axan — Macnaha & Turjumaada

1

(Axan-ka)

2

Xoolaha ama cunnada loo bixiyo qofka dhinta oo loogu duceeyo; fiddow.

waa la naqliyay ✓

1

axan¹: m.l Xoolo la qalo ama cunto kale oo loogu duceeyo qof markaa dhintay.

2

axan²: f.g1 (-xmay, -xantay; -xmi) Xoolo la qalo ama cunto kale cid markaa dhimatay raacin.

waa la naqliyay ✓

m.l Xoolo la qalo ama cunto kale oo loogu duceeyo qof markaa dhintay.

waa la naqliyay ✓

m. n. funeral banquet (food ~ money given to the poor to pray for a deceased person)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) funeral feast; religious feast commemorating deceased person

waa la naqliyay ✓

1

magta dhagarta lagu baxsho, shan iyo toban halaad oo gaar u tilmaaman oo loo geeyo xigtada qofka lagu dhagaroobay.

2

axan-ka: (magac, lab, keli) xoolaha ama cunnada loo bixiyo qofka dhinta oo loogu duceeyo; xoolaha qof geeriyooday aaskiisa lagu dul cuno. Dh: fidde, fiddow, xabaalqod.

waa la naqliyay ✓

1

cf: fidde

2

de: funeral banquet (food ~ money given to the poor to pray for a deceased person)

3

lx: axan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: axan

waa la naqliyay ✓

1

alxan¹: m.l 1. Macdan si sahlan dabku u dhalaaliyo oo wax lagu kabi karo. 2. la-mid: alxamid.

2

alxan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Bir iyo wixi lamida alxan ku kabid.

waa la naqliyay ✓

1

alxan¹: m.l 1. Macdan si sahlan dabku u dhalaaliyo oo wax lagu kabi karo. 2. la-mid: alxamid.

2

alxan²: f.g1 (alxamay, alxantay; alxami) Bir iyo wixi lamida alxan ku kabid. m.f.dh, alxamid.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): welding, solder

waa la naqliyay ✓

-alxamay /alxantay: (v) weld (weeldh); solder (soodher); braze (bareyz) —alxan -ka: (n) welding (weelding)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isku dhadhab; isku dhalaali; laxaamadee. Baabuurkan baa naga jabee, noo alxan.

2

alxan -ka: (magac, lab, keli) isku dhejinta labo birood, isku dhabdhabka biraha; isku qayacaynta iyo isku dhalaalinta biraha.

waa la naqliyay ✓

1

de: welding, solder

2

lx: alxan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-mass

5

syn: laxaamad

6

key: alxan

waa la naqliyay ✓

1

(Arxan-ka)

2

Naxariis; raxmad; turaal; jimic.

waa la naqliyay ✓

1

arxan¹: m.l/dh la-mid: arax (1).

2

arxan²: m.l 1. Waxtar weyn oo cid dhibaateysan loo geysto.2. Dad xigtanimo ka dhexeysa; ehel.

3

arxan³: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) U a.: cidcdhibaateysan waxtar weyn u gelid.

waa la naqliyay ✓

1

arxan¹: m.l 1. Waxtar weyn oo cid dhibaateysan loo geysto.2. Dad xigtanimo ka dhexeysa; ehel.

2

arxan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) U a.: cid dhibaateysan waxtar weyn u gelid. m,f,dh, arxamid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. mercy, compassion, pity, sympathy

2

arxan v. be kind to, feel sorry for, pity

waa la naqliyay ✓

(v) give assistance to; aid (eeydh); help (heelp). Ex: u arxan masaakiinta; help the needy

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, dhedig, keli) naxariista qof cid kale u qabo.

2

arxan: (fal) jimic u gal; u tudh; u naxariiso. Arxan oo xoolaha usha ka daa.

