ayaanli'i

m.dh Maalin wakhti gaar ah lagu magacaabay. Tusaale: “Maalin gaar ah”, “Sannad gaar ah”.

-da: (magac, dhedig, keli) qalbila'aan aan waxba la kasin. Baraadli'idu waataa ku tidhi boob hantida reerka. Dh: maaanli'i.

m.l Nin nasiib wacan leh.

m.l Nin nasiib wacan leh.

name-m luck, fate, good fortune. Syn: Cawaale

magac loo baxsho wiil dhalashadiisa halis badani wehelisay oo dhimasho looga baqay ama la filayo inay noqoto nasiib iyo bishaaro fiican.

-ga: (magac, lab, keli) eeg ayaansasho.

(fal) xad adoon waxba ka tegeyn.

-a: (magac, lab, keli) hadal cataw ah calaacal.

-da: (magac, dhedig, keli) qof aan la af garanayn. Afaanlagi oodda soo jiid.

m.dh la-mid: aqoonla'aan.

-da: (magac, dhedig, keli) cilmi la'aan; jaahilnimo; aqoon la'aan.

aqoonli'i-da: (magac, dhedig, keli) kasmaddarro; caqli xumo.

m.dh la-mid: ayaanxumaan.

-da: (magac, dhedig, keli) nasiibdarro.

m.dh Xaaladda uu ku suganyahay qof aan naasiib wanaagsan lahayn. la-mid: ayaanla'aansho, ayaanli'i.

-ta: (magac, dhedig, keli) nasiibxumo; aayaxumo.

-da: (magac, dhedig, keli) hoodobadni; nasiibbadni.

m.dh la-mid: ayaandarnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) nasiibxumi iyo ayaandarnaan.

m.l Nin aan nasiib wacan lahayn.

-ha: (magac, lab, keli) qofka aadka u nasiib daran.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: garangari.

-da: (magac, dhedig, keli) deddejis la'aan; karkabad la'aan.

m.dh (-iyaal, m.l/dh) A. ah: haan duug ah oo biyaha sii daysa; boos.

m.l (-yiin, m.dh) Qof naftiisa keliya wax la raba.

m.l (-yiin, m.dh) Qof naftiisa keliya wax la raba.

m. n. (adj.): selfish ~ egocentric person; subversive

-ga: (n) self-centered person; selfish preson ~danayste

-ga: (magac, lab, keli) qofka ay naftiisu cajabiso oo wax walba la jecel.

anaani -ga: (magac, lab, keli) qof lab oo mar walba naftiisa oo keli ah wax la doona.

bw: Arabic

de: selfish ~ egocentric person; [atr.] subversive

lx: anaani

pd: (-ga Pl: anaaniyiin (ta))

ps: n8-m

key: anaani

(Agaalli-da)

(xiddigo) nuguushi.

m.dh Nuguushi (xiddigo).

f. n., [collective] name of a star constellation

-da: (magac, dhedig, keli) xiddigaha burjiga qaar ka mid ah.

agaalli-da: (magac, dhedig, keli) xiliga xiddigaha burjiga qaar ka mid ah la arko. Agaalli buu Axmad dhashay. Dh: nuguushi.

de: name of a star constellation

lx: agaalli

pd: (-da)

ps: n-f-col

key: agaalli

s.f. - falanqayn(ta), lafagur, baarid(da).

(Awaalid-da)

Filid; malayn; sugid; saadin.

m.dh la-mid: aawil¹, aawilid, awaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax saadin; wax saadaalin.

de: I + [FOCUS] = ayaa + aan

hm: 1

lx: ayaan

ps: focus + vpro

xe: I want this one.

xv: baan

key: ayaan_1

de: day; day time

hm: 3

lx: ayaan

pd: (-ta)

ps: n1-f-time

xe: Arabic

xv: maalin

key: ayaan_3

de: luck, fate, good fortune

hm: 4

lx: ayaan

pd: (-ka)

ps: n0-m-abs

syn: cawo, nasiib

key: ayaan_4

vl. pron. we [excl.],

(n) we would

a: baannu

de: we [excl] + [FOCUS] = ayaa + annu

lx: ayaannu

ps: focus + vpro

key: ayaannu

f.mg3 (-saday, -satay) Qof, ayaan yeelasho.

