ereyga

awgaa

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

awgaa

DHAN

(falkaabe) adiga daraaddaa. Inta uu dhan ii riday, ma dhex galay wadnaha oo, ma la dhuubtay awgaa. Dh: aawadaa, dartaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dar

DHAABAN
1

dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.

2

dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.

3

dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dar

DHAABAN
1

dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.

2

dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.

3

dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin. m.f.dh, darid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aagaan

DHAFANDHAAF
1

1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.

2

2. (Aagaan-ta) Haan yar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aagaan

DHAFANDHAAF
1

aagaan¹: m.l (-nno, m.l/dh) Weel yar oo wax lagu shuban karo oo haamaha lagu aabburo.

2

aagaan²: m.dh (-aamo, m.l) Haan yar oo biyaha ama caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

aagaan

DHAFANDHAAF

m.dh (-aamo, m.l) Haan yar oo biyaha ama caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aagaan

DHAFANDHAAF
1

m. n. lid ~ cover of a container (large ~ small)

2

aagaan [feminine] n. small milk jar ~ storage container

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

aagaan

DHAFANDHAAF

-ka: (n) 1. lid or cover used by the nomadic society ~ haruub. 2. small milk container

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aagaan

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) dabool la saaro haamaha iyo dhiilaha. Dh: fur, aabudh, murke.

2

aagaan -ka: (magac, lab, keli) xab weyn oo ilmaha dhalanaya ku duuban. Dh: dahaadh..

3

aagaan -ta: (magac, dhedig, keli) haan yar oo ah weel dhaqameed biyaha ama caano lagu shubto. Dh: gurungur, dhoon, marke, araari.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

Abgaal

DHAFANDHAAF

m. n. clan name

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Abgaal

DHAFANDHAAF

name-m camel's descent, lit: he who his ancestor owns many camels

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Abgaal

DHAFANDHAAF

magac loo baxsho wiil ka dhashay reer geel leh ama dhalashadiisii ku soo beegantay in uu reerku geel badan yeesho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

Abgaal

DHAFANDHAAF
1

cf: Hawiye

2

de: clan name

3

lx: Abgaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m

6

key: Abgaal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

adigaa

DHAFANDHAAF

pron., sg. It is you who ...

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

adigaa

DHAFANDHAAF

(pron.) it is you... Ex: Adigaa laguu yeerayaa; it is you who is called

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

adigaa

DHAFANDHAAF
1

de: It is you who ... = adiga + baa

2

lx: adigaa

3

ps: pro-2sg + focus

4

key: adigaa

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Afgaab

DHAFANDHAAF
1

(Afgaab-ka)

2

Cudur sida furuqa oogada nabarro biyo leh ka soo yaaciya; furuqbiyoole.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

afgaab

DHAFANDHAAF

m.l Cudur dadka ku dhaca oo oogada sida furuqa nabarro biyo leh u yeela.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

afgaab

DHAFANDHAAF

m.l Cudur dadka ku dhaca oo oogada sida furuqa nabarro biyo leh u yeela.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

afgaab

DHAFANDHAAF
1

m. n., [compound] quiet polite person; nickname for a man

2

afgaab m. n., [compound] disease like smallpox ~ chicken pox

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Afgaab

DHAFANDHAAF

nickname-m quiet and polite

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

afgaab

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) qof aan hadal badan lahayn. Afgaab dhaxalkiisu seeg. Dh: afmiishaar.

2

afgaab -ka: (magac, lab, keli) cudur sida furuqa oogada nabarro biyo leh ka soo yaaciya. Afgaab baa yarkan ku dhacay oo wuu xummadoonayaa. Dh: furuqbiyoole, hablaba'as.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

anigaa

DHAFANDHAAF

pron., sg. It is I who ...

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

anigaa

DHAFANDHAAF

(pronoun) 1. I am the one who... Ex: anigaa Soomaaliya tagay; I am the one who went to Somalia. 2. me! (mii); is it me? Ex: magacaa? anigaa! what is your name, ? me?

