. Odaygii wuu ba'an yahay. Li: ladan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ba'an

DHAFAN
1

de: ruined, spoiled, in a bad situation, in bad shape; wrong, mistaken

2

lx: ba'an

3

pd: (ba'naa)

4

ps: adj-der

5

key: ba'an

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

babay

DHAFAN

-ga: (magac, lab, keli) nooc khudradda la cuno ka mid ah oo dusha diir laga qaado ku leh boostana baruur huruud ah iyo iniinyo yaryar oo kawa filfisha u eg ku leh Dh: mafafaay, babbaay, cambefilfil.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bacay

DHAFAN
1

(fal) bac geli oo ku duuduub; ku rid bac. Alaabtan ii bacay. Dh: bacee.

2

bacay: (fal) qof sas ama cabsi ku rid; wax aan jirin ku quful ama ka dhaadhici; qof shaki ku beer. Wiilkan yaa baceeyay? Dh: bacee.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baday

DHAFAN

-ga: (magac, lab, keli) huudhiga yar looxa lagu wado. Badaygii badduu ku dhacay.

waa la naqliyay ✓

Magacyada Nafleyda Soomaaliyeed (Laatiin-Talyaani-Ingiriis-Soomaali) - Funayooli, Simoneeta [1985]

Bakay

DHAFAN
1

(I) Bovino castrato;

2

(E) Castrated Cattle, Ox

3

(S) Bakay (S. c.: Bakai)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baqay

DHAFAN

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baqay

DHAFAN

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baqay

DHAFAN

-ga: (magac, lab, dhedig) jaad ka mid ah haadda waaweyn ee hilibcunka ah. Dh: baqalye.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

batay

DHAFAN

-da: (magac, dhedig, keli) macdan cad oo durba shiilmi og, oo birta alluminiyumka ku bah ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Carjab

DHAABAN
1

(Carjab-ka)

2

Carkii cusaybku ka ba'ay; aan cusbayn; duug.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhibiibtir

DHAABAN
1

(Dhibiibtir-ka)

2

Qof dhibiibay oo dhiig badani aad uga baxay, degdeg wax ku soo celiya xooggii ka ba'ay oo uu ku soo ladnaado; (ama dhibibtir).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dugey

DHAABAN
1

Dugey!

2

Erey qofkii dhibaato weyni gaarto uu yiraahdo: jabay! hoogey! ba'ay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Tirid

DHAABAN
1

(Tirid-da)

2

Wax meel ku sugan ama ku ba'ay ama ku yaal, wada baabbi'in.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Tirtirid

DHAABAN
1

(Tirtirid-da)

2

Wax qoran ama meel ku ba'ay baabbi'in.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

carjab

DHAABAN
1

carjab¹: m.l 1. C. ah: maro urtii cusaybku ka ba'ay. 2. la-mid: carjabid.

2

carjab²: f.mg1 (-bay, -btay) Maro, urtii cusaybka ka bi'id.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dugey

DHAABAN

e.d Erey qofkii dhibaato weyni gaarto uu yiraahdo; jabay!; hoogey!; ba'ay!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

harraadbeel

DHAABAN
1

harraadbeel¹: m.l Cabidda la cabo wax oonka bi'iya.

2

harraadbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Wax harraad ku ba'ayo cabbid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

abuurdeegaan

DHAABAN
1

-ka: (magac, lab, keli) midhaha ka soo baxa beeraha deegaan gaar ah. Abuurdeegaankii Banguud sannadkan wuu ba'ay.

2

abuurdeegaan -ka: (magac, lab, keli) deegaan qaabka u samaysan yahay. Marka aad abuurdeegaankan eegto, waxaad arki buur iyo ban.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba'id

DHAABAN
1

-da: (magac, dhedig, keli) ba' iyo hoog ku dhicid; ba' iyo ba'ayaale la kulmid. Ba'id baan uga yaabayaa, inuu beledkii ku dhaco. Dh: hoogid, bi'is.

2

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) baxidda dalagga oo xumaada. Dh: ba'is, bi'id, bi'is. Li: bixid.

