atam — Macnaha & Turjumaada

m.l (-myo, m.dh) (fiisikis) Saxarka ugu yar ee curiye jiri kara kana qaybqaadan kara falgal kiimikaad. Waxa uu ka koobanyahay bu' iyo elektaroonno ku dul wareega. Bu'du waxa ay siddaa saldanab togane ah, elektaroonnaduna waxa ay sidaan saldanab tabane ah. Atamku danabneg ahaan waa dhexdhexaad. la-mid: atom.

waa la naqliyay ✓

m.l (-myo, m.dh) (fiisikis) Saxarka ugu yar ee curiye jiri kara kana qaybqaadan kara falgal kiimikaad. Waxa uu ka koobanyahay bu' iyo elektaroonno ku dul wareega. Bu'du waxa ay siddaa saldanab togane ah, elektaroonnaduna waxa ay sidaan saldanab tabane ah. Atamku danabneg ahaan waa dhexdhexaad. la-mid: atom.

waa la naqliyay ✓

Atom

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): atom; atomic

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) atom (a-tarn) ~ qurub

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) curinta unug kasta oo uuman inta ugu yar; walxaha ugu yaryar ee uu maatarku ka dhisan yahay. Dh: iniq.

waa la naqliyay ✓

1

de: atom; [atr.] atomic {Eng}

2

lx: atam

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: atam

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (kiimika) Iskudhis orgaanig ah oo ka kooban hal ama in ka badan oo haydaroogsayl (-OH). Alkahoolladu waa haydaroogsi laga soo dhirandhiriyey alkeynnada. Waxay sameeyaan taxane isku mid ah C H n+1. H. Alkahoollada waxa lagu kala sooci karaa dabeecadda kaarboon atamka ay ku dhegsanyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Iskudhisyo orgaanig ah oo sameysma marka hal ama in ka badan oo atamyada haydarojiin ee amooniyada lagu beddelo koox orgaanig ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) (kiimika) Koox orgaanig ah samaysanta marka atam haydarojiin ah laga saaro haydarokaarboon aroomaatig ah ama mid ka farcamay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-mmo, m.dh) (kiimika) Bir ka tirsan curiyeyaasha kalaguurka ah oo u jiri kartaa asal ahaan iyo weliba salfaydh (AgS) iyo kolorayd (AgCl) ahaanba. Summaddeedu waa: Ag. Bar dhalaalkeeduna (b.dh.) 960 C. Bar karkeeduna (b.k.) 2180 C. Cufnaan beeggeeduna waa 10.5, tiroborotoon 47, cuf atammeed 107.87.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nno, m.dh) (kiimika) Atam ama koox atamyo ah oo lumiyay hal ama in ka badan oo elektaroonno ah si ay u yeeshaan saldanab togan (a. togan), ama helay hal ama in ka badan oo elektaroonno ah si ay u yeeshaan saldanabtaban (a. taban). Weliba eeg aayoonayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno ..., m.dh) (kiimika) Ayoon saldanab taban leh, oo sameysma marka atamyada ama molikiyuulada lagu daro elektaroonno. Marka danabsoocidda la sameynaayo, ayoonada taban waxa jiita qotinka togan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno ..., m.dh) (kiimika) Ayoon saldanab togan oo ka dhashay atammo ama molikuyuullo laga xayuubiyey elektaroonno. Marka danabsoociddu dhacayso, ayoon-toganayaasha waxa jiita qotinka taban.

waa la naqliyay ✓

1

biyoculus¹: m.dh (-syo. m.dh) Ceelasha la shubo meesha isha xigta.

2

biyoculus²: m.dh (kiimika) Diyuteeriyam ogsaydh: biyaha atamyadu haydarojiin ee ku jiray, 1H, ay beddeleen isku godka ka culus ee diyuuteeriyam, 2H, summaddiisuna tahay D. Waa hoor midab laawe ah.

waa la naqliyay ✓

1

bu'¹: m.dh (bu'o, m.l) 1. Isha nafleyda inteeda madow. 2. Afarta caloolood ee raamsatada middeed. 3. Cudur beeryarada barariya oo kaneecada laga qaado. 4. (sh.r) B. dheh: cod lagu muujiyo shanqar aad u badan.

2

bu'²: m.dh 1. (baayoloji) Jidh dhex yaallo saytobalaasamka unugyada, kaasoo ay ku jiraan walxaha hiddo side DNA. 2. (kiimika) Qaybta atamka ee saldanabeedku toganyahay, cufka atamkuna ka yimaado; b.du borotoonno iyo niyuutroonno ayay ka koobantahay; b.da atamka waxaa lagu muujin karaa summad tilmaamaysa tirada (cufka, borotoonnada, atamka) iyo curyaha magaciisa.

waa la naqliyay ✓

1

curiye¹: m.l (-yayaal m.l/dh) (riw.) Qofka wax curiya.

