asiidh — Macnaha & Turjumaada

m.l (-dyo, m.dh) (kiimika) 1. Nooc iskudhis ah oo leh haydarojiin kuna kalafurma biyaha oona saara ayoonno togan oo haydarojiin ah. 2. Aragtida lowriboronistidh ee asiidhada iyo beysyada (1923), waxay qeexiddaa hore u ballaadhisay, in asiidhu tahay borotoo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (kiim.) 1. Nooc iskudhis ah oo leh haydarojiin kuna kalafurma biyaha oona saara ayoonno togan oo haydarojiin ah. 2. Aragtida lowri-boronistidh ee asiidhada iyo beysyada (1923), waxay qeexiddaa hore u ballaadhisay, in asiidhu tahay borotoo.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, dhedig, keli) dareere meelo badan lagu siticmaalo gaar ahaan beytariyada dabka dhaliya oo meesha uu taabtana waxyeello gaadhsiiya. Dh: asiidh.

waa la naqliyay ✓

n. receipt

waa la naqliyay ✓

1

de: receipt

2

lx: rasiidh

3

pd: (-ka)

4

ps: n2(a)-m

5

syn: rijeeto {N > Eng}

6

key: rasiidh

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) walax kimikeed kaste oo sii dayn karta ayoon haydarojiin 'H+' kaasoo beysta la sameeya cusbo.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg asiidh; PH.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.dh) (kiimika) Budo cad oo aan biyaha ku milmin. Way la falgashaa asiidhada iyo alkaliyadaba sababta oo ah waa laba-eefle.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.dh) (baayoloji) Koox ka mid ah iskudhisyada orgaanikada ah ee biyaha ku milma ee wada leh koox kaarboogsayl (-COOH) iyo amino (-NH2) oo ku dhegsan alfa kaarboonatam. Dhirta iyo noolayaal ili-ma-aragtay ah oo badan ayaa amino asiidhyada ka samayn kara iskudhisyo sahlan oo aan orgaanig ahayn, laakiin xayawaanku waxay ka helaan in ku filan oo quudkooda ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.dh) (kiimika) Iskudhiska sameysma marka biyo laga saaro mid kale. Ogsaydho bir-ma-ahayaal ah oo badan ayaa ah asiidho anhaydaraydh ah: tusaale ahaan CO waa anhaydaraydhka H CO ; SO waa anhaydaraydhka H SO.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyada ..., m.dh) (kiimika) eeg asiidha Lewis.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Saafid-mugeed ama mitimis asiidh-beys halkaas oo milan caadi ah oo asiidh ah lagu daro milan ribnaantisi dahsoontahay oo ah beys tilmaame ku jiro. Alkalicabiridduna waa roganka asiidhcabiridda. Eeg alkalicabirid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo ..., m.dh) (baayoloji) Asiidh dhanaan oo dhis naanays molikiyuulkeedu yahay CH3CH(OH)COOH, asiidhka laagtig waxay ka timid asiidhka bayruufig, marka muruqyadu firfircoonyihiin ogsajiintuna xaddidantahay. Taasoo si isbada joog ah beerku u saaro una beddelo gulukows. Jimicsiga xoogga badan waxa laga yaabaa in ay ku ururto muruqyada dhexdooda taas oo keenta muruqyo xanuun. Waxa kale oo ay asiidhka laaktig ka qayb qaadataa khamiirinta caanaha, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo ..., m.dh) (kiimika) Iskudhisyada la falgala biyaha soona saara asiidh. Tusaale ahaan, karboon laba ogsaydh waxa uu lafalgalaa biyaha waxaana samaysma kaarboonig asiidh: CO2(g) + H2O(aq) = H2CO3(aq).

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Maxsuulka burburka buriin ee garaadleyda shimbiraha, xammaaratada berriga iyo cayayaanka. Marka laga reebo garaadleyda, Maxsuulkaas badankiisa waa la qashinsaaraa. Asiidhka yuurig waa ma milme, sidaa darteed, waxa loo saaraa adke ahaan, taas oo dhowrta biyaha qiimaha u leh dhulka oomanaha ah. Asiidhka yuurig markay jidhka ku badato waxay ku ururtaa kala goysyada dhareerka leh taas oo ay ku keento xanuun.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Qaybta dareeraha ee dhiigga marka laga reebo unugyada dhiigga. Waxay u badantahay biyo ay walxo badani ku milanyihiin, kuwaas oo ay ka mid yihiin borotiinno, cusbooyin gaar ahaan (soodhiyam, bootaasiyam koloraydhyo iyo bikaarboonaytyo), iyo cuntooyin gulukows (amiino asiidhyo, dux), hormoono, faytamiino iyo walxo qashin ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Barashada dhismaha iyo shaqada moolikiyuullada waaweyn ee noolaha, gaar ahan borotiinnada iyo asiidh bu'eedyada RNA iyo NA.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.dh) (baayoloji) Iskudhis orgaanig ah oo ka yimaada amiino asiidho isugu xidhmay dariiqadda xarfinta. B.adu waxay isugu xidhmaan si ay u sameeyaan borotiino.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (baayoloji) Iskudhis kasta oo laga helo unugyada noolaha kasta oo ka kooban asiidh bu'eedyo (DNA ama RNA) iyo borotiin isu tegay.

