aqoonin — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) eeg aqooni. aqoonin: (tilmaame) garanin; fahmin.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: aqoonni.

waa la naqliyay ✓

1

v., neg., simple past tense: did not know

2

aqoonnin v., neg.-imp: don't know!

waa la naqliyay ✓

(v) did not know or was not familiar.... Ex: magaalada muu kala aqoonnin; he was notfamiliar with the city

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cid la garanyo, qof la yaqaanno. Siciid iguma cusbin, waa nin aqoonin ah. Dh: aqoonni.

waa la naqliyay ✓

1

(Macruuf-ka)

2

1. Ixsaan; wanaag; samafal.

3

2. (qof, wax) la yaqaan, la og yahay; aqoonin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.dh) Haweeney, aan reer magaal ahayn, aan wax aqoonin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) waxbaritaan, u dhigitaanka cashir. Baritaanka Soomaaliga berri baa la bilaabi.

2

baritaan -ka: (magac, lab, keli) (is ~) isbaritaanka dad aan is aqoonin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) u dhigiinka cashir. Bariin cashir waa lagala caagay.

2

barniin -ka: (magac, lab, keli) «is ~» isbarniinka dad aan horey isu aqoonin. Isbarniin buu agaasimuhu ku furay kulanka.

3

barniin -ka: (magac, lab, keli) weel buuxay, badh ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geesi aan naxdin aqoonin oo dilaa ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax meel sare saaran ama jooga hoos u dhaadhici. Babuurka timir iiga soo daaddeji. Dh: deji.

2

daaddeji: (fal) dad wax ayna garanaynin ama ayna horay u aqoonin fahansii oo ka dhaadhici. Ardayga casharka ka daaddeji.

3

daaddeji: (fal) wax cuna kuu taagan ama afka kuugu jira dhug ka sii oo ku dhaadhici caloosha. Daaddeji cadkan baruurta ah. Dh: liq.

4

daaddeji: (fal) markab dagaal oo markab kale hub ku dhufta oo badda hoos ugu dhaadhiciya. Gujis baa laba markab daaddejiyey. Dh: deji.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hoos u dejin. Daaddejinta alaabta iigu dhakhso. Dh: daaddejis.

2

daaddejin -ta: (magac, dhedig, keli) dad wax ayna horay u aqoonin ka dhaadhicis oo fahansiin. Daad- dejinta cashirka carruurta barahanaa ku fiican.

3

daaddejin -ta: (magac, dhedig, keli) markab dagaal oo uu markab kale hub ku dhufto oo uu daadejiyo. Daaddejinta markabka gantaalka ku dhacay baa u sabab ahaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax kor jira hoosta soo dhigid. Daaddejiska alaabtu hal cishay qaadan doontaa.

2

daaddejis-ka: (magac, lab, keli) dad waxayna horay u aqoonin ka raaridis. Daaddejiska casharkan ardada ku kari waayey.

3

daaddejis-ka: (magac, lab, keli) markab markab kale badda quusintii. Daaddejiska markabkan waxaa masuul ka ah gujiskan badda hoos jiifa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ku digasho aad ah oo faan ku jiro. Iga daa ragragashada, rag miyaanad aqoonin. Dh: rigrigasho, digasho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof aad garanayso cid kale uga eexasho oo uga sadburin. Weligaa wejigarasho ha ku shaqayn.

2

wejigarasho -da: (magac, dhedig, keli) maamin oo wejigiisa in yar garasho. Ninkan wejigarasho mooyee aqoon badani nagama haxayso. Dh: aqoonin.

waa la naqliyay ✓

v., neg.-imp, pl. don't you all know!

waa la naqliyay ✓

1

de: don't you all know!

2

lx: aqoonnina

3

pd: (oqoonina)

4

ps: v4d-neg-imp-pl

5

key: aqoonnina

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqoonsii.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) baridda wax aanu hore u aqoon.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid wax kale u citiraaftay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid wax kale u citiraaftay ahaansho. m.f.dh, aqoonsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] recognized (as someone ~ something)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid wax garanayo ama cid kale ictiraafsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: recognized (as s.o. ~ s.t.)

2

lx: aqoonsan

3

pd: (aqoonsanaa)

4

ps: adj-der

5

see: aqoonso

6

key: aqoonsan

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Cid wax si dhab ah uga dhaadhacsiin.

waa la naqliyay ✓

v.caus: make someone acknowledge something; cause to recognize

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. acknowledge s.t.; cause to recognize

2

lx: aqoonsii

3

pd: (aqoonsiiyey)

4

ps: v2a=caus

5

key: aqoonsii

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-umaa, -umayd) Qof aan cilmi badan lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] ignorant, uninstructed, uneducated

waa la naqliyay ✓

1

de: ignorant, uninstructed, uneducated

2

lx: aqoonxun

3

pd: (aqoonxumaa)

4

ps: adj-der

5

key: aqoonxun

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baqooli. la-mid: baqoolis, baqoolsiin, baqoolsiin, boqoolin, boqool.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, meel dheer u hayaamin oo u rarid. Hadday abaari jirto baqoolinta xooluhu waa lama huraan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wacyi gelin iyo abaabul. Samaale wuxu u xilsaaran yahay hanooninta iyo wacyigelinta bulshada. Dh: hanuunin, waanin.