2

curiye²: m.l (-yayaal, m.l/dh) (kiimika) Walaxda aan loo sii kala bixin karin walxo ka sii fudud asal haan. Atammada curiyuhu waxay dhammaantood leeyihiin tiro borotoon oo isku mid ah iyo weliba tiro isku mid ah oo elektaroon, taas oo jaangoysa firfircoonaanta kimikaad. Curiyayaasha, dabiici ahaan, laga helo dhulku waa ilaa 92.

3

curiye³: m.l (-yayaal, m.l/dh) (naxwe) Erey guud oo tilmaama xubin ka mid ah xubnaha uu shay ka koobanyahay, sida erey oo ah xubin ka mid ah weerta ama dibkabe oo ah xubin ka tirsan ereyga.

waa la naqliyay ✓

1

dabar¹: m.l (-rro/-bro, m.dh) 1. Xarig gaaban, xaskul ka samaysan oo awrka labada lugood ee hore looga xiro si uusan u foogaan. 2. Xarig ama suun jilcan oo saca labada lugood ee dambe looga xiro marka la maalayo. 3. Midab casaan ah oo ilkaha dadka qaarkii yeeshaan.

2

dabar²: m.dh (kiimika) Awoodda isdhexgalka ee isku qabata laba atam ama in ka badan ama koox atammo ah. Xooggaga dhaliya dabarradu waxay u kala duwanaan karaan kuwo aad u dabacsan oo molikuyuullada dhexmara (ilaa 0.1 kJ mol-1) iyo kuwo ah dabarro kimikaad oo laxaad badan (ilaa 10 3 kJ mol-1).

3

dabar³: f.g1 (-bray, -bartay; -bri) Sac ama geel dabar ku xirid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro ..., m.dh) (kiimika) Dabar elektaroon, wadaag ah oo isku haya laba atam kaas oo ka kooban laba lammaane elektaroon oo hal lammaane u dhigmo dabar keliya (lammaanaha sigma) kan kalena sa)m. aynaayo dabar dheeraad ah (dabarka bay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro ..., m.dh) (kiimika) Dabar ka dhex samaysma laba atam oo wadaaga lammaane elektaroon.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ayaal, m.l/dh) (kiimika) Atamka, ayoonka ama molikuyuulka bixiya lammaane elektaroon marka dabar elektaroon-wadaag ahi samaysmayo.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) U faliidhanka bu'da atam culus ee labo jab ama in ka badan oo xajmi ahaan isku dhow, taas oo ka dhalata niyuutaroon tamaraysan oo ku dhaca bu'da atamka. Caadi ahaan, waxaa weheliya bixinta niyuutaroonno ama fallaaraha gaama. Bulootooniyam, yuraaniyam iyo tooriyam waa curiyeyaasha dhanbalma kuwa ugu muhiimsan. eeg dh. bu'eed.

waa la naqliyay ✓

1

dhexgal¹: m.l Dhexdhexaadinta laba dhinac oo wax isku haysta. la-mid: dhexgelid.

2

dhexgal²: m.l (fiisikis) Dh. ileyska: firidhsanka ileys noqodka oo ay sababtay dusha xanafta leh ee uu ileysku abbaaray ama ku dhacay.

3

dhexgal³: m.l (fiisikis) Dh. milannada: habka walxaha kala duwani ay isugu qasmaan, ayna ugu wacantahay socodka saxarrada (sida atamyada, ayoonnada) ay ka koobanyihiin.

4

dhexgal⁴: f.g1 (-alay, -ashay; -geli) 1. Laba dhinac oo is haya dhexdhexaadin. 2. Wax gudahiisa gelid.

waa la naqliyay ✓

m.l Sumaddeedu waa D. Iskugod haydarojiin oo deggan si dabiici ahna u jira, bu'diisuna ka koobantahay hal borotoon iyo hal niyuutaroon. Markaas cuf-atamkiisu waa ugu dhawaan labanlaabka kan haydarojiinta.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Heerkulka ugu hooseeya ee aragti ahaan suurtagala. Waa heerkulka tamar socodka molikiyuulada iyo atamadu uu ugu hooseyo, wuxuuna u dhigmaa - 273.15 C ama -459.67 F.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-nno, m.dh) (kiimika) Elektaroon dibedeedka atamka ee ka qayb gala samaynta dabarrada kiimikaad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) libaaxa kiisa lab. Maandhow urtaan mari sidii, adamadoonkiiye. Dh: aar, libaax. Wa: adamayaal.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) tilmaamaya liqista wax weyn iyo hungurixumo. Oo sida ardaal wax u cunee, alam ka siinaynin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Diirdiir yar oo caleenta digirta cunta.

