aqood — Macnaha & Turjumaada

m.f.dh eeg aqoo. la-mid: aqoonsho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqoo. la-mid: aqoonsho.

waa la naqliyay ✓

1

imperative v., sg. know it!, recognize (someone)!

2

aqood v. know, recognize

waa la naqliyay ✓

-ay I day: (v) recognize (rekegnaayz); know or identify

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhimasho, gaajo iyo harraad aawadood.

waa la naqliyay ✓

imperative v., pl. you all know (it)!

waa la naqliyay ✓

1

de: you all know (it)!

2

lx: aqooda

3

pd: (oqooda)

4

ps: v4d-imp-pl

5

key: aqooda

waa la naqliyay ✓

v., sg., opt. form: may I / he know ...

waa la naqliyay ✓

1

cf: aqaanno, yaqaanno

2

de: may I / he know ...

3

lx: aqoodo

4

ps: v4d-1sg/3m-opt

5

key: aqoodo

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: asqood.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aqsoobid.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg asqoo. la-mid: aqsoobid, aqsood, asqoobid.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg asqoo. la-mid: aqsoobid, aqsood, asqoobid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg asqoobid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: “Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday”.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday. m.f.dh, aqood.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garo; fahan.

2

aqoo: (fal) (u ~) wax aad diiddanayd qir; cid kale u garawso.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) alool yar oo aqallada dasada ah afaafka laga saaro oo albaab looga dhigo. Naag aan afood samaysan karayn awr kuuma faruurxidho.

waa la naqliyay ✓

1

(Ajood-ka)

2

Ka joogsasho; isu quurid la'aan; ka xishood.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg ajoo.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. arrogance, haughtiness, air of superiority

2

ajood v. be reluctant to do because of one's superiority

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) refuse (rifyuuz); decline (di-kalayn); indicate unwillingness to do something, especially immoral —Syn: reject, spurn, rebuff

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg ajoo.

2

ajood -ka: (magac, lab, keli) (ka ~) ka baaqsiga iyo ka dhawrsashada wax aan habboonayn. Ka ajoodka xumahaa, nafta lagu abuuroo, kolla uubta kuma dhaco.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoo-sha)

2

1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.

3

2. Gooraha wax la cuno middood.

4

3. Sooryo; qorshe.

5

4. Wadid, meelgeyn.

waa la naqliyay ✓

1

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

2

aqool²: m.dh 1. (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood. 2. la-mid: aqoolid.

3

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.

2

aqool²: m.dh (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood.

3

aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho. m.f.dh, aqoolid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. mealtime; distribution (of food)

2

aqool v. distribute; serve (food)

3

aqool m. n. day

waa la naqliyay ✓

1

-ay / aqooshay: (v) cater (kayter); provide food service for:

2

aqool: - [Pl. aqoolood] (n) day (dheey). Ex: Shan aqoolood wax ma cunin; I didn't eat forfive days

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qorshe iyo qabanqaabo dhammayso oo meel ka soco. Minawarka quusaa hadduu Maarsay ka aqoolo.

2

aqool: (fal) cunto ama wax la mid ah, kala qaybqaybi oo kala qoqob; kala qarqoor oo kala googgoo.

3

aqool -ka: (magac, lab, keli) qabanqaabo iyo qorshe dhammayntii. Dh: maamul, agaasin.

4

aqool -ka: (magac, lab, keli) wax dad badan ka dhexeeya kala qaybin oo qayb u badin.

5

aqool -ka: (magac, lab, keli) meel ka socod; meel ka dhaqaaqid.

6

aqool -ka: (magac, lab, keli) goorta shaqooyinka la dhameeyo ee guryaha loo hoydo.

7

aqool -sha: (magac, dhedig, keli) milayada wax la cuno middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoon-ta)

2

Wax qof bartay oo ogaadey; garasho; cilmi; kasmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: “Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay”.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] knowledge, wisdom; science (of); culture

2

aqoon v.-inf: to know, recognize

3

aqoon v., neg., simple past tense: did not know

4

aqoon v., neg.-imp: don't know!, don't recognize!

5

aqoon v., neg., opt. form: may someone not know!

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) knowledge (noolij) ~ cilmi, oqoon. -Syn; information, learning, erudition, lore.

waa la naqliyay ✓

1

Conoscenza

2

Knowledge

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) caqliga aadamaha wax ku cusub oo koriya, waxatrna leh. Aqoon la'aani waa iftiin la'aan. Dh: garaad, kasmo, cilmi.

2

aqoon -ta: (magac, dhedig, keli) wax qof bartay oo uu ogaaday. Aqoon badan buu Cali teknoloojiyadda u leeyahay. Dh: fahan, garasho, kasmo, cilmi.

waa la naqliyay ✓

علم

waa la naqliyay ✓

imperative v., sg. know ~ recognize (it)!

waa la naqliyay ✓

(v) [imperative] you know

waa la naqliyay ✓

1

a: aqow, aqood, oqoow

2

de: know ~ recognize (it)!

