arday — Macnaha & Turjumaada

1

(Arday-ga)

2

Wiil dugsi wax ka dhigta.

waa la naqliyay ✓

m.l (arday/ardo, m.dh) 1. Qof tacliin nidaamsan oo sanado go'an iyo heerar kala duwan leh ku hawlan. 2. (dh.) Ilmo duqsi Quraan dhigata.

waa la naqliyay ✓

m.l (arday/ardo, m.dh) 1. Qof tacliin nidaamsan oo sanado go'an iyo heerar kala duwan leh ku hawlan. 2. (dh.) Ilmo duqsi quraan dhigata.

waa la naqliyay ✓

m. n. student

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) student (istuu dhant); pupil (piyuupal)

waa la naqliyay ✓

1

Studente

2

Student

waa la naqliyay ✓

1

fal) qof kale raalli geli.

2

arday -da: (magacwadareed) dhallinyarta dugsi ama jaamacad wax ka barta. Arday badan baa bannaanka iskugu soo baxday si ay madaxweynaha u soo dhoweeyaan. Dh: dugsiiley, ardo.

3

arday -ga: (magac, lab, keli) wiil wax barta oo dugsiga ama jaamacad ku jira. Dh: qalinduurre.

waa la naqliyay ✓

1

a: ardey

2

cf: ardo

3

de: student

4

lx: arday

5

pd: (-ga Pl: arday (da))

6

ps: n5-m

7

key: arday

waa la naqliyay ✓

طالب، تِلْمِيذ

waa la naqliyay ✓

1

(Ardaa-ga)

2

Dhul bannaan oo guryaha ka horreeya oo derbi ama teed ku wareegsan yahay; meel duggaal laga dhigo oo kor ka furan oo la fariisto ama la seexdo ama dano kale lagu qabsado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Duggaal kor ka furan, ood ka samaysan, aqallada hortooda laga dhiso oo habeenkii lagu caweeyo ama la seexdo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Duggaal kor ka furan, ood ka samaysan, aqallada hortooda laga dhiso oo habeenkii lagu caweeyo ama la seexdo.

waa la naqliyay ✓

m. n. courtyard

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) courtyard (koortiyaardh)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) guryaha dhul bannaan oo ka horreeya, derbi ama teed na ku wareegsan yahay; aqalka hortiisa meesha la kashkaasho amal la goglo ce la fadhiisto lagu na cawaysimo.

waa la naqliyay ✓

1

de: courtyard

2

lx: ardaa

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: ardaa

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) eeg arday.

waa la naqliyay ✓

Teed

waa la naqliyay ✓

Teed

waa la naqliyay ✓

/arrey/arrays, arraying, arrayed; (n) 1. wax tiro badan oo il gabato leh. 2. wax meel lugu sharraxay ama lugu waray si ay dadka u soo jiitaan. e.g. She looked in the window at the array of jewellery.

waa la naqliyay ✓

v.tr., (attire) xarrago.

waa la naqliyay ✓

e.we la-mid: aaway.

waa la naqliyay ✓

loc. question word, [feminine] where is she / it [fem.]?

waa la naqliyay ✓

1

a: aawday

2

de: where is she / it [fem]?

3

lx: awday

4

pd: (awdey)

5

ps: qw-loc-f

6

key: awday

waa la naqliyay ✓

1

(Arda-da)

2

In dugsi wax ka wada dhigata oo isku duuban; arday; dugsiley.

waa la naqliyay ✓

1

(Barad-ka)

2

Qof waxbarasho u cusub guda-galay; arday bilaw ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Fariisin-ka)

2

1. Wax fadhiya ka dhigid; meel dejin.

3

2. Jago u dhiibid.

4

3. Caano, subag, kd. garoorin.

5

4. (lo', kd.) docda qofka lisa hayaa ka fariisto.

6

5. Lacag ama wax kale oo ardayga cusub laga baxsho oo dugsiga la siiyo.

7

6. Hormaris qofka wax weyn gadanayaa sii hormariyo oo iibka kalsooni u noqda.

waa la naqliyay ✓

1

1. (inta) (inta aan = intaan; kd.) Erey tixda qaarkeeda hore ama danbe had la'aan iyo ulajeeddo qabyo ah u yeela una baahi geliya ereyo kaloo caddeeya sida: Inta (aad) dugsiga tagtid, ardayga soo wad; Lacagtaan inta (uu) qaado, cunno ha soo gado.