2

hanoonin -ta: (magac, dhedig, keli) meel dadku isugu yimaadaan oo la isku wacyi geliyo.

waa la naqliyay ✓

v., neg.-imp, pl. don't you all know!

waa la naqliyay ✓

1

de: don't you all know!

2

lx: oqoonina

3

pd: (aqoonnina)

4

ps: v4d-neg-imp-pl

5

key: oqoonina

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoon-ta)

2

Wax qof bartay oo ogaadey; garasho; cilmi; kasmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: “Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay”.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] knowledge, wisdom; science (of); culture

2

aqoon v.-inf: to know, recognize

3

aqoon v., neg., simple past tense: did not know

4

aqoon v., neg.-imp: don't know!, don't recognize!

5

aqoon v., neg., opt. form: may someone not know!

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) knowledge (noolij) ~ cilmi, oqoon. -Syn; information, learning, erudition, lore.

waa la naqliyay ✓

1

Conoscenza

2

Knowledge

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) caqliga aadamaha wax ku cusub oo koriya, waxatrna leh. Aqoon la'aani waa iftiin la'aan. Dh: garaad, kasmo, cilmi.

2

aqoon -ta: (magac, dhedig, keli) wax qof bartay oo uu ogaaday. Aqoon badan buu Cali teknoloojiyadda u leeyahay. Dh: fahan, garasho, kasmo, cilmi.

waa la naqliyay ✓

علم

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ka qooqsiin; hammad gelin. Dh: googin, qoojis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qooli.

waa la naqliyay ✓

1

hal magta dhagarta lagu bixiyo; hal lammaan oo la siiyo xigtada qofka lagu dhagaroobay.

2

qootin: macaga geedka qudhaca ah marka uu yar yahay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [plural of afo] wives (waayvis) ~ xaasas

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la aqoolay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] divided (up), distributed

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) catered (keeyteridh) in good manner

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid kala soocan.

2

aqoolan: (tilmaame) arrin si wanaagsan u agaasiman.

3

aqoolan: (tilmaame) mid meel ka dhaqaaqay.

waa la naqliyay ✓

1

de: divided (up), distributed

2

lx: aqoolan

3

pd: (aqoolnaa)

4

ps: adj-der

5

key: aqoolan

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoolid-da)

2

Wax la wadaago qaybin, kala agaasimid; soorid; qorshayn

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqool³. la-mid: aqool² (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan wax u agaasimid.

2

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) wax la wadaago qaybin; kala agaasimid. Dh: qorshayn, qaybqaybin, soorid.

3

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) meel ka tegniin.

waa la naqliyay ✓

1

de: knowledge, wisdom; science (of); culture Used in compound words in sense of '-ology' or '-onomy'

2

hm: 1

3

lx: aqoon

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f-col, n2-f

6

xe: meteorology', xiddiga'aqoon 'astronomy

7

xv: hawo-aqoon

8

key: aqoon_1

waa la naqliyay ✓

1

de: to know, recognize

2

hm: 2

3

lx: aqoon

4

pd: (oqoon)

5

ps: v4d-inf

6

xe: If I see you I would recognize you.

7

xv: Haddaan ku arko waan ku aqoon lahaa.

8

key: aqoon_2

waa la naqliyay ✓

1

de: did not know

2

hm: 3

3

lx: aqoon

4

pd: (aqoonnin)

5

ps: v4d-neg-past

6

key: aqoon_3

waa la naqliyay ✓

1

de: don't know!, don't recognize!

2

hm: 4

3

lx: aqoon

4

pd: (aqoonin ~ aqoonnin)

5

ps: v4d-neg-imp

6

xe: Dont know it!

7

xv: Ha aqoon!

8

key: aqoon_4

waa la naqliyay ✓

1

de: may s.o. not know!

2

hm: 5

3

lx: aqoon

4

pd: (oqoon)

5

ps: v4d-neg-opt

6

key: aqoon_5

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoonni-da, Aqoonni-ga)

2

Qof aqoon loo lee yahay; la yaqaan; indhagarad; (ama aqoonin).

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Qof aqoon loo leeyahay; la yaqaan; indhagarad. la-mid: aqoonnin.

waa la naqliyay ✓

m. n. aquaintance, familiar person

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof caan ah oo la garanayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: aquaintance, familiar person

2

lx: aqoonni

3

pd: (-ga ~ -da)

4

ps: n2-m/f

5

key: aqoonni

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Warqadda a.ga: dokumenti rasmi ah oo ay ku yaalliin magac dhan,sawir iyo wixii kale oo caddaynaya qof sugiddiisa. 2. Warqadda citiraafka. 3. la-mid: aqoonsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Warqadda a.ga: dokumenti rasmi ah oo ay ku yaalliin magac dhan, sawir iyo wixii kale oo caddaynaya qof sugiddiisa. 2. Warqadda citiraafka.

waa la naqliyay ✓

vl. n. knowledge; recognition, identification, identity

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. identification (aaydentefikeeyshiri); ID; identity (aaydentati) ~ teesare Ex: aqoonsiga kaliya oon haysto waa baasaboor; the only identification that I have is my passport. 2. recognition (ri kag nishin) ~ aqoonsasho

waa la naqliyay ✓

1

Riconoscimento

2

Recognition

waa la naqliyay ✓

1

-ga: ((magac, lab, keli) barashada wax daahnaa.

