ba'aa

(fal) wax ba'an ka dhig; qof ama wax kale, ka dhig wax daran oo xun.

(Ba'naan-ta)

Wax ba'an ahaan.

m.f.dh eeg ba'an. la-mid: ba'naansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) bugtaan xoog ah; sakaraad iyo xaalad xun. Aabbo ba'naan ayaan kaga imid. Dh: liidasho.

de: wrongness, suffering, the experiencing of tragedy

lx: ba'naan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: ba'naan

-ha: (magac, lab, keli) qof ama xayawaan kale oo lab oo daran ama belo badan. Ba'anaha dhurwaa, baadiduu dilaa.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax la bi'iyay ahaansho (arrin). 2. Ku b.: wax, wax kale oo foolxumeeya lagu haleeley ahaansho. Tusaale: “Darbiga dhiigaa ku ba'san”.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax la bi'iyay ahaansho (arrin). 2. Ku b.: wax, wax kale oo foolxumeeya lagu haleeley ahaansho. Tusaale: Darbiga dhiigaa ku ba'san. m.f.dh, ba'sanaan.

(tilmaame) wax aan jirin oo uu raadkiisii lumay. Beer ba'san baad lagama helo. Dh: tiran, baaba'san.

ba'san: (tilmaame) dalag aan bixin. Beer ba'san baa banka ku taal.

ba'san: (tilmaame) qof dhaqankii wanaagsanaa ka lumay. Carruur ba'san baa baraha dugsiga loogu keenay.

ba'san: (tilmaame) wax meel ku qorraa oo tiran. Far ba'san bay warqaddu ku qoran tahay oo ma akhrii karo. Dh: baaba'san, masxan, tirtiran.

-ga: (magac, lab, keli) nin baanaha aad u yaqaan oo geedfadhi ah. Dh: garyaqaan.

-ga: (magac, lab, keli) geedmidhood aad u dheeraada oo dusha sarena ku yeesha caleemo balballaadhan iyo midho waaweyn oo dhexda iniinyo badan ku leh. Dh: manfafaay, canbefilfil.

m.dh 1. Qalaad. 2. B. ah: qof nacas ah.

f. n. bleating, sound of sheep ~ goat; nonsense talk

bacaac m. n. stupid person

ereycodeed lagu tilmaansado cida idaha. Bacaac badanaa laxdu! Dh: macaac.

(Bacaad-ka)

Ciid badan oo ruubad ah: ruub.

m.l Ciid badan, jilicsan, boor lahayn oo aan lagu socon karin.

m.l Ciid badan, jilicsan, boor lahayn oo aan lagu socon karin.

Dune

m. n., (mass n.): sand; types of sands

-ka: (n) dune (duune); sand dune; soft sand ~ bacad, cammuud

-ka: (magac, lab, keli) ciid badan, tuulan oo bus iyo jariir ah. Dh: bataax, burciid, niis.

de: sand; [pl] types of sands

lx: bacaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m-mass

key: bacaad

nickname-m bravos

magac loo baxsho wiil dhalashadiisa aad loogu farxay ama loo riyaaqay.

-ka: (magac, lab, keli) kaaha iyo dillaaca waaga berigiisa. Boqorkii Islaam ihi haduu belo hor rooro, waagii bakaadaba haddu biro col soofaysto, inuu badhida ceel kula dhacaa bagihii saw maaha.

(Bakaal-ka)

1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.

2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).

3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

pr. n., loc. Venus (the second planet), morning star

m. n. cataract of the eye

bakaal m. n. (adj.): strong person; robust, muscular

-ka: (n) cataract (kata raakt); an abnormality of the lens of the eye

magac loo baxsho wiil dhashay isaga oo aad u awrran.

bakaal -ka: (magac, lab, keli) bar cad oo ku taalla isha bu'deeda. Ninka isha bidix bakaalka ku leh barkinta sii. Dh: dhalaad.

bakaal -ka: (magac, lab, keli) xiddigga Suhuura ama loo yaqaan Waxaraxidhxidh. Bisha iyo Bakaal, xalay way baryeen.

bakaal: (tilmaame) qof laxaad badan; qof xoog badan. Dh: awrran. Li: mirain.

