Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Aroor-ka) a) Biyo doonasho (xoolo). b) Hoos aadid; degitaan; jeexniin; daliig qodan.

2

2. (Aroor-ta) Kolka waagu beryo; waabberi; arooryo.

waa la naqliyay ✓

1

aroor¹: m.l 1. la-mid: aroorid. Doonashada nafley oommani ay meel biyo ka doonato. 2.(-rro mdh.) Dhudhub yar oo biyo dhulka ka jeexeen. 3. Sheexo. 4. A. ah: xoolo ooman oo biya doonad ah.

2

aroor²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Nafley biyo doonasho. 2. Nafley meel sare ka soo degid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Waqtiga u dhexeeya marka waagu dillaaco ilaa marka qorraxdu soo baxdo. la-mid: arooryo.

waa la naqliyay ✓

1

arǫor: m.dh Waqtiga u dhexeeya marka waagu dillaaco ilaa marka qorraxdu soo baxdo. la-mid: arooryo.

2

aroor¹: m.l 1. la-mid: aroorid. Doonashada nafley oommani ay meel biyo ka doonato. 2.(-rro mdh.) Dhudhub yar oo biyo dhulka ka jeexeen. 3. Sheexo. 4. A. ah: xoolo ooman oo biya doonad ah.

3

aroor²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Nafley biyo doonasho. 2. Nafley meel sare ka soo degid. m.f.dh, aroorid.

waa la naqliyay ✓

1

v. take (animals ~ people) to drink water; descend

2

aroor vl. n. bringing to water

3

aroor m. n. spine, backbone

4

aroor [feminine] n. dawn, early morning

waa la naqliyay ✓

1

-ta: daybreak (dheey bareek); dawn (dhoon); the beginning of day

2

aroor-ey / tay: (n) 1. lead [an animal] to drinking water. 2. water fetching trip

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo doono; soo dhaami; soo cab. Geelii wuu arooray. Li: ful.

2

aroor: (fal) meel sare ka deg oo meel foorarta u dhaadhac; hoos u deg. Ka aroorshay meeshuu fadhiyay amarkutaagluuye. Dh: deg.

3

aroor -ka: (magac, lab, keli) aaditaanka meel biyo leh; meel fog biyo u doonasho. Aroor dheer bay xoolihii galeen.

4

aroor -ka: (magac, lab, keli) meel hoose u sii degid.

5

aroor -ta: (magac, dhedig, keli) marka waagu beryo; maalinta billawgeeda. Aroorta hore tag shaqada. Dh: subax.

waa la naqliyay ✓

فلق، فجر

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) (baayoloji) Dhuun dhiig oo dhiigga ku shubta wadnaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) (baay.) Dhuun dhiig oo dhiigga ku shubta wadnaha.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Xoolo oomman meel biyo leh u kaxayn. 2. Hoos u dhigid. 3. Qof hurda riyo wax ku tusid; qof seexin. 4. Wax wax kale ku libdhin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Xoolo oomman meel biyo leh u kaxayn. 2. Hoos u dhigid. 3. Qof hurda riyo wax ku tusid; qof seexin. 4. Wax wax kale ku libdhin. m.f.dh, aroorin.

waa la naqliyay ✓

v. water (animals)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (n) see [eeg] aroor

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolaha soo waraabi; xoolaha ceelka gee. Arooriya geela, intaan oonku dilin.

2

aroori: (fal) hoos u dhig: hoos u deji; hoos u fogay. Qodinka dhulka hoos ugu aroori.

3

aroori: (fal) 'awood Rabbi' qof hurda dheelmi. Siduu u jiifay uun baa la arooriyay.

4

aroori-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo aan dhir lahayn. Goraydu ilmaheeda, aroori bay dhigtaayoo, aboodigu ku laayaa. Dh: bannaan, bayaxaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: water (animals)

2

lx: aroori

3

pd: (arooriyey)

4

ps: v2a=

5

key: aroori

waa la naqliyay ✓

1

(Baroor-ka)

2

1. Midab fardood oo gedgeddooma.

3

2. (Baroor-ta) Boohin badan oo dhaxaaq leh.

waa la naqliyay ✓

1

baroor¹: m.l Midab caddaan boor leh ah oo ay farduhu yeeshaan.