2

2. (Inta) Halka; meeshaan; kobtaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Jilid-da)

2

1. Qof aan ciddiisii la joogin oo badanaa waxbarana haya (arday, xer), hayn, cunno siin; qof cid ku taxan, ka yeelid.

3

2. Canjilid; dhaajin.

4

3. Kaltirin; miilayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabiir-ka)

2

1. Ardayga hadba dugsiga looga dhigo madax.

3

2. (saqiir iyo kabiir) qof weyn.

waa la naqliyay ✓

(kasta + -a) mid walba oo kamid ah wax wada jira, oo falka samaynaya ama uu xaggiisa ka imanayo (nin kastaa arag; arday kastaa farta waa yaqaan).

waa la naqliyay ✓

1

aftax¹: m.l Fasax aan caadi ahayn oo ardayda dugsiga quraanka la siiyo.

2

aftax²: f.g1 (-xay, -xday; -tixi) Fasax aan caadi ahayn siin (arday dugsi quraan).

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Arday waxbarashada dugsiga hoose ku jirta.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) 1. Dhibaato weyn cid ku dhicid. “Inkaar baa asiibtay Cali”. 2. Arrin xalkeeda dhabta helid. Tusaale: “Ardaygii jawaabtii waa asiibay”. la-mid: aseeb.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Arday hal fasal ama ka badan gudbin. 2. Ka b.: wax wax kale dul marin iyadoo dhankeeda kale lagu ridaayo. la-mid: boodsii.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. In aqoon ah oo macallin u gudbiya arday hal xiso, dersi. 2. Tahliil.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qof siiba arday oo fahmadiisu yartahay. la-mid: dąmmiin.

waa la naqliyay ✓

1

fariisin¹: m.f.dh eeg fariisi. la-mid: fadhiisin¹.

2

fariisin²: m.l 1. Meel xoolo ama dad la dejiyey. 2. Hantida ugu horreysa ee macallin quraan laga siiyo arday markaas loo keenay. 3. Dhanka laga fariisto lo'da marka la lisayo. 4. Mingis-seeridda marxaladda labaad. la-mid: fadhiisin².

waa la naqliyay ✓

1

farsug: f.mg1 (-gay, -gtay) Farqoraal sixitaankeeda sugid.

2

farsųg: f.mg1 (-gay, -gtay) Arday in looxa macallinku cashar ugu qoro sugid.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-dyo, m.dh) 1. Qof wax hareerihiisa ka socda aan la socon. 2. Arday quraankii weli wada oo aan naqtiin gaarin. 3. Qof daacadnimo badan.

waa la naqliyay ✓

fk. 1. Erey tixda qaarkeeda hore ama danbe had la'aan iyo ulajeeddo qabyo ah u yeela una baahi geliya ereyo kaloo caddeeya. Tusaale: “Inta (aad) dugsiga tagtid, ardayga soo wad”, “Lacagtaan inta (uu) qaado, cunno ha soo gado”. 2. Halka, meeshaan, kobtaan.

waa la naqliyay ✓

1

jusbax¹: m.l Xaflad la sameeyo marka la dhammeeyo barashada hal jus.

2

jusbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Arday jus dhammeeyey xaflad u samayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Hal jus oo Quraan ah marka uu arday dhammeeyo cuntada uu bixiyo. la-mid: juscambuuleed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Arday horjooge u ah arday Quraan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Gabar tacliin nidaamsan oo sanado go'an iyo heerar kala duwan leh ku hawlan. 2. Gabar dugsi Quraan dhigata.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Gabar tacliin nidaamsan oo sanado go'an iyo heerar kala duwan leh ku hawlan. 2. Gabar dugsi quraan dhigata.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) female student ~ ardeyad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh dugsi wax ka barata; qof dumar ah oo waxbarasho ku jirta. Qamar waa ardayad edeb leh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ul xagga sare ka soo godan, dhabannadana looxsan oo geela lagu kaxeeyo. Dh: ul.

waa la naqliyay ✓

1

(Qardayn-ta)

2

Qardo ka dhigid, ku bixin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qardee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qardo ka dhigid. Beerta qod oo qardaynta ka daa. Li: gefeyn, masnayn.

