asooli — Macnaha & Turjumaada

1

(fal) sumal, laxda saaro.

2

asooli: (fal) hadhuudh iyo wax la mid ah, kala huf. Dh: asoori.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: oslid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-iyay, -iday) Wan, lax kudid.

waa la naqliyay ✓

1

asool¹: m.l 1. la-mid: oslid. Baahida neef ida ah oo dheddig u qabo kudmo. 2. A. ah: neef dheddig oo ida ah oo kudmo u baahan.

2

asool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Neef dheddig oo ida ah kudmo u baahasho. la-mid: osol².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oolay, -ooshay) Neef dheddig oo ida ah kudmo u baahasho. m.f.dh asoolid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lax, sumal ku tallaaba u baaho. Laxdaasi way asoolaysaa.

2

asool-ka: (magac, lab, keli) sida laxdu dabada ay u Jusho si ay muujiso marka wanka ay doonayso inuu tallaabo. Laxdu way muujisay asoolkeeda.

waa la naqliyay ✓

1

baraarshishi¹: m.l 1. Sabeen asooshay iyadoo aan gaarin da'dii ay ku rimi lahayd. 2. la-mid: baraarshishiyid.

2

baraarshishi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Sabeen iyadoo aan gaarin da'dii ay ku rimi lahayd asoolid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg osol². la-mid: asool¹, asoolid, osol¹.

waa la naqliyay ✓

1

osol¹: m.l la-mid: asoolid.

2

osol²: f.mg1 (-slay, -soshay; -sli) la-mid: asool².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) magac loogu yeero lax sinta madow. Daylo dabaday ku asooli may ku aroorto.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dusha wax kaga duub. Gacanta maro ku mar. Dh: duuduub.

2

mar: (fal) socod ku dhaaf. Xaafaddii aabbo mar oo buug ka sii qaad.

3

mar: (fal) wada arag oo idaha asooli. Wanyahaw idaha wada mar. Dh: asooli, saaro.

4

mar-ka: (magac, lab, keli) labo ilaa saddex qori oo sharab ah oo inta maydhax lagu maro aqallada dasada ah shax looga dhigo ama sarabka la dhisayo gunti tagxeel ah looga dhigo. Dh: mardo.

5

mar-ka: (magac, lab, keli) kol keliya; hal jeer. Mar la dage Allaa dagay laba la dagana isgaa dagan Dh: kol, jeer. Wa: marar.

6

mar-ta: (magac, dhedig, keli) googoradda ama meesha laga xidho. Ti oo garayskiyo; marta dabac u gunudoo: guranaysa hoomaar, oo aan gayaankeed: geesaha ka filanayn. Dh: dhexidh, dhixidh.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ido badan habeen keliya wada asoolin. Dh: asoolin, rimin, saarasho, maris.

2

marid -da: (magac, dhedig, keli) maraq ku xidhid: maraq naasaha hasha kaga duudduubid. Maraq gaaban kuma filla maridda afarta naase ku dheer qaado. Dh: marqid, maris.

3

marid-da: (magac, dhedig, keli) haylaaq dheer oo maro ama wax kale ah wax dusha kaga duuduubid oo ku wareejin. Dh: duubid, maris.

4

marid -da: (magac, dhedig, keli) meel socod ku dhaafid. Maridda magaaladu waa igu qallooc. Dh: gudbid, maris.

5

marid-da: (magac, dhedig, keli) taabasho oo uskagayn. Maridda renjiga qoyan iska jir

waa la naqliyay ✓

(fal) saaro oo rimi. Dh: asooli.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) rimid oo wan u baahasho. Dh: asoolid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) rimin oo ido saarasho. Dh: asoolin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xidhiidhka isdabayaal ee abtirsiinta. Dh: sallaan, isir, wasiir, walcan, ab. sulman: (tilmaame) lax wan u taga u baahan. sulmi: (fal) wan, lax asooli.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dulu yeelo; u dulqaado; adkaysi badan. la imo. Xamil yeelo oo walaalkaa u dhaaf.

2

xamil -ka: (magac, lab, keli) wax la tolo oo sumalka adhaxda lagaga xidho oo hoos u raaraca oo ka ilaasha inuu idaha asooliyo.

3

xamil -ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah jaadadka tigaadda ka mid ah. Dh: cagaar.

4

xamil -ka: (magac, lab, keli) rar uu muur sido. Awrka xamilka ka fur. Dh: qaad.

5

xamil-ka: (magac, lab, keli) adkaysi iyo itaal wax lagu qaado.

6

xamil -ka: (magac, lab, keli) haragga isha ku rogan. Dh: baad, baal, xirrib.

7

xamil -ka: (magac, lab, keli) dulqaad iyo cadho la'aan. Hoggaamiyuhu waa nin xamil badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoolid-da)

2

Wax la wadaago qaybin, kala agaasimid; soorid; qorshayn

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqool³. la-mid: aqool² (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan wax u agaasimid.