3

arxan -ka: (magac, lab, keli) naxariis iyo tudhaal.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: axaran.

waa la naqliyay ✓

Wax bixin badan; deeqsi ah.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax deeq badan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] generous

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) liberal in giving, sharing. Ex: Ilaah baa faxan; God is generous

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof wax bixinta ku fiican; qof deeqsi ah. Dh: kariim, deeqsi. Li: bakhayl.

waa la naqliyay ✓

1

de: generous

2

lx: faxan

3

ps: adj-der

4

key: faxan

waa la naqliyay ✓

m.l Iswaafajinta ereyada iyo muusigga (hees).

waa la naqliyay ✓

m.l Iswaafajinta ereyada iyo muusigga (hees).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) melody (meladi)-, tune (tuun) ~ codayn-ta, luuq-a

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) codka iyo ku luuqaynta loo sameeyo midhaha hees la qoray. Dh: lixin.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh M. ah: neef ishkin ah, aad u buuran oo aan dhalin.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh M. ah: neef ishkin ah, aad u buuran oo aan dhalin.

waa la naqliyay ✓

1

(I) Vacca infeconda;

2

(E) Unfertile Cow

3

(S) Maxan (A. G.: Maḥàn)

waa la naqliyay ✓

1

(Qaxan-ka)

2

Dhuxul shidan ama shidmaysa oo aan olol lahayn, oo la kulaalo.

waa la naqliyay ✓

1

qaxan¹: m.l 1. Q. ah: dhuxul shidan oo aan dambas dusha ka fuulin. 2. la-mid: qaxmid.

2

qaxan²: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) Dhuxul, wax shidmay noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) Dhuxul, wax shidmay noqosho. m.f.dh, qaxmid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] glowing charcoal

2

qaxan [inchoative] v. be ignited, be glowing (charcoal); get burned

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid la qaxiyay oo dalandool ku jira.

2

qaxan -ka: (magac, lab, keli) dhuxul shidan oon olol lahayn oo la kulaalo. Qaxanka foox ku rid. Dh: dhamac.

waa la naqliyay ✓

1

(Raxan-ta)

2

(ugaar, dugaag, kd.) in wada socota oo aan kala harin.

waa la naqliyay ✓

1

raxan¹: m.l Hanti. “Reer iyo r. ma leh”; xoolo la dhaqdo.

2

raxan²: m.dh.u Koox dugaag ama ugaar ah oo wada socoda.

waa la naqliyay ✓

1

raxan¹: m.l Hanti. Reer iyo r. ma leh; xoolo la dhaqdo.

2

raxan²: m.dh.u Koox dugaag ama ugaar ah oo wada socoda.

waa la naqliyay ✓

f. n. herd, flock

waa la naqliyay ✓

(Rahan) C Indigofera schimperi Jaub. & Spach. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) herd (heerdh); flock (falook) drove (dharoov); brood (buruudh) ~ xayn

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) agabka muurka la saaro ama lagu sido. Awrka raxanka ka fur. Dh: rar.

2

raxan -ka: (magac, lab, keli) geedgaab caleen udgoon leh oo Jimcaha masaajiidda la dhigo lo'duna daaqdo. Dh: riidho.

3

raxan -ta: (magacwadareed) wax isku nooc ah oo wadajir u socda ama u nool sida maroodiga. Dh: raabo, horin, koox, guruub, xayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: herd, flock

2

lx: raxan

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: raxan

waa la naqliyay ✓

1

1. Qaladka laga saaray; la saxay.

2

2. (Saxan-ka) Weel dhoobo ama macdan ama wax kale ah oo fidsan ama gudo leh oo cunnada lagu gurto; xeero; (ama sixni).

waa la naqliyay ✓

1

saxan¹: m.l (-nno/suxuun, m.dh) 1. Weel dhoob ama macdan iyo wixi lamida ka samaysan oo yara godan cuntadana lagu cuno. 2. Shay yar, fidsan, wareegsan oo heeso iyo wixi lamida ku duubanyihiin. la-mid: sixni.

2

saxan²: m.l (jooloji) Bedka guud ee biyo shubka u ah webi iyo laagihiis.

3

saxan³: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax la saxay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

saxan¹: m.l (-nno/suxuun, m.dh) 1. Weel dhoob ama macdan iyo wixi lamida ka samaysan oo yara godan cuntadana lagu cuno. 2. Shay yar, fidsan, wareegsan oo heeso iyo wixi lamida ku duubanyihiin. la-mid: sixni.

