ayax — Macnaha & Turjumaada

1

(Ayax-a)

2

Bahal yaryar oo baalal leh, oo tiro badan, oo si daruur la moodo isu raaca oo u duula, oo dhirta iyo beeraha baabbi'iya.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

waa la naqliyay ✓

m. n. locust; swarm of locusts

waa la naqliyay ✓

-a: (n) locust (lo-kest)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) noole yaryar oo baalal uu ku duulo leh, oo tiro badan, wuxuu isku raacaa si daruur la moodo oo u wada duulaa, dhirta iyo beerahana wuu baabi'iyaa. Ayax teg eelna reeb.

waa la naqliyay ✓

1

de: locust; swarm of locusts

2

lx: ayax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: ayax

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) ri' cad oo uu caaddaankeedu aad saafi u yahay. Ri'da aybaxa ah innoo soo lis.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayax-a)

2

Meere yar oo cirka ku sugan oo dhulka 28 maalmoodba kol ku soo meera, isaga iyo dhulka oo wada socdaana ay qorraxda, 12kii biloodba kol ku soo wareegaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

m. n. moon

waa la naqliyay ✓

name-m moon. Syn: Dayaxo

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) moon (muun) ~ bil

waa la naqliyay ✓

magaca wiil inta badan midab madaw ku dhashay oo ay hooyadii ku kabto in uu dayax nuuraya yahay ama wiil geesinimo loo rajaynayo iyo in uu sida dayaxa u caanbaxo.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) meere ka muuqda samada oo dhulka uga dhow meerayaasha intooda kale. Nuurka cadceedda ayuu ka qaataa, biyo hawo toona ma leh, nooluhuna kuma noolaan karo, meelaha hadhka ee caddeedda ka jeeddaaye waa qabow aan looba adkaysan karin, meelaha ay qorraxdu haysaana waa kulayl aan la xammili karin. Dadka taan ka doortaay, dayaxaa la wada tegay, goormaynu duullaa, soo daawannaa?

waa la naqliyay ✓

1

de: moon

2

lx: dayax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

syn: bil

6

key: dayax

waa la naqliyay ✓

قمر

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gayax-a) Kalluun badeed.

2

2. (Gayax-da) Aan sidig ahayn; xagjir.

waa la naqliyay ✓

1

gayax¹: m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

2

gayax²: m.dh 1. Mullaax mayrax ah oo naasaha geela looga xero si aan qaanku u nuugin. 2. G. ah: hal ilmihii ka dhinteen ama laga qalay oo irmaan oo igarnimo lagu maalo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] ocean fish species

2

gayax [feminine] n. milk-producing camel

3

gayax [feminine] n. tying up the udder of a camel so its young cannot suckle

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax taagan oo ad adag. Dh: qallaf.

2

gayax-a: (magac, lab, keli) qadoodi ama meel aan waxba laga sugayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Kayax-a)

2

Kalluunka badda mid kamid ah; carabi; shirshirto.

waa la naqliyay ✓

m. n. saltwater fish species

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) kalluunka badda mid ka mid ah. Dh: carabi, shirshiro. Wa: kayaxyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: saltwater fish sp.

2

lx: kayax

3

pd: (-a)

4

ps: n-m

5

key: kayax

waa la naqliyay ✓

1

(Qayax-a)

2

(badar, miro, kd.) Diirka laga qaaday; hilibka laga qaaday.

waa la naqliyay ✓

1

qayax¹: m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

2

qayax²: f.g1 (-xay, -xday; -yixi) 1. Wax diirka sare ka qaadid. 2. Laf hilib ka gurid. 3. Si wanaagsan wax u sheegid.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. shelled (nut), husked (grain, etc.)

2

qayax v. shell, husk

waa la naqliyay ✓

1

(fal) madmadowga ka saar oo arrin si fiican u caddee. Wax la qariyo ma fiicnee qayax wixii jira oo dhan. Dh: bayaani, bayaami.

