aqoolxun

m.dh la-mid: aqoolxumo.

m.dh Hab aan wanaagsanayn oo wax loo qaybiyo. la-mid: aqoolxumi.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Ka c./u c.: qof caloolxumo hayso ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Ka c./u c.: qof caloolxumo hayso ahaansho. m.f.dh, caloolxumaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): melancholy, sad; gloomy, sullen

-caloolxumaa: (adj) sad (saadh); unhappy (an-hap-i) murugaysan. —Syn: melancholy), sorrowful, doleful, woebegone, desolate

de: melancholy, sad; gloomy, sullen

lx: caloolxun

ps: adj-cmp

key: caloolxun

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la aqoolay ahaansho.

der. [adjective] divided (up), distributed

-aa: (adj) catered (keeyteridh) in good manner

(tilmaame) mid kala soocan.

aqoolan: (tilmaame) arrin si wanaagsan u agaasiman.

aqoolan: (tilmaame) mid meel ka dhaqaaqay.

de: divided (up), distributed

lx: aqoolan

pd: (aqoolnaa)

ps: adj-der

key: aqoolan

1. Foolxumo ka muuqato; aan qurux lahayn.

2. (Foolxun-ta) Kalluun.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax aan qurxoonayn ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax aan qurxoonayn ahaansho. m.f.dh, foolxumaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): ugly

foolxun [feminine] n., [collective] fish species

(adj) ugly (agli) hideous (hide-yes), unsightly (anseeytli), ill-favored ~ arag-xun

(tilmaame) mid aan qurux lahayn ama qaabdhismeed ba'an. Dh: qaabxun.

foolxun-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid jaadadka kalluun.

قبيح

m.f.dh eeg aqoolxun. la-mid: aqoolxumaansho.

m.f.dh eeg aqoolan. la-mid: aqoolnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) agaasinnaan iyo dhamaystirnaan.

aqoolnaan -ta: (magac, dhedig, keli) kala soocnaan; wax la isla lahaa kala qaybsanaan.

m.dh la-mid: aqoonxumaan.

m.dh la-mid: aqoonxumaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg aqoonxumaan

m.f.dh eeg aqoonxun. la-mid: aqoonxumaansho, aqoonxumi, aqoonxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cilmila'aan; garashadarro.

(Aqoo-sha)

1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.

2. Gooraha wax la cuno middood.

3. Sooryo; qorshe.

4. Wadid, meelgeyn.

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

aqool²: m.dh 1. (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood. 2. la-mid: aqoolid.

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho.

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

aqool²: m.dh (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood.

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho. m.f.dh, aqoolid.

f. n. mealtime; distribution (of food)

aqool v. distribute; serve (food)

aqool m. n. day

-ay / aqooshay: (v) cater (kayter); provide food service for:

aqool: - [Pl. aqoolood] (n) day (dheey). Ex: Shan aqoolood wax ma cunin; I didn't eat forfive days

(fal) qorshe iyo qabanqaabo dhammayso oo meel ka soco. Minawarka quusaa hadduu Maarsay ka aqoolo.

aqool: (fal) cunto ama wax la mid ah, kala qaybqaybi oo kala qoqob; kala qarqoor oo kala googgoo.

aqool -ka: (magac, lab, keli) qabanqaabo iyo qorshe dhammayntii. Dh: maamul, agaasin.

aqool -ka: (magac, lab, keli) wax dad badan ka dhexeeya kala qaybin oo qayb u badin.

aqool -ka: (magac, lab, keli) meel ka socod; meel ka dhaqaaqid.

aqool -ka: (magac, lab, keli) goorta shaqooyinka la dhameeyo ee guryaha loo hoydo.

aqool -sha: (magac, dhedig, keli) milayada wax la cuno middood.

(Aqoon-ta)

Wax qof bartay oo ogaadey; garasho; cilmi; kasmo.

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: “Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay”.

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay.

f. n., [collective] knowledge, wisdom; science (of); culture

aqoon v.-inf: to know, recognize

aqoon v., neg., simple past tense: did not know

aqoon v., neg.-imp: don't know!, don't recognize!

aqoon v., neg., opt. form: may someone not know!

-ta: (n) knowledge (noolij) ~ cilmi, oqoon. -Syn; information, learning, erudition, lore.

Conoscenza

Knowledge

-ta: (magac, dhedig, keli) caqliga aadamaha wax ku cusub oo koriya, waxatrna leh. Aqoon la'aani waa iftiin la'aan. Dh: garaad, kasmo, cilmi.

aqoon -ta: (magac, dhedig, keli) wax qof bartay oo uu ogaaday. Aqoon badan buu Cali teknoloojiyadda u leeyahay. Dh: fahan, garasho, kasmo, cilmi.

علم

1. Qool ku jira; la qoolay.

2. (u-qoolan) Eeddu saaran tahay; wax ka mas'uul ah.

qoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Xarig wax la qoolay noqosho.

qoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Xarig wax la qoolay ahaansho. 2. U q.: qof, wax dhacay ama dhici doona dhibaatada ka timaada ka masuul ah ahaansho.

der. [adjective] haltered, wearing a halter

(tilmaame) mid gool ku xidhan. Dh: xidhan.

qoolan: (tilmaame) mid eed saaran tahay, mid ee- daysan. Dh: xidhan.

de: haltered, wearing a halter

lx: qoolan

pd: (qoolnaa ~ qoollaa)

ps: adj-der

key: qoolan

m.f.dh eeg qooli.

