ayo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ayo
Kuma? Kee? Tuma? Tee?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ayo
e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ayo
e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ayo
question word: who?
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ayo
who (huu) ~ kee; see [eeg] waayo?
ayo: (suffix)-. [ negative with ma or maan] used to form negative present continuous tense of some verbs with pronoun he or L. Ex: waxba maan arkayo; I am seeing nothing. Waxba maan sheegayo; I am saying nothing
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ayo
erey weydiin ah oo lagu raadinayo cidda la sheegayo ama wax samaysay. Dh: waa kuma? waa kee? waa tuma? waa tee?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kee
Kee?
Kuma? Iyama? Ayo? Yaa?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kuma
1. (ku + ma = kuma? weyddiin) Kee? Iyama? Ayo? Yaa? Kumaa? (Kumaa = kuma + ayaa).
2. (ku + ma = diiddo) waxay ka jawaabtaa weyddiinta: Ma i taqaan? Kuma aqaan; Wiilkii aqalka ma ku jiraa? Kuma jiro; Dhiisha caano ma ku shubtay? Kuma shubin; ...).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Oddoros
(Oddoros-ka)
1. Cilmi lagu ogaado ama lagu qiyaaso roobka meel durugsan ku da'aya, inta uu jiro, meesha uu ku da'ayo iyo waxyaalo kale oo hawada ku saabsan.
2. Mala'awaal; qiyaas.
3. Saadaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Raadar
* (Raadar-ka)
Aalad, duuliyeyaasha dayuuradaha iyo dhofiyeyaasha gaadiidka baddu ay wax ku arkaan, xilli kasta (gudcur ha ahaato ama roob ha da'ayo, ama ciiryaamo iyo dhedo ha jireen) wixii marinkooda ku sugan ama xaggooda u soo socda oo dhibaato keeni kara (ama raadaar).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Waayo
1. (Waayo?) Maxaayeelay; maxaawacay.
2. (waa ayo) waa ayo?; waa qofma?; waa kuma? waa tuma?
3. (Waaya-ha) a) Arrimo; xaal; sah. 6) Dhibaha adduunka; tabaalo. c) Waxyaalo loo soo joogey; goobjoog loo ahaa; xog'ogaal; wacaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aayoonayn
m.dh (kiimika) Habka soo saaridda ayoonnada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
asiidh
m.l (-dyo, m.dh) (kiimika) 1. Nooc iskudhis ah oo leh haydarojiin kuna kalafurma biyaha oona saara ayoonno togan oo haydarojiin ah. 2. Aragtida lowriboronistidh ee asiidhada iyo beysyada (1923), waxay qeexiddaa hore u ballaadhisay, in asiidhu tahay borotoo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ayodhiin
m.l (daawo) Maaddo kiimikaad oo jirku u baahanyahay qaddar yar si loo gaaro koritaan caafimaad qaba. Jirka qof weyn waxa ku jira 30 mg. oo ayodhiin ah, inta badanna rasin ku tahay qanjirka dhiiqa ee taayroodka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ayoon-taban
m.l (-nno ..., m.dh) (kiimika) Ayoon saldanab taban leh, oo sameysma marka atamyada ama molikiyuulada lagu daro elektaroonno. Marka danabsoocidda la sameynaayo, ayoonada taban waxa jiita qotinka togan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ayoon-togan
m.l (-nno ..., m.dh) (kiimika) Ayoon saldanab togan oo ka dhashay atammo ama molikuyuullo laga xayuubiyey elektaroonno. Marka danabsoociddu dhacayso, ayoon-toganayaasha waxa jiita qotinka taban.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beys
m.l (kiimika) Iskudhis sii daaya ayoonka haydarogsayl, OH- , marka uu ku jiro milanbiyood. Milannada beysyada ahi waxay leeyihiin pH ka sarreeya 7.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biraha-alkaali
m.l (kiimika) Curiyayaasha ururka 1aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Waxay dhammaantood ku leeyihiin hal elektaroon heertamarkooda ugu sarreeya. Waxay sameeyaan ayoonno togan oo xaaladdooda ogsidhayntu tahay I. Ogsaydhadoodu waxay ku milmaan biyaha si ay u sameeyaan alkaaliyo. Biraha alkali waa litiyam (li), soodiyam (Na), botaasiyam (K), rubiidiyam (Rb), susiyam (Cs) iyo faransiyam (Fr).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biriq
biriq¹: m.dh Gantaal danab ah, xoog badan, wuxuu ku dhaco dila oo ka dhasha isku dhac daruuro marka roob da'ayo. la-mid: wiriq.