waa la naqliyay ✓

1

cusbo¹: m.dh Wax cad oo leh dhadhan dhanaan oo cuntada lagu dhanaaniya. Dhulka ayaa laga qodaa, biyaha baddana waa ay ku jirtaa; milix.

2

cusbo²: m.dh (kiimika) Iskudhis ka kooban xidishe asiidh iyo mid beys, ama iskudhiska samaysma marka biri la falgasho asiidh ee haydarojiinta si buuxda ama dhiman loo barabixiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) (Dh. asiidh) Asiidh bu'eed ka kooban tiro badan oo niyukliyootaydha ah oo u habaysan si ay u sameeyaan xidhmo keliya.

waa la naqliyay ✓

m.l (dhecaanno ..., m.dh) (cilmiga naflayda) Iskujir asiidhan oo ka kooban cusbooyin aan orgaanik ahayn, haydarookoloorik asiidh, iyo insaymyo dheefshiid. Tusaale ahaan: bebsin, oo ay soo saaraan qanjidho ku safan calooshu.

waa la naqliyay ✓

m.l (-tyo, m.dh) (kiimika) Dux ay ku jirto koox foosfeyt oo qayb muhiim ka ah molikiyuulka. Waxa laga soo dhiraan dhirriyey gilisarool ku dhegsan laba asiidh duxeed, koox foosfeyt iyo beys naytaroojiin. D. f.ku waa waxyaabaha ugu muhiimsan ee ay ka samaysanyihiin xuubabka unuggu.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (kiimika) Iskudhis la falgala mid kale (oo ah ka la danaynayo). Ereygan, f., waxa badanaaba lagu isticmaalaa kiimikallada shaybaarka ee caadiga ah sida: naatriyam haydarogsaydh, haydarokoloorig asiidh, iyo wixi lamida ee loo adeegsado tijaabada iyo saafidda.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Mid ka mid ah kuwa ugu muhiimsan beysaska nukliyootaydhada iyo asiidh bu'eedyada DNA iyo RNA. Waxa laga soo dhiraan dhirriyey buurin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ryo, m.dh) (kiimika) Nooc iskudhis orgaanig ah oo ku samaysma falgal dhexmara asiidh iyo alkohool.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (dii.) Maanso diimeed, lagu ammaano ama lagaga sheekeeyo shaqsiyaad gaar ah oo diinta Islaamka magac iyo maamuus ku leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (dii.) Maanso diimeed, lagu ammaano ama lagaga sheekeeyo shaqsiyaad gaar ah oo diinta Islaamka magac iyo maamuus ku leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. Koranic chant, religious hymn, psalm

waa la naqliyay ✓

-qasiidada: (n) hymn (him), psalm (saam)-, carol (keeral), sacred song ~ madiix

waa la naqliyay ✓

1

cf: inshaad

2

de: Koranic chant, religious hymn, psalm

3

lx: qasiido

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: qasiido

waa la naqliyay ✓

xi. (naxwe) 1. Erey lagu xiriiriyo laba weer aan xor ahayn; “oo”. Tusaale: “Haddaan lacag siiyo asii diido, maxaan sameynayaa?” 2. Erey lagu xiriiriyo laba weer xor ah; “-na”. Tusaale: “Lagac baan siiyay asuu diiday”.

waa la naqliyay ✓

xi. (naxwe) 1. Erey lagu xiriiriyo laba weer aan xor ahayn; 'oo'. Tusaale: Haddaan lacag siiyo asii diido, maxaan sameynayaa? 2. Erey lagu xiriiriyo laba weer xor ah; '-na'. Tusaale: Lagac baan siiyay asuu diiday.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk la-mid: abad.

waa la naqliyay ✓

m. n., adv., time: ever; never

waa la naqliyay ✓

(falkaab) intii la soo jiray.