3

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) dhaqan lumid; dhaqan doorsoomid. Ba'id iyo xumaan ma leh yartii, diinta barataaye. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, xumow. Li: fiicnow, qummanow, toosnow, wanaagsanow.

4

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) far ama wax kale oo meel ku qornaa tirtirid; qoraal masaxid. Ba'idda ka ilaali tirade taleefanka aan kuu qorey. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, tiris, tirtiris, tirid, tirtirid.

5

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) xumaan oo sidii fiicnayd ka leexasho. Roob la'aanta ayaa beeraha ba'idda ugu wacan. Dh: ba'is, bi'id.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baadis

DHAABAN

-ta: (magac, dhedig, keli) kala maqnaanshaha muddo dheer. Anna baadistaadaa, boholyow i gelisoo, naftaa kuu ba'aysee.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baahsane

DHAABAN

-ha: (magac, lab, keli) qof aan wax u urursanayn oo hawlihiisa iniba meel ku firidhsan tahay. Baahsane inta ka ba'aysaa badan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baatulan

DHAABAN

(tilmaame) wax la baatulay oo aan la tashiilin; wax aan la mitamin ama dadkii lahaa dayacay. Xoolo baatulan magacood baa ba'ay. Dh: bay:imaal, baylahsan. Li: ilaashan, dhawran.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

badi

DHAABAN
1

(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.

2

badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.

3

badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.

4

badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balanbalay

DHAABAN

erey yaab iyo naxdin isku jirta lagu cabbiro oo tilmaamaya in qofka leh uu rafaad iyo hoog u dhammaaday. Dh: ba'yaalay, ba'ay. balanbali: (fal) qof dhib iyo kadeed noloshiisa oo dhan saameeya u keen. Bakhayl marwo bilicsan uu guursaduu balanbaliyaayey. Dh: saxariiri, silci. balanbalin -ta: (magac, dhedig, keli) daranyo iyo haydaarto u gaysasho. Dh: hoojin, silcin, saxariirin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

batalaqso

DHAABAN

(fal) biyo ku dhex boodbood oo ku dhex ciyaar. Ku batalqasada biyaha oonkii hadduu ba'ay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bi'id

DHAABAN
1

-da: (magac, dhedig, keli) ka tirid meeshuu ku yallay, ka baaba'a meeshii uu ku dhignaa. Bi'idda magacayga belo kama taagnee ka bogorka lagu ba'ay. Dh: baabi'id, tirtirid, masaxid.

2

bi'id-da: (magac, dhedig, keli) dhaqanxumo. Dh: baabi'id.

3

bi'id-da: (magac, dhedig, keli) xumaan oo si aan fiicnayn noqosho. Beerta bi'idda roob la'aan ayaa ugu wacan. Dh: bi'is.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bu'

DHAABAN
1

-da: (magac, dhedig, keli) isha inta sawirka qabata ee wax lagu arko ee madaw. Bu'da ishuu nabarku kaga dhacay. Dh: inan.

2

bu'-da: (magac, dhedig, keli) isha biyuhu ka soo butaacaan ee ceelasha. Bu'da ceel bannaan kuma taallo. Dh: il.

3

bu'-da: (magac, dhedig, keli) adhiga caloolshiisa. Bu'da adhiga lama cunee ba'aye raggu hadmuu gumoobay.

4

bu'-da: (magac, dhedig, keli) bar yar oo ku taalla badhtamaha unugga, waana waxa xukuma nolosha iyo firfircoonida unugga. Bu'du waa halka udubdhexaadka u ah walaxda u yar ee shey ka samaysan yahay. Bu'da atamku waa ubucda samayska walxaha.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dugey

DHAABAN

erey uu ku calaacalo ama uu ku ooyo qof ay dhib weyni ku dhacday. Dh: jagay! hoogay! ba'ay! ba'ayaalay!

