Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ga: (magac, lab, keli) cid la garanyo, qof la yaqaanno. Siciid iguma cusbin, waa nin aqoonin ah. Dh: aqoonni.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aqooni. aqoonin: (tilmaame) garanin; fahmin.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoonni-da, Aqoonni-ga)

2

Qof aqoon loo lee yahay; la yaqaan; indhagarad; (ama aqoonin).

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Qof aqoon loo leeyahay; la yaqaan; indhagarad. la-mid: aqoonnin.

waa la naqliyay ✓

m. n. aquaintance, familiar person

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof caan ah oo la garanayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: aquaintance, familiar person

2

lx: aqoonni

3

pd: (-ga ~ -da)

4

ps: n2-m/f

5

key: aqoonni

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Warqadda a.ga: dokumenti rasmi ah oo ay ku yaalliin magac dhan,sawir iyo wixii kale oo caddaynaya qof sugiddiisa. 2. Warqadda citiraafka. 3. la-mid: aqoonsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Warqadda a.ga: dokumenti rasmi ah oo ay ku yaalliin magac dhan, sawir iyo wixii kale oo caddaynaya qof sugiddiisa. 2. Warqadda citiraafka.

waa la naqliyay ✓

vl. n. knowledge; recognition, identification, identity

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. identification (aaydentefikeeyshiri); ID; identity (aaydentati) ~ teesare Ex: aqoonsiga kaliya oon haysto waa baasaboor; the only identification that I have is my passport. 2. recognition (ri kag nishin) ~ aqoonsasho

waa la naqliyay ✓

1

Riconoscimento

2

Recognition

waa la naqliyay ✓

1

-ga: ((magac, lab, keli) barashada wax daahnaa.

2

aqoonsi-ga: (magac, lab, keli) ictiraafka iyo aqoonsiga cid kula darajo ah. Aqoonsiga dawladaha, waxa sal u ah qaramada midawday.

3

aqoonsi-ga: (magac, lab, keli) wargad ay ku qoran yihiin magaca iyo meesha uu qof ku dhashay. Keen warqaddii aqoonsiga.

waa la naqliyay ✓

1

a: aqoonsasho (/da) [vn-f]

2

de: knowledge; recognition, identification, identity

3

lx: aqoonsi

4

pd: (-ga)

5

ps: vn2a-m, vn7-m

6

key: aqoonsi

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoon-ta)

2

Wax qof bartay oo ogaadey; garasho; cilmi; kasmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: “Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay”.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] knowledge, wisdom; science (of); culture

2

aqoon v.-inf: to know, recognize

3

aqoon v., neg., simple past tense: did not know

4

aqoon v., neg.-imp: don't know!, don't recognize!

5

aqoon v., neg., opt. form: may someone not know!

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) knowledge (noolij) ~ cilmi, oqoon. -Syn; information, learning, erudition, lore.

waa la naqliyay ✓

1

Conoscenza

2

Knowledge

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) caqliga aadamaha wax ku cusub oo koriya, waxatrna leh. Aqoon la'aani waa iftiin la'aan. Dh: garaad, kasmo, cilmi.

2

aqoon -ta: (magac, dhedig, keli) wax qof bartay oo uu ogaaday. Aqoon badan buu Cali teknoloojiyadda u leeyahay. Dh: fahan, garasho, kasmo, cilmi.

waa la naqliyay ✓

علم

waa la naqliyay ✓

1

(Macruuf-ka)

2

1. Ixsaan; wanaag; samafal.

3

2. (qof, wax) la yaqaan, la og yahay; aqoonin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.dh) Haweeney, aan reer magaal ahayn, aan wax aqoonin.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) mindi iyo wax la mid ah oo aad u afaysan oo wax jari og. Afbadnida seefta, addinka hayaa ka muhimsan.

