asool — Macnaha & Turjumaada

1

asool¹: m.l 1. la-mid: oslid. Baahida neef ida ah oo dheddig u qabo kudmo. 2. A. ah: neef dheddig oo ida ah oo kudmo u baahan.

2

asool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Neef dheddig oo ida ah kudmo u baahasho. la-mid: osol².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oolay, -ooshay) Neef dheddig oo ida ah kudmo u baahasho. m.f.dh asoolid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lax, sumal ku tallaaba u baaho. Laxdaasi way asoolaysaa.

2

asool-ka: (magac, lab, keli) sida laxdu dabada ay u Jusho si ay muujiso marka wanka ay doonayso inuu tallaabo. Laxdu way muujisay asoolkeeda.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sumal, laxda saaro.

2

asooli: (fal) hadhuudh iyo wax la mid ah, kala huf. Dh: asoori.

waa la naqliyay ✓

1

(Sool-ka)

2

Dhul oommane ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Hawd oommane ah.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Sol [region of eastern Somalia.]

waa la naqliyay ✓

m. n. waterless country, arid land, desert

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhul oomane ah.

2

sool-sha: (magac, dhedig, keli) buuraha yar. Dh: gunbur

waa la naqliyay ✓

1

(Agool-ka)

2

1. Hollobta timaha salkooda ka dhalata.

3

2. Astayn, calaamayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

m. n. dandruff; mark, stain

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dandruff (daanduruf); scurf (iskeerf)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hollobta salka timaha ku dhalata. Dh: toxob.

2

agool -ka: (magac, lab, keli) astaynta jaangooyo

waa la naqliyay ✓

1

de: dandruff; mark, stain

2

lx: agool

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m

5

key: agool

waa la naqliyay ✓

1

(Alool-ka)

2

Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (aloollo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m. n. mat of woven cane (also used as a curtain)

waa la naqliyay ✓

(Alol) N Typha angustifolia L. Typhaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shey dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geedka duurka laamihiisa oo jil lagu marriimo. Badanaa aqalka ayaa lagu kala ilaxidhaa. Abeeso alool ku duuban baan dilay. Wa: aloollo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mat of woven cane (also used as a curtain)

2

lx: alool

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: alool

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoo-sha)

2

1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.

3

2. Gooraha wax la cuno middood.

4

3. Sooryo; qorshe.

5

4. Wadid, meelgeyn.

waa la naqliyay ✓

1

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

2

aqool²: m.dh 1. (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood. 2. la-mid: aqoolid.

3

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

2

aqool²: m.dh (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood.

3

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho. m.f.dh, aqoolid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. mealtime; distribution (of food)

2

aqool v. distribute; serve (food)

3

aqool m. n. day

waa la naqliyay ✓

1

-ay / aqooshay: (v) cater (kayter); provide food service for:

2

aqool: - [Pl. aqoolood] (n) day (dheey). Ex: Shan aqoolood wax ma cunin; I didn't eat forfive days

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qorshe iyo qabanqaabo dhammayso oo meel ka soco. Minawarka quusaa hadduu Maarsay ka aqoolo.

2

aqool: (fal) cunto ama wax la mid ah, kala qaybqaybi oo kala qoqob; kala qarqoor oo kala googgoo.

3

aqool -ka: (magac, lab, keli) qabanqaabo iyo qorshe dhammayntii. Dh: maamul, agaasin.

4

aqool -ka: (magac, lab, keli) wax dad badan ka dhexeeya kala qaybin oo qayb u badin.

5

aqool -ka: (magac, lab, keli) meel ka socod; meel ka dhaqaaqid.

6

aqool -ka: (magac, lab, keli) goorta shaqooyinka la dhameeyo ee guryaha loo hoydo.

