ararayn

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto duco looga jeedo, karin. Xilliga barwaaqada ah daraaraynta beereleydu waa joogto. Dh: casuumadayn, daraarays, ducayn.

m.f.dh eeg qarqaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) qarqarka saarid.

(Yaryarayn-ta)

Yaryar ka dhigid; jarjarid; dhuudhuubid.

m.f.dh eeg yaryaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax yaryar ka dhigid. Hilib geel yaryarayn baa lagu ligaa. Dh: yaryarays. Li: waaweynayn.

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.

m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

m.f.dh eeg askaree. la-mid: caskarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog iyo khasab, askar kaga dhigid.

m.f.dh eeg awaare.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciid ku rogid, hadhuuka shinnida ah marka ciidda lagu rogo. Awaaraynta hadhuudhku waa berri.

awaarayn-ta: (magac, dhedig, keli) baxsasho darteed, siigo kicin. Ilko dheere iyo luuq haddaan, laga awaaraynin.

awaarayn -ta: (magac, dhedig, keli) (kala ~) ka dhaqaajin; ka tegitaan. Nin kaloo Ilaah kuu idmaba kala awaaraynay.

m.f.dh (jooloji) Daboolidda uu meel daboolo, ama hawsha uu ka qabto, baraf goglan, ama barafweyne.

m.f.dh (jool.) Daboolidda uu meel daboolo, ama hawsha uu ka qabto, baraf goglan, ama barafweyne.

Freezing

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigitaanka wax aad u qabaw oo dhagax oo kale ah. Barafaynta biyaha ka daa. Dh: qaboojin.

(Barakayn-ta)

1. Barako u yeelid.

2. (Cunno, kd.) wax yar ka taabasho, ka cunid; sunnayn.

m.f.dh eeg barakee.

vl. n. act of blessing

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigitaanka mid barakaysan.

de: act of blessing

lx: barakayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: barakayn

m.f.dh eeg carabee. la-mid: carabiyeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) Carab ka dhigid: Carabays.

(Dacarayn-ta)

Dacar ka dhigid; xaraarin.

m.f.dh eeg dacaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qadhaadh ka dhigid. Dh: qadhaadhayn, khadhaadhayn, xadhaadhayn. Li: macaanayn, sonkarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qurxin oodheehid ama jalayn. Dh: dalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab awrtu u dagaallanto oo awrku intuu geliyo luqunta awrka kale qoortiisa iyo jilibkiisa inta u dhaxaysa shafkana dhulka dhigo.

(Haramayn-ta)

Beerta haramaha ka limid, ka jarid.

m.f.dh eeg haramee.

-ta: (magac, dhedig, keli) beer haramaha ka gurid; beerta haramaha ka jarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) karaamo u yeelid oo xurmayn.

-ta: (n) nationalisation (na-shi-naa-lizeey-shin), also nationalization

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qaranku leeyahay oo dadku wadaago ama ka dhexeeya ka dhigid. Dh: qaramays.

-ka: (magac, lab, keli) markab dagaal oo badda quusa. Dh: gujis, samarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) samirsiin; samrin.

Summation

(Xarakayn-ta)

Xarako ama shaqal u yeelid.

m.f.dh eeg xarakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso iyo soo jiidasho gelin oo qurxin. Dh: xarakadayn.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) xarako u yeelid oo kordhabid, hoosdhabid ama godid. Dh: xarakays.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) farshaxan qurxoon u samayn.

m.f.dh eeg yabaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) wadaaddo qaba wax u qabasho; ka cuudin. Yabarayntu waa dhagane Diin ma aha. Dh: yabarays.

(Aaran-ka)

1. Qaalmaha yaryar oo geela; qaan.

2. Doog iyo barwaaqo.

m.l.u 1. Geela intiisa aan weli gaarin da'dii uu ku rimi ama wax ku rimin lahaa. 2. Doog iyo barwaaqo badan. 3. Aa. ah: meel doog badan leh. 4. Aa. ah: waqti doog iyo barwaaqo leh.

m.l.u 1. Geela intiisa aan weli gaarin da'dii uu ku rimi ama wax ku rimin lahaa. 2. Doog iyo barwaaqo badan. 3. Aa. ah: meel doog badan leh. 4. Aa. ah: waqti doog iyo barwaaqo leh.