2

baroor²: m.dh 1. Qaylo dheer cataw iyo ilmo leh oo ay haweenku sameeyaan marka ay dhibaato la kulmaan. 2. Meseggo aan bislaan oo sabuul ku taal.

3

baroor³: f.mg1 (-ray, -rtay) Oohin iyo cataw kor ugu dhawaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

baroor¹: m.l Midab caddaan boor leh ah oo ay farduhu yeeshaan.

2

baroor²: m.dh 1. Qaylo dheer cataw iyo ilmo leh oo ay haweenku sameeyaan marka ay dhibaato la kulmaan. 2. Meseggo aan bislaan oo sabuul ku taal.

3

baroor³: f.mg1 (-ray, -rtay) Oohin iyo cataw kor ugu dhawaaqid. m.f.dh, baroorid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] piebald color of a horse

2

baroor: [feminine] n. cry of mourning, keening, hysterical crying

waa la naqliyay ✓

-tu -ta: (n) a long and loud cry, as of grief for the dead; keen (kiin); wail (weel)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) midabka fardaha oo caddaan madow ku jiro ah. Faras baroor leh baa baratan lagu galaa.

2

baroor -ka: (magac, lab, keli) midabbo badan oo isku dhafan, sida kuwa balambaalista qaarkeed.

3

baroor -ta: (magac, dhedig, keli) oohin qaylo iyo afkalaqaad ah. Hooyo madigeed weyday baroori waa u hanti. Dh: oohin.

waa la naqliyay ✓

1

(Garoor-ka)

2

Caano dhaynnimadii ka tegey oo fariistay.

waa la naqliyay ✓

1

garoor¹: m.l 1. Caano lo'aad ama ari fadhi ah oo aan subag laga saarin. 2. Ciir.

2

garoor²: f.mg1 (-ray, -rtay) Fadhi aan subag laga saarin noqosho (caano lo'aad ama ari).

waa la naqliyay ✓

1

garoor¹: m.l 1. Caano lo'aad ama ari fadhi ah oo aan subag laga saarin. 2. Ciir.

2

garoor²: f.mg1 (-ray, -rtay) Fadhi aan subag laga saarin noqosho (caano lo'aad ama ari). m.f.dh, garoorid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): sour milk

2

garoor [inchoative] v. turn sour (of milk)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) sour milk (saawar milk)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg gadhoodh.

waa la naqliyay ✓

1

(Karoor-ka)

2

Dhis dhagax ah ama dhirta korkeeda laga sameeyo oo badarka beeraha ka go'a lagu shubo oo lagu kaydiyo; (godadka dhulka laga qodo oo badarka lagu kaydiyo waa bakaaro).

waa la naqliyay ✓

1

karoor¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Meel dhisan oo lagu kaydiyo dalagga ka soo go'a beeraha, kana samaysan tiirar kor loo dhisay dushana laga saaray caws iyo hargo. 2. Wax badan oo lays dulsaaray.

2

karoor²: f.g1 (-ray, -rtay) Wax badan is dul saarid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. Meel dhisan oo lagu kaydiyo dalagga ka soo go'a beeraha, kana samaysan tiirar kor loo dhisay dushana laga saaray caws iyo hargo. 2. Wax badan oo lays dulsaaray.

waa la naqliyay ✓

m. n. silo, grain store (above ground)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhis dhagax ah ama dhirta korkeeda laga sameeyo oo badarka beeraha ka go'a lagu shubo oo lagu kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: silo, grain store (above ground)

2

lx: karoor

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: karoor

waa la naqliyay ✓

1

(Maroor-ka)

2

1. Si aan toosnayn oo qallooc ah u wareegsan, u furuxsan; isku kor marooqsan; isku soo gudannoqday; gurracan.

3

2. Xiidanka weyn, docdiisa dibadda xigta; walammad.

waa la naqliyay ✓

1

maroor¹: m.l Meesha nafleydu ka saxarooto.

