at
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
at
prp., ku; at sea, badduu kusoo jiraa or badduu soo socdaa; at home, aqalkii buu joogaa, at your house, aqalkaagi buu joogaa; at-hand, dhowyahay; at leisure, goortaanan hawl kale lahayn; at ease, barax; at a stand, waan werwersanahay; at a loss, waan raagsanahay; we are at odds, col baannu nahay, or xer baannu leenahay, or waannu is qoonsanaa, or qoonsimaad baa na dheḥ yaal; at this moment, iminkadaan, goortaan, haddataan, goorta tan oo kale; at this day, maalintan, dharaartan oo kale, caanamaalkan; at that time, goortaasaa, kolkaasaa; at one time or other, mar ama mar kale; at that time or the other, goortaa ama goorteedahan; at no time, kolla, kolna, hadna, goorna; at last, kolki dambese; at first, kolki horay; at the very first, goorti ugu horaysay; at the first coming of the governor, serkaalka imaadkiisii horay; at once, mar keli ah; all things are ordered at the will of God, wax waliba hawlka Eebbahay bay ku socdaan or baa hagaajiya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Atoor
(Atoor-ka)
Sagaarada keeda lab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Badweyn
(Badweyn-ta)
1. Bad weyn oo xeebta ka fog.
2. Badda qaybaheeda waaweyn oo shanta ah, mid ka mid ah (Badweynta Atlaantik, Badweynta Deggan, Dadweynta Hindi, Badweyn-Barafta Woqooyi iyo Badweyn-Barafta Koofure).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
alkahool
m.l (-lo, m.dh) (kiimika) Iskudhis orgaanig ah oo ka kooban hal ama in ka badan oo haydaroogsayl (-OH). Alkahoolladu waa haydaroogsi laga soo dhirandhiriyey alkeynnada. Waxay sameeyaan taxane isku mid ah C H n+1. H. Alkahoollada waxa lagu kala sooci karaa dabeecadda kaarboon atamka ay ku dhegsanyihiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
amayn
m.dh (kiimika) Iskudhisyo orgaanig ah oo sameysma marka hal ama in ka badan oo atamyada haydarojiin ee amooniyada lagu beddelo koox orgaanig ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
arayl
m.l (-llo, m.dh) (kiimika) Koox orgaanig ah samaysanta marka atam haydarojiin ah laga saaro haydarokaarboon aroomaatig ah ama mid ka farcamay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
arjantam
m.l (-mmo, m.dh) (kiimika) Bir ka tirsan curiyeyaasha kalaguurka ah oo u jiri kartaa asal ahaan iyo weliba salfaydh (AgS) iyo kolorayd (AgCl) ahaanba. Summaddeedu waa: Ag. Bar dhalaalkeeduna (b.dh.) 960 C. Bar karkeeduna (b.k.) 2180 C. Cufnaan beeggeeduna waa 10.5, tiroborotoon 47, cuf atammeed 107.87.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
atam
m.l (-myo, m.dh) (fiisikis) Saxarka ugu yar ee curiye jiri kara kana qaybqaadan kara falgal kiimikaad. Waxa uu ka koobanyahay bu' iyo elektaroonno ku dul wareega. Bu'du waxa ay siddaa saldanab togane ah, elektaroonnaduna waxa ay sidaan saldanab tabane ah. Atamku danabneg ahaan waa dhexdhexaad. la-mid: atom.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
atom
m.l (-myo, m.dh) la-mid: atam.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ayoon
m.dh (-nno, m.dh) (kiimika) Atam ama koox atamyo ah oo lumiyay hal ama in ka badan oo elektaroonno ah si ay u yeeshaan saldanab togan (a. togan), ama helay hal ama in ka badan oo elektaroonno ah si ay u yeeshaan saldanabtaban (a. taban). Weliba eeg aayoonayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ayoon-taban
m.l (-nno ..., m.dh) (kiimika) Ayoon saldanab taban leh, oo sameysma marka atamyada ama molikiyuulada lagu daro elektaroonno. Marka danabsoocidda la sameynaayo, ayoonada taban waxa jiita qotinka togan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ayoon-togan
m.l (-nno ..., m.dh) (kiimika) Ayoon saldanab togan oo ka dhashay atammo ama molikuyuullo laga xayuubiyey elektaroonno. Marka danabsoociddu dhacayso, ayoon-toganayaasha waxa jiita qotinka taban.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baayaco
f.g3 (-cday, -atay) la-mid: baayoco.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bado
f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
badweyn
badweyn¹: m.dh 1. Biyo badeed badan, dhul aad u ballaaran ku fadhiya oo adduunka u kala qeybiya qaarado, sida Atlaantigga, Hindiya iyo wixi lamida. 2. Meel badda dhexdeeda ah oo xeebta ka fog.