2

saxan²: m.l (jool.) Bedka guud ee biyo shubka u ah webi iyo laagihiis.

3

saxan³: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax la saxay ahaansho. m.f.dh, saxnaan.

waa la naqliyay ✓

Basin

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] corrected

2

saxan Common N. plate, dish, disk; phonograph record, compact disk

waa la naqliyay ✓

name-f correct. Syn: Qaladla

waa la naqliyay ✓

1

-saxnaa saxnayd: (adj) proofed (puruufidh); corrected (ko-raktidh); improved (im-puruu-vidh) Ex: nuqul saxan; corrected copy

2

saxan -ka: (n) [plural suxuun -ta] plate (paleeyt); disc (diski); also disk ~ sixni, saxni

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh aan qalad iyo nuqsaan lahayn oo dhinac kasta ka wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aan khalad ku jirin; dhab ah; la saxay; qaladkii laga saaray. Dh: toosan, sugan.

2

saxan -ka: (magac, lab, keli) weel dhoobo ama macdan ama wax kale ah oo fidsan ama godan oo cuntada lagu gurto. Dh: sixni, bileydh.

waa la naqliyay ✓

صَحْن

waa la naqliyay ✓

Xiriira ama isdabajooga sida iniinaha kuusha ama tusbaxa, kd., oo dun lagu guray.

waa la naqliyay ✓

1

taxan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) 1. Wax iniino ah oo dhexda ka daloola oo dun la iskula xiriiriyay noqosho. 2. Tiro wax siday isugu xigeen isu daba yaal noqosho. la-mid: tixan¹.

2

taxan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) 1. Wax iniino ah oo dhexda ka daloola, wax dun la iskula xiriiriyey ahaansho. 2. Tiro wax sidey isugu xigeen isu daba yaal ahaansho. la-mid: tixan².

waa la naqliyay ✓

1

taxan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) 1. Wax iniino ah oo dhexda ka daloola oo dun la iskula xiriiriyay noqosho. 2. Tiro wax siday isugu xigeen isu daba yaal noqosho. m.f.dh, taxmid. la-mid: tixan.

2

taxan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) 1. Wax iniino ah oo dhexda ka daloola, wax dun la iskula xiriiriyey ahaansho. 2. Tiro wax sidey isugu xigeen isu daba yaal ahaansho. m.f.dh, taxnaan. la-mid: tixan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] threaded (on a string), arranged, aligned, straightened

waa la naqliyay ✓

-taxnaa taxnayd: (adj) connected or linked in a series or chain; strung together; interconnected together; concatenated (kon-kaat-neeyidht)

waa la naqliyay ✓

1

Elencato

2

Listed

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax xidhiidha ama isdabajjooga sida iniinaha kuusha ama tusbaxa, iyo wixii la mid ah, oo dun lagu guray. Dh: xidhiidhsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: threaded (on a string), arranged, aligned, straightened

2

initial: t

3

lx: taxan

4

nt: taxan (taxmay) [v1=inch]

5

pd: (taxnaa)

6

ps: adj-der

7

key: taxan

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hawl-ka) a) Hawshii la qabto, abaalgudka layska siiyo ama laga qaato. b) Axan, agas, iyo wixii kaloo la mid ah, oo dhimashada lug ku leh.

2

2. (Haw-sha) Farsamo kasta oo la qabto; waxqabasho dhib iyo daal leh; xoogsi; shaqo; shiidaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Tacsi-da)

2

1. Wax afka laga yiraahdo ama addinka laga qabto oo qof geeriyi ku timid, loogu laab qaboojiyo.

3

2. Qofka dhintay waxa la raacsho ama darti loo sameeyo (Quraan, duco, Allabbari, axan, agas; ...).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg axan².

waa la naqliyay ✓

1

duug¹: m.l Wax muddo badan lagu dhaqmayey.

2

duug²: m.l (taar.) (qadiim) Waxay tilmaamaysa waayadii hore, xilliyadii Masaaridii hore, Giriiga, iyo Roomaanka.