(Bakaar-ta)

Godka badarka lagu kaydiyo.

m.dh (-ro, ml.) 1. Godka badarka lagu kaydiyo. 2. Badar muddo god ku jirey. la-mid: bukaar.

m.dh (-ro, ml.) 1. Godka badarka lagu kaydiyo. 2. Badar muddo god ku jirey. la-mid: bukaar.

f. n. silo, grain-pit

-ta: (n) an underground storage for grains

(tilaame) hadhuudh bakaar noqday oo bohosha ku raagay. Hadhuudh bakaar ah buu bakhaarku naga iibiyey.

bakaar -ta: (magac, dhedig, keli) bohosha lagu kaydiyo hadhuudhka ama firileyda kale. Bakaarta hadhuudh baa ka buuxa. Dh: bohol, god.

cf: cawskeydinan

de: silo, grain-pit

lx: bakaar

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: bakaar

m.l Indha la'.

m.l Dabaqad; nooc; koox ka kooban dad ama waxyaabo kale oo ay wadaagaan astaamo u gaar ah.

m.l Dabaqad; nooc; koox ka kooban dad ama waxyaabo kale oo ay wadaagaan astaamo u gaar ah.

خارج

/banana/bananas; (n) muus (moos). e.g. Kids like to eat bananas.

Muus, moos

/banana/ (n) moos, gaas-eleeng.

s.f. - muus, moos.

m.l (-llo, m.dh) Doonyaha safarrada dhaadheer gala tan ugu weyn oo qaadi karta kun jawaan iyo ka badan. la-mid: baqaalad, baqlad.

m.l (-llo, m.dh) Doonyaha safarrada dhaadheer gala tan ugu weyn oo qaadi karta kun jawaan iyo ka badan. la-mid: baqaalad, baqlad.

(ereycodeed) lagu tusmeeyo dhawaaq dheer oo u gaar ah carruurta, waxaraha iyo waxii la mid ah. Dh: jaqaaq, waqaaq.

-ka: (magac, lab, keli) dareenka wax lagu kala garto. Dh: dareen, ogaansho, miyir.

m.dh la-mid: berked.

-ta: (magac, dhedig, keli) hog gacanta lagu qodo, kaddibna la sibidheeyo si biyaha loogu kaydsado. Baraagta biyo kuma jiraan. Dh: berkad.

m.l (-qyo, m.dh) Fadhi caajisnimo ku jirto oo in muddo ah si macnala'aan ah meel loo fadhiyo.

1. (Baraar-ka) Dhasha idaha; naylo.

2. (Baraar-ta) a) Afeef. b) (lo') geeso rogan; weji ballaaran; baaji.

baraar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Naylo waaweyn oo aan dhibaato mudanayn haddii naaska hooyada ay waayaan. 2. Meesha markabka loogu xiro borosinka.

baraar²: m.dh Neef lo' ah oo leh geeso labada dhinac u kala rogan; sheexo.

baraar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Barwaaqo, caafimaad iyo nabadgelyo ku noolaan.

f.mg1 (-ray, -rtay) Barwaaqo, caafimaad iyo nabadgelyo ku noolaan. m.f.dh baraarid.

m. n. lamb, young sheep

baraar: [feminine] n., [collective] cattle species (with twisted horns and a wide face)

baraar: v. prosper; be content

-ka: (n) lambs (laamis); the babies of sheep

baraar: -ay / tay: (v) prosper (paroos per); be fortunate or successful

(fal) eeg badhaadh.

baraar -ka: (magacwadareed) maqasha idaha ee caana nuugga ah, aan weli laga gudhan ee reer joogga ah. Baraar iduu noqdaa.

baraar -ta: (magac, dhedig, keli) hadal laga sii hordego intii hadhow eedi ka iman lahayd. Hadalka hortiiba baraar dhigtay. Dh: afeef, shuruud.

baraar -ta: (magac, dhedig, keli) sida lo'da qaarkeed geeso rogan leh iyo weji ballaadhan. Dh: baaji.

