ax — Macnaha & Turjumaada

e.d Cod lagu muujiyo xannuunka ama xaqiraad.

waa la naqliyay ✓

/aks/ (n) misaar (faas).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Axad-da) Maalinta koowaad oo toddobaadka: Sabtida iyo Isniinta bay u dhexaysaa.

2

2. (Axad-ka) qof; ruux.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Axal-ka) Xilli u dhexeeya ximirka iyo xayska.

2

2. (Axa-sha) Xab is-haysta oo adag.

waa la naqliyay ✓

1

(Axan-ka)

2

Xoolaha ama cunnada loo bixiyo qofka dhinta oo loogu duceeyo; fiddow.

waa la naqliyay ✓

1

(Axdi-ga)

2

Ballan adag oo lagu heshiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Axgabid-da)

2

Dacgabid; caal-qaadasho

waa la naqliyay ✓

1

(Axmaq-a)

2

Qof caqli yar; dabbaal; nacas; doqon.

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.

2

2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.

waa la naqliyay ✓

1

(Ballan-ka)

2

Wax lagu heshiiyo ama lays faro ama laysku adkeeyo; farriin adag; wax isku ogaansho; wacad; axdi; (ama bal).

waa la naqliyay ✓

1

(Ballandarra-da)

2

Ballan fulin la'aan; axdi-darro.

waa la naqliyay ✓

1

(Caalgabid-da)

2

Maaro iyo itaal waayid: quusasho; axgabid.

waa la naqliyay ✓

1

(Curuf-ka)

2

1. Waxa culimmada sharcigu axkaanta tiirar uga dhigtay.

3

2. Dhaqan; caado. 3, Dhib; shiddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dacgabid-da)

2

Itaalgabid; axgabid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hawl-ka) a) Hawshii la qabto, abaalgudka layska siiyo ama laga qaato. b) Axan, agas, iyo wixii kaloo la mid ah, oo dhimashada lug ku leh.

2

2. (Haw-sha) Farsamo kasta oo la qabto; waxqabasho dhib iyo daal leh; xoogsi; shaqo; shiidaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Isniin-ta)

2

Maalinta u dhexaysa axadda iyo talaadada.

waa la naqliyay ✓

1

Ma — Erey ulajeeddadiisu kol ay tahay: a) Wax isweyddiis (sida: Cali ma yimid? Libaax ma aragtay? Ma aniga?). b) Kolna ay u dhiganto may, maya (sida: Cali ma yimid? Ma iman; Maanta Axad ma aha...).

2

Ma? — (sida: Kuma? Tuma?).

waa la naqliyay ✓

1

(Sabti-da)

2

Maalinta Jamcaha iyo Axadda u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Subac-a)

2

1. Hab gaar ah oo Soomaalidu wadajir quraanka u akhrido (iyadoo dibadda laga wada akhriya hayo, oo qof waliba aayad qaadana hayo. baa wadajir aayadda dhammaadkeeda loo wada hooriyaa).

3

2. Quraanka oo toddoba meelood loo qaybshey, meeshi (qaybtiiba maalmaha toddobaadka middood baa lagu magacaabay: - isniinaad, - axadaad, kd.).

waa la naqliyay ✓

1

(Tacsi-da)

2

1. Wax afka laga yiraahdo ama addinka laga qabto oo qof geeriyi ku timid, loogu laab qaboojiyo.

3

2. Qofka dhintay waxa la raacsho ama darti loo sameeyo (Quraan, duco, Allabbari, axan, agas; ...).

waa la naqliyay ✓

1

(Talaada-da)

2

Toddobaadka maalintiisa saddexaad (haddii Axadda laga tirsho); waxay u dhexaysaa Isniinta iyo Arbacada (ama Salaasa).

waa la naqliyay ✓

1

(Toddobaad-ka)

2

1. Intii toddoba maalmood ah, oo Axaddu ugu horrayso Sabtiduna ugu danbayso.

3

2. Tiro taxan, kan jagada toddobada ku abbaaran; (7d).

waa la naqliyay ✓

(eraycodeed) erey lagu dhawaaqo kolka xanuun la dareemo.

waa la naqliyay ✓

/aks/axes, axing, axed; (n) 1. faas ama gudin (bir wax lugu gooyo). e.g. She chopped the tree with an axe. 2. gooyn, ama kala gooyn.

waa la naqliyay ✓

/aks/ (n) misaar (faas).