2

maroor²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xarig, maro, iyo wixi lamida marooq yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Meesha nafleydu ka saxarooto.

waa la naqliyay ✓

1

n. crookedness; twisted object; lower intestines, colon, anus

2

maroor [inchoative] v. be ~ get crooked, become twisted

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) twistability (tuwist-ibiliti); twistiness

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nin dabeecad xun oo cidna la heshiin karin; qof bilaa dabeecad ah.

2

maroor -ka: (magac, lab, keli) qallooc aan toes nayn oo xoodnaan leh. Dh: qallooc. Li: tooni.

3

maroor -ka: (magac, lab, keli) xiidmaha waawayn docdooda dabada u xigta. Dh: malawadka.

waa la naqliyay ✓

m.l Ul dhumuc leh, weyn oo lagu dagaallamo.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Dhabarka dadka, labada daqay meesha u dhaxaysa oo godan.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Dhabarka dadka, labada daqay meesha u dhaxaysa oo godan.

waa la naqliyay ✓

1

(Roor-ka)

2

1. Si socodka ka dheeraysa oo talaabooyinka loo qaado; orod.

3

2. Geel-dhugeeye; jirjirroole.

4

3. Cudur xooluhu la cararaan; bayr; shinbir.

waa la naqliyay ✓

1

roor¹: m.l 1. Orod. 2. Jirjiroole. 3. Cudur maskaxeed geela ku dhaca oo la rumaysanyahay in uu ka qaado qaniinyada jirjirroolaha.

2

roor²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Orod samayn. 2. Cinjir, xarig iyo wixi lamida isku soo ururid. 3. La r.: nin naag uu guur ka rabo la baxsasho.

waa la naqliyay ✓

1

roor¹: m.l 1. Orod. 2. Jirjiroole. 3. Cudur maskaxeed geela ku dhaca oo la rumaysanyahay in uu ka qaado qaniinyada jirjirroolaha.

2

roor²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Orod samayn. 2. Cinjir, xarig iyo wixi lamida isku soo ururid. 3. La r.: nin naag uu guur ka rabo la baxsasho. m.f.dh, roorid.

waa la naqliyay ✓

1

v. run (away), rush, stampede

2

roor: m. n. disease which makes livestock rush about

waa la naqliyay ✓

-ay -tay: (v) run (ran) ~ carar, orad

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u orod: cagaha wax ka day, taw dheh. Roor aabbo raggu yaanay ku soo gaadhine. Dh: orod, carar

2

roor -ka: (magac, lab, keli) cudur xooluhu la carcararaan. Dh: bayr, shinbir

3

roor-ka: (magac, lab, keli) noole kolba meesha uu joogo isu ekaysiiya. Dh: odayjirjirroole, maskax-geelkalabbax, geeldhugeeye, jirjirroole.

4

roor-ka: (magac, lab, keli) orodka xoogga ah. Roor buu gaadhiga ku soo koray: Dh: orod

5

roor-ka: (magac, lab, keli) gaadiid dad iyo bucshurad badan qaada oo ka kooban buudhiyaal badan oo isku xidhiidhsan oo matoor keli ahi jildo oo mara dhabbo laba birood oo isgarab yaal ah. Dh: tareen; qidaar, xadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Aboor-ka)

2

Cayayaan beelo beelo u dega oo dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

1

aboor¹: m.dh Waxar ayadoon naaskii hooyadeed ka go'in biyo-cabbid bilowday.

2

aboor²: m.l Cayayaan yaryar, cawlan, oo leh lix lugood iyo ilka adag oo beel beel u dega, dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan yaryar, cawlan, oo leh lix lugood iyo ilka adag oo beel beel u dega, dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

m. n. termite, white ant; termites

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) termite (teermaayt); also called white ant

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) cayayaanka yaryar jaad ka mid ah oo qudhaanjada isku bahda yihiin. qaab boqortooyo na u wada nool. Boqortooyadu waxay ka kooban tahay: boqorad, boqor, askar iyo shaqaale. Aboorku waxa uu u noolyahay beelabeelo oo waxa uu dhistaa dundumooyin uu ku dhaqmo.

