aqool — Macnaha & Turjumaada

1

(Aqoo-sha)

2

1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.

3

2. Gooraha wax la cuno middood.

4

3. Sooryo; qorshe.

5

4. Wadid, meelgeyn.

waa la naqliyay ✓

1

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

2

aqool²: m.dh 1. (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood. 2. la-mid: aqoolid.

3

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

2

aqool²: m.dh (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood.

3

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho. m.f.dh, aqoolid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. mealtime; distribution (of food)

2

aqool v. distribute; serve (food)

3

aqool m. n. day

waa la naqliyay ✓

1

-ay / aqooshay: (v) cater (kayter); provide food service for:

2

aqool: - [Pl. aqoolood] (n) day (dheey). Ex: Shan aqoolood wax ma cunin; I didn't eat forfive days

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qorshe iyo qabanqaabo dhammayso oo meel ka soco. Minawarka quusaa hadduu Maarsay ka aqoolo.

2

aqool: (fal) cunto ama wax la mid ah, kala qaybqaybi oo kala qoqob; kala qarqoor oo kala googgoo.

3

aqool -ka: (magac, lab, keli) qabanqaabo iyo qorshe dhammayntii. Dh: maamul, agaasin.

4

aqool -ka: (magac, lab, keli) wax dad badan ka dhexeeya kala qaybin oo qayb u badin.

5

aqool -ka: (magac, lab, keli) meel ka socod; meel ka dhaqaaqid.

6

aqool -ka: (magac, lab, keli) goorta shaqooyinka la dhameeyo ee guryaha loo hoydo.

7

aqool -sha: (magac, dhedig, keli) milayada wax la cuno middood.

waa la naqliyay ✓

1

baqool¹: m.l Safar duhurkii la socdo; dhalandhool. la-mid: baqoolid.

2

baqool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Duhur, socod gelid. la-mid: boqool².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oolay, -ooshay) Duhur, socod gelid. m.f.dh, baqoolid. la-mid: boqool.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waqti cadceeddu kulushahay soco oo ha hadhgalin hadhimada dabadeed. Sii boqool tuulladu way fogtahaye. Dh: dhalandhool.

2

baqool -ka: (magac, lab, keli) socod dheer oo qorax kulaylaha la socdo, casar iyo duhur inta u dhaxaysa. Baqoolaha hadhsimadii, hadii buqulka lagu dhaco.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: “Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday”.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday. m.f.dh, aqood.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garo; fahan.

2

aqoo: (fal) (u ~) wax aad diiddanayd qir; cid kale u garawso.

waa la naqliyay ✓

1

(Qool-ka)

2

1. Suun ama xarig il leh oo maqasha iyo wixii la mid ah, surka lagaga xiro ama loo geliyo; mareeg.

3

2. Kan eyga.

4

3. Ul weyn.

5

4. Kuul.

waa la naqliyay ✓

1

qool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Suun ama xarig siriq leh oo maqasha iyo wixi lamida surka lagaga xiro. 2. Ul weyn. 3. Kuul. 4. Summad wareeg ah oo xoolaha luqunta looga dhigo. 5. Diillin cad oo neef ido ah kurka uga taal.

2

qool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Suun ama xarig siriq u samayn. 2. Cid khayaameyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Suun ama xarig siriq leh oo maqasha iyo wixi lamida surka lagaga xiro. 2. Ul weyn. 3. Kuul. 4. Summad wareeg ah oo xoolaha luqunta looga dhigo. 5. Diillin cad oo neef ido ah kurka uga taal.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. halter, collar, neck piece; promise, pledge, word, commitment, truce

2

qool v. put a halter ~ collar on; make a noose for

3

qool m. n. large stick ~ club

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) collar (kal'ar); a restraining rope or chain put around the neck of an animal

2

qool -ka: (n) trab (taraab) ~ dabin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhig qoorta u geli.

2

qool -ka: (magac, lab, keli) kuul dahab ah ama macdan kale ah oo ay dumarku qoorta ku xidhaan. Dh: kuul.