2

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) wax la wadaago qaybin; kala agaasimid. Dh: qorshayn, qaybqaybin, soorid.

3

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) meel ka tegniin.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) lax u baahan wan saarta oo oslan. Tani waa lax asoolan. Dh: asoollan.

2

asoolan: (tilmaame) midho kala huffan; kala soocan. Hooyo waxay keentay hadhuudh asoolan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qashin ka saaridda hadhuudhka iyo wixii kale ee la hufayo. Asooridda hadhuudhku waa hawl culus. Dh: hufid. haadin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley, duhur socodsiin. la-mid: baqoolsii, boqooli, boqoolsii.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal m.l/dh) Nin madaxa bidaar ku leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal m.l/dh) Nin madaxa bidaar ku leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. bald person

waa la naqliyay ✓

1

de: bald person

2

lx: basoole

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

syn: bidaarle

6

key: basoole

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dalool u yeelid. la-mid: duleeli.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dalool u yeelid. m.f.dh, daloolin. la-mid: duleeli.

waa la naqliyay ✓

v. pierce, put a hole in(to)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make a hole or opening in; pierce (piris); perforate (peer-fareeyi); drill (diriil) ~ duleeli, qod

waa la naqliyay ✓

(fal) walax meel daloosha u yeel. Dalooli gidaarka oo daah ku xidh.

waa la naqliyay ✓

1

a: duleeli

2

de: pierce, put a hole in(to)

3

lx: dalooli

4

pd: (dalooliyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: dalooli

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: magool².

waa la naqliyay ✓

v. sprout, be covered with greenery (as a tree); prosper

waa la naqliyay ✓

(fal) fiili oo baar cusub ka soo saar Ilaahoow geedaha noo magooli.

waa la naqliyay ✓

1

de: sprout, be covered with greenery (as a tree); [fig.] prosper

2

lx: magooli

3

pd: (magooliyey)

4

ps: v2a=intr

5

key: magooli

waa la naqliyay ✓

1

(Asli-ga)

2

(wax) run ah, ee aan ahayn ku loo ekaysiiyey, ama, lagaga dayday.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: asali. 2. (-iyo, m.dh) Kuul cambar ah.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Asli

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): origin; original copy; pure, genuine, typical

waa la naqliyay ✓

name-f original; origin; pure, typical, genuine, dignified, noble. Cf: Asli, Gobey, Sharaf

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) genuine (jenewin); not spurious or counterfeit; authentic. Ex: waa harag asli ah; it is genuine leather; original

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh quruxdeeda lagu faanayo ama nasabkeega lgu ammaanayo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax wata sifadii abuuristii hore oo an dayasho ahayn. Dh: asiili.

waa la naqliyay ✓

1

de: Asli

2

hm: 2

3

lx: Asli

4

ps: name-f

5

key: Asli_2

waa la naqliyay ✓

fal) safar ka nagee; socod uu u bixi lahaa ka jooji. Dh: negay; negee; jooji.

waa la naqliyay ✓

1

(Sool-ka)

2

Dhul oommane ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Hawd oommane ah.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Sol [region of eastern Somalia.]

waa la naqliyay ✓

m. n. waterless country, arid land, desert

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhul oomane ah.

2

sool-sha: (magac, dhedig, keli) buuraha yar. Dh: gunbur

waa la naqliyay ✓

1

(Agool-ka)

2

1. Hollobta timaha salkooda ka dhalata.

3

2. Astayn, calaamayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

m. n. dandruff; mark, stain

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dandruff (daanduruf); scurf (iskeerf)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hollobta salka timaha ku dhalata. Dh: toxob.

2

agool -ka: (magac, lab, keli) astaynta jaangooyo

waa la naqliyay ✓

1

de: dandruff; mark, stain

2

lx: agool

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m

5

key: agool

waa la naqliyay ✓

1

(Alool-ka)

2

Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (aloollo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m. n. mat of woven cane (also used as a curtain)

waa la naqliyay ✓

(Alol) N Typha angustifolia L. Typhaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shey dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geedka duurka laamihiisa oo jil lagu marriimo. Badanaa aqalka ayaa lagu kala ilaxidhaa. Abeeso alool ku duuban baan dilay. Wa: aloollo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mat of woven cane (also used as a curtain)

2

lx: alool

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: alool

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoo-sha)

2

1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.

3

2. Gooraha wax la cuno middood.

4

3. Sooryo; qorshe.

5

4. Wadid, meelgeyn.

waa la naqliyay ✓

1

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

2

aqool²: m.dh 1. (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood. 2. la-mid: aqoolid.

3

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

2

aqool²: m.dh (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood.