2

qayax: (fal) dubka ama qolofta sare ka qaad Laanta diir oo qayax. Dh: diir.

3

qayax -a: (magac, lab, keli) dahaadhka oo laga qaado wax qarsoon. Wax walba qayaxu kuma fiicna. Dh: caddayn, faydid. Li: daboolid.

4

qayax -a: (magac, lab, keli) iniinaha dhuwanka. Dhunwanka muudso oo qayaxa ururi. Dh: laf.

waa la naqliyay ✓

1

(Sayax-a)

2

1. Qoyaanka roobku dhulka korkiisa ku reebo.

3

2. Qoyaanka gabaddanadu keento; dharab.

waa la naqliyay ✓

1

sayax¹: m.l 1. Qoyaanka gabaddanadu keento; dharab. 2. la-mid: sayaxid.

2

sayax²: m.l (-xyo, m.dh) (juqraafi) Dhammaadka fud baraf, kolka herkulku kor uga kaco barta biyuhu ku fadhiistaan, barafkuna uu biyoobo. Loolalka sare sayaxu waa dhacdo sanadeed muhimad weyn leh, oo dhaca gu' walba, waxana ku xiga milmidda barafka iyo ado-barafeedka iyo wabiyada.

3

sayax³: f.mg1 (-xay, -xday) Wax gabaddano ku qoyid.

waa la naqliyay ✓

m.l (sayaxyo, m.dh) (juqraafi) Dhammaadka fud baraf, kolka herkulku kor uga kaco barta biyuhu ku fadhiistaan, barafkuna uu biyoobo. Loolalka sare sayaxu waa dhacdo sanadeed muhimad weyn leh, oo dhaca gu' walba, waxana ku xiga milmidda barafka iyo ado-barafeedka iyo wabiyada.

waa la naqliyay ✓

Thaw

waa la naqliyay ✓

m. n. wetness caused by rain; dew

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid wax qoyan meel uu ka gaadhay. Sayax weeye sonkortu ee qaad.

2

sayax -a: (magac, lab, keli) qoyaanka roobku dhulka kaga tago, ku reebo; qoyaanka aroorta hore dhirtu iyo dooggu yeeshaan, sii ba inta aan cadceeddu soo bixin. Dh: dheel, yaxni, dharab.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhedo

2

de: wetness caused by rain; dew

3

initial: s

4

lx: sayax

5

pd: (-a)

6

ps: n0-m

7

key: sayax

waa la naqliyay ✓

1

(Dhasid-da)

2

Ugaxda koronkorrada noqon doonta, aasidda ayaxu dhulka ku aaso.

waa la naqliyay ✓

1

(Koronkorra-da)

2

Ayaxa dhashiisa aan weli duulid baran.

waa la naqliyay ✓

1

(Raanyar-ta)

2

1. Shinbiro yaryar oo sida ayaxa hadba meel ugu dega.

3

2. Goroyada dheddig oo yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Cayayaan jiriiqaaqa iyo ayaxa la bah ah oo leh madax ka weyn jirka intiisa kale iyo lix lugood oo ay labada hore dhaadheeryihiin. la-mid: ayeeyolugdheer; abooto-idabbadis.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah ayaxa oo baalal guduudan oo xardhan leh.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Ayax, ukun dhul ku aasid.

waa la naqliyay ✓

m.l Xasharaadka duula nooc ka mid ah oo ayaxa isku bahyihiin. la-mid: kabajaan, kobojaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Ayaxa dhashiisa aan weli duulid baran.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Cayayaan jiriiqaaqa iyo ayaxa la bah ah oo leh madax ka weyn jirka intiisa kale iyo lix lugood oo ay labada hore dhaadheeryihiin. la-mid: ayeeyo-lugdheer; abooto-idabbadis.

waa la naqliyay ✓

m.l Xasharaadka duula nooc ka mid ah oo ayaxa isku bahyihiin. la-mid: kabajaan, kobojaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Ayaxa dhashiisa aan weli duulid baran.