3

lx: aqoow

4

ps: v4d-imp-sg

5

key: aqoow

waa la naqliyay ✓

1

(Awood-da)

2

Farsamo iyo tab iyo itaal wax lagu qaban karo; karti; maaro; xoog; tabar.

waa la naqliyay ✓

1

awood¹: m.dh (-do, m.l) 1. Kartida ay cidi u leedahay inay arrin meel mariso. 2. Xoogga muruqa.

2

awood²: m.dh (fiisikis) Summad P. Dhakhsaha hawl lagu qabtay ama ay tamari ku geddisantay P: hawl la qabtay amminta ay ku qaadatay habka caalamiga (HC) waxa lagu cabbiraa Waat (Juul halkii seken).

3

awood³: f.g/mg1 (-day, -dday) (f.g) A./(f.mg) u a.: arrin wax ka qabashadeeda karti u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

awood¹: m.dh (-do, m.l) 1. Kartida ay cidi u leedahay inay arrin meel mariso. 2. Xoogga muruqa.

2

awood²: m.dh (fiisikis) Summad P. Dhakhsaha hawl lagu qabtay ama ay tamari ku geddisantay P: hawl la qabtay amminta ay ku qaadatay habka caalamiga (HC) waxa lagu cabbiraa Waat (Juul halkii seken). m.f.dh, awoodid.

3

awood³: f.g/mg1 (-day, -dday) (f.g) A./(f.mg) u a.: arrin wax ka qabashadeeda karti u yeelasho. m.f.dh awoodid.

waa la naqliyay ✓

Power

waa la naqliyay ✓

1

f. n. ability, capability, potential, capacity

2

awood v. be capable (of), have the capacity; afford

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) 1. capability (keey pa biliti); ability (a biliti) ~ tabar, karaan. Syn: capacity, faculty, talent, skill, competence, aptitude. 2. power (paawarf, strength (istareength) ~ xoog, quwad, tabar

2

awood: -ay / day: (v) can (kaan); having a physical or mental ability. Ex: ma awooddaa inaad akhrisid! can you read!

waa la naqliyay ✓

1

Potere; capacità

2

Power; capacity

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kar oo awood u yeelo. Awood bal inaad wax yeesho doontayda.

2

awood-da: (magac, dhedig, keli) noole tamarta uu leeyahay ee uu ku dhaqaaqo ama wax ku taro. Awood baan jirin xaggaygoo, afkii baa juuqda gabay. Dh: karti, itaal, maaro, xoog, tabar.

3

awood -da: (magac, dhedig, keli) hawl la falay ama tamar la gudbiyay halbeeg ammineedkiiba.

waa la naqliyay ✓

1

(Barid-da)

2

1. Qof, wax uusan horay ugu aqoon, tustusid, u sheegsheegid, ugu celcelin, taniyo intuu ka garto oo ka aqoodo; hawsha baraha.

3

2. Bar ka dhigid; buuxin waayid.

waa la naqliyay ✓

/pik awt/ (v) 1. doorasho (la bixid) 2. ka dhex arkid (dad dhexdiis ka dhex aqoodid).

waa la naqliyay ✓

1

de: may I know ...; let me know!

2

hm: 3

3

lx: aqaanno

4

pd: (aqoodo)

5

ps: v4d-1sg-opt

6

key: aqaanno_3

waa la naqliyay ✓

1

de: you all know (it)!

2

lx: oqaada

3

pd: (aqooda)

4

ps: v4d-imp-pl

5

key: oqaada

waa la naqliyay ✓

1

de: you all know (it)!

2

lx: oqooda

3

pd: (aqooda)

4

ps: v4d-imp-pl

5

key: oqooda

waa la naqliyay ✓

1

a: aqood

2

de: know it!

3

lx: oqoow

4

pd: (aqoow)

5

ps: v4d-imp-sg

6

key: oqoow

waa la naqliyay ✓

1

de: let him know!; may he know ...!

2

initial: y

3

lx: yaqaanno

4

pd: (aqoodo)

5

ps: v4d-3m-opt

6

key: yaqaanno

waa la naqliyay ✓

1

a: aqoow, oqoow

2

de: know it!, recognize (s.o.)!

3

hm: 1

4

lx: aqood

5

ps: v4d-imp-sg

6

xe: Recognize the thief!

7

xv: Tuugga aqood!

8

key: aqood_1

waa la naqliyay ✓

1

de: know, recognize Regular alternate of aqoow / aqoon

2

hm: 2

3

lx: aqood

4

pd: (aqooday)

5

ps: v1=

6

key: aqood_2

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoolid-da)

2

Wax la wadaago qaybin, kala agaasimid; soorid; qorshayn

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqool³. la-mid: aqool² (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan wax u agaasimid.

2

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) wax la wadaago qaybin; kala agaasimid. Dh: qorshayn, qaybqaybin, soorid.

3

aqoolid -da: (magac, dhedig, keli) meel ka tegniin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Qalab ay jiidaan laba dibi oo beeraha lagu falo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Qalab ay jiidaan laba dibi oo beeraha lagu falo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) biyo badan ku hafasho.