7

aqool -sha: (magac, dhedig, keli) milayada wax la cuno middood.

waa la naqliyay ✓

(fal) hadhuudh la tumay qarawaan ama gacafka kor ugu daadi; masaf ku qaad oo madaxa la sin kadibna u soo daadi si farsamaysan si ay ciidda iyo suqushu u kala soocmaan. Hadhuudhka buushiga ka asoor.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (juqraafi) Shacaabi taxan oo leh muuqaalka garanta ama muuqaalka kabta faraska oo ku wareegsan barkad (haro xeebeed).

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (juqraafi) Shacaabi taxan oo leh muuqaalka garanta ama muuqaalka kabta faraska oo ku wareegsan barkad (haro xeebeed).

waa la naqliyay ✓

Atoll

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg asoollan. la-mid: asoollanansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: asoollanaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg asoolli.

waa la naqliyay ✓

1

baraarshishi¹: m.l 1. Sabeen asooshay iyadoo aan gaarin da'dii ay ku rimi lahayd. 2. la-mid: baraarshishiyid.

2

baraarshishi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Sabeen iyadoo aan gaarin da'dii ay ku rimi lahayd asoolid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg osol². la-mid: asool¹, asoolid, osol¹.

waa la naqliyay ✓

1

osol¹: m.l la-mid: asoolid.

2

osol²: f.mg1 (-slay, -soshay; -sli) la-mid: asool².

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Lax wan u taga u baahan ahaansho; asoollan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -meysay) Lax asoollin (wan).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Lax asoollin (wan).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Neef ida ah oo asoollan wan doonasho.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg asoollanaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) magac loogu yeero lax sinta madow. Daylo dabaday ku asooli may ku aroorto.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef dhedig oo ido ah oo asooshay oo haddana wayda wan saarta sidaana ku asoolcelisa.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) da'da iduhu ku asoolaan; iduhu kolka filkoodu inuu wan qaadi karo uu gaadho. Sabeen haysimo ah ayaan iibsaday. Dh: asool.

2

haysimo-da: (magac,dhedig, keli) wallac iyo dareen uur. Dh: haystimo

3

haysimo -da: (magac, dhedig, keli) laboodka iyo dhaddigga xoolaha isu hayntooda.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dusha wax kaga duub. Gacanta maro ku mar. Dh: duuduub.

2

mar: (fal) socod ku dhaaf. Xaafaddii aabbo mar oo buug ka sii qaad.

3

mar: (fal) wada arag oo idaha asooli. Wanyahaw idaha wada mar. Dh: asooli, saaro.

4

mar-ka: (magac, lab, keli) labo ilaa saddex qori oo sharab ah oo inta maydhax lagu maro aqallada dasada ah shax looga dhigo ama sarabka la dhisayo gunti tagxeel ah looga dhigo. Dh: mardo.

5

mar-ka: (magac, lab, keli) kol keliya; hal jeer. Mar la dage Allaa dagay laba la dagana isgaa dagan Dh: kol, jeer. Wa: marar.

6

mar-ta: (magac, dhedig, keli) googoradda ama meesha laga xidho. Ti oo garayskiyo; marta dabac u gunudoo: guranaysa hoomaar, oo aan gayaankeed: geesaha ka filanayn. Dh: dhexidh, dhixidh.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ido badan habeen keliya wada asoolin. Dh: asoolin, rimin, saarasho, maris.

2

marid -da: (magac, dhedig, keli) maraq ku xidhid: maraq naasaha hasha kaga duudduubid. Maraq gaaban kuma filla maridda afarta naase ku dheer qaado. Dh: marqid, maris.

3

marid-da: (magac, dhedig, keli) haylaaq dheer oo maro ama wax kale ah wax dusha kaga duuduubid oo ku wareejin. Dh: duubid, maris.

4

marid -da: (magac, dhedig, keli) meel socod ku dhaafid. Maridda magaaladu waa igu qallooc. Dh: gudbid, maris.