waa la naqliyay ✓

axe, n.m - Xariiq; Xariiqin; dhidib

waa la naqliyay ✓

n., (crooked one) gudumo or gudimo, -adi.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Meel ka tegid. 2. Dhimasho. 3. Caloolbixid, shubmid. 4. Soo dheeraan (dhir, timo iyo wixi lamida). 5. Muuqasho (qorrax, dayax iyo wixi lamida). 6. Shidmid (dab). 7. Gadmid, iibsamid (ganacsi). 8. Ka b.: wax ka noqosho. 9. Ka b.: arrin ama waajib gudasho. 10. Ku b.: qaymo ku fadhiisasho. 11. La b.: wax meel ku jira baxsasho. 12. La b.: la cararid (gabar). 13. Isku b.: isku buuqid, isku kicid. 14. Isku b.: jiq noqosho. 15. Kala b.: kala qaybsamid. 16. Kala b.: dhanaanaasho, suusacid (caano). 17. Haan caano lagu lulay subag dhalid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Meel ka tegid. 2. Dhimasho. 3. Caloolbixid, shubmid. 4. Soo dheeraan (dhir, timo iyo wixi lamida). 5. Muuqasho (qorrax, dayax iyo wixi lamida). 6. Shidmid (dab). 7. Gadmid, iibsamid (ganacsi). 8. Ka b.: wax ka noqosho. 9. Ka b.: arrin ama waajib gudasho. 10. Ku b.: qaymo ku fadhiisasho. 11. La b.: wax meel ku jira baxsasho. 12. La b.: la cararid (gabar). 13. Isku b.: isku buuqid, isku kicid. 14. Isku b.: jiq noqosho. 15. Kala b.: kala qaybsamid. 16. Kala b.: dhanaanaasho, suusacid (caano). 17. Haan caano lagu lulay subag dhalid. m.f.dh, bixid.

waa la naqliyay ✓

1

v. exit, leave, come ~ go out; take out, withdraw; sprout, grow

2

bax: vl. n. exit, act of going out

3

bax: [feminine] n. concord, collaboration

waa la naqliyay ✓

1

-ay -day: (v) 1. go (goo); go out of; leave (liiv); exit (ek-sit). Ex: Cali albaabka dambe ee guriga buu ka baxay; Ali exited the room through a rear door. 2. go away

2

bax: -ay/day: (v) come out; become known.

3

bax: -ay/day: (v) develop and reach maturity; grow (garoow) Ex: dhirtii ma baxeen? did the plants grow?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel aad joogtay, ka teg. Dh: tag. Li: joog.

2

bax: (fal) meel gudaheed, sida guriga, dibadda ka tag.

3

bax: (fal) dhir, tigaad iyo waxii la mid ah, biqil oo deeran. Bardihii baa intuu gun iyo baar baxay caleemuhu ballaadheen.

4

bax: (fal) caano la dhanaaniyey oo gadhoodhay, lana lulay, subag soo saar. Ciirtii way baxdaye kaalaya cabba.

5

bax: (fal) dab iyo waxii la mid ah oo hagaag u shidma. Dabkii baxayaa dab lagu qabsadaa.

waa la naqliyay ✓

1

fax¹: m.dh.sh.r F. ka dheh: dhidid, nabro iyo wixi lamida si lama filaan ah hal mar ay soo wada baxaan.

2

fax²: f. mg1 (-xay, -xday) Dhidid, nabro iyo wixi lamida si lama filaan ah hal mar ay soo wada bixid.

waa la naqliyay ✓

1

fax¹: m.dh.sh.r F. ka dheh: dhidid, nabro iyo wixi lamida si lama filaan ah hal mar ay soo wada baxaan.

2

fax²: f.mg1 (-xay, -xday) Dhidid, nabro iyo wixi lamida si lama filaan ah hal mar ay soo wada bixid. m.f.dh, faxid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo ama wax kale oo dareere ah, kululaw oo kar.

2

fax: (fal) qoosh iyo wixii la mid ah oo la cajiimay, khamiir oo dubniin diyaar u noqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kax-da)

2

Meel bannaan oo aan dhir iyo aqallo midna ku ool.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel bannaan oo aan lahayn geedo dhaadheer, caws iyo nagaarse leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel bannaan oo aan lahayn geedo dhaadheer, caws iyo nagaarse leh.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] desert, barren ~ empty country, scorched earth

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) tired (taayridh); fatigued; exhausted

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid aad u rafaadsan oo gaajo, oon iyo daal qaba.