badweyn²: m.dh (-nno, m.dh) (juqraafi) Gogol biyo cusbo leh ah oo ku wareegsan dhul weyneyaasha dunida. Biyahaas iyaga ah waxaa loo qaybiyaa dhawr qaybood oo waaweyn, dhammaantood waxay dabboolaan 71% ee dusha dunida.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
barkarkareed
m.dh (-dyo, m.dh) (fiisikis) Heerkulka uu cadaadiska uumiga hoorku le'egyahay cadaadiska atmoosfeerka, taas oo uumibaxu ka muuqdo hoorka dhammaantiis.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biyo
biyo¹: m.l.w 1. Hoore aan lahayn midab, dhadhan iyo ur oo ka sameysan haydaroojiin iyo oksijiin oo lama huraan u ah nolosha. 2. Hoore ka yimaadda lab iyo dhigdhig nafley marka ay isu galmoodaan ee uu ubadku ka abuurmo.
biyo²: m.l.w (kiimika) (H2O) Hoor midablaawe ah oo ku barafooba 0°C kuna uu biyooba 100°C marka cadaadisku yahay ka atmosfeerka. auumiga biyuhu wuxuu ka koobanyahay molikuyullo HO ah madi (kelikeli) ah. Biyuhu hoor ahaan, waa milaha ciriflaha ah ee ugu awood badan. Tan waxa ugu wacan sarraynta madoorsoomaheeda labdanab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biyoculus
biyoculus¹: m.dh (-syo. m.dh) Ceelasha la shubo meesha isha xigta.
biyoculus²: m.dh (kiimika) Diyuteeriyam ogsaydh: biyaha atamyadu haydarojiin ee ku jiray, 1H, ay beddeleen isku godka ka culus ee diyuuteeriyam, 2H, summaddiisuna tahay D. Waa hoor midab laawe ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bu'
bu'¹: m.dh (bu'o, m.l) 1. Isha nafleyda inteeda madow. 2. Afarta caloolood ee raamsatada middeed. 3. Cudur beeryarada barariya oo kaneecada laga qaado. 4. (sh.r) B. dheh: cod lagu muujiyo shanqar aad u badan.
bu'²: m.dh 1. (baayoloji) Jidh dhex yaallo saytobalaasamka unugyada, kaasoo ay ku jiraan walxaha hiddo side DNA. 2. (kiimika) Qaybta atamka ee saldanabeedku toganyahay, cufka atamkuna ka yimaado; b.du borotoonno iyo niyuutroonno ayay ka koobantahay; b.da atamka waxaa lagu muujin karaa summad tilmaamaysa tirada (cufka, borotoonnada, atamka) iyo curyaha magaciisa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cimaamado
f.mg3 (-atay, -adatay) la-mid: cimaamadayso.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
-at
de: [AUTOBENEFACTIVE]
lx: -at
ps: v3-suf
xe: you slept
xv: -o ~ -an
key: -at
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
act
/aakt/acts, acting acted; (v) 1. wax qabasho ama wax falid. e.g. Act quickly before it is too late. 2. sharciga dowladu soo saarto. e.g. the Income Tax Act.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
act
/akt/ (v) weelow, suubiyow, falow.
/akt/ (n) hukung, shar'i.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
alt
inter. - joogso! istaag!