3

qool -ka: (magac, lab, keli) xadhig yar oo qoorta lagaga xidho naylaha iyo waxaraha yaryar. Waxarta yar qoolka geli.

4

qool -ka: (magac, lab, keli) suunka eyga goorta loo geliyo

5

qool -ka: (magac, lab, keli) eeg gaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Agool-ka)

2

1. Hollobta timaha salkooda ka dhalata.

3

2. Astayn, calaamayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

m. n. dandruff; mark, stain

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dandruff (daanduruf); scurf (iskeerf)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hollobta salka timaha ku dhalata. Dh: toxob.

2

agool -ka: (magac, lab, keli) astaynta jaangooyo

waa la naqliyay ✓

1

de: dandruff; mark, stain

2

lx: agool

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m

5

key: agool

waa la naqliyay ✓

1

(Alool-ka)

2

Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (aloollo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m. n. mat of woven cane (also used as a curtain)

waa la naqliyay ✓

(Alol) N Typha angustifolia L. Typhaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shey dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geedka duurka laamihiisa oo jil lagu marriimo. Badanaa aqalka ayaa lagu kala ilaxidhaa. Abeeso alool ku duuban baan dilay. Wa: aloollo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mat of woven cane (also used as a curtain)

2

lx: alool

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: alool

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqoo. la-mid: aqoonsho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqoo. la-mid: aqoonsho.

waa la naqliyay ✓

1

imperative v., sg. know it!, recognize (someone)!

2

aqood v. know, recognize

waa la naqliyay ✓

-ay I day: (v) recognize (rekegnaayz); know or identify

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhimasho, gaajo iyo harraad aawadood.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoon-ta)

2

Wax qof bartay oo ogaadey; garasho; cilmi; kasmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: “Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay”.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] knowledge, wisdom; science (of); culture

2

aqoon v.-inf: to know, recognize

3

aqoon v., neg., simple past tense: did not know

4

aqoon v., neg.-imp: don't know!, don't recognize!

5

aqoon v., neg., opt. form: may someone not know!

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) knowledge (noolij) ~ cilmi, oqoon. -Syn; information, learning, erudition, lore.

waa la naqliyay ✓

1

Conoscenza

2

Knowledge

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) caqliga aadamaha wax ku cusub oo koriya, waxatrna leh. Aqoon la'aani waa iftiin la'aan. Dh: garaad, kasmo, cilmi.

2

aqoon -ta: (magac, dhedig, keli) wax qof bartay oo uu ogaaday. Aqoon badan buu Cali teknoloojiyadda u leeyahay. Dh: fahan, garasho, kasmo, cilmi.

waa la naqliyay ✓

علم

waa la naqliyay ✓

imperative v., sg. know ~ recognize (it)!

waa la naqliyay ✓

(v) [imperative] you know

waa la naqliyay ✓

1

a: aqow, aqood, oqoow

2

de: know ~ recognize (it)!

3

lx: aqoow

4

ps: v4d-imp-sg

5

key: aqoow

waa la naqliyay ✓

1

asool¹: m.l 1. la-mid: oslid. Baahida neef ida ah oo dheddig u qabo kudmo. 2. A. ah: neef dheddig oo ida ah oo kudmo u baahan.

2

asool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Neef dheddig oo ida ah kudmo u baahasho. la-mid: osol².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oolay, -ooshay) Neef dheddig oo ida ah kudmo u baahasho. m.f.dh asoolid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lax, sumal ku tallaaba u baaho. Laxdaasi way asoolaysaa.

2

asool-ka: (magac, lab, keli) sida laxdu dabada ay u Jusho si ay muujiso marka wanka ay doonayso inuu tallaabo. Laxdu way muujisay asoolkeeda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (juqraafi) Shacaabi taxan oo leh muuqaalka garanta ama muuqaalka kabta faraska oo ku wareegsan barkad (haro xeebeed).

