asaas — Macnaha & Turjumaada

1

(Asaas-ka)

2

Bilawaga waxa la samaynayo ama la dhisayo; sal; saldhig; bilaw; (ama aasaas).

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. la-mid: aasaas².

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. m.f.dh, asaasid. la-mid: aasaas.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. foundation (of house); basis, base; cause, motive, ground

2

asaas v. found, begin, create

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. foundation (fowndheeyshin); a supporting part or layer; base (beeys). 2. basic (beeysik); an essential or fundamental element ~ aasaasi, salka

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaqo cusub ambaqaad; aasaas u dhig: wax hor leh billaw.

2

asaas-ka: (magac, lab, keli) billawga ugu horreeya ee wax cusub. Ardayga haddii asaaskiisa hore si wanaagsan wax loo baro kolka danbe isagaa is kaafiya. Dh: billaw, sees, anbaqaad.

waa la naqliyay ✓

1

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹. asaasid.

2

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

waa la naqliyay ✓

1

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹.

2

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

waa la naqliyay ✓

v. found, establish; base

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) foundation (fawn-dheey-shin); base, basis, ground, groundwork ~ sal, bilow —aasaas -ay / tay: (v) establish (is taab-liish); set up; found

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax cusub unug oo salka u dhig. Asaas urur umadda u adeega. Dh: anbaqaad, bilaw, asaas.

2

aasaas -ka: (magac, lab, keli) bilawga wax kasta oo la unko. Aasaaska guriga adkee si aanu u dhicin. Dh: sal.

3

aasaas -ka: (magac, lab, keli) wixii lama huraan ah. Biyuhu waa aasaaska nolosha.

waa la naqliyay ✓

1

de: found, establish; base

2

lx: aasaas

3

pd: (aasaasay)

4

ps: v1=

5

key: aasaas

waa la naqliyay ✓

m.l.kh A. ah: wax cusub oo bilow ah; wax saldhig ah. la-mid: aasaasi.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh A. ah: wax cusub oo bilow ah; wax saldhig ah. la-mid: aasaasi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax aan laga taggi karin oo lagamamaarmaan ah.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Basaas-ka) Jaasuus.

2

2. (Basaas-ta) Dufan la is marsho kolka la waayo, abaarta iyo engegga, timaha iyo wixii la mid ah, ka muuqda.

waa la naqliyay ✓

1

basaas¹: m.dh (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

2

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

3

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

basaas¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

2

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

3

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid. m.f.dh, basaasid.

waa la naqliyay ✓

1

v. spy

2

basaas m. n. spy, scout

3

basaas v. get dry skin ~ hair

waa la naqliyay ✓

1

-ka basaasad-da: (n) [Pl. basaasyo-da] spy (ispaay); informer (infoor mar); mole (mool); undercover agent ~ jaajuus, tiftif

2

basaas: -ta: (n) the state of lacking the natural or normal moisture; dryness (dharaay nes)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xog cid kale, gaar ahaan cadawga, soo ururin. Soo basaas bal waxay leeyihiin. Dh: ogow, jaajuus.

2

basaas: (fal) dufan la'aan, timahaagu ingeeg ha noqdaan; timaha iyo jirka inta dhaashiga la mariyo ha ku cawlaato; dufan la'aani haku dhacdo. Adigana baroor bay indhuhu kula basaaseene. Dh: abaarso.

3

basaas-ka: (magac, lab, keli) ilaalo wax soo ogaata; qof sirdoon ah. Inaad buti iyo basaas tahay, beri hore la noo sheeg. Dh: jaasuus, jaajuus.

4

basaas -ta: (magac, dhedig, keli) cawllida timaha dhaashi la'aan dartii; dufan iyo dux timo aan arag. Baahi iyo basaas baa ka muuqata gabadha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-syo, m.dh) la-mid: gas.

waa la naqliyay ✓

1

(Rasaas-ta)

2

1. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar.