(fal) wax ku nasiibso.

(fal) wax hore u jirey tirtir; cagta mari. Baabi'i raadka yaan la arkine. Dh: masax, tirtir.

(fal) labo ama in ka badan oo ay dacwo dhex taal, u garqaad oo baanahooga ka dhegeyso Dh: garransii.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax bayaan ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax bayaan ka dhigid. m.f.dh, bayaanin.

v. clarify, define, make explicit, explain; state something

-yey say: (v) make clear or easier to understand; clarify (kalaara faay); elucidate (i-luu si dheey) ~ faahfaahi, caddee, jilci

(fal) si cad oo aan madmadaw lahayn wax u sheeg. Dadka hadalka u bayaani. Dh: bayaami, qeex.

de: clarify, define, make explicit, explain; state s.t.

lx: bayaani

pd: (bayaaniyey)

ps: v2a=tr

key: bayaani

f.g2 (-iyay, -isay) Wax muujin; wax kor u soo bixin.

Qofka mad'habta Maalikiyada haysta; Maalikiyadu waxay kamid tahay afarta mad'habood oo waaweyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Maalik (93-179 Hijri | 715-795 Miilaadi).

maaliki¹: m.l (dii.) Qofka mad'habta maalikiyada haysta; maalikiyadu waxay ka midtahay afarta mad'habood oo waa weyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Maalik (715-795 M.).

maaliki²: m.dh (dii.) Afarta mad-habood oo waaweyn ee diinta Islaanka mid ka mid ah.

maaliki¹: m.l (dii.) Qofka mad'habta maalikiyada haysta; maalikiyadu waxay ka midtahay afarta mad'habood oo waa weyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Maalik (715-795 M.).

maaliki²: m.dh (dii.) Afarta mad-habood oo waaweyn ee diinta Islaanka mid ka mid ah.

m. n. adherant of the Maliki school of Islamic law ~ jurisprudence

-da: (magac, dhedig. keli) afarta mad-habood oo waaweyn ee diinta Islaanka mid ka mid ah.

Maaliki-ga: (magac, lab, keli) qof mad habta maalikiyada haysta.

bw: Arabic

cf: Mad-hab, Shaafici, Xanafi, Xanbali

de: adherant of the Maliki school of Islamic law ~ jurisprudence

lx: Maaliki

pd: (-ga)

ps: n-m

key: Maaliki

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh maan gaaban. Maanlaay haddaad iga warhayso waan mabsuudi lahaa.

(fal) doog iyo daaqba ka dhammee. Xaalifi beerta adigu. Dh: xaalufi, aabaaree. Li: barwaagee.

v., [compound] surprise, amaze

de: surprise, amaze

initial: y

lx: yaabsii

pd: (yaabsiiyey)

ps: v2a=cmp

key: yaabsii

-da: (magac, dhedig, keli) meel aan guurguurid lahayn ku sugnaan. Dh: aallid, yaalliin, yaallis.

m.l Oollin.