waa la naqliyay ✓

1

a: abad

2

de: ever; never

3

lx: abiid

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m / adv-time

6

syn: weli

7

key: abiid

waa la naqliyay ✓

/asaydh/ (adv) 1. gees isaga wareejin ama gees iska dhigid. e.g. She threw the books aside. 2. in qof aad wadada u banaysid ama gees uga bayrtid (dhan u wareegid). e.g. Can you move the table aside? 3. hadal gees ula bixid ama la faqid. e.g. She took me aside and told me about her fiance. 4. waxaas ama hadalkaas gees iska dhigoo ama iskaba daayoo. e.g. All jokes aside, he really is a nice person.

waa la naqliyay ✓

/asaydh/ (adv) dhiny, gees. I turned my bike aside to let her pass.

waa la naqliyay ✓

ad., gooni; lay aside, gooni u dhig, dhaq, dhaqo; he took him aside, gooni u kaxeeyay.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) 1. Dhibaato weyn cid ku dhicid. “Inkaar baa asiibtay Cali”. 2. Arrin xalkeeda dhabta helid. Tusaale: “Ardaygii jawaabtii waa asiibay”. la-mid: aseeb.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) 1. Dhibaato weyn cid ku dhicid. Inkaar baa asiibtay Cali. 2. Arrin xalkeeda dhabta helid. Tusaale: Ardaygii jawaabtii waa asiibay. m.f.dh, asiibid.

waa la naqliyay ✓

v. get, hit (on target); fall on, align ~ coincide with

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. afflict suddenly; strike (istaraayk). Ex: waxaa asiibay kansar; he was stricken with cancer. 2. come upon; discover: Ex: waad asiibtay; you struck upon the point

waa la naqliyay ✓

(fal) halkii aad doonaysay la hel, ku hagaaji; ku toos. Meesha yoolka ah asiib oo haka leexleexan. Dh: abbaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: get, hit (on target); fall on, align ~ coincide with Used in a sense of unexpected achievement, as in succeeding against the odds

2

lx: asiib

3

pd: (asiibay)

4

ps: v1=

5

key: asiib

waa la naqliyay ✓

1

(Aslid-da)

2

Asal marin; midabayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg asal³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) midabayn; asal marin. Aslid bay dhiishu u baahan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

v. run over, overrun

2

jiidh m. n. mouse, rat

3

jiidh m. n., [collective] lean ~ boneless meat

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) collide with and overrun; run over; barge (baarj); crush (karaash) ~ jiir, jibaax,

2

jiidh -ka: (n) mouse (moows); rat (raat) ~ jiir, dooli

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hilibka intiisa cas ee ка aan baruurta ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku xadgudub oo awood ama itaal wax ugu dhin. Wiilka maanta miidh berrina u adkayso.

2

miidh: (fal) dhinac u sooc oo naqee. Xasiid fiican innoo soo miidh. Dh: sooc, naqee, madh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) halka hore ee gaadhiga weyn laga wado oo uu dareewalku fadhiisto; gaadhiga qaybta hore ee laga wado. Dh: shir.

waa la naqliyay ✓

1

name-m Saeed or Said; loyal, obedient (Arb)

2

name-m master

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil daacad in uu noqdo loo rajaynayo.

waa la naqliyay ✓

(Sido) C, N Halopyrum mucronatum (L) Stapf. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): acid

waa la naqliyay ✓

1

de: acid

2

lx: aasidh

3

pd: (-dha)

4

ps: n1-f-mass

5

syn: aashito {Eng}

6

key: aasidh

waa la naqliyay ✓

(falkaab) tegtadii la soo dhaafay oo dhan. Abiidaa la soo jiray, uunkeedu taagnaa, itixaan la mari jiray.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): acid

waa la naqliyay ✓

1

de: acid

2

lx: asaydh

3

pd: (-dha)

4

ps: n1-f-mass

5

see: aasidh {Eng}

6

key: asaydh

waa la naqliyay ✓

1

(Asiili-ga)

2

1. Sharaf leh; gob.

3

2. Asalkii ah; aan u'ekaysiis ahayn; asli.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: asali. 2. Dugsiga caruurta yaryar aadaabta iyo farta lagu baro inta aanay waxbarashada rasmiga ah bilaabin.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Asili

waa la naqliyay ✓

n (adj.): genuine item; pure; dignified, noble

waa la naqliyay ✓

1

name-f genuine, pure, dignified, noble. Cf: Asli, Gobey, Sharaf

2

name-f of good lineage

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh sharaf leh ama xidid wanaagsan ka dhalatay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dameeraha, jaad ka mid ah, oo aad loo jecel yahay oo feejignaan iyo karti badan. Inta badan waxa dhaqda reerguuraaga. Kuwa beeraleydu dhaqato wax la yidhaahdaa «humbanni». Dameer asiili ah baan soo gadannay.

2

asiili-ga: (magac, lab, keli) cidda sharafta leh ee gobta ah.