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (juqraafi) Shacaabi taxan oo leh muuqaalka garanta ama muuqaalka kabta faraska oo ku wareegsan barkad (haro xeebeed).

waa la naqliyay ✓

Atoll

waa la naqliyay ✓

1

(Qorriimeyn-ta)

2

Aqoolid.

waa la naqliyay ✓

1

(Qorshayn-ta)

2

Wax qorshe u samayn, u yeelid; wax kala aqoolid; qaybin; agaasimid; jaangoyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Qorsha-ha)

2

Maamul wanaagsan; jaangooyo; qaybis; aqool.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqoolan. la-mid: aqoolnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: aqoolnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqoolxun. la-mid: aqoolxumaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: aqoolxumaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: aqoolxumo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hab aan wanaagsanayn oo wax loo qaybiyo. la-mid: aqoolxumi.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax aan aqool wanaagsan lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Doonta marka shiraaca kor loo saaro si ay socodka u badiso. 2. Safar u aqool. 3. Hab xisaabeed wax loo tiriyo (hal jarrad, laba jarrad iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur la isqaadsiiyo oo uu keeno baktiiriyada salmonella baaratiifay: (A, B, iyo C). Baktiiriyada waxay ku badantahay saxarada bukaannada cudurkaas qaba iyo kuwa cudur sidayaasha ah oo aan bukin - wuxuuna cudurkaasu dillaaca markii nadaafad xuma u badato ama si aan fayodhowr lahayn oo cunno loo aqoolo. Kalhuuriska oo ah 1-10 maalmood, ka dib astaamo ay ka mid yihiin; shuban, qandho ladifan iyo firiiric ka soo baxa laabta, ayaa bilowda waxayna socdaan muddo toddobaad ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Doonta marka shiraaca kor loo saaro si ay socodka u badiso. 2. Safar u aqool. 3. Hab xisaabeed wax loo tiriyo (hal jarrad, laba jarrad iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

m.dh (daaw.) Cudur la isqaadsiiyo oo uu keeno baktiiriyada salmonella baaratiifay: (A, B, iyo C). Baktiiriyada waxay ku badantahay saxarada bukaannada cudurkaas qaba iyo kuwa cudur sidayaasha ah oo aan bukin - wuxuuna cudurkaasu dillaaca markii nadaafad xuma u badato ama si aan fayodhowr lahayn oo cunno loo aqoolo. Kalhuuriska oo ah 1-10 maalmood, ka dib astaamo ay ka mid yihiin; shuban, qandho ladifan iyo firiiric ka soo baxa laabta, ayaa bilowda waxayna socdaan muddo toddobaad ah.

2

qandhuufo¹: m.dh Far iyo suul ciddiyahooda oo xoog meel qof jirkiisa ka mid ah loogu qabto si loo xanuujiyo. la-mid: qanjaruufo.

3

qandhuufo²: f.g3 (-ftay, -fatay) 1. Far iyo suul ciddiyahooda cid ku xanuujin. 2. Cid hoos ugu baaqid. m.f.dh, qandhuufasho. la-mid: qanjaruufo.

waa la naqliyay ✓

/keytar/ (v) 1. aqoolid (cunto ama cabbid bixin, siiba meel xaflad ah) (v) 2. u adeegid (u khidmayn).

waa la naqliyay ✓

Aqool

waa la naqliyay ✓

1

de: mealtime; distribution (of food)

2

hm: 1

3

lx: aqool

4

pd: (/sha)

5

ps: n2-f

6

key: aqool_1

waa la naqliyay ✓

1

de: distribute; serve (food)

2

hm: 2

3

lx: aqool

4

pd: (aqoolay)

5

ps: v1=

6

key: aqool_2

waa la naqliyay ✓

1

de: day

2

hm: 3

3

lx: aqool

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-time

6

xe: Which day do I have to come?

7

xv: maalin {S}

8

key: aqool_3

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la aqoolay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] divided (up), distributed

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) catered (keeyteridh) in good manner

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid kala soocan.

2

aqoolan: (tilmaame) arrin si wanaagsan u agaasiman.