waa la naqliyay ✓

/kriket/ (n) 1. kirikidh (cayaar lugu ciyaaro banooni iyo ul oo ay ciyaaraan kaw iyo toban iyo kow iyo toban , oo dhab looga dheelo ingiriiska iyo waddamadii uu gumaysan jiray.) (n) 2. jirriqaa (jiiq-jiiqle, cayayaan ayaxa u eg).

waa la naqliyay ✓

/lowkast/ (n) ayax (cayayaan duula oo dhirta diirta).

waa la naqliyay ✓

/pest/ (n) 1. cayayaan (siiba midka beeraha sida ayaxa) 2. dhibloow (rabshoole).

waa la naqliyay ✓

1

1) 1) -(I) Cavalletta adulta, fase gregaria [In Somalia sono presenti tre specie che possono presentarsi in fase gregaria: Locusta migratoria (presenta la sola fase migratorioides), Schistocerca gregaria e Cyrthacantacris tatarica; solo le ultime due sono presenti in fase solitaria. In Somalia, there are three species that can occur in a gregarious phase: Locusta migratoria (presents only the migratorioides phase), Schistocerca gregaria and Cyrthacantacris tatarica; only the last two are present in a solitary phase.];

2

(E) Grasshopper, adult, gregarious phase;

3

(S) Ayaxa (S. g.: Aiaḥ)

4

2) -(I) Cavalletta, generico;

5

(E) Grasshopper, generic;

6

(S) KARSuur (Benadir: Sarsur; S. g.: Karsùr)

7

3) -(I) Cavalletta adulta, fase solitaria;

8

(E) Grasshopper, adult, solitary phase;

9

(S) KABUJA (S. c.: Kabuja)

waa la naqliyay ✓

Ayax

waa la naqliyay ✓

Ayax geed

waa la naqliyay ✓

s.f. - ayax.

waa la naqliyay ✓

Ayaxa/kabajaanka

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig. keli) cayayaan jiriqaaqa iyo ayaxa la bah ahooleh madax ka weyn jirka intiisa kale iyo lix lugood oo ay labada hore dhaadheer yihiin. Dh: gabro, ayeeyolugdheer, mocooyolugdheer, aboota'idabadis.

waa la naqliyay ✓

(eraycodeed) erey lagu dhawaaqo kolka xanuun la dareemo.

waa la naqliyay ✓

(suffix): -ing: used to form the present participle of verbs with prounon he or I. Ex: arkaya; seeing. Baraya; teaching. Socnaya; walking. Cunaya; eating, hadlaya; speaking

waa la naqliyay ✓

(qurub) dhiillo lagu cabbiro sida looga xumaado wax in la sameeyo ahaa oo markii ay habboonayd la taabi kari waayay. Yax aar haddaan waagaa itaal leehay waan aargoosan lahaa. Dh: ah, way, yah.

waa la naqliyay ✓

1

(Arax-da)

2

Xubin lafdhabarta ka mid ah oo dhawr ricirood iyo hilibkood ka kooban.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-raxyo /-rxaan, m.l) 1. Xiriirta lafdhabarta qaybteeda sare oo ay feeraha ishaystaan. 2. Xubin hilib ah oo ka kooban dhowr ricirood iyo cadkooda. 3. Sac, saddex da'ood ama ka badan dhalay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-raxyo /-rxaan, m.l) 1. Xiriirta lafdhabarta qaybteeda sare oo ay feeraha is- haystaan. 2. Xubin hilib ah oo ka kooban dhowr ricirood iyo cadkooda. 3. Sac, saddex da'ood ama ka badan dhalay. m.l.w, arxaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. backbone, vertebra; meat surrounding the spine

waa la naqliyay ✓

-da: (n) lumbar (lam barf the part of the back and sides between the lowest ribs and the pelvis

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg adhax.

waa la naqliyay ✓

1

a: adhax

2

de: backbone, vertebra; meat surrounding the spine

3

lx: arax

4

pd: (-da Pl: arxo (/ha), arxaan (ka))

5

ps: n3-f, n2-f

6

key: arax

waa la naqliyay ✓

1

(ayaan, ayuu, ayay, ayaad...)