2

afbadni -da: (magac, dhedig, keli) aftahan ahaan; hadal aqoonid. Dh: aftahannimo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) shir ama madal waaya'aragnimada la isku dhaafsado; shirar aqoomeed oo aqoonyahannadu afkaarta isku weydaarsadaan. Dh: siminaar, doodcilmiyeed, aqoonisdhaafsi. Wa: aqoonisweydaarisyo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) waxbaritaan, u dhigitaanka cashir. Baritaanka Soomaaliga berri baa la bilaabi.

2

baritaan -ka: (magac, lab, keli) (is ~) isbaritaanka dad aan is aqoonin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) u dhigiinka cashir. Bariin cashir waa lagala caagay.

2

barniin -ka: (magac, lab, keli) «is ~» isbarniinka dad aan horey isu aqoonin. Isbarniin buu agaasimuhu ku furay kulanka.

3

barniin -ka: (magac, lab, keli) weel buuxay, badh ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geesi aan naxdin aqoonin oo dilaa ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax meel sare saaran ama jooga hoos u dhaadhici. Babuurka timir iiga soo daaddeji. Dh: deji.

2

daaddeji: (fal) dad wax ayna garanaynin ama ayna horay u aqoonin fahansii oo ka dhaadhici. Ardayga casharka ka daaddeji.

3

daaddeji: (fal) wax cuna kuu taagan ama afka kuugu jira dhug ka sii oo ku dhaadhici caloosha. Daaddeji cadkan baruurta ah. Dh: liq.

4

daaddeji: (fal) markab dagaal oo markab kale hub ku dhufta oo badda hoos ugu dhaadhiciya. Gujis baa laba markab daaddejiyey. Dh: deji.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hoos u dejin. Daaddejinta alaabta iigu dhakhso. Dh: daaddejis.

2

daaddejin -ta: (magac, dhedig, keli) dad wax ayna horay u aqoonin ka dhaadhicis oo fahansiin. Daad- dejinta cashirka carruurta barahanaa ku fiican.

3

daaddejin -ta: (magac, dhedig, keli) markab dagaal oo uu markab kale hub ku dhufto oo uu daadejiyo. Daaddejinta markabka gantaalka ku dhacay baa u sabab ahaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax kor jira hoosta soo dhigid. Daaddejiska alaabtu hal cishay qaadan doontaa.

2

daaddejis-ka: (magac, lab, keli) dad waxayna horay u aqoonin ka raaridis. Daaddejiska casharkan ardada ku kari waayey.

3

daaddejis-ka: (magac, lab, keli) markab markab kale badda quusintii. Daaddejiska markabkan waxaa masuul ka ah gujiskan badda hoos jiifa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ku digasho aad ah oo faan ku jiro. Iga daa ragragashada, rag miyaanad aqoonin. Dh: rigrigasho, digasho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof aad garanayso cid kale uga eexasho oo uga sadburin. Weligaa wejigarasho ha ku shaqayn.

2

wejigarasho -da: (magac, dhedig, keli) maamin oo wejigiisa in yar garasho. Ninkan wejigarasho mooyee aqoon badani nagama haxayso. Dh: aqoonin.

waa la naqliyay ✓

1

de: symposium

2

lx: aqoonisweydaarsi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: aqoonisweydaarsi

waa la naqliyay ✓

1

de: did not know

2

hm: 1

3

lx: aqoonnin

4

pd: (aqoonin ~ oqoon)

5

ps: v4d-neg-past

6

xe: She did not know the truth.

7

xv: Runta meey aqoonnin.

8

key: aqoonnin_1

waa la naqliyay ✓

1

de: don't know!