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba'anay

DHAFANDHAAF

(fal) wax ba'an ka dhig; qof ama wax kale, ka dhig wax daran oo xun.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba'ane

DHAFANDHAAF

-ha: (magac, lab, keli) qof ama xayawaan kale oo lab oo daran ama belo badan. Ba'anaha dhurwaa, baadiduu dilaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ba'san

DHAFANDHAAF

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax la bi'iyay ahaansho (arrin). 2. Ku b.: wax, wax kale oo foolxumeeya lagu haleeley ahaansho. Tusaale: “Darbiga dhiigaa ku ba'san”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ba'san

DHAFANDHAAF

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax la bi'iyay ahaansho (arrin). 2. Ku b.: wax, wax kale oo foolxumeeya lagu haleeley ahaansho. Tusaale: Darbiga dhiigaa ku ba'san. m.f.dh, ba'sanaan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba'san

DHAFANDHAAF
1

(tilmaame) wax aan jirin oo uu raadkiisii lumay. Beer ba'san baad lagama helo. Dh: tiran, baaba'san.

2

ba'san: (tilmaame) dalag aan bixin. Beer ba'san baa banka ku taal.

3

ba'san: (tilmaame) qof dhaqankii wanaagsanaa ka lumay. Carruur ba'san baa baraha dugsiga loogu keenay.

4

ba'san: (tilmaame) wax meel ku qorraa oo tiran. Far ba'san bay warqaddu ku qoran tahay oo ma akhrii karo. Dh: baaba'san, masxan, tirtiran.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba'waa

DHAFANDHAAF

ba'waa! (tilmaame) tilmaan in sumad ama sinji uu wax leeyahay aanu doorsoomin. Summada reer hebel waa mid ba'waa ah oo lama garan waayo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baahay

DHAFANDHAAF

(fal) qaadhaan qof u ururi; u soo dhawrtee; dadka u soo dhexmar: baaha u soo gur. Dh: baahee.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baaray

DHAFANDHAAF

(fal) baar ka dhig; ka dhig wax sare oo fiican. Dh: baaree.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baaway

DHAFANDHAAF

(fal) gaadhsii dad badan; ogaysii ummadda oo dhan. Dh: baafin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

babaay

DHAFANDHAAF

-ga: (magac, lab, keli) geedmidhood aad u dheeraada oo dusha sarena ku yeesha caleemo balballaadhan iyo midho waaweyn oo dhexda iniinyo badan ku leh. Dh: manfafaay, canbefilfil.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

babbay

DHAFANDHAAF

-ga: (magac, lab, keli) eeg babaay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bacayn

DHAFANDHAAF
1

-ta: (magac, dhedig, keli) bac gelin ama ku duuduubid. Intaanad alaabta bacayn lacagta iska bixi.

2

bacayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof ama dad sas iyo cabsi ku ridid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bacayr

DHAFANDHAAF

m.dh (-ro, m.l) Jaad ugaarta ka mid ah sagaarada ka weyn deeradana ka yar, midab dambas ah iyo dhego balballaaran leh, kuna nool meelaha biyaha badan; dhusaas.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bacayr

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah ugaadha oo dhego waaweyn oo balballaadhan leh. Bacayr baa bartan bahal ku cunay. Dh: bayrac.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bacays

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) bac ku ridis. Bacays la'aan alaabta ha soo rarina.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

badays

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) ceel weyn oo biyo badan. Dh: birqod. Li: goof, dhadhiin, galle, laas.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ballay

DHAFANDHAAF
1

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

2

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

3

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bambay

DHAFANDHAAF
1

(fal) bambo qaraxda ku tuur.

2

bambay: (fal) ceel, bam biyo kaga soo saar.

3

bambay: (fal) walax hawo ka buuxi adiga oo bam adeegsanaya.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

banayn

DHAFANDHAAF
1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo leh ka jirid oo ban ka dhigid. Dh: daleedayn.

2

banayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan furid. Dh: bannayn.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bannay

DHAFANDHAAF
1

(fal) meel wax yaalleen ama ku awdnaayeen ka qaad ama ka gur si ay bannaanaato. Bannay afaafka oo daaha ka qaad. Dh: binnaay, bannee, fur. Li: xidh, awd, juf, ood.

2

bannay: (fal) qaanuun ahaan wax bannaan ka dhig; wax mamnuuc ahaa sharciyee. Dawladdu waxay bannaysay ka ganacsiga qaadka. Dh: bannee.

3

bannay: (fal) weel wax ku jireen madhi oo faaruqi. Bannee dhiilka aan hasha godlan ku lisnee. Dh: bannee.