2

aboor -ka: (magac, lab, keli) cayayaanka yaryar mid ka mid ah oo qudhaanta u eg.

3

aboor -ta: (magac, dhedig, keli) waxar iyada oo aan weli ababin biyaha sida loo cabbo baratay.

waa la naqliyay ✓

1

de: termite, white ant; [col] termites

2

lx: aboor

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-enum

5

key: aboor

waa la naqliyay ✓

m.dh Neef irmaan oo muddo badan la maalayey; dhaqayo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dibiga rajada ah ee qaanka ku soo hadha. Dh: rajay.

waa la naqliyay ✓

/aarmor/ (n) lebbes amy kar bir ku suubsyng oo askarty gaashang haang ing etheegsythaasy.

waa la naqliyay ✓

1

(Aroos-ka)

2

Guur cusub iyo cayaaraha iyo dheelaaska loo sameeyo; guur.

waa la naqliyay ✓

1

aroos¹: m.l (-syo, m.dh) 1. la-mid: aroosid. Ciyaaro iyo damaashaad loo sameeyo laba qof oo isguursaday. 2. Toddabada beri ee ugu horreysa aqal-galka. 3. A. ah: qof ku jira toddobaadkii ugu horreeyey aqalgalkiisa.

2

aroos²: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Laba qof oo isguursaday xaflad iyo damaashaad samayn. 2. (f.mg) Nin, naag guursasho.

waa la naqliyay ✓

1

aroos¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Ciyaaro iyo damaashaad loo sameeyo laba qof oo isguursaday. 2. Toddabada beri ee ugu horreysa aqal-galka. 3. A. ah: qof ku jira toddobaadkii ugu horreeyey aqalgalkiisa.

2

aroos²: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Laba qof oo isguursaday xaflad iyo damaashaad samayn. 2. (f.mg) Nin, naag guursasho. m.f.dh, aroosid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. marriage, wedding; groom, bridegroom

2

aroos v. marry, wed

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. wedding (weding)-, the ceremony or celebration of a marriage. 2. bridegroom (baraaydh-guruurn); groom (guruum)

2

aroos-ay / tay: (v) wed (wedh); take as a spouse; marry (meeri)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) guurso; gabadh la aqalgal.

2

aroos-ka: (magac, lab, keli) nin ku jira maalmihii aqalgalka. Dh: caruus, caroos.

3

aroos-ka: (magac, lab, keli) xaflad wiil iyo gabadh isguursaday ay ku aqalgelaan; xaflad yagleelka reer cusub logu dabbaaldegayo.

waa la naqliyay ✓

(fal) hadhuudh la tumay qarawaan ama gacafka kor ugu daadi; masaf ku qaad oo madaxa la sin kadibna u soo daadi si farsamaysan si ay ciidda iyo suqushu u kala soocmaan. Hadhuudhka buushiga ka asoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Atoor-ka)

2

Sagaarada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Sagaarada midkeeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Sagaarada midkeeda lab. atoore m.l Jilaha filinka halyayga ka ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. male dikdik (antelope)

waa la naqliyay ✓

name-m male dikdik (antelope). Lit: he who born while a dikdik is running around or is born on uninhabited dikdik environs

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dikdik (dikdik)-, a small East African male antelope ~ atoor sagaaro

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho wiil sagaarada keeda lab astaamaha wax kala wadaaga.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labka sagaarada; yac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sagaaro, yac

2

de: male dikdik (antelope)

3

lx: atoor

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: atoor

waa la naqliyay ✓

1

(Bariidin-ta)

2

Weyddiin in nabad lagu baryey; aroor nabdaaddiyid; waabberigii salaamid.

waa la naqliyay ✓

1

(Caqiida-da)

2

Rumaysnaanta mabda' ahaan loo rumaysan yahay arrimo badan oo diinta ku soo arooray.

waa la naqliyay ✓

1

(Ceelalya-da)

2

Qofka ama dadka xoolaha aroorka ah, ceelka uga soo hormara.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharid-da)

2

1. Godad ama aroorro ama haryuub yeelasho, sida kolka miraba qaarkood inta bislaad dhaafaan engeg soo galo oo kankoonsanaantii iyo dibbirkii ka ba'aan oo isku soo ururaan.