2

hm: 2

3

lx: aqoonnin

4

pd: (aqoonin ~ aqoon)

5

ps: v4d-neg-imp

6

key: aqoonnin_2

waa la naqliyay ✓

1

de: symposium

2

lx: kulan cilmi

3

ps: np

4

syn: aqoonisweydaarsi, shir(ka) cilmi(ga)

5

key: kulan_cilmi

waa la naqliyay ✓

1

de: symposium, conference

2

initial: s

3

lx: shirka cilmiga

4

ps: np-m

5

syn: aqoonisweydaarsi, kulan cilmi

6

key: shirka_cilmiga

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: aqoonni.

waa la naqliyay ✓

1

v., neg., simple past tense: did not know

2

aqoonnin v., neg.-imp: don't know!

waa la naqliyay ✓

(v) did not know or was not familiar.... Ex: magaalada muu kala aqoonnin; he was notfamiliar with the city

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Cid wax si dhab ah uga dhaadhacsiin.

waa la naqliyay ✓

v.caus: make someone acknowledge something; cause to recognize

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. acknowledge s.t.; cause to recognize

2

lx: aqoonsii

3

pd: (aqoonsiiyey)

4

ps: v2a=caus

5

key: aqoonsii

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg aloosnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoolid-da)

2

Wax la wadaago qaybin, kala agaasimid; soorid; qorshayn

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqool³. la-mid: aqool² (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan wax u agaasimid.

2

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) wax la wadaago qaybin; kala agaasimid. Dh: qorshayn, qaybqaybin, soorid.

3

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) meel ka tegniin.

waa la naqliyay ✓

1

de: knowledge, wisdom; science (of); culture Used in compound words in sense of '-ology' or '-onomy'

2

hm: 1

3

lx: aqoon

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f-col, n2-f

6

xe: meteorology', xiddiga'aqoon 'astronomy

7

xv: hawo-aqoon

8

key: aqoon_1

waa la naqliyay ✓

1

de: to know, recognize

2

hm: 2

3

lx: aqoon

4

pd: (oqoon)

5

ps: v4d-inf

6

xe: If I see you I would recognize you.

7

xv: Haddaan ku arko waan ku aqoon lahaa.

8

key: aqoon_2

waa la naqliyay ✓

1

de: did not know

2

hm: 3

3

lx: aqoon

4

pd: (aqoonnin)

5

ps: v4d-neg-past

6

key: aqoon_3

waa la naqliyay ✓

1

de: don't know!, don't recognize!

2

hm: 4

3

lx: aqoon

4

pd: (aqoonin ~ aqoonnin)

5

ps: v4d-neg-imp

6

xe: Dont know it!

7

xv: Ha aqoon!

8

key: aqoon_4

waa la naqliyay ✓

1

de: may s.o. not know!

2

hm: 5

3

lx: aqoon

4

pd: (oqoon)

5

ps: v4d-neg-opt

6

key: aqoon_5

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax citiraafid. 2. Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax citiraafid. 2. Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. m.f.dh, aqoonsasho.

waa la naqliyay ✓

v. recognize, acknowledge

waa la naqliyay ✓

-aqoonsaday / tay: (v) recognize (ri kagnaayz) ~ garo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garo oo wax aanad aqoon fahan. Aqoonso in aad kombiyuutarka adeegsato.

2

aqoonso: (fal) aqoonso dawlad cusub ama cid kale ictiraaf. Annagu ma qaoonsanaynno Israa'iil.

waa la naqliyay ✓

1

de: recognize, acknowledge

2

lx: aqoonso

3

pd: (aqoonsaday)

4

ps: v3a=

5

xe: iil aqoonsadeen. The news was that they had recognized Israel.