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

anigaa

DHAFANDHAAF
1

de: It is I who ... = aniga + baa

2

lx: anigaa

3

ps: pro-1sg + focus

4

key: anigaa

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Awdaan

DHAFANDHAAF

name-m secured; shut, closed, covered

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

awlaad

DHAFANDHAAF

m.dh 1. eeg weled. 2. Carruur.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

awlaad

DHAFANDHAAF

m.dh 1. eeg weled. 2. Carruur.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

awlaad

DHAFANDHAAF

f. n., pl. children, offspring, sons and daughters

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

awlaad

DHAFANDHAAF

-da: (n) children (jiil dareeri)-, sons or daughters; offspring ~ carruur

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

awlaad

DHAFANDHAAF

-da: (magacwadareed) carruur; ilmo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

awlaad

DHAFANDHAAF
1

bw: Arabic

2

de: children, offspring, sons and daughters Sg: waled

3

lx: awlaad

4

pd: (-da)

5

ps: n8-f-pl

6

key: awlaad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

awtaan

DHAFANDHAAF

f.g1 (-aamay, -aantay) Cid aan laga aarsan karin habaarid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dawgal

DHAFANDHAAF
1

(fal) sabab u noqo waxyeello cid kale soo gaarta. Dh: sababso, eerso.

2

dawgal -ka: (magac, lab, keli) gaadmo meel waddo ah la isugu gabbado. Dh: cimilgal, kuurgal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xaggaa

DHAFANDHAAF

n. phr., loc. over there, at that place

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xaggaa

DHAFANDHAAF
1

de: over there, at that place

2

initial: x

3

lx: xaggaa

4

ps: np-loc + focus

5

xe: At that counter over there.

6

xv: Xaggaa miiskaas ah.

7

key: xaggaa

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aga

DHAFANDHAAF

aga! eray la yidhaahdo marka la arko wax lala yaabo ama kugu dhaco. Aga! Siduu wiilka yari ninka uga badiyay! Dh: Hey! Dhega! Joo! Shoo! Naw! Agas!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Waa

DHAFANDHAAF
1

1. Erey tixaha ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (waa maxay? Waa wiil; waa tahay; Cali waa uu (= wuu) yimid; waa kee? waa tee; ...).

2

2. (Waa-ga) a) Waqti; jeer; goor. b) Waabberi.

3

Waa- (waan = waa aan; waad = waa aad; wuu = waa uu; ...).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

waa

DHAFANDHAAF
1

waa¹: qr.dd Qurub lagu muujiyo waxa laga sheego yeelaha weerta. Tusaale: 'Cali waa yimid';'Ninkanu waa macallinka cusub ee dugsiga'.

2

waa²: f.g1 (-aayay, -aayday; -aayi) 1. Wax helid la'aan. 2. La w.: yool aad tooganaysay riddadii. Garab la marid.

3

wąa³: m.l (-aayo, m.l) 1. Maalinta gelinkeeda hore billaawgiisa; subax; arooryo. 2. Xilli; waqti; jeer; goor.

4

wąa⁴: m.l (-aayo, m.l) (jooloji)Mid ka mid ah qaybaha waaweyn ee taxanaha waqtiga jiyoolojiyeed (ee ka dambeeya kambiriyanka horreeyaha). Waaga, laf ahaantiisa waxaa loo kala aqoonsanyihiin saddex waa - aaliyosoyik, mesosoyik iyo saynsoyik, kuwaas oo ku fidsan ilaa 6 (lix) milyan sano ee la soo dhaafay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

waa

DHAFANDHAAF
1

waa¹: qr.dd Qurub lagu muujiyo waxa laga sheego yeelaha weerta. Tusaale: 'Cali waa yimid';'Ninkanu waa macallinka cusub ee dugsiga'.

2

waa²: f.g1 (-aayay, -aayday; -aayi) 1. Wax helid la'aan. 2. La w.: yool aad tooganaysay riddadii. Garab la marid. m.f.dh, waayid.