waa la naqliyay ✓

m.dh Diirdiir yar oo caleenta digirta cunta. arammi m.l/dh Xanuun ka dhasha nabar hore oo aan si dhab ah u biskoon; doog(ta).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah midhaha faasuuliyaha qaarkii ka baxa oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.l (-myo, m.dh) la-mid: atam.

waa la naqliyay ✓

m.l (-myo, m.dh) la-mid: atam.

waa la naqliyay ✓

Atam

waa la naqliyay ✓

Atam

waa la naqliyay ✓

/aatam/ (n) 1. saxarka ugu yar ee maatarku ka samaysan yahay ee aan lasii qaybqaybin karin (proton + neutrons + electron) 2. wax aad u yar ama saxar le'eg (ciddi jabkeed). e.g. There's not one atom of truth in what he said.

waa la naqliyay ✓

Atoomik

waa la naqliyay ✓

/atam/ (n) atam (sheeyky ingky yer oo maatarky ku suubsygni maany ling shashal gooyi korny).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) customs (kastamis); customs duty

waa la naqliyay ✓

1

de: you do / she does (X)

2

lx: -ataa

3

ps: v3-2sg/3f-prhb

4

xe: you go to sleep

5

xv: seexataa

6

key: -ataa

waa la naqliyay ✓

1

de: you / she did (X)

2

lx: -atay

3

ps: v3-2sg/3f-past

4

xe: she died

5

xv: =-atey

6

key: -atay

waa la naqliyay ✓

m.l (-mayaal, m.l/dh) la-mid: adamaddoon.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) libaaxa kiisa lab. Maandhow urtaan mari sidii, adamadoonkiiye. Dh: aar, libaax.

waa la naqliyay ✓

m.l Nafley ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nafley ugaadhsiga inta kale ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

aftax¹: m.l Fasax aan caadi ahayn oo ardayda dugsiga quraanka la siiyo.

2

aftax²: f.g1 (-xay, -xday; -tixi) Fasax aan caadi ahayn siin (arday dugsi quraan).

waa la naqliyay ✓

1

aftax¹: m.l Fasax aan caadi ahayn oo ardayda dugsiga quraanka la siiyo.

2

aftax²: f.g1 (-xay, -xday; -tixi) Fasax aan caadi ahayn siin (arday dugsi quraan). m.f.dh aftixid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. day off, free day (e.g., school holiday)

2

aftax v. begin, start

waa la naqliyay ✓

-a: (n) holiday (holidheey) ~ fasax

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u cid ganacsi ka shaqaysa, noqo cidda u horraysa ee wax ka iibsata.

2

aftax -a: (magac, lab, keli) lacagta u horreysa ee soo gasha maalintii qofka wax iibinaya. Aftaxa keen Aadanow waa albaab furane.

3

aftax -a: (magac, lab, keli) khayr ku baashirid; khayr iyo wanaag ku billow. Aftax khayrka baan idhi, haddeed waa istaahile.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay; -tegi) Wax meel jooga u dhowaansho.

waa la naqliyay ✓

v. go near (to), approach

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) approach (a prooj)', go near or nearer to ~ u dhawow. Ex: dariishadda agtag; go near to the window

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel u dhow, tag.

2

agtag -ga: (magac, lab, keli) meel u dhow, tagis.

waa la naqliyay ✓

1

de: go near (to), approach

2

lx: agtag

3

pd: (agtagey)

4

ps: v1=tr

5

xe: Go near the house!

6

xv: Gurigga agtag!

7

key: agtag

waa la naqliyay ✓

/alaarm/alarms, alarming, alarmed; (n) 1. qaylo ama shanqar digniin ama baraarujin leh. e.g. The sound of the fire alarm disturbed her. 2. feejignaan welwel leh. e.g. She looked alarmed after the fire.

waa la naqliyay ✓

Dhiillayn

waa la naqliyay ✓

/alaarm/ (n) 1. obsy, nahow. 2. wal kiing dighaw sithy koorty amy gambaleelky. (v) 3. obsiyow, nahiyow.

waa la naqliyay ✓

1

n., naxdin; (cry by which men are summoned) qaata! qaata!