Bir baraar kore iyo mid hoose leh ee la saaro birta la xariiqayo.

m.l (-ooyin, m.l) (kiimika) Nooc kasta oo ka mid ah birdhafyada kubram-sink oo ilaa 50% tahay sink. Marka xaddiga sink la kordhiyaba, midabka birdhafku wuxuu iskula beddelaa sidan: dahabi-cas oo noqda dahabi; ilaa laga gaadho caddaan-qalimeed. Baraasyada si fudud ayaa loo sameeyaa, si wacanna way ugu adkaystaan daxalaysiga.

m.l (-ooyin, m.l) (kiim.) Nooc kasta oo ka mid ah birdhafyada kubram-sink oo ilaa 50% tahay sink. Marka xaddiga sink la kordhiyaba, midabka birdhafku wuxuu iskula beddelaa sidan: dahabi-cas oo noqda dahabi; ilaa laga gaadho caddaan-qalimeed. Baraasyada si fudud ayaa loo sameeyaa, si wacanna way ugu adkaystaan daxalaysiga.

-ga: (magac, lab, keli) xilliga reerihii duurka jiray ama xerta ahaa, la soo kor dejiyo beertii oo la goostay, si xoolaha balka loo siiyo, iyaga oo xerooyinkooda ku jira. Dh: baldaaq.

1. (Basaas-ka) Jaasuus.

2. (Basaas-ta) Dufan la is marsho kolka la waayo, abaarta iyo engegga, timaha iyo wixii la mid ah, ka muuqda.

basaas¹: m.dh (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid.

basaas¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid. m.f.dh, basaasid.

v. spy

basaas m. n. spy, scout

basaas v. get dry skin ~ hair

-ka basaasad-da: (n) [Pl. basaasyo-da] spy (ispaay); informer (infoor mar); mole (mool); undercover agent ~ jaajuus, tiftif

basaas: -ta: (n) the state of lacking the natural or normal moisture; dryness (dharaay nes)

(fal) xog cid kale, gaar ahaan cadawga, soo ururin. Soo basaas bal waxay leeyihiin. Dh: ogow, jaajuus.

basaas: (fal) dufan la'aan, timahaagu ingeeg ha noqdaan; timaha iyo jirka inta dhaashiga la mariyo ha ku cawlaato; dufan la'aani haku dhacdo. Adigana baroor bay indhuhu kula basaaseene. Dh: abaarso.

basaas-ka: (magac, lab, keli) ilaalo wax soo ogaata; qof sirdoon ah. Inaad buti iyo basaas tahay, beri hore la noo sheeg. Dh: jaasuus, jaajuus.

basaas -ta: (magac, dhedig, keli) cawllida timaha dhaashi la'aan dartii; dufan iyo dux timo aan arag. Baahi iyo basaas baa ka muuqata gabadha.

m.l Toogasho meel fog ah.

m.l (-xyo, m.dh) Ciid aad u jilicsan oo aan boor lahayn. la-mid: batuux.

m.l (-xyo, m.dh) Ciid aad u jilicsan oo aan boor lahayn. la-mid: batuux.

Sand

-a: (magac, lab, keli) ciid jilicsan oon dhagac iyo siigo midna lahayn. Daaradda bataax ku shub. Dh: niis, caddaan, tamuux.

-ka: (magac, lab, keli) qofka qaylada badan ee codka weyn.

(Baxaar-ka)

Nin webiyada aqoon dheer u leh oo la yiraahdo wuxuu u taliyaa nafleyda ku jirta siiba yaxaaska iyo kalluunka.

m.l (-rro, m.dh) Nin saaxir ah oo ku nool hilada webiyada oo loo aqoonsanyahay in uu xukumo yaxaasyada.

m.l (-rro, m.dh) Nin saaxir ah oo ku nool hilada webiyada oo loo aqoonsanyahay in uu xukumo yaxaasyada.