3

wąa¹: m.l (-aayo, m.l) 1. Maalinta gelinkeeda hore billaawgiisa; subax; arooryo. 2. Xilli; waqti; jeer; goor.

4

wąa²: m.l (-aayo, m.l) (jool.)Mid ka mid ah qaybaha waaweyn ee taxanaha waqtiga jiyoolojiyeed (ee ka dambeeya kambiriyanka horreeyaha). Waaga, laf ahaantiisa waxaa loo kala aqoonsanyihiin saddex waa -aaliyo - soyik, mesosoyik iyo saynsoyik, kuwaas oo ku fidsan ilaa 6 (lix) milyan sano ee la soo dhaafay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Waa

DHAFANDHAAF

Era

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

waa

DHAFANDHAAF
1

m. n. time, era, epoch, occasion

2

waa m. n. dawn

3

waa v.aux: fail, be unable to do (X)

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]

Waa

DHAFANDHAAF

il est.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

waa

DHAFANDHAAF
1

-ga: (n) time (taaym); epoch (epek); era (eera); particular period of time or a season ~ xilli, ayaan seben, wakhti, samaan, seman. Ex: waa wakhtiyada kamid ah; once upon a time

2

waa -ga: (n) daybreak (deey-bareeyk); dawn (doon); morning (moon-ing) ~ waabbari Ex: waagu makuu baryo baan baxaynaa; we are leaving at dawn [daybreak]

3

waa -yey / wayday / waayeen / waynay: (v) cannot find; unable to find ~ waay, wey. Ex: furihii waan waayey; I could not find the key

4

waa: (pronoun) this (this); used to refer, what is about. Ex: kani waa maxay? waa guri; what is this? this is a house

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

waa

DHAFANDHAAF
1

(qurub) laga horreysiiyo tilmaamaha iyo magacda oo odhaahda ka dambaysa macno iyo ulajeeddo sugan u yeela. Waa macaan sonkortu.

2

waa: (magacuyaal) u taagan magac lab ah oo keli ah. Waa tegay ninkii socotada ahaa. Dh: wuu.

3

waa: (ereycodeed) tusmeeya qaylo ama oohin dheer oo aan kala joogsi lahayn. Sida weylo darleefay waa ma kaga siiyay. Dh: wii, yaw.

4

waa-ga: (magac, lab, keli) xilli hore oo aan taariikhdiisa si cad loo garanayn. Ninkaasi waa hore ayuu dhintay. Dh: beri, xilli, waqti, jeer, goor.

5

waa -ga: (magac, lab, keli) subaxa hore ee dhulku caddaado cadceedduna weli soo bixin ama ay aad u gaaban tahay. Waa beryey sacabbo laguma qariyo. Dh: aroor, subax, waabberi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

-gaa

DHAFANDHAAF
1

de: your

2

lx: -gaa

3

ps: pro-det-2sg

4

see: =-kaaga

5

key: -gaa

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

aaga

DHAFANDHAAF

—aaga: (suffix) (possessive pronoun) with nouns having definite article —ga: ending. your (voor). Ex: buugaaga; your book. Caanahaaga; your milk. Qalinkaaga; your pen

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

adaa

DHAFANDHAAF

mu.eb Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi' iyo 'aa 1'.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

adaa

DHAFANDHAAF

pron., red, sg. It is you who ...

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

adaa

DHAFANDHAAF

(pronoun) to you.... Ex: Buuggaan adaa leh; this book belongs to you

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

adaa

DHAFANDHAAF

(magac'uyaal) tilmaamaya qofla labaad ee lalahadlaha ah; 'adi' iyo 'ayaa' oo la isku daray.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Agab

DHAFANDHAAF
1

1. (Agab-ka) Waxtar; ciirsi.

2

2. (Agab-ta) Alaab.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

agab

DHAFANDHAAF
1

agab¹: m.l 1. Faa'idada iyo waxtarka ay cidi leedahay. 2. Ciirsi; miciin.