2

aqoonsi-ga: (magac, lab, keli) ictiraafka iyo aqoonsiga cid kula darajo ah. Aqoonsiga dawladaha, waxa sal u ah qaramada midawday.

3

aqoonsi-ga: (magac, lab, keli) wargad ay ku qoran yihiin magaca iyo meesha uu qof ku dhashay. Keen warqaddii aqoonsiga.

waa la naqliyay ✓

1

a: aqoonsasho (/da) [vn-f]

2

de: knowledge; recognition, identification, identity

3

lx: aqoonsi

4

pd: (-ga)

5

ps: vn2a-m, vn7-m

6

key: aqoonsi

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax citiraafid. 2. Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax citiraafid. 2. Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. m.f.dh, aqoonsasho.

waa la naqliyay ✓

v. recognize, acknowledge

waa la naqliyay ✓

-aqoonsaday / tay: (v) recognize (ri kagnaayz) ~ garo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garo oo wax aanad aqoon fahan. Aqoonso in aad kombiyuutarka adeegsato.

2

aqoonso: (fal) aqoonso dawlad cusub ama cid kale ictiraaf. Annagu ma qaoonsanaynno Israa'iil.

waa la naqliyay ✓

1

de: recognize, acknowledge

2

lx: aqoonso

3

pd: (aqoonsaday)

4

ps: v3a=

5

xe: iil aqoonsadeen. The news was that they had recognized Israel.

6

xv: Warkii wuxuu ahaa inay dalka Israa

7

key: aqoonso

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid wax maskaxda ku haya oo garansan. Dh: yaqiinsan, og. Li: mooggan.

2

aqoosan: (tilmaame) cid kale ama dawlad kale ictiraafsan. Muslin aqoonsan Israa'iil ma jiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Aroorin-ta)

2

1. Biyo la doonid; ceel u kaxayn.

3

2. Hoos u dhigid, u dejin, ku fogeyn.

4

3. Qof hurda riyo wax ku tusid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aroori. la-mid: arooris.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo la doonid; ceel u kaxayn. Dh: arooris.

2

aroorin -ta: (magac, dhedig, keli) qof hurda, riyo wax ku tusid. Dh: dheelmin, suulin, arooris.

3

aroorin -ta: (magac, dhedig, keli) meel hoose ku fogayn. Aroorinta sabaradda ka ilaali, waa intaas oo ay jabtee. Dh: arooris.

waa la naqliyay ✓

Dhidbin, xaluulin, turqid, mudid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aroosi. la-mid: aqalgelin, aroosgelin.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoonbin-ta)

2

Lug ka dhutin;

waa la naqliyay ✓

vl. n. limping

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhutin oo lug ka laangadhayn. Dh: dhutin, heetin.

waa la naqliyay ✓

1

de: limping

2

lx: qoonbin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

see: qoombi

6

key: qoonbin

waa la naqliyay ✓

v., neg. past progressive form: do / does not know; was / were not recognizing

waa la naqliyay ✓

1

a: oqooneyn(in)

2

de: do / does not know; was / were not recognizing

3

lx: aqooneynin

4

pd: (aqooneyn)

5

ps: v4d-neg-ppgr

6

xe: It was not known / recognized.

7

xv: Ma la aqooneynin.

8

key: aqooneynin

waa la naqliyay ✓

1

de: did not know

2

hm: 1

3

lx: aqoonnin

4

pd: (aqoonin ~ oqoon)

5

ps: v4d-neg-past

6

xe: She did not know the truth.

7

xv: Runta meey aqoonnin.

8

key: aqoonnin_1

waa la naqliyay ✓

1

de: don't know!

2

hm: 2

3

lx: aqoonnin

4

pd: (aqoonin ~ aqoon)

5

ps: v4d-neg-imp

6

key: aqoonnin_2

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqoolan. la-mid: aqoolnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) agaasinnaan iyo dhamaystirnaan.

2

aqoolnaan -ta: (magac, dhedig, keli) kala soocnaan; wax la isla lahaa kala qaybsanaan.

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present progressive: we do not know / recognize

waa la naqliyay ✓

1

a: oqoonayno

2

de: we do not know / recognize

3

lx: aqoonayno

4

pd: (aqooneyno)

5

ps: v4d-1pl-neg-prpg

6

key: aqoonayno

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: aqoonla'aan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cilmi la'aan; jaahilnimo; aqoon la'aan.

2

aqoonli'i-da: (magac, dhedig, keli) kasmaddarro; caqli xumo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fanqooji. la-mid: fanjooqin, fanjooqis, fanqoojin, fanqoojis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax isku yaallay qayb ama in ka rujin.

waa la naqliyay ✓