2

qardayn -ta: (magac, dhedig, keli) iyada oo afka la iskaga qoslayo hoosta iska dilid; dagaal hoosaasin ah. Qardayn buu geeljiruhu ubadka feedha ku madoobeeyaa. Dh: ciyaarseelseelli, qardays, hoosaasin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qardayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) hobshay oo bootaan ka dillaaci ku laboraadlay oo xag walba u tooray qoob iyo cag ku butay oo raad ku badi. Waa bahal tardhay neef dagaal kaa teweliyaa e. Dh: hobshay, raadadee.

waa la naqliyay ✓

loc. question word, [feminine] where is she / it [fem.]?

waa la naqliyay ✓

1

bw: aaway ~ aawey, aawaye

2

de: where is she / it [fem]?

3

lx: aawday

4

pd: (aawdey)

5

ps: qw-loc-f

6

syn: meeydey

7

key: aawday

waa la naqliyay ✓

1

(n) a passage in which air enters the body, e.g. trachea, bronchi, and lungs.

2

hunguri cadka

waa la naqliyay ✓

(fal) gogoldhig ama hordhac samee. Si habboon u araray maqaalka. Dh: araree.

waa la naqliyay ✓

1

(Ardaal-ka)

2

Qof aan wanaagsaneyn; nacas; dabbaal; (ama ardal).

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qof aan ceebta ka xishoon.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qof aan ceebta ka xishoon.

waa la naqliyay ✓

m. n. stupid person, fool; vagabond

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) slow learner; stupid, obtuse (ob-tuus)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof garaad ku filan ama male wanaagsan aan lahayn. Ardaal taladii ha yeelin, aqoontaada na adeegso. Dh: doqon, nacas, dabbaal, caran.

2

ardaal-sha: (magacwadareed) dadka doqmo ah ee aan turis lahayn. Ardaashii jidbaale i heshee igu unuungoysey. Dh: caaqyo, doqmo.

waa la naqliyay ✓

1

a: ardal

2

de: stupid person, fool; vagabond

3

lx: ardaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: ardaal

waa la naqliyay ✓

1

(Bardad-ka)

2

Cabsi kediso ah la wareerid; argaggax; sas; (ama bended).

waa la naqliyay ✓

1

bardad¹: m.l Cabsi iyo naxdin weyn oo qofka ka lumisa is hanashada. la-mid: barkad¹, barkag¹, berded¹, berkeg¹ (2).

2

bardad²: f.mg1 (-day, -dday) Cabsi kediso ah la wareerid; argaggexid. la-mid: barkad², barkag², berded², berkeg².

waa la naqliyay ✓

1

bardad¹: m.l Cabsi iyo naxdin weyn oo qofka ka lumisa is hanashada. la-mid: berded.

2

bardad²: f.mg1 (-day, -dday) Cabsi kediso ah la wareerid; argaggexid. m.f.dh, bardadid. la-mid: berded.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. terror

2

bardad: v. startle, scare, terrify

waa la naqliyay ✓

-ay/day/ een: (v) to make a quick involuntary movement caused by sudden shock; to be frightened (faraay tenidh); to be startled (istaar-telidh) ~ hambaabar, hambaabir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cabsi darteed la wareer. Bambkii qarxay la bardadday. Dh: argaggax, salbabakh, sas, berded.

2

bardad -ka: (magac, lab, keli) cabsi kedis ama ku soo boodda ah darteed la wareerid. Bardad buu wadnihu la joogsaday. Dh: sas, arggagax, berded.

3

bardad -ka: (magac, lab, keli) turubka oo laga baqayo in la jaro, lagaagana badsho, oo badda layska daadsho.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof buuran oo jir jilicsan leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof buuran oo jir jilicsan leh.

waa la naqliyay ✓

(fal) cun jaad. Barjay oo ha bahaloobin. Dh: qayil, barjee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cir, caad yeelo.

2

caaday: (fal) caad u yeel.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) muuqaal filim ku yaal, warqad ku wareeji. Kolkii filimkii la caddeeyey, ayaa sawirradii si fiican loo arkay. Dh: maydh.

2

cadday: (fal) shaah iyo wixii la mid ah, caano ku dar. Shaaha iga soo caddee. Dh: caanee.

3

cadday: (fal) arrin madmadaw ku jiro shaaca ka qaad oo si la fahmi karo u dheh. Gabadhi waa tii ilkaheeda caddaysa oo rumay ku caddaysa, wiilna waa kii hadalkiisa caddeeya ee runta sheega. Dh: caddee. Li: maldah.

4

cadday: (fal) gidaar, loox, iwm wax cad dusha ka mari. Dh: caddee.