3

duug³: m.dh 1. Xoolaha la qalo marka qof dhinto; axan; qoriqaad. 2. la-mid: duugid.

4

duug⁴: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax xabaalid. 2. Qof muruqyadu xanuunayaan u daliigid. 3. Harag iyo wixi lamida jilcin. 4. Geellisid.

waa la naqliyay ✓

1

duug¹: m.l Wax muddo badan lagu dhaqmayey.

2

duug²: m.l (taar.) (qadiim) Waxay tilmaamaysa waayadii hore, xilliyadii Masaaridii hore, Giriiga, iyo Roomaanka.

3

duug³: m.dh Xoolaha la qalo marka qof dhinto; axan; qoriqaad.

4

duug⁴: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax xabaalid. 2. Qof muruqyadu xanuunayaan u daliigid. 3. Harag iyo wixi lamida jilcin. 4. Geellisid. m.f.dh, duugid.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu dhawaaqo marka la muujinayo fajac iyo yaab. Agas! aar muxuu yidhi!

2

agas -ka: (magac, lab, keli) Quraanka iyo werdiga loo akhriyo qof dhintey. U akhriya agas ragii uu waraabuhu abxadey.

3

agas-ka: (magac, lab, keli) cunto la raacsho qofka dhinta oo lagu cuno xabaasha dusheeda. Agas badan baa xabaasha la dul keenay. Dh: qori'qaad, axan.

4

agas -ka: (magac, lab, keli) geerida iyo dhimashada lafteeda.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) duco iyo quraan dadka dhintay loo baxsho.

2

fidde-ha: (magac, lab, keli) cunto sadaqad iyo duco loo niyoodo oo qof dhintay loo bixiyo. Dh: axan.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof geeriyooday, axan iyo sadaqad raaci.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof geeriyooday, axan iyo sadaqad raacin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xoolaha la qalo iyo Allebariga loo sameeyo qofka geeriyooday. Dh: fidde, axan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) axanka iyo wixii kale oo la mid ah oo dhimashada iyo aaska la xidhiidha.

2

hawl-sha: (magac, dhedig keli) shaqo kaste oo manfac laga sugayo. Dh: shaqo. Wa: hawlo.

3

hawl-sha: (magac, dhedig, keli) xanuun ragga iyo libaaxa dhabarka xanuuniya oo qurjeenka loo cuno. Odayga hawl baa haysa.

4

hawl-sha: (magac, dhedig, keli) dhibaato iyo rafaad. Dh: tacab.

waa la naqliyay ✓

awr hayin ah oo shan iyo tobanka neef ee axanka magta ah la raaciyo oo ka mid ah hantida guudka leh een ammaano dumar galin Awrka ma cabaade waa hormuudka xoolaha axanka. Dh: hayin, caanamadaadshe Li: layli.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) afaaf furan wax ku awd. Irridda kac ood.

2

ood: (fal) meel bannaanayd, ood ku meeri oo meel daloosha u diid; dhacan ama xas ku meeri. Reerka waraabaha ka ood.

3

ood -da: (magac, dhedig, keli) laamo qoyaanka lagaga soo jaro dhirta qoddaxleyda ah oo deyr laga dhigto ama meel lagu awdo gaar ahaan xerada xool xoolaha iyo wixii la mid ah. Ood qaadiddeeda iyo jiididdeeduba waa isla guri geyn.

4

ood-ka: (magac, lab, keli) magac xeer oo ah xoolaha magta lagu bixiyo ee axanka ka dambeeya. Oodka waxa qaata tolka axankana qoski laga dhintay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo la raaciyo qof dhinta oo loogu duceeyo; xoolaha qofka geeriyooday aaskiisa lagu dul cuno. Dh: axan, fidde, xabaalqod.