5

marid-da: (magac, dhedig, keli) taabasho oo uskagayn. Maridda renjiga qoyan iska jir

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) lax wan tallaabay ah. Laxdu way oslan tahay. Dh: asoolan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) lax asoolan ahaan; lax wan saartay ahaan. Dh: asoolnaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caws aqalka reer. miyiga la dhigo oo gogosha laga hoosaysiiyo. Dh: cawsgogol, kashkaash.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) lax u baahan wan saarta oo oslan. Tani waa lax asoolan. Dh: asoollan.

2

asoolan: (tilmaame) midho kala huffan; kala soocan. Hooyo waxay keentay hadhuudh asoolan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: oslid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-iyay, -iday) Wan, lax kudid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal m.l/dh) Nin madaxa bidaar ku leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal m.l/dh) Nin madaxa bidaar ku leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. bald person

waa la naqliyay ✓

1

de: bald person

2

lx: basoole

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

syn: bidaarle

6

key: basoole

waa la naqliyay ✓

m. n. capsule

waa la naqliyay ✓

1

de: capsule {Eng}

2

lx: kabsool

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: kabsool

waa la naqliyay ✓

1

(Aglool-ka, Agloo-sha)

2

1. Hab weelka la xoolayna hayo, gocoyonnimada looga ba'sho: asal, dufan, laysku karshey baa lagu rogrogaa.

3

2. Wax la dhisa hayo ama la samayna hayo, qaabintiisa iyo jaangooyadiisa hore; bilaw; unug. 3.* Aqal, la dhisi doono, astaanti iyo muuqaalki warqad, ku muujin.

waa la naqliyay ✓

1

aglool¹: m.l/dh 1. Xoolaynta weel gocaya la xooleeyo. 2. Jaangooyada hore ee wax la dhisayo ama la samaynayo. 3. la-mid: agloolid.

2

aglool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel gocaya ah xoolayn. 2. Guri dhisid.

waa la naqliyay ✓

1

v. found, begin; waterproof (a fiber vessel)

2

aglool m. n. foundation, stonelaying; waterproofing of a fiber vessel

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weel cusub hogee oo xoolee. Innoo agloola gorofka. Dh: xoolay.

2

aglool: (fal) dhismo iyo wixii la mid ah qurxi oo naqshadee. Haddeed gurigu wuu dhammaadee, aglool.

3

aglool -ka: (magac, lab, keli) hab weelka cusub gocoyanimada looga ba'sho. Inta asal, dufan iyo waxyaabo kale la isku karsho ayaa lagu rogrogaa. Agloolka weelasha Canbaro ma taqaanno.

4

aglool -ka: (magac, lab, keli) naqshadayn iyo qurxin. Qof farsamayaqaan ah ayaa agloolka sartan sameeyay.

5

aglool -ka: (magac, lab, keli) qaabaynta iyo ambaqaadka hore ee wax la dhisayo ama la samaynayo loo sii jaangooyo. Aglool wanaagsan baa xarunta loo sameeyay. Dh: billaw, jaangoyn, unug.

waa la naqliyay ✓

s.m. - aalkol.

waa la naqliyay ✓

alcool, n.m. - Isbiirte; Alkool

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) eeg alool.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: asqood.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aqsoobid.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) huubaha iyo qashinka ka baxa firida hadhuudhka marka la tumo. Asooraha firida ka reeba. Dh: il, xamaku.

2

asoore-ha: (magac, lab, keli) qalabka hadhuudhka iyo wixii kale ee la hufayo lagu asooro.

waa la naqliyay ✓

v. be very thirsty; be unaware, be disoriented

waa la naqliyay ✓

1

a: asqow [v3a=inch]

2

de: be very thirsty; be unaware, be disoriented

3

lx: asqoob

4

pd: (asqoobay)

5

ps: v1=

6

key: asqoob

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg asqoo. la-mid: aqsoobid, aqsood, asqoobid.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg asqoo. la-mid: aqsoobid, aqsood, asqoobid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg asqoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakool-ka)

2

1. Dhul carradiisu tahay didib ama dhooddi; dhul carro cad.

3

2. Meeraha dhulka iyo Dusaaga u dhexeeya; Waxaraxir.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: bakaal. 2. Dhul carradiisu dibir ama dhooddi tahay; dhul carrocad ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: bakaal. 2. Dhul carradiisu dibir ama dhooddi tahay; dhul carrocad ah.

waa la naqliyay ✓

1

pr. n., loc. Venus (the second planet)

2

Bakool pr. n., loc. Bakol [region in south west Somalia.]