biriq²: f.mg1 (-rqay, -riqday; -rqi) Iftiin yar oo muuqday dhaqso u qarsoomid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biro-dhuleed-alkaliin
m.l (kiimika) Curiyayaasha ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Inkasta oo aanay aad ugu milmin biyaha haddana waxay la sameeyaan iyo beysyo. Waxay dhamaantood ku leeyihiin laba elektaroon heertamarta ugu sarreysa. Waxay sameeyaan ayoonno togan oo xaaladdooda ogsidhayntu tahay II. Biraha ururkani waa: biriliyam (Be), magniisiyam (Mg), kaalsiyam (Ca), istorontiyam (Sr), baariyam (Ba) iyo radiyam (Ra).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biyo-fududayn
m.dh (kiimika) Ka saaridda ayoonnada kaalsiyam, magniisiyam iyo feeram; iskudhis ahaan looga saaro biyaha ay ku milanyihiin; sidaa darteedna lagu yareeyo adkaanta biyaha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
circaddaa
m.l Roob badan oo muddo dheer da'a; kolkuu roobku da'ayo oo daruuruhu iyagoo isku tirmay oo isu wada ekaaday cirka wada daboolaan oo jahooyinka la kala aqoon waayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabar-ayoon
m.l (-rro ..., m.dh) (kiimika) Xoogga isku dabridda ee u dhexeeya ayoonada ku jira iskudhis, kaas oo ayoonnadu ku samaysmaan elektaroonada hal curiye oo si dhammaystiran ugu wareegey mid kale ama xididshe.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dayaan
dayaan¹: m.l 1. Sharqan ama hugun weyn oo ka yimaada durbaan la tumayo, xoolo ama dad badan oo meel isugu yimid. 2. Cod dheer oo buuraha, daaraha, qararka iyo wixi lamida ay soo celiyaan markuu ku dhacay kaddib. la-mid: daryaan¹, diryaan¹, diyaan¹.
dayaan²: m.l (fiisikis) Noqodka hir jabaq ee dul (gebi ama buur) xoogaa innaga fog ay soo celisay, oo ka laciifsan jabaqdii asalka ahayd. Faraqa waqtiga ee ayoonka iyo jabaqda asalka ah, waxa ay muujisaa fogaanta gebiga ama buurta iyo wixi lamida.
dayaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Durbaan, dhul iyo wixi lamida sharqan, hugun weyn ka yeerid. la-mid: daryaan², diryaan², diyaan².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
deeqe
m.l (-ayaal, m.l/dh) (kiimika) Atamka, ayoonka ama molikuyuulka bixiya lammaane elektaroon marka dabar elektaroon-wadaag ahi samaysmayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aayo
1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.
2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aayo
aayo¹: m.l la-mid: aayatiin.
aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aayo
aayo¹: m.l aayatiin.
aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aayo
f. n. aunt, uncle's wife; stepmother
aayo m. n. future, destiny
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aayo
-aayaha: (n) fate (feyt); predetermined events ~ see also [eeg] aayatiin
aayo: aayada: (n) 1. stepmother (isteep maadar); the wife of one's father or uncle. 2. aunt (aanti); the sister of one's father ~ eeddo. 3. u aayo: benefit (bene fit) ~ see also [eeg] u aay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aayo
-da: (magac, dhedig, keli) carruurta hooyada dhashay ma ahee, xaaska kale ee uu aabbahood, adeerkood ama abtigood qabo.
aayo-ha: (magac, lab, keli) mustaqbal wanaagsan oo dedaal hore midhihiisa la goosto. Dh: aayatiin.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ayno
(suffix): [with negative ma plus ayno = mayno or maynu] we ... not ... with past continuous tense Ex: shaqayn mayno ; we are not working, seexan mayno; we are not sleeping
ayno2: (suffix): (with markaanu or markaynu; when we...] where we or while we ... Ex: markaanu soconayno... when we are walking. Markaynu arkayno..; when we are seeing...
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ayro
m.dh.u Hal adkaysi badan oo cad iyo caano dheeraad ah leh.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ayro
m.dh.u Hal adkaysi badan oo cad iyo caano dheeraad ah leh.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ayro
-da: (magac, dhedig, keli) hasha caanaha badan. leh ee aad u wanaagsan. Sida ayro geel baan kuu ololayaa.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ayso
(suffix)-, [with markaad or markay; when you/she...] where or while you or she / we.. Ex: markaad socanayso... when you are walking. Markay arkayso..; when she is seeing...
ayso: (suffix): do for yourself. Ex: shaqayso: work yourself. Danayso: look for your interest
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cayo
(Caya-da)
Canyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cayo
m.dh la-mid: canyo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cayo
f. n., [collective] vegetable species
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
CAYO
(Aiyo) All.Som. Portulaca oleracea L. Portulacaceae.