2

rafiso -da: (magac, dhedig, keli) xoolaha la soo hor marsho ee dhagarta laga bixiyo; xoolo mag ah qaybta u horraysa ee la bixiyo. Afar halaad oo rafiso ah bay bixisay qoladii ninka dishay. Dh: jifo.

waa la naqliyay ✓

magta dhagarta lagu baxsho, hal geel ah oo irmaan oo nirig wadata oo shan iyo tobanka halaad ee axanka ka mid ah, nirigteeda na la yidhaa Maraq, lana siiyo xigtada. Nirigta ay hashu wadato, boqolka dhiigga kuma tirsana.

waa la naqliyay ✓

1

magta dhagarta lagu baxsho, magaca sac weyl wata oo xoolaha axanka ka mid ah, la siiyo na qoyskii qofka lagu dhagaroobay.

2

seexis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg seexin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: axan

2

de: funeral prayers

3

lx: fidde

4

pd: (/ha)

5

ps: n6-m-col

6

key: fidde

waa la naqliyay ✓

1

cf: axan, duug, fidde

2

de: funeral

3

hm: 4

4

lx: hawl

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m

7

key: hawl_4

waa la naqliyay ✓

n., axan, -ki.

waa la naqliyay ✓

n., hadiyad, -di, siin, -ti; gift by will, axan, -ki; first gift before the marriage, gabaati, -gi; the second gift, yarad, -ki.

waa la naqliyay ✓

(Aniga; aan; i; ii - annaga; innaga; aannu; na; noo) qofka hadla haya ama wax qora haya.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale: 'Meel aan ku nasto ayaan doonayaa' 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale: 'Miyaan fadhigii la qaban?', 'Yaan lacag la siin!', 'Wiilka aan imaanini waa Cali'. la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale "Meel aan ku nasto ayaan doonayaa" 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale "Miyaan fadhigii la qaban?", "Yaan lacag la siin!", "Wiilka aan imaanini waa Cali". la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

1

aan: (pronoun) 1. me (mii); I (aay); us (aas); we (wii) used the speaking or writing person or persons ~ aannu. Ex: aan wax kuu sheego; let me tell something. 2. (clause pronoun) may I..., can I or let me ~ an. Ex: aan tago; let me go. Buuggaan aan qaato? can I take this book? Biyahaan aan cabbo? may I drink this water?

2

aan (suffix) I.. to the.. Ex: baankaan aadayaa; I am going to the bank

3

aan: (adverb) 1. used to express negation; not (nat); im-; in-; un-; il- Ex: aan faraxsanayn; unhappy. 2. suffix: (gadaalgale) -less: without; lacking. Ex: eedla'aan: blameless 3. -ness or -ment suffix: (gadaalgale) state; quality; condition; or degree of nouns derived from adjectives. Ex: aasnaan -ta; the state of being buried

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) tilmaamaya qofka koowaad ee hadlaha ah. Waxa aan ahay macallin, buug aan doonayay ayaan helay.

2

aan: (qurub) xidhiidhiye loo adeegsado diidmada. Dh: an, anan, aanan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xan-ta)

2

Qof maqan oo wax xun oo hadduu joogo aan lagula dhaceen, laga sheego.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Xumo ka sheegidda qof maqan (xumo laga sheego).

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Xumo ka sheegidda qof maqan (xumo laga sheego).

waa la naqliyay ✓

f. n. slander, calumny; gossip, back-biting

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) gossip (gaa-sap)-, talebearing (teeyl-beer-ing)-, backbiting (baak-baayting) ~ xamasho

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhalliil iyo ceebo qof aan ku maqlayn laga sheego.

waa la naqliyay ✓

1

de: slander, calumny; gossip, back-biting

2

initial: x

3

lx: xan

4

pd: (-ta Pl: xanan (ka))

5

ps: n4-f

6

key: xan

waa la naqliyay ✓

غيبَهُ

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Libaaxa tan dheddig; gool. 2. Ugaarta ama dugaagga intooda laayaanka ah. 3. Koox libaaxyo ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Libaaxa tan dheddig; gool. 2. Ugaarta ama dugaagga intooda laayaanka ah. 3. Koox libaaxyo ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) libaaxa tiisa dhedig. Dh: gool.

2

adan-ta: (magacwadareed) koox libaaxyo ah; tiro libaaxyo ah oo saddex ka badan.

3

adan -ta: (magacwadareed) dugaagga intooda laayaanka ah oo wax disha.

waa la naqliyay ✓