2

alarm, v.tr., baji, u qayli, kaga nixi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) buug si gaar ah u samaysan oo sawirrada xusuusta ah lagu kaydsho. Albamkii xasuus reebka ayaan soo illoobay. Dh: album.

waa la naqliyay ✓

n., masbax, -hi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof yar sida wax loo cuno ama loo cabbo bar. Ilmaha intuu yaryahay caanaha ku amami. Dh: ababi.

2

amami: -ga: (magac, lab, keli) adhi daabax ah; inta qalliinka loo gado.

waa la naqliyay ✓

1

(Arami-da, Arami-ga)

2

Lahan qarsoon oo cudur reebay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] suffering (from wound, sickness etc.)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) pain or distress; suffering (safering)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) nabar qarsoon oo ay fallaadh ama jug hore sabab u tahay; nabar waayo hore kugu dhacay oo soo kacdoomay. Dh: eelo, doog.

2

arami-da: (magac, dhedig, keli) lahan qarsoon oo cudur ama wax hore oo la soo maray ay reebeen; wax waxyeelladiisu dib u soo bixi karto.

waa la naqliyay ✓

1

cf: lahan

2

de: suffering (from wound, sickness etc.)

3

lx: arami

4

pd: (-ga ~ -da)

5

ps: n2-m/f, n7-m/f

6

key: arami

waa la naqliyay ✓

(fal) astaan u yeel; asto ama sumad u yeel. Dh: amaaradee, calaamadee

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel loo raadraaco qof ama wax kale. Ataar ma leh qofkii aabbihii gabaye. Dh: raadraac, taariikh, sooyaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (juqraafi) Khariidado la isu soo ururiyay oo loo sameeyay qaab buug.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (juqraafi) Khariidado la isu soo ururiyay oo loo sameeyay qaab buug.

waa la naqliyay ✓

Atlas

waa la naqliyay ✓

Atlas

waa la naqliyay ✓

/aatlas/atlases; (n) buug maab ku sawiran yahay (buug joqoraafi meel leedahay lugu sawiro sida joqoraafiga magaalo ama waddan).

waa la naqliyay ✓

/atlas/ (n) buugy maababky.

waa la naqliyay ✓

atlas, n.m. - Buugga Khariidadaha, Buugga maababka.

waa la naqliyay ✓

atome, n.m. - Atam; Waa saxarka ugu yar ee aan la jajabin karin.

waa la naqliyay ✓

s.m. atom.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: butuc (1).

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aan caato ahayn, hilib leh. Wiil yar oo batacay xambaarsanayd. Dh: shilis, buuran, naaxsan.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-llo, m.dh) Meel bannaan oo aan dhir sare lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-llo, m.dh) Meel bannaan oo aan dhir sare lahayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhulka inta xigta badda ee bataaxa leh ee aad loo wadhan yahay marka loo dabbaaltago.

waa la naqliyay ✓

1

(Batar-ka)

2

Cayaar la tumo; sacab.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ciyaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah jiib iyo sacab leh oo ay ragga iyo dumarku wada dheelaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ciyaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah jiib iyo sacab leh oo ay ragga iyo dumarku wada dheelaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. dance step

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) traditional dance

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar da'weyn oo ay sida badan dheelaan haweenku iyagoo kala rogta luuqda, waxay na caan ku tahay Jabuuti, dhulka Soomaaliyeed ee Itoobiya iyo gobollada Waqooyi-Galbeed, Togdheer, Sanaag, Awdal, Sool iyo Bari ee Soomaaliya. Qalabka lagu ciyaaro waxaa ka mid ah durbaan yar oo hal ul lagu garaaco iyo dallad. Dh: botor.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sacab

2

de: dance step

3

lx: batar

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m

6

key: batar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) macdan cad oo durba shiilmi og, oo birta alluminiyumka ku bah ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Cajam-ta)

2

Dadka intiisa aan Carabta ahayn.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. all non-Arab people

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) dadka intiisa aan Carabta ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: Carab

3

de: all non-Arab people

4

lx: cajam

5

pd: (-ta)

6

ps: n8-f-pl

7

key: cajam

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caag sida kubadda ah oo lagu xidho shabaagta oo biyaha dul sabeeya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Hoore udgoon, la isku carfiyo oo aalkolo lahayn, oo ka kooban saliid iyo waxyaabo kale. la-mid: cadar (3).

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Hoore udgoon, la isku carfiyo oo aalkolo lahayn, oo ka kooban saliid iyo waxyaabo kale. la-mid: cadar.

waa la naqliyay ✓

m. n. kind of oriental perfume

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) concentrated perfume with a strong, pleasant odor

waa la naqliyay ✓