4

bannay: (fal) (u ~) wax lagugu soo ganay ama lagugu soo tuuray oo aad dhan uga booddid ama uga dhaqaaqdid. Dhagaxii la igu soo tuuray baan u banneeyey. Dh: bannee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

banqay

DHAFANDHAAF

m.l la-mid: banqi.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

banqay

DHAFANDHAAF

-ga: (magac, lab, keli) geel irmaan caano badani ku jiro. Banqaygii haddii loogu galo beesha weyn jilayey.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baqaye

DHAFANDHAAF

m.l.u la-mid: baqalye.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baqaye

DHAFANDHAAF

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah haadda waaweyn ee hilibcunka ah. Dh: baqalye, baqay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baqayo

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baqaye.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

barjay

DHAFANDHAAF

(fal) cun jaad. Barjay oo ha bahaloobin. Dh: qayil, barjee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

basaay

DHAFANDHAAF

m.l Toogasho meel fog ah.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baslay

DHAFANDHAAF

(fal) si aan qorshaysnayn oo kolba meel laga bilaabayo hawl u qabo. Baslaynta jooji si fiican wax u doodndoon. Dh: baslee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Da'ayn

DHAFANDHAAF

Dating

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba'alayn

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aay

DHAFANDHAAF

f. n. mother

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

aay

DHAFANDHAAF

-ey / day: (v) [with preposition u] benefit (bene fit)-, derive advantage from something at later time

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aay

DHAFANDHAAF

(fal) wax horay loo tabcay mar danbe waxtarkiisa ku manaafacso. Erey aad hore u tidhi iyo inan aad hore u dhashay ba waa loo aayaa. Dh: ay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ba'

DHAFANDHAAF
1

(Ba'-a)

2

Dhicitaan, dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; hoog; belo; baabba'; baas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ba'

DHAFANDHAAF
1

ba'¹: m.l 1. Hoog iyo dhibaato aad u badan. 2. (e.d) Dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; baabba'.

2

ba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bi'i) 1. Hoog iyo dhibaato aad u weyn la kulmid. 2. Ka b.: xaalad leh gaajo, harraad, ciil iyo wixi lamida ka bixid. 3. Ka b.: midab, wasakh iyo wixi lamida meel ay yaalleen ka tirtirmid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ba'

DHAFANDHAAF
1

ba'¹: m.l 1. Hoog iyo dhibaato aad u badan. 2. (e.d) Dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; baabba'.

2

ba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bi'i) 1. Hoog iyo dhibaato aad u weyn la kulmid. 2. Ka b.: xaalad leh gaajo, harraad, ciil iyo wixi lamida ka bixid. 3. Ka b.: midab, wasakh iyo wixi lamida meel ay yaalleen ka tirtirmid. m.f.dh, bi'id.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ba'

DHAFANDHAAF
1

-ay | day: (v) be destroyed (dista-rooyidh) ~ baaba'

2

ba' -a: (n) 1. destruction (dis-tarak-shiri)-, havoc (haavek) widespread devastation. Ex: ba 'a ku dhacay ah; dhalka Soomaaliya.... the destruction that happened to Somalia... 2. misfortune (mis-foorjun) ~ ayaandaro, nasiibdaro —Syn: adversity, mishap, mischance

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba'

DHAFANDHAAF
1

(fal) qof xun noqo; dhaqanka iyo dadnimaduba ha kaa lumaan. Li: wanaagsanow.

2

ba': (fal) jab iyo dhibaato ha ku soo gaadho oo eedaad. Dh: bi'id, bi'is, hoog, balanbal, baaba', hankaag, belo, baas, rogmad, hiirtaanyo.

3

ba': (fal) sidii la rabay ha noqon; manfac iyo midhaha dhalin. Dh: bi'id, bi'is, xumow. Li: bax.

4

ba': (fal) khad, qoraal iyo waxii la mid ah oo meel ku yaallay, masaxan oo tirtiran. Qoraalkii meesha ka ba'ay dib ugu qora. Dh: baaba', masaxan.

