artaraboodha
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
artaraboodha
m.l (-ooyin, m.l) (baayoloji) Faylam ka tirsan xayawaanka laf dhabarla'da oo ka kooban in ka badan hal milyan oo sinji. Waa faylamka ugu ballaadhan ee boqortooyada xayawaanka. Artaraboodhuhu waxay ku noolyihiin biyaha macaan, badaha iyo dhulalka kala duwan. Astaan ahaan artaraboodhuhu waxay leeyihiin dub sare oo loo yaqaanno toxob, kaas oo dabool adag u ah qalfoof duleedka. Koritaankooduna waxa uu suurtaggal yahay oo keliya xilliga xuub siibashada.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
artaraboodha
m.l (-ooyin, m.l) (baay.) Faylam ka tirsan xayawaanka laf dhabarla'da oo ka kooban in ka badan hal milyan oo sinji. Waa faylamka ugu ballaadhan ee boqortooyada xayawaanka. Artaraboodhuhu waxay ku noolyihiin biyaha macaan, badaha iyo dhulalka kala duwan. Astaan ahaan artaraboodhuhu waxay leeyihiin dub sare oo loo yaqaanno toxob, kaas oo dabool adag u ah qalfoof duleedka. Koritaankooduna waxa uu suurtaggal yahay oo keliya xilliga xuub siibashada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
arkaniida
m.l (baayoloji) Dir ka tirsan artaraboodhaha berriga ku nool kana kooban ilaa 5.000 oo sinji oo ay ka mid yihiin caarada, dabaqallooca, shilinta iyo aboorka. Jidhka arkaniiduhu wuxuu u qaybsamaa qayb hore oo loo yaqaanno madax saabley iyo qayb dambe oo loo yaqaan ubuc.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
arkaniida
m.l (baay.) Dir ka tirsan artaraboodhaha berriga ku nool kana kooban ilaa 5.000 oo sinji oo ay ka mid yihiin caarada, dabaqallooca, shilinta iyo aboorka. Jidhka arkaniiduhu wuxuu u qaybsamaa qayb hore oo loo yaqaanno madax saabley iyo qayb dambe oo loo yaqaan ubuc.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cantarboodh
-ka: (magac, lab, keli) hilibka xoolaha kaga yaalla luqunta oo aanu raggu cunin. Dh: tun, raqabad, afweyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tarakooma
m.dh (daawo) Cudur indheed muddo dheer oo la isqaadsiiyo: nooc daran ee infekshinka xoobka indhaha oo uu keeno jermi u dhexeeya fiiruska iyo baktiiriyada oo la yirahdo “chlamydia trachomatis” cudurka wuxu ku badanyahay dalalka kulul.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
tarakooma
m.dh (daaw.) Cudur indheed muddo dheer oo la isqaadsiiyo: nooc daran ee infekshinka xoobka indhaha oo uu keeno jermi u dhexeeya fiiruska iyo baktiiriyada oo la yirahdo 'chlamydia trachomatis' cudurka wuxu ku badanyahay dalalka kulul.
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Arthropoda
Artarooboodha
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caanaboodhe
-ha: (magac, lab, keli) caano dhay ahaa oo uu subaggii ku jiro ama laga bixiyey, oo inta biyaha laga saaro la engejiyo, dabadeed na lat budeeyo oo sidaas lagu kaydiyo. Dh: caanaboore.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wardadabood
-ka: (magac, lab, keli) warsheekood: arrin dad koobani isku ogaayeen oo midkood cid kale u warramo. Wardadaboodka iska daa oo wixii laguu sheego sidooda u ahay. Dh: warsheekood.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaraaradood
-ka: (magac, lab, keli) baahi shaah, bun, jaad, sigaar iyo wax la mid ah qabid.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Baraf boodhle
Dust well
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
intaa oo dhan
n. phr., [expression] everything, all about something
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
intaa_oo_dhan
de: everything, all about s.t.
lx: intaa oo dhan
ps: np-expr
xe: It tells everything within one hour.
xv: Intaa oo dhan wuxuu ku sheegayaa muddo saacad gudaheed ah.
key: intaa_oo_dhan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaraaradoobid
m.f.dh eeg xaraaradow².
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaraaradoobid
-da: (magac, dhedig, keli) araarad yeelasho. Dh: araaradaw, araaradoobid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xargaha codka
m.l (cilmiga naflayda) Sooha labada isugu laaban oo ka soo kuusan labada dhinac booca oo ka sameeya jeexdin dhuuban hawomareenka dushiisa. Neef soo saaridda way ruxdaa cod la maqlana waa ka sameysa kaas oo ah hadal, hees iyo codad kale oo la naqlo. Isbeddelka ku dhaca xargaha codka iyo cudurrada ku dhaca dareemayaashooda waxay wax yeelleeyaan codka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xargaha codka
m.l (cilmiga naflayda) Sooha labada isugu laaban oo ka soo kuusan labada dhinac booca oo ka sameeya jeexdin dhuuban hawomareenka dushiisa. Neef soo saaridda way ruxdaa cod la maqlana waa ka sameysa kaas oo ah hadal, hees iyo codad kale oo la naqlo. Isbeddelka ku dhaca xargaha codka iyo cudurrada ku dhaca dareemayaashooda waxay wax yeelleeyaan codka.