3

2. Saanad; xabbad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xabbad. 2. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar. la-mid: risaas.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xabbad. 2. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar. la-mid: risaas.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] ammunition, bullet, cartridge; brass

waa la naqliyay ✓

name-m ammunition, bullet, cartridge; brass. Cf: Xabad (Arb)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) ammunition (am-yuni-shin); bullets (bulitis) ~ xabado, saanad

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil laga filanayo geesinimo oo rasaas ama gumuc sidoodii ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) walax ka samaysan naxaas, bir iyo baaruud qarxisa oo lagu dagaallamo oo wax disha. Dh: xabbad.

2

rasaas-ta: (magac, dhedig, keli) biro yaryar oo macdan ah oo lagu taxo qaybta hoose ee shabaagta si ay hoos ugu jiiddo dhinaca ay ku taxan tahay una kala baxsanaato.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: ammunition, bullet, cartridge; brass

3

lx: rasaas

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: rasaas

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xanafta ka baabi'i oo isku sin. Dh: masax

2

xasaas: (fal) dhagaxdaawe masax oo in wax lagu dubi karo u diyaari. Daawaha xasaas intaanad gooshka ku shubin.

3

xasaas -ka: (magac, lab, keli) xasaasad; masaxaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Si + daas)

2

Sidaas.

waa la naqliyay ✓

fk. Sidaas.

waa la naqliyay ✓

fk. Sidaas.

waa la naqliyay ✓

n. phr., deictic: like that, thus

waa la naqliyay ✓

(adv) that (thaat) way, such (saj) way ~ saa, saatan. Ex: saas miyaad rabtaa? did you want it that way?

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) si la mid ah sidan.

waa la naqliyay ✓

1

a: sidaas

2

de: like that, thus

3

initial: s

4

lx: saas

5

ps: np + deic

6

key: saas

waa la naqliyay ✓

1

(Asaag-ga)

2

La mid; la fil; la fac; eyni; laag.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dadka inta isku da'da ah ama isku darajada ah; fac.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dadka inta isku da'da ah ama isku darajada ah; fac.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] peer, one's equal; age-mate

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) peers (piiris); persons with equal rank, class, or age; a coeval; contemporary ~ isku fac, isku da'. Ex: Cali iyo Xaawo waa isku asaag; AU and Hawa are contemporaries

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cid kale, qof la fil iyo fac ah. Adeer asaaggaa la ciyaar. Dh: fil, qayr, fac, ayni, dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: peer, one's equal; age-mate

2

lx: asaag

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: asaag

waa la naqliyay ✓

نظیر

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhar midab cad ama madow leh oo afadu qaadato marka ninkeedu dhinto; weer. la-mid: asay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhar midab cad ama madow leh oo afadu qaadato marka ninkeedu dhinto; weer. la-mid: asay.

waa la naqliyay ✓

Qofka mad'habta Maalikiyada haysta; Maalikiyadu waxay kamid tahay afarta mad'habood oo waaweyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Maalik (93-179 Hijri | 715-795 Miilaadi).

waa la naqliyay ✓

1

(Shaafici-da)

2

1. Imaam Maxamed Idriis (767-820 Miilaadi); wuxuu asaasay mad'habta magaciisa caanka ku ah oo afarta mad'habood oo waaweyn oo Islaamka ka mid ah.

3

2. Qofka mad'habta Shaafici haysta.

waa la naqliyay ✓

Qofka mad'habta Xanafiyada haysta; Xanafiyadu waxay ka mid tahay afarta mad'habood oo waaweyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Abuu Xaniifa (dhintay 150 Hijri, 767 Miilaadi).

waa la naqliyay ✓

Qofka mad'habta Xanbaliyada haysta; Xanbaliyadu waxay ka mid tahay afarta mad'habood oo waaweyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Axmed bin Xanbal (164-241 Hijri, 780-855 Miilaadi).

waa la naqliyay ✓

1

aasaasan¹: f.mg1 (-smay, -santay) la-mid: asaasan¹.

2

aasaasan²: f.mg4 (-snaa,-snayd) la-mid: asaasan².