3

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho. m.f.dh, aqoolid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. mealtime; distribution (of food)

2

aqool v. distribute; serve (food)

3

aqool m. n. day

waa la naqliyay ✓

1

-ay / aqooshay: (v) cater (kayter); provide food service for:

2

aqool: - [Pl. aqoolood] (n) day (dheey). Ex: Shan aqoolood wax ma cunin; I didn't eat forfive days

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qorshe iyo qabanqaabo dhammayso oo meel ka soco. Minawarka quusaa hadduu Maarsay ka aqoolo.

2

aqool: (fal) cunto ama wax la mid ah, kala qaybqaybi oo kala qoqob; kala qarqoor oo kala googgoo.

3

aqool -ka: (magac, lab, keli) qabanqaabo iyo qorshe dhammayntii. Dh: maamul, agaasin.

4

aqool -ka: (magac, lab, keli) wax dad badan ka dhexeeya kala qaybin oo qayb u badin.

5

aqool -ka: (magac, lab, keli) meel ka socod; meel ka dhaqaaqid.

6

aqool -ka: (magac, lab, keli) goorta shaqooyinka la dhameeyo ee guryaha loo hoydo.

7

aqool -sha: (magac, dhedig, keli) milayada wax la cuno middood.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Wax, wixii hore ka jooga oo aan la dhalan rogin. la-mid: asiili (1), asli (1).

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Wax, wixii hore ka jooga oo aan la dhalan rogin. la-mid: asli.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka la haamay caleenta guntiisa ka soo dul biqisha. Dibigu wuxuu ku balalooday asali. Dh: asalo, gundillaac, boqondhow. Wa: asalooyin.

waa la naqliyay ✓

(fal) hadhuudh la tumay qarawaan ama gacafka kor ugu daadi; masaf ku qaad oo madaxa la sin kadibna u soo daadi si farsamaysan si ay ciidda iyo suqushu u kala soocmaan. Hadhuudhka buushiga ka asoor.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (juqraafi) Shacaabi taxan oo leh muuqaalka garanta ama muuqaalka kabta faraska oo ku wareegsan barkad (haro xeebeed).

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (juqraafi) Shacaabi taxan oo leh muuqaalka garanta ama muuqaalka kabta faraska oo ku wareegsan barkad (haro xeebeed).

waa la naqliyay ✓

Atoll

waa la naqliyay ✓

1

(Booli-da)

2

Xoolo ama hanti kale oo la dhacay; xoolo xaaraan ah.

waa la naqliyay ✓

1

booli¹: m.dh.u Hanti qof lahaa oo qof kale si sharci darro ah u milkiyo.

2

booli²: f.g1 (-lyay, -liday; -lyi) Hanti qof lahaa, qof kale si sharci darro ah ku milkiyid.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Hanti qof lahaa oo qof kale si sharci darro ah u milkiyo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] fraud; stolen goods, loot; looted camels

2

booli v. rob, plunder, loot; appropriate

waa la naqliyay ✓

-da: (n) goods or property seized by fraud or theft; booty (buuti); loot (luut); spoils (ispooylis)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xoolo xaaraan ah oo cid kale laga dhacay Dh: boojimo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dheddig foolanaya ilaalin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid ammaan u jeedin.

waa la naqliyay ✓

v. pamper, coddle; praise

waa la naqliyay ✓

1

de: pamper, coddle; praise

2

lx: kooli

3

nt: koolin (ta) [vn-f], koolis (ka) [vn-m]

4

pd: (kooliyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: kooli

waa la naqliyay ✓

1

(Looli-da)

2

Jar; gebi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Mindi iyo wixi lamida afayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Mindi iyo wixi lamida afayn. m.f.dh, loolin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. edge (of something): rim, brim, cliff

2

looli v. sharpen

waa la naqliyay ✓

(fal) mindi iyo wixii la mid ah, soofay oo lool mari. Dh: afay, afee, soofee.

waa la naqliyay ✓

(Moli) N Dracaena schizantha Bak. Agavaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg maal.

2

mooli -ga: (magac, lab, keli) geed dheeraada oo guntiisu aanay dhuux adag iyo kurtinno lahayn oo qorixarraha laga qoro.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Nooli-da) Wixii nool; inta aan dhiman.

2

2. (Nooli-ga) Lacagta nool ahaan, socotadu gaadiidka uga bixiso.

waa la naqliyay ✓

1

nooli¹: m.dh la-mid: noolaan.

2

nooli²: f.g1 (-lyay, -liday; -lyi) Cid lacag ay baabur, diyaarad ama markab ku raacdo siin.

waa la naqliyay ✓

m.l Lacagta baabuurta, maraakiibta, iyo dayaaraduhu ka qaataan dadka iyo xamuulka ay rakaabsadaan. la-mid: nǫol.

waa la naqliyay ✓

nǫoli: m.l Lacagta baabuurta, maraakiibta, iyo dayaaraduhu ka qaataan dadka iyo xamuulka ay rakaabsadaan. la-mid: nǫol.

waa la naqliyay ✓