2

kax-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo aan aqallo iyo dhir midna lahayn. Kax bannaan buu reerkii ku furay. Dh: lamadegaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: desert, barren ~ empty country, scorched earth

2

lx: kax

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f-col

5

key: kax

waa la naqliyay ✓

1

(Lax-da)

2

1. Neef ido ah oo dheddig.

3

2. Laxlaha rugtiisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) 1. Neef ido ah oo curtay. 2. Meesha xoonku ku hoydo oo ilmaha gashado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) 1. Neef ido ah oo curtay. 2. Meesha xoonku ku hoydo oo ilmaha gashado.

waa la naqliyay ✓

f. n. ewe, female sheep

waa la naqliyay ✓

/laaks/ (adj) dabacsan (si dabacsan wax u fulin).

waa la naqliyay ✓

-da: (n) female sheep; ewe (yuu); sheep (shiip)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Pecora in lattazione;

2

(E) Suckling Ewe

3

(S) LAX (S. g.: Laḥ)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) neef ido ah oo dhedig.

2

lax -da: (magac, dhedig, keli) dhoobo yar oo kuusan oo xuunku gidaarrada ku nabo si uu ugu dhalo; dibirlaxlaha rugtiisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: adhi ~ ari; Opp: wan

2

de: ewe, female sheep

3

lx: lax

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: lax

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xtay; -nixi) 1. Cabsi iyo welwel kedis ah dareemid. 2. U n.: qof wax wanaagsan la jeclaysasho iyadoo laga xanunsanayo dhib haysata.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xtay; -nixi) 1. Cabsi iyo welwel kedis ah dareemid. 2. U n.: qof wax wanaagsan la jeclaysasho iyadoo laga xanunsanayo dhib haysata. m.f.dh, nixid.

waa la naqliyay ✓

v. be startled, frightened; feel sorry, sad, aggrieved, regretful, timid

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1, become afraid; scare (iskeer), be frightened (fareeyt'enidh), panic (paanik)-, shock (shook). 2. feel pity or sorrow

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareen cabsi ah oo degdeg ah dareen: argagax oo naftaada u sas. Adoon arkayn haddi meel haw lagaaga yidhaa nax.

2

nax: (fal) naxariisi ha ku gasho oo dabacsanaan muuji. Agoonka u nax.

waa la naqliyay ✓

1

de: be startled, frightened; feel sorry, sad, aggrieved, regretful, timid

2

lx: nax

3

pd: (naxay)

4

ps: v1=intr

5

key: nax

waa la naqliyay ✓

1

(Qax-a)

2

Degdeg cabsi leh oo meel looga guuro, looga cararo.

waa la naqliyay ✓

1

qax¹: m.l Guuriitaan meel si degdeg ah looga cararo cabsi awgeed.

2

qax²: f.mg1 (-xay, -xday; qaxi/qixi) Cabsi awgeed meel si degdeg ah uga guurid.

waa la naqliyay ✓

1

qax¹: m.l Guuriitaan meel si degdeg ah looga cararo cabsi awgeed.

2

qax²: f.mg1 (-xay, -xday; qaxi/qixi) Cabsi awgeed meel si degdeg ah uga guurid. m.f.dh, qixid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] flight, escape, evacuation

2

qax v. evacuate (an area), run away, flee, emigrate

waa la naqliyay ✓

-ay/day/een/nay: (v) flee (filii); run away from danger; run for one's life; take to flight

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel dhibaato ka jirto baqo ama cabsi uga guur. Meesha daad baa qarqiyee ka qax.

2

qax-a: (magac, lab, keli) geeddi la guuro cabsi iyo mushkilad jirta darteed. Qax rafaad badan ayay Soomaalidu gaxday. Dh: qaxootiyid.

waa la naqliyay ✓

Aan gef iyo laaxin lahayn; qalad la'.

waa la naqliyay ✓

1

sax¹: m.l.kh S. ah: wax aan qalad ahayn.

2

sax²: f.g1 (-xay, -xday) Wax qalad ka bixin.

waa la naqliyay ✓

1

sax¹: m.l.kh S. ah: wax aan qalad ahayn.