3

aqoolan: (tilmaame) mid meel ka dhaqaaqay.

waa la naqliyay ✓

1

de: divided (up), distributed

2

lx: aqoolan

3

pd: (aqoolnaa)

4

ps: adj-der

5

key: aqoolan

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoolid-da)

2

Wax la wadaago qaybin, kala agaasimid; soorid; qorshayn

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqool³. la-mid: aqool² (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan wax u agaasimid.

2

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) wax la wadaago qaybin; kala agaasimid. Dh: qorshayn, qaybqaybin, soorid.

3

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) meel ka tegniin.

waa la naqliyay ✓

m.l Socodka duhurkii la socdo. la-mid: baqoolid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley, duhur socodsiin. la-mid: baqoolsii, boqooli, boqoolsii.

waa la naqliyay ✓

1

(Aglool-ka, Agloo-sha)

2

1. Hab weelka la xoolayna hayo, gocoyonnimada looga ba'sho: asal, dufan, laysku karshey baa lagu rogrogaa.

3

2. Wax la dhisa hayo ama la samayna hayo, qaabintiisa iyo jaangooyadiisa hore; bilaw; unug. 3.* Aqal, la dhisi doono, astaanti iyo muuqaalki warqad, ku muujin.

waa la naqliyay ✓

1

aglool¹: m.l/dh 1. Xoolaynta weel gocaya la xooleeyo. 2. Jaangooyada hore ee wax la dhisayo ama la samaynayo. 3. la-mid: agloolid.

2

aglool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel gocaya ah xoolayn. 2. Guri dhisid.

waa la naqliyay ✓

1

v. found, begin; waterproof (a fiber vessel)

2

aglool m. n. foundation, stonelaying; waterproofing of a fiber vessel

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weel cusub hogee oo xoolee. Innoo agloola gorofka. Dh: xoolay.

2

aglool: (fal) dhismo iyo wixii la mid ah qurxi oo naqshadee. Haddeed gurigu wuu dhammaadee, aglool.

3

aglool -ka: (magac, lab, keli) hab weelka cusub gocoyanimada looga ba'sho. Inta asal, dufan iyo waxyaabo kale la isku karsho ayaa lagu rogrogaa. Agloolka weelasha Canbaro ma taqaanno.

4

aglool -ka: (magac, lab, keli) naqshadayn iyo qurxin. Qof farsamayaqaan ah ayaa agloolka sartan sameeyay.

5

aglool -ka: (magac, lab, keli) qaabaynta iyo ambaqaadka hore ee wax la dhisayo ama la samaynayo loo sii jaangooyo. Aglool wanaagsan baa xarunta loo sameeyay. Dh: billaw, jaangoyn, unug.

waa la naqliyay ✓

s.m. - aalkol.

waa la naqliyay ✓

alcool, n.m. - Isbiirte; Alkool

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) eeg alool.

waa la naqliyay ✓

imperative v., pl. you all know (it)!

waa la naqliyay ✓

1

de: you all know (it)!

2

lx: aqooda

3

pd: (oqooda)

4

ps: v4d-imp-pl

5

key: aqooda

waa la naqliyay ✓

v., sg., opt. form: may I / he know ...

waa la naqliyay ✓

1

cf: aqaanno, yaqaanno

2

de: may I / he know ...

3

lx: aqoodo

4

ps: v4d-1sg/3m-opt

5

key: aqoodo

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cid la garanyo, qof la yaqaanno. Siciid iguma cusbin, waa nin aqoonin ah. Dh: aqoonni.

waa la naqliyay ✓

v., sg., opt. form: may you / she know ...; let her know ...

waa la naqliyay ✓

1

a: taqaanno, taqaannid

2

de: may you / she know ...; let her know ...

3

lx: aqooto

4

ps: v4d-2sg/3f-opt

5

key: aqooto

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: asqood.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aqsoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sumal, laxda saaro.

2

asooli: (fal) hadhuudh iyo wax la mid ah, kala huf. Dh: asoori.

waa la naqliyay ✓