2

agab²: m.dh.u Qalabka guri, makhaayad iyo wixi lamida looga adeegto.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

agab

DHAFANDHAAF
1

agab¹: m.l 1. Faa'idada iyo waxtarka ay cidi leedahay. 2. Ciirsi; miciin.

2

agab²: m.dh.u Qalabka guri, makhaayad iyo wixi lamida looga adeegto.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

agab

DHAFANDHAAF
1

m. n., [abstract] usefulness

2

agab [feminine] n., [collective] goods, things, household utensils

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

agab

DHAFANDHAAF

-ka: (n) use (yuus) ~ waxtar. Ex: wax aan agab lahayn; something that has no use

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

agab

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magacwadareed) qalabka kala duwan ee lagu adeegsado guryaha, xafiisyada iyo wixii la mid ah; xamaan lagu manaafacsado. Baabuurkii baa meel ban ah nagaga caddilmay, agabkiisii na ma wadan. Dh: qalab, xamaan, saabaan.

2

agab -ka: (magac, lab, keli) waxtar iyo ciirsi. Dalalkii an u cararnay, haba yaraatee, wax agab ah nooma yeelan. Dh: ciirsi.

waa la naqliyay ✓

Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]

Agab

DHAFANDHAAF

Abxad, sanduuq jaandi fidsan ka samaysan ee lagu kaydiyo laguna qaato qalabka yar yar ee lagu shaqatago.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

agag

DHAFANDHAAF

m.l la-mid: agaag.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

agag

DHAFANDHAAF

-ga: (magac, lab, keli) meel dhow. Dh: agaag.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

agal

DHAFANDHAAF

-sha: (magac, dhedig, keli) astaamaha iyo lebbiska geerida ee ay dumarku muujiyaan kolka uu saygoodu dhinto. Dh: asay, hengel.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Agan

DHAFANDHAAF
1

(Agan-ka)

2

1. (Ceel) biyo badan leh; banqi.

3

2. Cosob ama naq badan; aftin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

agan

DHAFANDHAAF

m.l 1. Ceel biyo badan leh; naq badan. 2. A. ah: xoolo, ceel, dhul iyo wixi lamida oo aan intifaac lahayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

agan

DHAFANDHAAF

m.l 1. Ceel biyo badan leh; naq badan. 2. A. ah: xoolo, ceel, dhul iyo wixi lamida oo aan intifaac lahayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

agan

DHAFANDHAAF

m. n. well; virgin land, good grazing land ~ area

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

agan

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) dhul ama deegaan cosob iyo naq badan. Dh: aftin, ugbaad.

2

agan -ka: (tilmaame) ceel biyo badan leh. Ceel agan ah bay dawladdu noo qodday. Dh: banqe, ma'wi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

agan

DHAFANDHAAF
1

de: well; virgin land, good grazing land ~ area

2

lx: agan

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

syn: aftin

6

key: agan

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Agar

DHAFANDHAAF

Agar

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Agas

DHAFANDHAAF
1

(Agas-ka)

2

Cunno la raacsho qofka dhinta oo xabaasha agteeda lagu cuno; qoriqaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

agas

DHAFANDHAAF

m.l Cunto la siiyo dadka aasaya qof dhintay oo qabriga lagu dul cuno.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

agas

DHAFANDHAAF

m.l Cunto la siiyo dadka aasaya qof dhintay oo qabriga lagu dul cuno.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

agas

DHAFANDHAAF
1

(ereycodeed) erey lagu dhawaaqo marka la muujinayo fajac iyo yaab. Agas! aar muxuu yidhi!

2

agas -ka: (magac, lab, keli) Quraanka iyo werdiga loo akhriyo qof dhintey. U akhriya agas ragii uu waraabuhu abxadey.

3

agas-ka: (magac, lab, keli) cunto la raacsho qofka dhinta oo lagu cuno xabaasha dusheeda. Agas badan baa xabaasha la dul keenay. Dh: qori'qaad, axan.