2

sax²: f.g1 (-xay, -xday) Wax qalad ka bixin. m.f.dh, saxid.

waa la naqliyay ✓

Accurate

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] (adj.): correctness, the right way; correct, exact

2

sax v. correct, check

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) correct (ko-rakt), accurate (aku-reeyt); exact (ig-sakt); perfect (peer-fakt)

2

sax -ayday: (v) correct (ko-rakt); make corrections or perfection; rectify (rek-ti-faay); set right; straighten out

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha khaldin; khalad ka bi'i, toosi oo laaxinka ka tir. Dh: sug, hagaaji.

2

sax (fal): imtixaan inta khalad ku jira eeg.

3

sax: (tilmaame) aan gef iyo laaxin lahayn; khalad la'aan; aan qaldanayn. Dh: dhab, run. Li: qalad.

waa la naqliyay ✓

1

tax¹: m.l Wax iniino ah oo la taxay ama wax xiriirsan (xoolo ama dad).

2

tax²: f.g1 (-xay, -xday; -tixi) Wax iniino ah, dhexda ka daloola dun iskula xiriirin.

waa la naqliyay ✓

1

tax¹: m.l Wax iniino ah oo la taxay ama wax xiriirsan (xoolo ama dad).

2

tax²: f.g1 (-xay, -xday; -tixi) Wax iniino ah, dhexda ka daloola dun iskula xiriirin. m.f.dh, tixid.

waa la naqliyay ✓

Series, Cascade

waa la naqliyay ✓

v. thread (beads, etc); arrange in a row, align, make straight

waa la naqliyay ✓

/taaks/ (v) 1. canshuurid (v) 2. kallifid (qaxrid).

waa la naqliyay ✓

-ay -tay: (v) interconnect (in-ter-konekt); link together; thread together; concatenate (kon-kaat-neeyt); string together; conjoin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si isdaba joog ah u xidhxidh. Tusbaxa tax. Maqasha mareegta ku tax. Li: filiq.

2

tax-a: (magac, lab, keli) xadhkaha lagu xidhxdiho kabaha iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: thread (beads, etc); arrange in a row, align, make straight

2

initial: t

3

lx: tax

4

pd: (taxay)

5

ps: v1=tr

6

key: tax

waa la naqliyay ✓

n., cashuur, -ti; v.tr., dadka cashuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Wax-a)

2

1. Magac guud oo la siiyo wax kasta oo jira, siiba waxyaalaha aan la aqoon ama aan la dooneyn in la magacaabo ama la tilmaamo; shay; geed.

3

2. Wax la qabtay, la sameeyey, la waxeeyey.

4

3. Wax dhacay; arrin; talo; xaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyaalo/-xyaabo, m.l) 1. Shay; walax. 2. Arrin; talo; xaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyaalo/-xyaabo, m.l) 1. Shay; walax. 2. Arrin; talo; xaal. m.l.w, waxyaabo. m.l.w, waxyaalo.

waa la naqliyay ✓

m. n. thing, matter; something, anything, whatever; object, substance, item; event, occurrence

waa la naqliyay ✓

/waaks/ (n) 1. shay xabag u eg oo laga sameeyo shumaca iwm, waxna lugu nadiifiyo (n) 2. meesha shinnidu malabka ku samayso (n) 3. dhukay (dhukayga dhegta).

waa la naqliyay ✓

-a: (pronoun) something (sam-thing); anything (eni-thing); thing (thing); item (aay-tem); unit (yunit) ~ shey, walax. Ex: wax aan kuu hayo ma jiraan; I don't have anything for you

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) erey magac u yaal u ah shay kasta oo jira siiba waxyaabaha aan la aqoon ama aan la doonayn in magacooda la sheego. Dh: shay, walax.

waa la naqliyay ✓

1

cf: waxaad, waxaan, waxaannu, waxay, wuxuu

2

de: thing, matter; something, anything, whatever; object, item; event, occurrence Used as focus marker with personal pronouns

3

initial: w

4

lx: wax

5

pd: (waxa Pl: waxyaabo ~ waxyaalo (/ha))

6

ps: n8-m

7

key: wax

waa la naqliyay ✓

شيء

waa la naqliyay ✓

n., xawjo, -adi, shamac or shimac, -i.

waa la naqliyay ✓

(qurub) dhiillo lagu cabbiro sida looga xumaado wax in la sameeyo ahaa oo markii ay habboonayd la taabi kari waayay. Yax aar haddaan waagaa itaal leehay waan aargoosan lahaa. Dh: ah, way, yah.

waa la naqliyay ✓