5

ba' -a: (magac, lab, keli) jab iyo dhibaato. Ba' iyo hoog baa colkii helay. Dh: baas, bi'id, bi'is, baaba', hoog, balanbal, hankaag, belo, rogmad, hiirtaanyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baa

DHAFANDHAAF

Erey tixaha ulajeeddooyin gaar ah u yeela: Wiilkii baa yimid; Ladan baa timid baa?; ayaa; yaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baa

DHAFANDHAAF

qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: “Ma Cali baa yimid?” “Haa, Cali baa yimid”. la-mid: aa¹, ayaa, yaa³.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baa

DHAFANDHAAF

qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: Ma Cali baa yimid? Haa, Cali baa yimid. la-mid: aa, ayaa, yaa³.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baa

DHAFANDHAAF

class: MARKER

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

baa

DHAFANDHAAF

/baa/baas, baaing, baaed;(v) cida idaha ama wixii sida idaha u ciya.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baa

DHAFANDHAAF
1

ereycodeed lo'du samayso markay insaarixinayso ama ciyeyso. Baada lo'da ayaan hurdada kaga toosay.

2

baa: (qurub) falkaab ah oo diiradeeya magacda weedha ku jirta sida ereyada kale ee la midka ah ee 'ayaa' iyo 'waa'. Bulxan baa baabuurka leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

baa

DHAFANDHAAF
1

a: ayaa

2

de: [FOCUS MARKER] Follows the noun or pronoun it emphasizes or draws attention to

3

lx: baa

4

ps: class

5

key: baa

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Bay

DHAFANDHAAF

Khoori

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bay

DHAFANDHAAF

vl. pron. she / they,

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

bay

DHAFANDHAAF

/bey/ (n) 1. gacan (biyo badda ama meel kale ka go'a) (n) 2. faraska midabka kafeega ah leh.(n) 3. xudduud (meel ku xaddidid).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bay

DHAFANDHAAF

/bey/ (n) galang (meel maagnathy haku gohyng).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bay

DHAFANDHAAF
1

bay! (ereycodeed) lagu tusmeeyo orod fudud oo dheereeya.

2

bay-da: (magac, dhedig, keli) xammaarato maska iyo abeesada u eg oo sun leh kase yara weyn.

3

bay-ga: (magac, lab, keli) dhul ciiddiisu jilicsan tahay oo wada siman.

4

bay -ga: (magac, lab, keli) askari ama cid kale oo gaadh ah.

5

bay: (tilmaame) midab madow. Dibi bay leh oo baadiya yaa arkay. Li: caddaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

bay

DHAFANDHAAF
1

de: she / they + [FOCUS] = baa + ay

2

lx: bay

3

pd: (bey)

4

ps: focus + vpro

5

key: bay

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

bay

DHAFANDHAAF

n., jori.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

afay

DHAFANDHAAF

(fal) mindi iyo wax la mid ah af wax gooya u yeel. Intaanad wanka ku gawricin billaawaha afay. Dh: lis, siifee, soofee, afee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ahay

DHAFANDHAAF

v., sg., present habitual: I am

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ahay

DHAFANDHAAF

(v) I am. Ex: Somaali baan ahay; I am a Somali. Ameerikaan baan ahay; I am an American

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ahay

DHAFANDHAAF

(tilmaame) sidaas ayaan ku suganahay. Waxaan ahay waadiga dugsiyada, waxaan ahay waanada macallinka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ahay

DHAFANDHAAF
1

de: I am

2

lx: ahay

3

ps: v5a-1sg-prhb

4

xe: Im fine'; Ardeyga cusub baan ahay. 'I am the new student.

5

xv: Waan fiicanahay.

6

key: ahay

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ajay

DHAFANDHAAF

(fal) biyo fadhiya uskagay, biyo joogay xumee oo dhooqay. Dh: ajee.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

anay

DHAFANDHAAF

(magac'uyaal) lagu tusmeeyo qofka koowaad ee lala hadlaha ah oo keli ah. Waa 'aniga' iyo 'ayay' oo la isku daray. Waar ma anay sidaa igu leeyihiin?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Asay

DHAFANDHAAF
1

(Asay-da)

2

Dhar cad ama madow oo afadu qaadato kolka saygu ka dhinto; hangal; weer.

waa la naqliyay ✓