6

xv: Warkii wuxuu ahaa inay dalka Israa

7

key: aqoonso

waa la naqliyay ✓

m.l Gacan yaraha hargaantiga, marka uu herinta la joogo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) kubad lagu ciyaaro. Dh: banooni, kubad.

waa la naqliyay ✓

m. n. ball

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) ball (bool) ~ kubad

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) walax duuban oo wareegsan, kana samaysan balaastiik, saan ama waxyaabo kale oo la isku dardaray. Neef baa lagu afuufaa oo waxa lagu ciyaaraa cagta ama gacanta. Banooniga ii soo laag. Dh: kubbad.

waa la naqliyay ✓

1

de: ball

2

lx: banooni

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

syn: kubbad {S}

6

key: banooni

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley, duhur socodsiin. la-mid: baqoolsii, boqooli, boqoolsii.

waa la naqliyay ✓

(fal) waddada xaqa ah u tilmaan; jidka saxda ah tus.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Qori af weyn leh oo meel fog wax ka baabi'iya; mafdac.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Qori af weyn leh oo meel fog wax ka baabi'iya; mafdac.

waa la naqliyay ✓

m. n. cannon

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) cannon (kaanan); artillery (aarti lari); howitzer (hawat zer)~ madfac, artilari

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qori af weyn leh oo meel fog wax ka baabi'iya. Dh: mafdac.

waa la naqliyay ✓

1

de: cannon {It}

2

lx: kanooni

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: kanooni

waa la naqliyay ✓

m. n. brick

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) jaajuur aqallada lagu dhiso oo sibidh, garri iyo ciid la isku qooshay oo la engejiyay ah. Kun hal oo matooni adag ah ii samee. Dh: laban, jaajuur.

waa la naqliyay ✓

1

de: brick

2

lx: matooni

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: matooni

waa la naqliyay ✓

1

(Waqooyi-ga)

2

Woqooyi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: woqooyi.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. north

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) north (noorth) ~ woqooyi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) afarta jiho midkood oo ah ta u dhaxaysa bari iyo galbeed.

waa la naqliyay ✓

1

de: north

2

initial: w

3

lx: waqooyi

4

pd: (-ga)

5

ps: n0-m-loc

6

see: woqooyi

7

key: waqooyi

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: “Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday”.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday. m.f.dh, aqood.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garo; fahan.

2

aqoo: (fal) (u ~) wax aad diiddanayd qir; cid kale u garawso.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Qoon-ka) Dad; cid; duul.

2

2. (Qoon-ta) Nabar; dhaawac; dhibbaan.

waa la naqliyay ✓

1

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

2

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

3

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin.

4

qoon⁴: f.mg1 (-nmay, -nantay) Wax dhaawac ama dhibaato gaartay noqosho (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

2

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

3

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin. m.f.dh, qoomid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. people

2

qoon [feminine] n. wound, lesion; disturbance, annoyance

3

qoon v. damage; injure, wound; vex, disturb, annoy

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) race (reeys); nation (neey-shin) ~ qolo, ummad

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg qoom.

2

qoon -ka: (magac, lab, keli) nabar ama qoomaal.

3

qoon -ta: (magac, dhedig, keli) cudur iyo dhibaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Agoon-ka, Agoon-ta)

2

Ilmaha aan aabbihiis noolayn.

waa la naqliyay ✓

1

agoon¹: m.l (agoon/-nno, m.dh) Wiil yar oo aabihii dhintay.

2

agoon²: m.dh (-omo, m.l) Gabar yar oo aabbeheed dhintay. 2. (m.u) Carruur aabbahood dhintay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-omo, m.l) Gabar yar oo aabbeheed dhintay. 2. (m.u) Carruur aabbahood dhintay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] orphan

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m orphan

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. agoonta ] orphan (oorfan); a child whose father is dead

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil kolkii uu dhashay labadiisa waalid ama midkood dhintay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab keli) wiil labadii waalid ama midkood ka dhintay isaga oo aan qaangaadhin. Agoon aabbo ma leh. Dh: rajay.

2

agoon -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh labadii waalid ama midkood ka geeriyooday iyada oo aan qaangaadhin.

3

agoon -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh uu ka geeriyooday saygeedii.

4

agoon -ta: (magacwadareed) carruur uu labadii waalid ama midkood ka geeriyooday. Ilaahay, in agoonta loo naxariisto ayuu inna faray.

waa la naqliyay ✓