4

agas -ka: (magac, lab, keli) geerida iyo dhimashada lafteeda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ahaa

DHAFANDHAAF

v., sg., simple past tense: I / he was

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ahaa

DHAFANDHAAF

(v) I or he was (wooz); Ex: wuxuu ahaa nin sharaf leh; he was a respectable man

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ahaa

DHAFANDHAAF
1

de: I / he was

2

lx: ahaa

3

ps: v5a-1sg/3m-past

4

xe: He was a good doctor.

5

xv: Takhtar wanaagsan buu ahaa.

6

key: ahaa

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

amaa

DHAFANDHAAF

fk. la-mid: armaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

anaa

DHAFANDHAAF
1

anaa¹: mu.eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'aa 1'.

2

anaa²: qr. la-mid: ana.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

anaa

DHAFANDHAAF

m..eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'aa/ayaa'.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

anaa

DHAFANDHAAF

pron., red, sg. It is I who ...

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

anaa

DHAFANDHAAF

(clause pronoun) I am the one who... Ex: anaa sheegay; I am the one who told.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

anaa

DHAFANDHAAF

(magac'uyaal) lagu asteeyo qofka koowaad ee hadlaha ah oo keli ah. Waxa uu ka kooban yahay 'aniga' iyo 'ayaa' oo la isku daray. Anaa qaanta idinka bixinaya.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

anaa

DHAFANDHAAF
1

de: It is I who ... = aniga + baa

2

lx: anaa

3

ps: pro-red-1sg + focus

4

key: anaa

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Awal

DHAFANDHAAF
1

(Awal-ka)

2

Marka hore; waa hore; koowaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

awal

DHAFANDHAAF

m.l.fk Marka hore; waa hore; koowaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

awal

DHAFANDHAAF

m.l.fk Marka hore; waa hore; koowaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

awal

DHAFANDHAAF

m. n. (adj.): former time; at first, before, formerly

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Awal

DHAFANDHAAF

name-m expectation, guesses, prediction; or it might be from Arabic as 'first', which means first-born baby

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Awal

DHAFANDHAAF

magac loo baxsho wiilka curadka u ah qoyska.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

awal

DHAFANDHAAF

(falkaabe) waqtigan la joogo ka hor; wax hore ama koowaad. Awal buu i sii yaqaannay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

awal

DHAFANDHAAF
1

bw: Arabic

2

de: former time; [atr.] at first, before, formerly

3

lx: awal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-time

6

key: awal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Away

DHAFANDHAAF
1

Away?

2

Meeye? Meeday? (ama aaway?)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

away

DHAFANDHAAF

e.we la-mid: aaway.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

away

DHAFANDHAAF

loc. question word, m. where is?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

away

DHAFANDHAAF

/awey/ (adj) 1. ka fog (fog). e.g. Get away from the fire! 2. maqan. e.g. He is away on a holiday.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

away

DHAFANDHAAF

/away/ (adv) 1. ing jery (dhirir haang). The village is three hours away from the town. 2. heggy (heg sithy). The frightened deer ran away. 3. moqqyng. 4. dansyng. The sound of the footsteps faded away.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

away

DHAFANDHAAF
1

erey weydiimeed oo lagu raadinayo meesha ay wax mareen. Away innamadeennii, loo aasay gobannimo. Dh: meeyey? meeday? aaway?

2

away-da: (magac, dhedig, keli) eerad; eerasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

away

DHAFANDHAAF
1

a: aaway

2

de: where is?

3

lx: away

4

ps: qw-loc-m

5

key: away

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

away

DHAFANDHAAF

(with this), prp., la tag kan, kaas; they went away, waa maqan yihiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ayaa

DHAFANDHAAF
1

(ayaan, ayuu, ayay, ayaad...)

2

Baa, (sida: Cali ayaa yimid - Cali baa yimid).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ayaa

DHAFANDHAAF

qr.dd la-mid: baa.

waa la naqliyay ✓