S Portulaca quadrifida L. Portulacaceae.
C Portulaca sp. aff. P. wightiana Wight&Arn. Portulacaceae
N,S Chenopodium murale L. Chenopodiaceae.
N,C Gynandropsis gynandra (L) Bria. Capparidaceae.
S,C Zaleya pentandra (L) Jeffrey. Aizoaceae.
N Cleome kelleriana (Schinz) Gilg&Bened. Capparidaceae.
S,C,N Vahlia somalensis Chiov. Crassulaceae.
C,N Gisekia pharnaceoides L. Aizoaceae.
N Flaveria trinervia (Spreng) Mohr. Compositae.
S Boerhavia diffusa L. Nyctaginaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cayo
-da: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geedaha xawaashka dheriga lagu sameeyo oo aad u dheecaan badan. Dh: calyo.
cayo -da: magac, dhedig, keli) geed biyood ka baxa dhulka jabadada ah iyo digada xoolaha. Cayo guri xoolo ma daaqaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cayo
a: canyo
de: vegetable sp.
lx: cayo
pd: (/da)
ps: n6-f-col
key: cayo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dayo
(Daya-da)
Dawaco; dawo (ama deyo).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dayo
dayo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Caleenta quraca, siiba intay weli qoyantahay. 2. la-mid: dawaco.
dayo²: f.g/mg3 (-yday, -yatay) 1. (f.g) Ka d.: wax meel ka raadsasho. 2. (f.g) Ka d.: wax, wax kale ka dhex xulasho. 3. (f.mg) Ku d.: qof, qof kale wax uu sameeyey ka daba samayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dayo
f.g/mg3 (-yday, -yatay) 1. (f.g) Ka d.: wax meel ka raadsasho. 2. (f.g) Ka d.: wax, wax kale ka dhex xulasho. 3. (f.mg) Ku d.: qof, qof kale wax uu sameeyey ka daba samayn. m.f.dh, dayasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dayo
f. n. jackal
dayo pron., det, pl. our [exclusive.]
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dayo
-da: (magac, dhedig, keli) xayawaan duurjoog ah oo dhogor cawlan leh eydana u eg. Naa dayo, dayo caliyeey dabkaa ba'. Dh: dacawo, dawaco.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fayo
(Faya-da)
Cudur la'aan; caafimaad; fayoobi; ladnaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fayo
m.dh Caafimad, jiro la'aan, bedqabid. la-mid: fayad.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fayo
m.dh Caafimad, jiro la'aan, bedqabid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fayo
f. n., [abstract] good health
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fayo
-da: (magac, dhedig, keli) fayoobi badnaan; caafimaad qab; cudur la'aan; faylanaan.
fayo -da: (magac, dhedig, keli) nakhas marmar isku taaga feedhaha oo xanuun la dareemo leh. Fayoy feedhaha i sii daa. Dh: fajo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
fayo
de: good health
lx: fayo
pd: (/da)
ps: n0-f-abs
key: fayo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kayo
kayo¹: mu.dhm.ly la-mid: kaayo¹.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kayo
(magacuyaal) layeele ah oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aysan ku jirin. Dh: kaayo.
kayo: (dibkabe) lahaansho oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa aynan ku jirin, aanu leenahay. Dh: kaayaga.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
rayo
-da: (magac, dhedig, keli) bukhaar hawada ku samaysma oo biyaha roobku ka soo baxaan oo marka uu da'ayo hillaac iyo onkad sameeya. Dh: daruur, fad, guulaamo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Tayo
(Taya-da)
Sifada ama tilmaanta lagu garto dhalanka ama abuurta wax kale lee yihiin oo waxyaalaha kale kaga duwan yihiin (oo badanaa kaga wanaagsan yihiin); alab; nooc; jaad; cayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tayo
tayo¹: m.dh Sifo lagu garto dhalanka ama abuurta wax kale leeyihiin oo waxyaale kale kaga duwanyihiin; nooc; jaad.
tayo²: (-tayo) dk.lh.dh Tan annagu aannu leenahay. la-mid: taayada², taayo, tayada.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
tayo
tayo¹: m.dh Sifo lagu garto dhalanka ama abuurta wax kale leeyihiin oo waxyaale kale kaga duwanyihiin; nooc; jaad.
tayo²: (-tayo) dk.lh.dh Tan annagu aannu leenahay. Tusaale: “Buugagtayada baa cusub”. la-mid: taayada².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tayo
f. n. quality, characteristic; type, kind
tayo pron., det, pl. our [exclusive.]