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] red earth ~ soil

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul ciid guduudan leh. Dhul dal badan oo bakool ah geela ku xerriya. Dh: gabiib, qorituur.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) timaha aan adkayn laakiin bistana aan ahayn oo kolka ay qoyaanna kala fida kolka ay engegaanna soo urura.

2

balool -ka: (magac, lab, keli) ubaxa duurka. Geelu balool buu daaqay. Dh: bul.

waa la naqliyay ✓

1

baqool¹: m.l Safar duhurkii la socdo; dhalandhool. la-mid: baqoolid.

2

baqool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Duhur, socod gelid. la-mid: boqool².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oolay, -ooshay) Duhur, socod gelid. m.f.dh, baqoolid. la-mid: boqool.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waqti cadceeddu kulushahay soco oo ha hadhgalin hadhimada dabadeed. Sii boqool tuulladu way fogtahaye. Dh: dhalandhool.

2

baqool -ka: (magac, lab, keli) socod dheer oo qorax kulaylaha la socdo, casar iyo duhur inta u dhaxaysa. Baqoolaha hadhsimadii, hadii buqulka lagu dhaco.

waa la naqliyay ✓

1

(Caloo-sha)

2

1. Xubin iskujoogga cunnadu marto kamid ah; waxay u eg tahay kolay yar waxayna ku jirtaa uurka, kolka bogga la dhaafo; hawsheedu waa inay cunnada inta dhacaammo kala gaar ah oo ay leedahay ku darto, jilciso oo xiidmaha u gudbiso; kubo.

3

2. Uur.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Xubinta dheefshiidka nafleyda oo isku xirta hunguriga iyo xiidmaha. 2. Qaybta jilicsan oo u dhexeysa laabxuunshada iyo gummaarka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Xubinta dheefshiidka nafleyda oo isku xirta hunguriga iyo xiidmaha. 2. Qaybta jilicsan oo u dhexeysa laabxuunshada iyo gummaarka.

waa la naqliyay ✓

f. n. stomach

waa la naqliyay ✓

-caloosha:(n) stomach (istoomak); abdomen (aab-doo-men); belly (beeli); tummy (tam-i)

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) xubin ka mid ah xubnaha dheefshiidka. Waa kolay yar oo ku yaalla bogga, hawsheeda na waxa ka mid ah, in cuntada soo dhexgasha ay dheecaamo kala jaad ah ku talliijiso oo ku jilciso oo ay dabeed xiidmaha u sii gudbiso.

waa la naqliyay ✓

بَطنُ

waa la naqliyay ✓

Catena

waa la naqliyay ✓

1

(Dabool-ka)

2

Wixii wax qarsha: weel yar oo weel weyn afka laga saaro; huwis.

waa la naqliyay ✓

1

dabool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qalab afka laga saaro weelasha si aysan wax ugu dhicin. 2. la-mid: daboolid.

2

dabool²: m.dh Gudin weyn.

3

dabool³: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel iyo wixi lamida si ayan wax ugu dhicin afka wax ka saarid. 2. Wax muuqaalkooda qarin. Tusaale: “Daruur baa cirka dabooshay”.

waa la naqliyay ✓

1

dabool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qalab afka laga saaro weelasha si aysan wax ugu dhicin. 2. la-mid: daboolid.

2

dabool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel iyo wixi lamida si ayan wax ugu dhicin afka wax ka saarid. 2. Wax muuqaalkooda qarin. Tusaale: Daruur baa cirka dabooshay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lid, cover

2

dabool v. cover, close; disguise

waa la naqliyay ✓