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: asaasid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: asaasmid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: asaasnaan.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: asaasnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg asaasan¹. la-mid: aasaasmid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg asaasan². la-mid: aasaansnaan, aasaasnaansho, asaasnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: asaasnaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Afarta jaho oo asaasiga ah middood.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (baayoloji) Dheef asaasi u ah caafimaadka, jirdhiska oo laga helo cunnada la quuto qaar ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (kiimika) Saxar asaasi ah oo leh saldanab togan. B.nnadu waa iniin-bu'eedyo laga helo dhammaan bu'leyda.

waa la naqliyay ✓

-aasaasaha: (n) founder (fawndhar); establisher ~ bilaabe

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nin bilaabay wax aan hore u jirin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: asaasi.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): basis, basics; basic

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. essential (i-sen-shel); fundamental (fan-dha-men-tai). 2. inherence or indispensable ~ lama huraan

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) waxa mahuraankal ah ee wax kale aan looga maarmayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: basis, basics; [atr.] basic

2

lx: aasaasi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: aasaasi

waa la naqliyay ✓

أَسَاسِيَ

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: asaagsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg asaagsad asaagso: (fal) in uu filkaa yahay u arag.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Qof, qof kale oo ka heer sarreeya wax la darajo ah iska dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Qof, qof kale oo ka heer sarreeya wax la darajo ah iska dhigid. m.f.dh, asaagsasho.

waa la naqliyay ✓

v. put oneself on the same level as someone else

waa la naqliyay ✓

1

de: put oneself on the same level as s.o. else

2

lx: asaagso

3

pd: (asaagsaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: asaagso

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: foundation (of house); basis, base; cause, motive, ground

3

hm: 1

4

lx: asaas

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

key: asaas_1

waa la naqliyay ✓

1

de: found, begin, create

2

hm: 2

3

lx: asaas

4

pd: (asaasay)

5

ps: v1=

6

key: asaas_2

waa la naqliyay ✓

1

asaasan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) Wax asaasan noqosho. Tusaale: “Dhismihii dugsiga cusub weli ma asaasmin”. la-mid: aasaasan¹.

2

asaasan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la asaasay ahaansho. la-mid: aasaasan².

waa la naqliyay ✓

1

asaasan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) Wax asaasan noqosho. Tusaale: Dhismihii dugsiga cusub waa asaasmay. m.f.dh, asaasmid. la-mid: aasaasan¹.

2

asaasan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la asaasay ahaansho. Tusaale: Dhismihii dugsigu waa asaasan yahay. m.f.dh, asaasnaan. la-mid: aasaasan².

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax bilaaban oo hor leh. Hawl iska asaasan uun baan dhexda kaga soo dhacay, dabadeed na waan sii waday.

waa la naqliyay ✓

-a: (n) 1. senility (siniliti); dotage (dowteeyj); old age senility ~ catatabka. 2. alzheimers disease (ol-zaaymeris disiis)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) xusuusta oo isku darsanta, gabow ama xanuun dartii.

2

asaasaq-a: (magac, lab, dhedig) loofaritaan iyo saaqidid. Inna haddaan la barin ubadku way kaa anbanayaane, edeb iyo xishood ma leh hadduu kaa asaasaqo e.

waa la naqliyay ✓

1

(Asaasid-da)

2

Asaas u yeelid; bilaabid; (ama aasaasid).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg asaas². la-mid: aasaasid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of founding

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of creating or founding

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan hore u jirin, yagleelid. Dh: aasaasid.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of founding

2

lx: asaasid

3

pd: (-da)

4

ps: vn2-f

5

key: asaasid

waa la naqliyay ✓

(fal) wax basaasay oo bilaa dufan ah ka dhig. Timaha basaasi oo ha subkin.

waa la naqliyay ✓

1

(Basbaas-ka)

2

Geed la beerto oo dhala miro la cuno oo aad u kulul.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

waa la naqliyay ✓

m. n. chili pepper, hot pepper

waa la naqliyay ✓

(Basbas) All.Som. Capiscum annum L. Solanaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hot pepper (hot pepar); chili (ji-li). Ex: cunto basbaas leh; a peppered food

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) khudradda jaad ka mid ah oo cuntada lagu darsado, dhadhan iyo hah kulul bay leedahay. Barbarida iyo basbaaskaa afka ku guduudiyey. Dh: baribari.

waa la naqliyay ✓

1

a: bisbaas

2

de: chili pepper, hot pepper

3

lx: basbaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: basbaas

waa la naqliyay ✓