3

asiili-ga: (magac, lab, keli) asalkii ah oo aan u ekaysiis ahayn. Kani waa dahab asiili ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: Asili

2

hm: 2

3

lx: Asiili

4

ps: name-f

5

key: Asiili_2

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Warqad qoraal ah oo la siiyo qof lacag laga qabtay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Warqad qoraal ah oo la siiyo qof lacag laga qabtay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) receipt (ra-siit); voucher (voo-jar);

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) waraaq la isa siiyo marka lacag la bixiyo oo lagu caddeeyo inta lacag la bixiyay. Kirada bixi rasiidna liga soo qaad.

2

rasiid-ka: (magac, lab, keli) eeg raasamaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. cement; mortar (for bricks)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cement (si-ment) ~ sibir, shamiito, shamiinto

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shamiito iyo niis, jay, biyo laysku daray loona diyaariyay in wax lagu dhiso.

waa la naqliyay ✓

1

bw: leben

2

de: cement; mortar (for bricks)

3

initial: s

4

lx: sibidh

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m

7

syn: shamiinto

8

xv: sibir {N < Eng}

9

key: sibidh

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal, m.l/dh) la-mid: siiri.

waa la naqliyay ✓

m. n. whistle; siren

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) whistle (wisel) ~ firinbi, seeri

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qalab yar oo bir ah oo dhuun leh oo labo dhinac ka furan oo la afuufo oo ci' dheer sameeya. Dh: firinbi, laarmi, siiri, firinbi.

waa la naqliyay ✓

1

a: siiri {N}

2

de: whistle; siren

3

initial: s

4

lx: siidhi

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: siidhi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) firida arabikhidu inta ay caanaha leedahay ee aanay aad u adkaan. Dh: xasiig.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiilka dhashay isaga oo ay timihiisa ama yixdiisu yartahay. Dh: bidhiidh.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay reerka oo ban guuraya ama wiil dhashay isaga oo aanay hooyadii wax fool ah dareemin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neefka garab mara meeshii biyaha loogu sii diyaarshay. darleef -ka: (magac, lab, keli) biyaha darka oo xoolaha cabbaya ka dhammaada oo biyaha lagu shubayaa isku soo gaadhi waayaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. splinter, chip

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ka ~) wax weyn wax yar oo ka mid ah, ka dillaaci. Dh: falliir.

2

falliidh: (fal) «kala walax isku taallay, labo u kala dillaaci. Qoriga qaadi kari mayside, kala faldhiidh. Dh: dhanbal.

3

falliidh -ka: (magac, lab, keli) eeg falladh.

waa la naqliyay ✓

1

de: splinter, chip {N}

2

lx: falliidh

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: falliidh

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax tayadiisu xuntahay. Dh: liita.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka marka midxinka aan loogu ridqin oo yara buurbuur leeyahay. Dh: jimidh. Li: budo.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, kei) jecleysi ay dumarku u yeeshaan shey oo haddaan loo keenin ay xanuun la kulmaan. Dh: xaal, wadaaddo, mashiiq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ladnaansho xanuun adag laga soo ladnaado; ka soo rayn xanuun lag soo reeyo. Xumaddii way ka jabtay oo galabta nafiidho ayuu dareemayaa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sonkor iyo wax la mid ah, in yar oo far iyo suul ah cid kale sii. li qadhiidh sonkorta.

2

qadhiidh -ka: (magac, lab, keli) sonkor aan badnayn oo kolka jaadka la cunayo lagu qayilo. Rubuc qadhiidh ah soo iibso. Dh: qariir.

waa la naqliyay ✓

name-f wise, righteous, rightly-guided; intelligent, sensible

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Rasheeda

waa la naqliyay ✓

1

de: Rasheeda

2

lx: Rashiido

3

ps: name-f

4

key: Rashiido

waa la naqliyay ✓

1

(Xashiish-ka)

2

1. Qorka alwaaxda laga qoro ama laga xaquuqo; xash.

3

2. Geed la beero oo laga liso dhacaan daran oo ama la calashado ama la cabbo ama sida buuriga loo shito; waxaa laga helaa jeel iyo baraarug iyo fahmo, waase sun qofkii qaayiba disha ama miyirka ka qaadda ama wax khaafsan ka dhigta. Inkasta oo uu dawo ahaan, waxtar lee yahay, haddana wuxuu ka mid yahay, dhirta, sida qaadka, in lagu isticmaalo ama la ganacsado, ayan bannaanayn (ama xashiishad).

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Xash. 2. Nooc ka mid ah maandooriyayaasha oo sida buuriga oo kale loo shito.

waa la naqliyay ✓