b.c.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
b.C.
/bii sii/ (abbr) dhalashadii Nebi Ciise ka hor (taariikhda). e.g. 1600 B.C.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
B.C.
/bii sii/ (abbr) harfy lahaku gaabiyi Before Christ, dhalyshithii naby lisy hortis. 200 B.C. means 200 years before the birth of Jesus.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Doon
1. (Doon-ka) a) Xoolaha tabarta yar oo aan ceelka gaari karin oo guryaha lagu waraabsho. b) Ciidda iyo dhoobada ceelasha dheerdheer uurkooda laga soo saaro. c) * Wixii sidaas oo kale dhulka uurkiisa hoose laga doono oo laga soo baxsho. d) Ciid sida tallatiirriyaadda u samaysan oo ceelasha dheerdheer dhinacyadooda ka abuuranta; taallo ka samaysantay waxyaalaha dhulka uurkiisa hoose laga soo baxsho oo ceelasha agtooda lagu qubo.
2. (Doon-ta) Gaadiid-badeed markabkana ka yar bedenkana ka weyn; xaryan; (ama doonni).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Duq
1. (Duq-a) ) Nin fil weyn; waayeel; oday. b) Madax, taliye. c) Gaboobey.
2. (Duq-da) a) habar. b) (cayaar) foorad, dhibic.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Feer
1. (Feer-ka) a) Sacabka oo duuban oo qof kale, dagaal ama cayaar, xoog loogu dhufto. b) Cayaar ku dhisan, labo qof oo feer isla dhaca, taniyo inta mid laga adkaado; feertan.
2. (Feer-ta) ) Lafo sida qaansada u xoodan oo lafdhabarta ku qodqotoma, xagga horena lafsakaarta, badankood madaxyada ku hayaan, middood. b) Dhinac; barbar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jaan
1. (Jaan-ka) a) Caano dhanaan; jinaw. b) Ciid dhano ah. c) (') Uuman aan la arkayn; jinni.
2. (Jaan-ta) a) Kob wareegsan. b) Cad harag ah oo qaab gaar ah leh (sida jaamaha kabaha). c) Waraaq ama wax la mid ah oo wax la qaban doono jaangooyadood ku qoran tahay. d) Cad; kar; gabal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kar
1. (Kar-ka) a) Aburka kulaylku biyaha iyo wixii la mid ah, ka soo saaro. b) Cad wax lagu karo.
2. (Kar-ta) Gabal yar oo harag ah ama xaashi adag ama wax kale oo la mid ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Karin
1. (Karin-ka) a) Raadka raridda badani u yeesho awrta kuruskeeda. b) Xiriirka buuraha duudkooda sare, meel inta kale ka gaaban.
2. (Karin-ta) a) Wax bislayn. b) Cad wax lagu karo; karmo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Mataan
1. (Mataan-ka) a) Labo ilmood oo hooyo isku kol dhashay, midkood lab. b) Labo wax oo isku mataansan, midkood.
2. (Mataan-ta) a) Labo ilmood oo hooyo isku kol dhashay midkood dheddig. b) Ceel af dhuuban oo dheer.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qun
1. Si qumman; hagaag; toos.
2. (Qun-ka) a) Labada qanjir oo kulkulucsan oo afka salkiisa labada dhinac kaga kala yaal, midkood. b) Cudurka qanjirradaas ku dhaca; majin; majinow; xoqato. c) Lugta yar, oo sabuulka sidda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Taag
1. (Taag-ga) a) Meel dhulkeedu sarreeyo; buur; kood. b) Cudur la is qaadsiiyo oo xubnuhu la togtogmaan; togtogan.
2. (Taag-ta) a) Xoog; itaal; tabar; awood, b) Karti; maaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Weer
1. (Weer-ka) Bahal dugaagga ka mid ah oo dhurwaaga u eg; dhidar. b) Cad maro ah oo cad oo madaxa lagu xirto, oo murugo weyn lagu muujinayo.
2. (Weer-ta) Ereyo taxan oo macne buuxa leh; hawraar; tix; hadal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baabbaca-caleen
m.dh (-eemo, m.l) (baayoloji) Qaybta ballaaran ee caleenta. Waxay yeelan kartaa qaabab kala duwan. Dhirta qaar ka mid ah ayaa in ka badan hal nooc oo b. c. yeesha, kuwaas oo ay ka dhacaan footoosintasiska iyo biyo saariddu.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baahi
baahi¹: m.dh 1. Dareen nafleyda ku dhaca marka ay muddo cunto moogaato; gaajo. 2. Xaalad cunto yari oo meel ka dhacda. 3. Dhibaato ay keento wax la'aantooda. Tusaale: “Biixi lacag buu baahi u qabaa”.
baahi²: f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid in ay wax u baahato badid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baarran
baarran¹: m.l (-ammo/-anno, m.dh) 1. Dhawaaq afka ka soo baxa firkad gaar ah lagu cabbirayo; hadal; afeef. 2. la-mid: baarramid.
baarran²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La b.: cid hadal la yeelasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
babacdhig
babacdhig¹: m.l la-mid: babacdhigid.
babacdhig²: f.mg1 (-gay, -gtay) U b.: cid, wax dhibaato leh oo ku soo aaddan difaacid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
badi
badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.
badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bahow
bahow¹: m.l la-mid: bahoobid.
bahow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) La b.: cid, gaashaanbuur la noqosho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bambaani
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid si naxariis iyo xushmad leh u kaalmeyn. 2. Iska b.: cid, wax ay dhibsaneyso is ka ilaalin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bar
bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: “Lacagta bar i sii”.
bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.
bar³: m.l (daawo) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal.
bar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
barki
f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid barkin dhabanka u dhigid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beelow
f.g1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Cid beel noqosho. 2. Ku b.: cid, cid kale oo ka dhaqan duwan ku darmid.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
B.A.
/bii ey/ (abbr) shahaado jaamacadeed oo lugu qaato adabka (arts) ama cilmiga bulshada. e.g. He took a B.A. in languages.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
B.S.
/bii-es/or B. Sc./ (abbr) shahaadada jaamacadda qaybta cilmiga (Bachelor of Science oo la soo gaabiyey). e.g. She has a B.S. in biology.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
B.C.E.
/bii sii ii/ (abbr) harfy lahaku gaabiyi Before Common Era, waqtighy aadighe eh ku hor.