Sida qaansada u godan.

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Qof wax is qooxay ahaansho.

der. [adjective] bent (over), bowed, stooping

(tilmaame) sida qaansada u godan. Dh: godan, xooda.

de: bent (over), bowed, stooping

lx: qooxan

pd: (qooxnaa)

ps: adj-der

key: qooxan

de: mealtime; distribution (of food)

hm: 1

lx: aqool

pd: (/sha)

ps: n2-f

key: aqool_1

de: distribute; serve (food)

hm: 2

lx: aqool

pd: (aqoolay)

ps: v1=

key: aqool_2

de: day

hm: 3

lx: aqool

pd: (-ka)

ps: n2-m-time

xe: Which day do I have to come?

xv: maalin {S}

key: aqool_3

(Aqoolid-da)

Wax la wadaago qaybin, kala agaasimid; soorid; qorshayn

m.f.dh eeg aqool³. la-mid: aqool² (2).

-da: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan wax u agaasimid.

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) wax la wadaago qaybin; kala agaasimid. Dh: qorshayn, qaybqaybin, soorid.

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) meel ka tegniin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aqooni. aqoonin: (tilmaame) garanin; fahmin.

(tilmaame) mid wax maskaxda ku haya oo garansan. Dh: yaqiinsan, og. Li: mooggan.

aqoosan: (tilmaame) cid kale ama dawlad kale ictiraafsan. Muslin aqoonsan Israa'iil ma jiro.

(tilmaame) lax u baahan wan saarta oo oslan. Tani waa lax asoolan. Dh: asoollan.

asoolan: (tilmaame) midho kala huffan; kala soocan. Hooyo waxay keentay hadhuudh asoolan.

m.f.dh eeg qoolli.

m.l/dh la-mid: aqoonni.

v., neg., simple past tense: did not know

aqoonnin v., neg.-imp: don't know!

(v) did not know or was not familiar.... Ex: magaalada muu kala aqoonnin; he was notfamiliar with the city

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid wax kale u citiraaftay ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid wax kale u citiraaftay ahaansho. m.f.dh, aqoonsanaan.

der. [adjective] recognized (as someone ~ something)

(tilmaame) mid wax garanayo ama cid kale ictiraafsan.

de: recognized (as s.o. ~ s.t.)

lx: aqoonsan

pd: (aqoonsanaa)

ps: adj-der

see: aqoonso

key: aqoonsan

(idaha) Wan u taga u baahan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wan u taga u baahan (lax).

m. n. rutting ram (male stud sheep)

(adj) ready to be mated; in heat; estrus (es taras); a period of mammalian sexual activity, especially a female sheep

(tilmaame) ido muujiyay astaamaha in ay u baahan yihiin sumal ku tallaaba.

cf: beeddal

de: rutting ram (male stud sheep)

lx: asoollan

pd: (-ka)

ps: n-m

key: asoollan

m.f.dh eeg baqooli. la-mid: baqoolis, baqoolsiin, baqoolsiin, boqoolin, boqool.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, meel dheer u hayaamin oo u rarid. Hadday abaari jirto baqoolinta xooluhu waa lama huraan.

(tilmaame) mid foolxun; mid qaab silloon leh. Dh: qaabxun.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aqoolid.

m.l la-mid: baqoolin.

m.dh la-mid: caloolxumaan.

(Caloolxuma-da)

Xumaan ama naxdin uurka la gashado; ciilqab; (ama caloolxumi).

m.dh Dareen cadaawad iyo ciilqab leh. la-mid: caloolxumi.

m.dh Dareen cadaawad iyo ciilqab leh. la-mid: caloolxumi.

f. n., [compound] sadness, melancholy, depression

-caloolxumada: (nj sorrow (soo-row); sadness (saad-nes); misery ~ murugo, tiiraanyo

-da: (magac, dhedig, keli) xumaan ama ciilqab cid kale u hayn. Dh: caloolxumi.

cf: murug, uurkutaallo

de: sadness, melancholy, depression

lx: caloolxumo

pd: (/da)

ps: n6-f-cmp

key: caloolxumo

v., pl., neg., present progressive: we do not know / recognize

a: oqoonayno

de: we do not know / recognize

lx: aqoonayno

pd: (aqooneyno)

ps: v4d-1pl-neg-prpg

key: aqoonayno

m.dh la-mid: aqoonla'aan.

-da: (magac, dhedig, keli) cilmi la'aan; jaahilnimo; aqoon la'aan.

aqoonli'i-da: (magac, dhedig, keli) kasmaddarro; caqli xumo.

v., neg.-imp, pl. don't you all know!

de: don't you all know!

lx: aqoonnina

pd: (oqoonina)

ps: v4d-neg-imp-pl

key: aqoonnina

m.f.dh eeg aqoonsii.