-ga: (magac, lab, keli) meel degganaansho. Dh: oollin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqdhaqaaq la'aan meel iska oollid. Dh: oollis, aallis, taallis, aallid.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: abaadi.

v., neg., opt. form: may [someone.] not be ...

de: may [someone] not be ...

lx: ahaannin

ps: v5a-neg-opt

xe: May we not be his enemies!

xv: Cadowgiisa yaannu ahaannin!

key: ahaannin

(Anaakici-da)

(anaa kici) col yar oo si gaar ah u laylyan oo cadowga lala dagaallama hayo dhulkiisa lagu sii dhex daayo; wuxuu ka kooban yahay, dad aan la khasbine, iyagu raalli ku ah.

m.dh Koox ciidan ah oo si gaar ah u tababbaran oo cadow lala dagaallamayo dhulkiisa loo diro si uu u fadqalalleeyo.

m.dh Koox ciidan ah oo si gaar ah u tababbaran oo cadow lala dagaallamayo dhulkiisa loo diro si uu u fadqalalleeyo.

f. n. raiding party, commando

-da: (magacwadareed) col yar oo naftoodhurayaal ah oo si gaar ah u laylyan oo cadawga lala dagaallamayo dhulkiisa lagu sii dhexdaayo oo gudihiisa ka hawlgala. Anaakicida ayaa dagaalka laga horraysiiyaa.

de: raiding party, commando

lx: anaakici

pd: (-da)

ps: n-f

key: anaakici

-da: (magac, dhedig, keli) wax yar ama kooban, meelo kala duwan ka soo ururin; dhulka xaabxaabid. Anaanfidddaan ka arkaayoo arigu ma dhergin. Dh: anaanufid.

m.dh Wax la jeclaysiga qof naftiisa keliya wax la rabo. la-mid: anaaninnimo.

m.dh Wax la jeclaysiga qof naftiisa keliya wax la rabo. la-mid: anaaninnimo.

-da: (magac, dhedig, keli) qofka oo wax walba isagu sheegta. Anaaniyo daaya, anaa idhi daaya, dadkoo idil sheega. Dh: anaaninnimo.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Qof aan nasiib wacan lahayn ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Qof aan nasiib wacan lahayn ahaansho. m.f.dh, ayaanxumaan.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax ciribtirid. 2. Raad, calaamad iyo wixi lamida oo meel ku yaal tirtirid. Tusaale: “Rooble ayaa wixii sabuuradda ku qornaa baabbi'iyay”. 3. Sharci burin. 4. Sharaf awood iyo wixi lamida ee qof leeyahay waxyeeleyn.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax ciribtirid. 2. Raad, calaamad iyo wixi lamida oo meel ku yaal tirtirid. Tusaale: Rooble ayaa wixii sabuuradda ku qornaa baabbi'iyay. 3. Sharci burin. 4. Sharaf awood iyo wixi lamida ee qof leeyahay waxyeeleyn. m.f.dh, baabbi'in.

v. remove, erase, eliminate, eradicate

-yey / say: (v) eliminate (ilimineeyt), eradicate (i-raadi-keeyt); decimate (dhe-simeeyt); destroy (dis-trooy) ~ baabi'i, tirtir. Ex: baabbi'i dhammaan mucaaradka siyaasiga; eliminate all political opposition. Syn:, liquidate, purge, corrode

(fal) wax jira tirtir oo wax masaxan ka dhig. Qoraalku waa foolxun yahaye baabi'i, Dh: tirtir, masax.

de: remove, erase, eliminate, eradicate Alt sp: baabi'i

lx: baabbi'i

pd: (baabbi'iyey)

ps: v2a=tr

key: baabbi'i

m.f.dh eeg bayaani.

-ta: (magac, dhedig, keli) si cad oo aan madmadaw lahayn wax u sheegid. Runtu bayaaninta ayay ku fiican tahay.

m.dh la-mid: diinla'aan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg diinla'aan.

-da: (magac, dhedig, keli) habila'aan iyo laabla'aan. Dh: qalbi'la'aan.

(fal) xoolo iyo wixii la mid ah, wada raac; gaar u raac.

wadaali: (fal) is dhaafi adoo dad kale la qabanaya. Wadaali oo dibadda innoo dhaafi.

v., pl., , present habitual: they are / it [col.] is (located in a place)

yaalliin: v., pl., , neg., present habitual: there are no [pl.] / there is no [col.] there