5

cadday: (fal) nadiifi oo uskagga ka dul qaad. Ilkaha caddee oo huurada ka bi'i. Dh: caddee.

waa la naqliyay ✓

(fal) ciid mari; ciidee.

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho qofka ay indhihiisu sarey u jeedaan oo la moodo in uu cirka eegayo. Waar ninkii Cirday iigu yeedha.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, caydhi. Dh: cayri, eri, cagaaji.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dardar-ka) a) Dad badan oo cumur ah xoog ku dhexmar; jibaax; jiiris; waxyeello, b) Weel, dhawr jeer, biyo, kd., la daro.

2

2. (Dardar-ta) Carcar, xanaf, xajiin.

waa la naqliyay ✓

1

dardar¹: m.l la-mid: dardarid.

2

dardar²: m.dh 1. Xoog, karti iyo wixi lamida oo aan weli la isticmaalin; carcar. 2. Jiiridda wax la jiiro. 3. D. ah: dhabbe aad loo maro.

3

dardar³: f.g1 (-ray, -rtay) Wax jiirid; jibaaxid. la-mid: barbar², berber², derder³.

waa la naqliyay ✓

1

dardar¹: m.dh 1. Xoog, karti iyo wixi lamida oo aan weli la isticmaalin; carcar. 2. Jiiridda wax la jiiro. 3. D. ah: dhabbe aad loo maro.

2

dardar²: f.g1 (-ray, -rtay) Wax jiirid; jibaaxid. m.f.dh, dardarid. la-mid: berber.

waa la naqliyay ✓

1

v. knock down, strike against; rush through (a crowd), stampede

2

dardar v. draw water

waa la naqliyay ✓

-ay/tay:(v) 1. run over; rush though 2. draw (<7roo); dip into repeatedly

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareere weel yar weel weyn uu ku jiray ama meel kaga soo qaadqaad.

2

dardar: (fal) dad badan si miyir la'aan ah u jiidhiidh. Dh: derder.

3

dardar: (fal) (ka ~) sidii hore ka sii badbadi. Dh: badbadin.

4

dardar-ka: (magac, lab, keli) «ka ~» ka badbadin, kibir iyo isla tegidda meel sare.

5

dardar -ta: (magac, dhedig, keli) firfircooni iyo dhiirranaan isku jira oo aad ku hawl gashid. Dh: carcar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax lumay ama aan muuqan, meelo ka raadi.

2

dayday-ga: (magac, lab, keli) qof budhcad ah oo dadka dariiqyada intuu u fadhiisto waxay sitaan kaga xooga. Dh: gaangistar, mooryaan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) maro dumarku xidhan jireen oo saddex qayd ah. Dh: saddexqayd.

2

fardad -da: (magac, dhedig, keli) albaab ama daaqad labo qabcadood leh mid ahaan. Fardad baa furan daaqadda. Dh: dhinac.

waa la naqliyay ✓

/fraydhey/ (n) jimce, jamce

waa la naqliyay ✓

n., Jimca or Jimce, -ihi.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) guud ahaan raashinka jawaanada ku jira ee aan waxba lagu shubin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yay, -ysay) Awr hoggaamin; dad ama wax kale hogaamin.

waa la naqliyay ✓

v. guide, lead, direct

waa la naqliyay ✓

(fal) (ka ~) garta kaga joog; xeer ahaan adu garta lahaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: guide, lead, direct

2

lx: garhay

3

pd: (garhayey)

4

ps: v2a=tr

5

key: garhay

waa la naqliyay ✓

haaday! (ereydhawaaq) qof dhibaato weyni gaadhay oo inta uu is celin waayo ku dhawaaqa. Dh: hoogay, jabay.

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. when she / they ...; if she / they

waa la naqliyay ✓

if they., see also [eeg] haddaad

waa la naqliyay ✓

1

de: when she / they ...; if she / they = haddii + ay

2

lx: hadday

3

pd: (haddey)

4

ps: conj + vpro

5

key: hadday

waa la naqliyay ✓

1

(Hardaf-ka)

2

Orodka fardaha oo saqlaha iyo kacdinka u dhexeeya; gaaddabbuur; qaatimays.

waa la naqliyay ✓

1

hardaf¹: m.l 1. Nooc orodka fardaha ka mid ah. 2. la-mid: hardafid.

2

hardaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Si hardaf ah u ordid.

waa la naqliyay ✓