2

harqood-ka: (magac, lab, keli) qori dhumuc roon oo inta afar meelood oo lababa dhinac iskugu dhaw laga dalooliyo oo minaaqyo lagu xidho dibida tunka loo saaro si loogu qodo. Waxa uu jiidaa kootar iyo nugi.

waa la naqliyay ✓

1

(Aboodi-ga)

2

Haadka jaad ka mid ah oo weyn oo afka iyo lugaha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nooc haadda ka mid ah oo xagga weynaanta u dhaxeeya gorgorka iyo coomaaddaha, oo habeenkii dhulka u hoyda oo afka luguha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nooc haadda ka mid ah oo xagga weynaanta u dhaxeeya gorgorka iyo coomaaddaha, oo habeenkii dhulka u hoyda oo afka luguha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.

waa la naqliyay ✓

m. n. bird of prey species, vulture

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) big bird; large bird

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) jaad haadka ka mid ah oo waaweyn. Bogga iyo inta hore wuu cadyahay dushana waa madow afka iyo mijahana waa casaan. Gorayada iyo shimbiraha waaweyn ayuu ugacda ka cunaa. Gorayadu ilmaheeda, aroori bay dhigtaayoo, aboodigu ku laayaa. Dh: durmi.

waa la naqliyay ✓

1

de: bird of prey sp., vulture

2

lx: aboodi

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m

5

key: aboodi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) labada waalid midkood hooyadii. Dh: mocooyo, abooto.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ku a.: ficil isla weyni iyo xadgudub leh cid kula kicid; gardarreysi qof.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ku a.: ficil isla weyni iyo xadgudub leh cid kula kicid; gardarreysi qof.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciyaarta shanoodka ama halhallaha afarta dhagax kolka mar qudha la isku qaado. Ciyaarta, marna labalabood u qaado marna afrood.

waa la naqliyay ✓

1

(Alcood-ka)

2

(bad) jaadadka shiraaca kan ugu weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Noocyada shiraaca doonyada kan ugu weyn.

waa la naqliyay ✓

m. n. main sail

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shiraaca doonyaha jaadadkiisa ka ugu ballaadhan ee ugu weyn. Alcood bay doontu u baahan tahay. Dh: shiraac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: shiraac

2

de: main sail

3

lx: alcood

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: alcood

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cid la garanyo, qof la yaqaanno. Siciid iguma cusbin, waa nin aqoonin ah. Dh: aqoonni.

waa la naqliyay ✓

v., sg., opt. form: may you / she know ...; let her know ...

waa la naqliyay ✓

1

a: taqaanno, taqaannid

2

de: may you / she know ...; let her know ...

3

lx: aqooto

4

ps: v4d-2sg/3f-opt

5

key: aqooto

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg arkoo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg arkoo.

waa la naqliyay ✓

v.auto: select for oneself, get something for oneself

waa la naqliyay ✓

-ay / arkootay: (v) find for yourself. Ex: soo arkood meel ku anfacda; find you a suitable place

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indhahaaga ku arag oo war ha ku qancin; adigu iskaa u arkoo.

2

arkood-ka: (magac, lab, keli) iskaa u arkitaan. Dh: arkasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: select for oneself, get s.t. for oneself = arag + -ood

2

lx: arkood

3

pd: (arkooday / arkootay)

4

ps: v1=auto

5

key: arkood

waa la naqliyay ✓

v. be very thirsty; be unaware, be disoriented

waa la naqliyay ✓

1

a: asqow [v3a=inch]

2

de: be very thirsty; be unaware, be disoriented

3

lx: asqoob

4

pd: (asqoobay)

5

ps: v1=

6

key: asqoob

waa la naqliyay ✓

m.l (dii.) Haddii aad dhinca Illaah fiiriso, waxaad ula jeeddaa, in uu wax kasta ka awood badanyahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel taag ah oo aan geedo lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel taag ah oo aan geedo lahayn. bacramid m.f.dh eeg bacran¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magic, dhedig, keli) dhul bannaan oo xooladaaqeen ah. Iduhu waxay ku naaxaan dhulka bacoodda ah. Dh: bocood.

waa la naqliyay ✓

(n) [Plural of bah-da] families; wives

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg banoo.

waa la naqliyay ✓

1

baqool¹: m.l Safar duhurkii la socdo; dhalandhool. la-mid: baqoolid.

2

baqool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Duhur, socod gelid. la-mid: boqool².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oolay, -ooshay) Duhur, socod gelid. m.f.dh, baqoolid. la-mid: boqool.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waqti cadceeddu kulushahay soco oo ha hadhgalin hadhimada dabadeed. Sii boqool tuulladu way fogtahaye. Dh: dhalandhool.

2

baqool -ka: (magac, lab, keli) socod dheer oo qorax kulaylaha la socdo, casar iyo duhur inta u dhaxaysa. Baqoolaha hadhsimadii, hadii buqulka lagu dhaco.

waa la naqliyay ✓

1

(Barood-ka)

2

Xanuun daran oo geeri ka-warqab ahi hayo; sakaraad.

waa la naqliyay ✓