m. n., [abstract] abundance of water and green grass; prosperity, flourishing natural environment

aaran m. n., [collective] young camels who are no longer sucklings, camel youth

aaran-ah: (adj) 1. prosperous (paros-peras); well-to-do; good time. Ex: sannad aaran ah; a prosperous year. 2. evergreen (evergriin). Ex: dhul aaran ah; an evergreen land

aaran: 2 -ka: (n) young camels

-ka: (magacwadareed) xoolaha inta qaanka ah ee aan weli curan ama la raran, gaar ahaan geela. Aaran dib u hadhay, aar ha laayee, awr xun baa dhalay. Dh: aalo, ulul, aadhan, qaan.

aaran -ka: (magac, lab, keli) xilliga dooggu aad u qawlo ee xooluhu barqofadhiisi noqdaan. Aaran iyo abaari Allow kuu maso, uunkana u kala roon. Dh: deegaan, barwaaqo. Li: abaar.

aaran-ka: (magac, lab, keli) roob dhul ballaadhan ka da'ay oo aad loogu barwaaqaystay. Waxa noo da'ay aaran aad noo doojiyay. Dh: mahiigaan, roob.

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha oo midabka dambaska leh. Aaray ayaa geedkaa fuushan. Dh: adar.

Teed

Teed

/arrey/arrays, arraying, arrayed; (n) 1. wax tiro badan oo il gabato leh. 2. wax meel lugu sharraxay ama lugu waray si ay dadka u soo jiitaan. e.g. She looked in the window at the array of jewellery.

v.tr., (attire) xarrago.

1. Rar saaran yahay.

2. (Raran-ka) Ciidda dabku kululeeyo.

raran¹: m.l Ciid kulul.

raran²: f.mg1 (-rmay, -rantay) Gaadiid wax culaab la saaray noqosho.

raran³: f.mg4 (-naa, -nayd) Gaadiid wax culaab la saaray ahaansho.

raran¹: m.l Ciid kulul.

raran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Gaadiid wax culaab la saaray ahaansho. m.f.dh, rarnaan.

der. [adjective] loaded, packed full

raran: m. n. embers, burning coals; hot sand; baked soil

-ramaa / ramayd: (adj) loaded (loow-dhidh) carrying a load

raran -ka: (n) hot ashes; hot soil ~ danbas kullul

(tilmaame) rar iyo cundadi saaran tahay.

raran -ka: (magac, lab, keli) ciid kululaatay, dambas hoosta ka kulul. Raranka ayay ridu raafka la gashay Dh: halase, roomi.

raran -ta: (magac, dhedig, keli) bur inta la ballaadhiyo danbas ama ciid kulul la dhexgeliyo oo sidaas lagu bisleeyo.

-ga: (magac, lab, keli) awr la rarto, awr laylyan. Baarqab iyo raray ayaa geela la socda. Dh: karinle.

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saddex ah mid ku darid oo afar ka dhigid. Saddexdoodu way isku filan yihiin oo afrayn uma baahna. Dh: afrays.

ajaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay: -rmi) Cid, wax ku qatalmid.

ajaran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Cid wax ku qataltay ahaansho.

m.l la-mid: ararasho.

-ka: (magac, lab, keli) hadal la odhan doono, arar ka hormarsasho. Dh: ararayn, ararays.

m.f.dh eeg arari.

f.mg4 (-naa, -nayd) Arrin iyo wixi lamida wax la axaray ahaansho. la-mid: axran.

m.f.dh eeg caree.

-ta: (n) an act of daring; a challenge

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale 'car!' ku dhihid oo u digid. Dh: carays.

(Darayn-ta)

(legdan) daro ku qabasho.

m.f.dh eeg daree.

-ta: (magac, dhedig, keli) dar u yeelid. Darayn la'aan ceel duunyo lagama waraabiyo. Dh: darays.

(Farayn-ta)

Faro ku taataabasho.

m.f.dh eeg faree. la-mid: farays.

-ta: (n) the act of fingering

-ta: (magac, dhedig, keli) faro ku taabtaabasho.

farayn -ta: (magac, dhedig, keli) is le'ekeysiinta iyo habaynt maydhaxda iyo wixii la mid ah ah ee kebdaha laga sameeyo.

m.dh la-mid: harin.

blocking

-ta: (magac, dhedig, keli) meel, hoos u samayn, hadh u eyelid.

(Jarayn-ta)

1. Fardo jarabbarid; jebin.

2. Shaxda, jare helid.

3. Gariirid; jarcayn; burunjiyeyn.

m.f.dh eeg jaree.

-ta (n) tremble (tarambel); shiver (shivar); convulsion (konvalshen) ~ jarco, jarcayn

-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaarta shaxda, jare, saddex dhagax oo isku toosta ah diyaarin.

jarayn-ta: (magac, dhedig, keli) faras iyo wixii la mid ah, jare ku xidhid.