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ant
/aanti/ ants; (n) qudhaanjo ama quraanyo.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
ant
/aant/ (n) wariiriyi, dhuury.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
ant
n., (a black kind) qudhaanyo qudhaanjo, -adi; (another kind) duxul ku reeb, -ki; (a black kind, big and stinking) jinac, -i; (a kind of white ant) aboor, -ki; (another kind) harun, -ti, or harey, -ihi, or har, -hi; (name of their nests or hills in the desert) dundumo, -adi.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
apt
/aapt/aptly; (adj) 1. sida badan, badanaaba; wax damac-sanaan, maaganaan. e.g. Small businesses in big cities are apt to grow fast. 2. ku haboon. e.g. It is an apt examination. 3. fahma badan,maskax furan, xariif ah. e.g. He is an apt pupil.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
apt
/aapt/ (adj) ky toosyng, ky feyly. My friend gave me apt information about the test.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
art
/aart/arts; (n) 1. farshaxan, sawir samayn, wax qurxin; naqshad samayn, (midabayn, rinjiyeyn). e.g. Sarah has a great knowledge of art. 2. waxyaabaha aan cilmiga ahayn sida luqadaha, suugaanta, taariikhda iwm. e.g. He earned a Bachelor of Arts degree. 3. wax ama hawl u baahan khibrad iyo xirfad sare. e.g. I am going to practice the art of writing.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Art
Xarar, farshaxannimo
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
art
/art/ (n) herer, giir.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
art
art, n.m. - Shaqada ninka; Xirfada dadka (aan Dabiiciga ahayn); Fan.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ate
/eyt/ (v) waa cunay (eat oo fal tagay ah). e.g. I ate my lunch already.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
ate
/eyt/ (v) eat oo fal laha moothi eh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ATP
m.dh (kiimika) Iskudhis orgaanika ah oo ka kooban adaniin ribows iyo saddex kooxood oo foosfeyt aan orgaanik ahayn. ATP-du waa niyukliyotaydh. Waxaanay mas'uul ka tahay inay tamarta si ku meel gaadh ah u keydiso intay socoto neefsashada unuggu. Waxay ka samaysantay ADP lagu daray foosfeyt saddexaad taas oo keydisa tamar soona saarta marka looga baahdo dariiqad kale oo dheef samayneed.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ATP
m.dh (kiim.) Iskudhis orgaanika ah oo ka kooban adaniin ribows iyo saddex kooxood oo foosfeyt aan orgaanik ahayn. ATP-du waa niyukliyotaydh. Waxaanay mas'uul ka tahay inay tamarta si ku meel gaadh ah u keydiso intay socoto neefsashada unuggu. Waxay ka samaysantay ADP lagu daray foosfeyt saddexaad taas oo keydisa tamar soona saarta marka looga baahdo dariiqad kale oo dheef samayneed.
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
ATP
ATP
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bat
/baat/bats, bating, batted; (n) 1. ul lugu ciyaaro kubadda oo lugu tuur-tuuro. (beeysboolka). e.g. a baseball bat (n) 2. fiid-meerta. e.g. I saw a vampire bat last night. (n)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bat
/baat/ (n) 1. kibilly. 2. ully boloonighy beeysboolky lyky dheelaaw. (v) 3. ky dhowow.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
bât
bât, n.m. - saalada; dhiriqda; dhabcanta; xaarka xoolaha
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bat
n., (flitter mouse) fiidmeer, -ti.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
cat
/kaat/ (n) yaanyuur; mukulaal.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
cat
/kaat/ (n) mukulaal, gnaaw, gnaagnuury.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
cat
n., bisad, -di, dinnad, -di; male cat, curri, -gi; wildcat, dinnad habishi; civet cat, dinnad sabad, -di; small cat, dinnad yar.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
eat
/iit/ (v) cunid.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
eat
v.tr., cun; be eaten, lugu cun; it is eaten, la cun.
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Fat
Dufan
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
fat
(n) the main storage and source of energy in humans.
baruur
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
fat
/faat/ (adj) 1. buuran, cayillan, shilis ah (n) 2. baruur, caddiin.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
fat
a., shiilis, buuran, naxsan; become fat, naax; n., baruur, -ti; dayi, -gi; the fat of the tail, badhi, -di.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hat
/haat/ (n) koofiyad, koofi.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
hat
n., koofiyad, -di.
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
mat
derin
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
mat
/maat/ (n) salli; sajaayad; derin (dermo yar).
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
mat
mat, adj. - aan dhalaalin.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
mất
mất, nam. - Dakhal; Baalo; tiir weyn.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
mat
n., dermo, -adi, xarar, -ki, kebed, -di.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
pat
/paat/ (n) 1. dharbaaxo khafiif ah (dharbaaxo fudud, badanaa gacal cun ah) 2. gobol yar (xoogaa xabag ah oo kale).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
pat
v.tr., salaax; n., (light blow) salaaxid, -di.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
rat
/raat/ (n) jiir (doolli).
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
rat
rat, n.m. - jiir; dooli
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
rat
n., jiir, -ki; a small rat, jiir yar.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
sat
/sat/ (v) fariistay (sit, oo fal tagey ah).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
vat
/vaat/ (n) jirigaan (weel-weyn oo dareeraha lugu shubto).