2

Baa, (sida: Cali ayaa yimid - Cali baa yimid).

waa la naqliyay ✓

qr.dd la-mid: baa.

waa la naqliyay ✓

qr.dd eeg baa.

waa la naqliyay ✓

class: MARKER

waa la naqliyay ✓

(qurub) xidhiidhiya xubnaha weedha oo la macno ah 'baa'. Raxma ayaa tagtay dugsigii.

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. she ... not; they ... not

waa la naqliyay ✓

(v) she or they not ~ aayan, inayan. Ex: waxay rabtaa in ayan siin; she doesn 't want to give. Waxay go'aansadeen in ayan imaan; they decided not to come

waa la naqliyay ✓

1

a: aaney

2

de: she ... not; they ... not = ay + aan

3

lx: ayan

4

ps: vpro + neg

5

xe: The jackal decided not to return the tongue back to crocodile.

6

xv: Dawo bey goosatay in ayan yaxaas dib ugu celin.

7

key: ayan

waa la naqliyay ✓

vl. pron. she / they,

waa la naqliyay ✓

(n) (suffix) used to form the past continuous tense of verbs with prounoun I or he. Ex: wuu arkayay; he was seeing, wuu maqlayay; he was hearing, wuu soconayay; he was walking

waa la naqliyay ✓

Locust

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m very light-skinned, blond

waa la naqliyay ✓

name-f moon. Syn: Dayax

waa la naqliyay ✓

1

(Mayrax-da)

2

Dhirta daboolkeeda kore oo u dhexeeya qolofta kore iyo geedka laftiisa adag; mullaax.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) Isku jirka jillawda iyo mullaaxda. la-mid: maydhax¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) Isku jirka jillawda iyo mullaaxda. la-mid: maydhax.

waa la naqliyay ✓

f. n. tree-bark fiber used for making rope

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the inner membrane of tree bark

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jillaw jilicsan oo u dhaxaysa diirka iyo lafta laamaha geedaha oo inta la calaliyo ama la tumo xadhko iyo dufka kebdaha laga sameeyo. Hablihii mayrax bay soo diiranayaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: liil

2

de: tree-bark fiber used for making rope

3

lx: mayrax

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: mayrax

waa la naqliyay ✓

name-f aroma, fragrance

waa la naqliyay ✓

m.l (-xayaal, m.l/dh) (fiisikis) Walax ka nuugi karta biyaha atomosfiyeerka.

waa la naqliyay ✓

m.l (sayaxayaal, m.l/dh) (fiisikis) Walax ka nuugi karta biyaha atomosfiyeerka.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) orgiga aadka u weyn. Tayrax cad ma leh. Dh: qoobash.

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil kolkii uu yaraa hooyadi oohin iyo geydh ku kadeeday.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilmo yar ood dhashay jacayl darteed ku dulwareeg oo cadaw ka ilaali. Curadkaaga ku dul wayrax.

2

wayrax -a: (magac, lab, keli) dagaalka ay xayawaanka dhalaayi dhashooda ku difaacaan iyagoo jacaylka ay u qabaan muujinaya. Saca wayraxa ka daa yuun ku diline.

waa la naqliyay ✓

1

(Yaxyax-a)

2

Xishood; sheex; xil ka baq.

waa la naqliyay ✓

1

yaxyax¹: m.l 1. Xishood; sheex; xil ka bax. 2. la-mid: yaxyaxid.

2

yaxyax²: f.mg1 (-xay, -xday) Qof ceeb weyn dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

yaxyax¹: m.l Xishood; sheex; xil ka bax.

2

yaxyax²: f.mg1 (-xay, -xday) Qof ceeb weyn dareemid. m.f.dh, yaxyaxid.

waa la naqliyay ✓