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
tayo
-tayada: (n) quality (ku-waaliti); goodness (guud-nes) Ex: tayo fiican; of good quality
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Tayo
Buona qualità
Good quality
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tayo
-da: (magac, dhedig, keli) heerka waxtar ee shaygu lee yahay.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
tayo
جُودَة، جَوْدَة
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xayo
m.dh Xishood.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xayo
f. n., [abstract] modesty, shyness, humility
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xayo
-da: (magac, dhedig, keli) xishood iyo asturnaan. Waligey xishookiyo, dhigi mayo xayo oo, xadhiggii dirkaygiyo, xadi maayo diintee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xayo
bw: Arabic
de: modesty, shyness, humility
initial: x
lx: xayo
pd: (/da)
ps: n0-f-abs
key: xayo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ay
1. Iyada; iyaga.
2. (Ay-da) Meel jiq ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ay
ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.
ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal.
ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.
ay⁴: mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala “iyada” ama “iyaga”. Tusaale: “Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay”, “Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ay
ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.
ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal. m.f.dh, aayid.
ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.
ay4 mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala 'iyada' ama 'iyaga'. Tusaale: Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay, Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Ay
Bush
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ay
vl. pron., -3f: she, it [feminine.]
ay vl. pron., pl. they
ay [feminine] n. forest; bushes, shrubbery
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ay
-da: (n) nowhere (nooweer); a remote or unknown place
ay: (suffix)', pronoun: she, it or they. Ex: waxay rabtaa; she wants... Waxay rabaan; they want
ay: (suffix): used to form the past tense of verbs with pronoun I or he. Ex: waan arkay; I saw. wuu aaday; he went.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ay
-da: (magac, dhedig, keli) dhul kayn ah; hawd jiq ah. Geeluba ugaasow markuu ayda miranaayo. Dh: kayn, duud, juuq. Li: ban, bannaan.
ay -da: (magacwadareed) xayawaanka dabjoogta ah ee aadamaha la nool, jaad ka mid ah. Dh: ey.
ay -ga: (magac, lab, keli) labka ayda. Dh: ey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afo
(Afa-da)
Naag la qabo; arad; oori; maranti; marwo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
afo
m.dh (-ooyin, m.l) Haweenay la qabo; oori.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
afo
m.dh (-ooyin, m.l) Haweenay la qabo; oori.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
afo
f. n. wife; woman, lady (respectful)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
afo
-afada: (n) wife (waayf) ~ xaas, oori
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
afo
-da: (magac, dhedig, keli) haweenay la qabo; naag oday leh. Dh: arad, islaan, maranti, marwo, oori, xaas. Li: oday, say, abbaanwarre. Wa: afooyin.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
afo
de: wife; woman, lady (respectful)
lx: afo
pd: (/da)
ps: n6-f
xe: arad, xaas
xv: naag, oori
key: afo
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ago
/agow/ (adv) waqti tagey; waqti ka hor. e.g. I was in Paris five years ago.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
ago
/agow/ (adv) haty ku hor, waqty ku hor, waqty taby. He left two weeks ago.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
ago
s.m. irbad, cirbad.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
ago
ad., awal or awel; long ago, beri hore; a while ago, goor dhowayd; some years ago, sanado dhowaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ajo
(Aja-da)
Biyaha meel ku raaga oo cagaarka noqda iyo cagaarka ay bixiyaan laftiisa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ajo
m.dh Biyo meel ku raagay oo midabkoodii, dhadhankoodii iyo urtoodii isbeddelay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ajo
f. n. scum on stagnant water; mildew
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ajo
-da: (magac, dhedig, keli) biyo wasakhaysan oo aan nadiif ahayn; biyo fadhiya oo midab, dhadhan iyo urba isbeddelay. Ajo oon baa ka daran.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ajo
cf: ajee
de: scum on stagnant water; mildew
lx: ajo
pd: (/da)
ps: n0-f
key: ajo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aqo
f.mg3 (-qday, -qatay) Nafley cunto iyo biyo la'aan dartood u wax yeelloobid. la-mid: caqo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aqo
v. starve to death, die of starvation
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aqo
(fal) harraad iyo gaajo u dhimo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aqo
de: starve to death, die of starvation
lx: aqo
pd: (aqday)
ps: v3b=intr
key: aqo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
awo
awo¹: m.dh.fk la-mid: aw.
awo²: f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
awo
f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid. m.f.dh, awasho.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aya
(suffix): -ing: used to form the present participle of verbs with prounon he or I. Ex: arkaya; seeing. Baraya; teaching. Socnaya; walking. Cunaya; eating, hadlaya; speaking
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ayd
(v) (suffix): you, it or she were [was] .... Ex: way caddayd; it or she was white
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
aye
/aay/ (adv) haah (haye) ; waa yahay (u woodid ama aqbalid). e.g. Aye aye captain.