3

2. Haryuub iyo duudduub yeelashada oogada dadka kolkay gabowdo oo jilicdo; qaaris.

waa la naqliyay ✓

1

(Dooxana-ha)

2

Jaad warmaha kamid ah oo dhexda aroor ku leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Fulid-da)

2

1. (xoolo) meesha ay u soo arooreen oo biyaha ka cabbeen kategid, ka noqosho.

3

2. (arrin) meel marid; dhaboodid; dhaqan gelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fulin-ta)

2

1. (xoolo) meesha ay u soo arooreen oo biyaha ka cabbeen ka kaxayn, ka wadid.

3

2. (arrin) meel marin; dhab ka dhigid; dhaqan gelin.

waa la naqliyay ✓

1

(Garabdaar-ka)

2

1. Caqli badan oo wax lagu maleeyo.

3

2. Wax xag Ilaah qof looga sheego; arooris, uur-kubbaallennimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gowracata-da)

2

1. Cudur cagta cad gala siiba faraqarrarka cagta oo u yeela dildillaac aan si fudud u biskoon.

3

2. Fin gaar ah oo hunguriga ka soo baxa oo xira oo badanaa loo dhinto.

4

3. Geed yar oo leh laamo buurbuuran oo aroorro leh.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Guul-ka) Habeenka xoolaha aroorka ah ceelka agtiisa lagu hoyiyo, iyagoo ama weli oomman (guul-oommane; oonguul) ama cabbey oo fulliin ah (guul-cukane; wabaxguul).

2

2. (Guu-sha) dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Guulid-da)

2

1. Habeen ceel iyo aroor ku dhixid.

3

2. Bajin; cabsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hamuun-ta)

2

Gaajada aroortii lala soo tooso oo quraacda ka horraysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiir-ta)

2

1. Arooryo hore; goorta la jarmaado.

3

2. Hiirtaayo.

4

3. Hiiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Jarmaadid-da)

2

Arooryo hore socosho; kallihid.

waa la naqliyay ✓

1

(Jarmaadin-ta)

2

Arooryo hore wadid; kallihin.

waa la naqliyay ✓

1

(Jarmaada-da)

2

Arooryo socod; kallahaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Kallah-a)

2

Aroor hore oo socod loo kaco; hiiraysad; hiir; jarmaado; (ama kallahaad).

waa la naqliyay ✓

1

de: take (animals ~ people) to drink water; descend

2

hm: 1

3

lx: aroor

4

pd: (arooray)

5

ps: v1=

6

key: aroor_1

waa la naqliyay ✓

1

de: bringing to water

2

hm: 2

3

lx: aroor

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

key: aroor_2

waa la naqliyay ✓

1

de: spine, backbone

2

hm: 3

3

lx: aroor

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: aroor_3

waa la naqliyay ✓

1

bw: subax

2

de: dawn, early morning

3

hm: 4

4

lx: aroor

5

pd: (-ta)

6

ps: n2a-f-time

7

syn: waabberi

8

key: aroor_4

waa la naqliyay ✓

1

(Aroorid-da)

2

1. Biyo raadin; biyo doonid.

3

2. Hoos u dhigid; wadid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aroor². la-mid: aroor¹ (1).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) biyo raadin; soo dhaamin; biyo doonid.

2

aroorid-da: (magac, dhedig, keli) erey ama weedh macno leh oo meel kale laga soo xiganayo.

3

aroorid -da: (magac, dhedig, keli) qof hurda, riyo wax ku arkid.

4

aroorid -da: (magac, dhedig, keli) meel hoose ku fogaan

waa la naqliyay ✓

1

(Aroorin-ta)

2

1. Biyo la doonid; ceel u kaxayn.

3

2. Hoos u dhigid, u dejin, ku fogeyn.

4

3. Qof hurda riyo wax ku tusid.

waa la naqliyay ✓